[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-9544":193,"$fB_CqyfuTjpswsx-hr2vrNvoRktinvpqXW_gJERdzMbY":212},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":47,"base":16,"course":195,"lesson":163,"title":196,"cat":197,"pic":198,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":199,"tags":200,"metadata":13,"featured":195,"status":4,"views":204,"subdate":205,"up_date":206,"first_name":207,"last_name":208,"avatar":13,"cat_title":209,"subdate_jalali":210,"update_jalali":211},9544,0,"پاشندگی نور: تجزیه نور سفید به رنگ‌های مختلف هنگام عبور از منشور",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlCudPgZ0vPDVMM1x9ZRA_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله پاشندگی نور\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">پاشندگی نور: راز رنگین‌کمان پشت منشور\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">نور سفید ترکیبی از تمام رنگ‌هاست. اما چطور یک تکه شیشه مثل منشور می‌تواند آن را به رنگین‌کمان زیبایی تبدیل کند؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه مقاله:\u003C\u002Fstrong> پاشندگی نور\u003Csup>[1]\u003C\u002Fsup> پدیده‌ای جذاب است که هنگام \u003Cstrong>عبور نور سفید از منشور\u003C\u002Fstrong>، آن را به طیف رنگین‌کمان تجزیه می‌کند. این اتفاق به دلیل \u003Cstrong>وابستگی ضریب شکست\u003C\u002Fstrong> شیشه به \u003Cstrong>رنگ (طول موج)\u003C\u002Fstrong> نور رخ می‌دهد. درک این مفهوم کلیدی نه تنها تجربه نیوتن را توضیح می‌دهد، بلکه اساس تشکیل رنگین‌کمان و عملکرد بسیاری از وسایل نوری را روشن می‌سازد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نور سفید، مهمانی از همه رنگ‌ها\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>چشمان ما نور سفید خورشید یا یک لامپ را یک رنگ واحد می‌بینند، اما واقعیت چیز دیگری است. \u003Cstrong>نور سفید در حقیقت ترکیبی از تمام رنگ‌های طیف مرئی است\u003C\u002Fstrong>. ایزاک نیوتن، دانشمند بزرگ، برای اولین بار با یک آزمایش ساده این حقیقت را به جهان نشان داد. او نور خورشید را از یک روزنه باریک عبور داد و آن را به یک منشور شیشه‌ای مثلثی شکل تاباند. در طرف دیگر منشور، به جای یک نقطه نور سفید، نوار رنگارنگ و زیبایی از رنگ‌ها بر روی دیوار ظاهر شد. این طیف رنگین‌کمانی به ترتیب شامل این رنگ‌هاست: \u003Cspan style=\"color: #d32f2f\">قرمز\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"color: #ff9800\">نارنجی\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"color: #ffeb3b\">زرد\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"color: #4caf50\">سبز\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"color: #2196f3\">آبی\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"color: #303f9f\">نیلی\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"color: #7b1fa2\">بنفش\u003C\u002Fspan>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته جالب آزمایش نیوتن:\u003C\u002Fstrong> نیوتن برای اطمینان از اینکه رنگ‌ها واقعاً در نور سفید وجود دارند و ساخته منشور نیستند، آزمایش دیگری انجام داد. او فقط نور \u003Cspan style=\"color: #d32f2f\">قرمز\u003C\u002Fspan> حاصل از منشور اول را گرفت و آن را از منشور دومی عبور داد. نور خروجی \u003Cstrong>همان رنگ قرمز\u003C\u002Fstrong> باقی ماند و به رنگ‌های دیگر تجزیه نشد. این ثابت کرد که منشور رنگ‌ها را نمی‌سازد، بلکه فقط آنها را از هم \u003Cstrong>جدا می‌کند\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چرا رنگ‌ها از هم جدا می‌شوند؟ نقش ضریب شکست\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای فهم دلیل پاشندگی، باید دو مفهوم مهم را بشناسیم: \u003Cstrong>شکست نور\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>ضریب شکست\u003Csup>[2]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>شکست نور همان خمیدگی پرتو نور وقتی از یک ماده شفاف (مثل هوا) به ماده دیگری (مثل شیشه یا آب) وارد می‌شود است. مثال معروف آن، \u003Cstrong>«شکسته به نظر رسیدن مداد داخل لیوان آب»\u003C\u002Fstrong> است. میزان این خم شدگی به عددی به نام \u003Cstrong>ضریب شکست (n)\u003C\u002Fstrong> بستگی دارد. هرچه این عدد برای یک ماده بزرگ‌تر باشد، نور در آن ماده \u003Cstrong>کندتر\u003C\u002Fstrong> حرکت می‌کند و بیشتر می‌شکند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>حالا نکته اصلی اینجاست: \u003Cstrong>ضریب شکست یک ماده (مثل شیشه منشور) برای همه رنگ‌های نور یکسان نیست\u003C\u002Fstrong>. نور بنفش که کوتاه‌ترین طول موج\u003Csup>[3]\u003C\u002Fsup> را دارد، بیشتر از نور قرمز که بلندترین طول موج را دارد، با اتم‌های شیشه تعامل می‌کند. در نتیجه، شیشه برای نور بنفش \u003Cstrong>ضریب شکست بزرگ‌تری\u003C\u002Fstrong> دارد و آن را بیشتر می‌شکند. نور قرمز با ضریب شکست کوچک‌تر، کمتر منحرف می‌شود. این تفاوت در میزان شکست، باعث می‌شود رنگ‌ها پس از عبور از منشور با زوایای مختلفی خارج شده و از هم جدا شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه شکست و ضریب شکست رنگ‌های مختلف در شیشه\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">رنگ نور\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">طول موج تقریبی (نانومتر)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ضریب شکست در شیشه نمونه\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">میزان انحراف در منشور\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"color: #7b1fa2\">بنفش\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">~400\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1.53\u003C\u002Fspan> (بیشترین)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>بیشترین\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"color: #2196f3\">آبی - سبز\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">~500\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1.52\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">متوسط\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"color: #d32f2f\">قرمز\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">~700\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1.51\u003C\u002Fspan> (کمترین)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>کمترین\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>این رابطه را می‌توان با یک فرمول ساده نشان داد. قانون \u003Cstrong>اسنل\u003Csup>[4]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> که شکست نور را توصیف می‌کند، می‌گوید: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$n_1 \\sin\\theta_1 = n_2 \\sin\\theta_2$\u003C\u002Fspan>. در پاشندگی، چون \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$n_2$\u003C\u002Fspan> (ضریب شکست شیشه) برای هر رنگ متفاوت است، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$\\theta_2$\u003C\u002Fspan> (زاویه شکست) نیز برای هر رنگ فرق خواهد کرد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاشندگی فقط در منشور نیست! از رنگین‌کمان تا سی‌دی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>پدیده پاشندگی مختص آزمایشگاه نیست و \u003Cstrong>مثال‌های ملموس و زیبایی در طبیعت و زندگی روزمره\u003C\u002Fstrong> دارد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>رنگین‌کمان\u003C\u002Fstrong>: معروف‌ترین مثال طبیعی پاشندگی است. قطرات ریز آب باران در آسمان مانند میلیون‌ها \u003Cstrong>منشور کوچک\u003C\u002Fstrong> عمل می‌کنند. آنها نور سفید خورشید را تجزیه کرده و طیف رنگارنگی را در آسمان ایجاد می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پشت جلد کتاب یا صفحه سی‌دی\u002Fدی‌ویدی\u003C\u002Fstrong>: سطح این صفحات دارای شیارهای بسیار ریز و منظمی است که نور سفید را بر اساس پدیده‌ای مشابه (پراش) به رنگ‌های مختلف تجزیه می‌کند. وقتی صفحه را کج می‌کنید، رنگ‌های درخشان و متفاوتی را می‌بینید.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>عدسی دوربین‌ها و عینک‌ها\u003C\u002Fstrong>: اگر از عدسی‌های ارزان‌قیمت استفاده کنید، گاهی در لبه‌های تصویر، حاشیه‌های رنگی می‌بینید (مثلاً دور یک جسم سفید روی زمینه تاریک). این همان \u003Cstrong>ابیراهی رنگی\u003C\u002Fstrong> است که نوعی اثر ناخواسته پاشندگی در عدسی‌هاست. برای رفع آن، در عدسی‌های باکیفیت از ترکیب چند عدسی از جنس شیشه‌های مختلف استفاده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>الماس\u003C\u002Fstrong>: درخشش خیره‌کننده و رنگ‌های بازی‌افکن الماس تا حد زیادی به دلیل \u003Cstrong>ضریب شکست بسیار بالا\u003C\u002Fstrong> و پاشندگی قوی آن است که نور سفید را به طیف زیبایی از رنگ‌ها تجزیه می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">سوالات متداول درباره پاشندگی نور\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا هر شیشه یا پلاستیک شفافی می‌تواند مثل منشور عمل کند و نور را پخش کند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 12px; padding-bottom: 12px\">بله، تقریباً هر ماده شفافی تا حدی خاصیت پاشندگی دارد. اما شکل \u003Cstrong>منشور مثلثی\u003C\u002Fstrong> به گونه‌ای است که این جداسازی را به بهترین شکل و به صورت یک نوار پهن شده نشان می‌دهد. اگر نور سفید از یک \u003Cstrong>تخته شیشه مستطیلی با سطح موازی\u003C\u002Fstrong> عبور کند، رنگ‌ها در داخل شیشه کمی از هم جدا می‌شوند، اما چون سطح خروجی موازی سطح ورودی است، در پایان دوباره هم‌راستا می‌شوند و شما یک نوار رنگی واضح نمی‌بینید.\u003C\u002Fp>\r\n\u003Cstrong>چرا در رنگین‌کمان، رنگ قرمز همیشه در بالای کمان و بنفش در پایین آن است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 12px; padding-bottom: 12px\">این دقیقاً به همان دلیل \u003Cstrong>تفاوت در میزان شکست\u003C\u002Fstrong> برمی‌گردد. در هر قطره آب، نور بنفش بیشتر از نور قرمز می‌شکند و درنتیجه برای رسیدن به چشم شما از \u003Cstrong>مسیر متفاوت و زاویه کمتری\u003C\u002Fstrong> نسبت به قرمز عبور می‌کند. وقتی به مجموعه قطرات نگاه می‌کنید، نور بنفش حاصل از قطراتی که در موقعیت پایین‌تری نسبت به قرمزها قرار دارند، به چشم شما می‌رسد و در نتیجه رنگ بنفش در حاشیه پایینی کمان دیده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\u003Cstrong>آیا می‌توان رنگ‌های تجزیه شده را دوباره به نور سفید تبدیل کرد؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp>بله! این بخش جالب ماجراست. نیوتن پس از تجزیه نور سفید با یک منشور، از یک \u003Cstrong>عدسی محدب\u003C\u002Fstrong> یا یک \u003Cstrong>منشور دوم\u003C\u002Fstrong> که وارونه نسبت به اولی قرار می‌گرفت استفاده کرد. وقتی طیف رنگین‌کمانی از عدسی یا منشور دوم عبور می‌کرد، همه رنگ‌ها دوباره با هم ترکیب شده و نور سفید را تشکیل می‌دادند. این ثابت می‌کند که پاشندگی یک فرآیند \u003Cstrong>معکوس‌پذیر\u003C\u002Fstrong> است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> پاشندگی نور، نمایشگر زیبای پیچیدگی نور سفید است. این پدیده که بر پایه \u003Cstrong>وابستگی ضریب شکست مواد به رنگ نور\u003C\u002Fstrong> استوار است، نه تنها اساس کار منشور و تشکیل رنگین‌کمان را توضیح می‌دهد، بلکه در طراحی بسیاری از ابزارهای نوری مدرن نیز باید مورد توجه قرار گیرد. دفعه بعد که یک رنگین‌کمان دیدید یا نور از یک شیشه لوستر عبور کرد، به یاد داشته باشید که دارید یکی از اصول پایه‌ای نور و ماده را به صورت زنده تماشا می‌کنید.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[1]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>پاشندگی\u003C\u002Fstrong> (Dispersion): پدیده‌ای که در آن نور سفید به رنگ‌های تشکیل‌دهنده آن تجزیه می‌شود. این اتفاق به دلیل وابستگی ضریب شکست محیط به طول موج (رنگ) نور رخ می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[2]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>ضریب شکست\u003C\u002Fstrong> (Refractive Index): عددی که نشان می‌دهد سرعت نور در یک ماده مشخص، چند برابر کمتر از سرعت نور در خلأ است. هرچه این عدد بزرگ‌تر باشد، نور در آن ماده کندتر حرکت کرده و بیشتر می‌شکند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[3]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>طول موج\u003C\u002Fstrong> (Wavelength): فاصله بین دو قله متوالی یک موج. در نور مرئی، رنگ قرمز دارای بلندترین طول موج (~700 نانومتر) و رنگ بنفش دارای کوتاه‌ترین طول موج (~400 نانومتر) است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[4]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>قانون اسنل\u003C\u002Fstrong> (Snell's Law): قانونی که رابطه بین زوایای تابش و شکست نور در مرز دو محیط و ضرایب شکست آنها را بیان می‌کند: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$n_1 \\sin\\theta_1 = n_2 \\sin\\theta_2$\u003C\u002Fspan>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پاشندگی نور\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">منشور\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تجزیه نور سفید\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">ضریب شکست\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">رنگین‌کمان\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[201,202,203],"پایهٔ هشتم","علوم هشتم","پاشندگی نور",464,"2026-01-04 12:26:17","2026-09-01 13:06:56","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1404\u002F10\u002F14","13:06 1405\u002F06\u002F10",{"tests":213,"papers":214,"files":215,"questions":216,"exams":217,"tutorials":218,"blogs":219},[],[],[],[],[],[],[220,229,237,245,253,261,269,277,285,293,301,309],{"id":221,"title":222,"cat":197,"pic":223,"up_date":224,"title_url":225,"url":226,"legacy_url":227,"cat_title":209,"update_jalali":228},7209,"حالت‌های هم‌نهشتی دو مثلث: شرایطی که تحت آن دو مثلث با هم برابر باشند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlwrDLAvv7TgS1EvcfsxV_200.png","2026-09-05 19:37:39","حالتهای-همنهشتی-دو-مثلث-شرایطی-که-تحت-آن-دو-مثلث-با-هم-برابر-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7209\u002Fحالتهای-همنهشتی-دو-مثلث-شرایطی-که-تحت-آن-دو-مثلث-با-هم-برابر-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7209\u002Fحالتهای-همنهشتی-دو-مثلث-شرایطی-که-تحت-آن-دو-مثلث-با-هم-برابر-باشند","1405\u002F06\u002F14",{"id":230,"title":231,"cat":197,"pic":232,"up_date":233,"title_url":234,"url":235,"legacy_url":236,"cat_title":209,"update_jalali":228},8743,"مواد خالص: موادی که فقط از یک نوع ماده ساخته شده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F51l8L93J0wIMNSiMkpNa_200.png","2026-09-05 19:33:46","مواد-خالص-موادی-که-فقط-از-یک-نوع-ماده-ساخته-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8743\u002Fمواد-خالص-موادی-که-فقط-از-یک-نوع-ماده-ساخته-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8743\u002Fمواد-خالص-موادی-که-فقط-از-یک-نوع-ماده-ساخته-شدهاند",{"id":238,"title":239,"cat":197,"pic":240,"up_date":241,"title_url":242,"url":243,"legacy_url":244,"cat_title":209,"update_jalali":228},8745,"مواد ناخالص: موادی که از بیش از یک ماده تشکیل شده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FosLgdK47dIOGpLafZOf5_200.png","2026-09-05 19:27:45","مواد-ناخالص-موادی-که-از-بیش-از-یک-ماده-تشکیل-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8745\u002Fمواد-ناخالص-موادی-که-از-بیش-از-یک-ماده-تشکیل-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8745\u002Fمواد-ناخالص-موادی-که-از-بیش-از-یک-ماده-تشکیل-شدهاند",{"id":246,"title":247,"cat":197,"pic":248,"up_date":249,"title_url":250,"url":251,"legacy_url":252,"cat_title":209,"update_jalali":228},8747,"اجزای مخلوط: موادی که یک مخلوط را تشکیل می‌دهند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fc1kdyeIIcSvL2gEh2hO1_200.png","2026-09-05 19:22:33","اجزای-مخلوط-موادی-که-یک-مخلوط-را-تشکیل-میدهند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8747\u002Fاجزای-مخلوط-موادی-که-یک-مخلوط-را-تشکیل-میدهند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8747\u002Fاجزای-مخلوط-موادی-که-یک-مخلوط-را-تشکیل-میدهند",{"id":254,"title":255,"cat":197,"pic":256,"up_date":257,"title_url":258,"url":259,"legacy_url":260,"cat_title":209,"update_jalali":228},8749,"ویژگی مخلوط: حفظ خواص اولیه اجزای تشکیل‌دهنده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYLbZvzjEIzvrxHaOB3Vz_200.png","2026-09-05 19:17:37","ویژگی-مخلوط-حفظ-خواص-اولیه-اجزای-تشکیلدهنده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8749\u002Fویژگی-مخلوط-حفظ-خواص-اولیه-اجزای-تشکیلدهنده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8749\u002Fویژگی-مخلوط-حفظ-خواص-اولیه-اجزای-تشکیلدهنده",{"id":262,"title":263,"cat":197,"pic":264,"up_date":265,"title_url":266,"url":267,"legacy_url":268,"cat_title":209,"update_jalali":228},8751,"مخلوط همگن: مخلوطی که اجزای آن به طور یکنواخت پخش شده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FOX5deKZDVrijG5Vn7ZCk_200.png","2026-09-05 19:13:50","مخلوط-همگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8751\u002Fمخلوط-همگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8751\u002Fمخلوط-همگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-شدهاند",{"id":270,"title":271,"cat":197,"pic":272,"up_date":273,"title_url":274,"url":275,"legacy_url":276,"cat_title":209,"update_jalali":228},8753,"محلول: نوعی مخلوط همگن که شفاف است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FwenLkxLRgJlcrQVaK28n_200.png","2026-09-05 19:10:11","محلول-نوعی-مخلوط-همگن-که-شفاف-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8753\u002Fمحلول-نوعی-مخلوط-همگن-که-شفاف-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8753\u002Fمحلول-نوعی-مخلوط-همگن-که-شفاف-است",{"id":278,"title":279,"cat":197,"pic":280,"up_date":281,"title_url":282,"url":283,"legacy_url":284,"cat_title":209,"update_jalali":228},8754,"مخلوط ناهمگن: مخلوطی که اجزای آن به طور یکنواخت پخش نشده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fu08vY4jIwQyDQg8ynNcI_200.png","2026-09-05 19:06:37","مخلوط-ناهمگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-نشدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8754\u002Fمخلوط-ناهمگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-نشدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8754\u002Fمخلوط-ناهمگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-نشدهاند",{"id":286,"title":287,"cat":197,"pic":288,"up_date":289,"title_url":290,"url":291,"legacy_url":292,"cat_title":209,"update_jalali":228},8756,"سوسپانسیون یا تعلیقه: مخلوط ناهمگن که ذرات جامد در مایع معلق‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F80Nv5XaoA9QUJxB74Z8x_200.png","2026-09-05 19:00:33","سوسپانسیون-یا-تعلیقه-مخلوط-ناهمگن-که-ذرات-جامد-در-مایع-معلقاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8756\u002Fسوسپانسیون-یا-تعلیقه-مخلوط-ناهمگن-که-ذرات-جامد-در-مایع-معلقاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8756\u002Fسوسپانسیون-یا-تعلیقه-مخلوط-ناهمگن-که-ذرات-جامد-در-مایع-معلقاند",{"id":294,"title":295,"cat":197,"pic":296,"up_date":297,"title_url":298,"url":299,"legacy_url":300,"cat_title":209,"update_jalali":228},8757,"ذرات معلق: ذرات جامدی که در مایع پخش شده‌اند ولی حل نشده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FaHN1xgGMrfkKt5mTmsaT_200.png","2026-09-05 18:56:45","ذرات-معلق-ذرات-جامدی-که-در-مایع-پخش-شدهاند-ولی-حل-نشدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8757\u002Fذرات-معلق-ذرات-جامدی-که-در-مایع-پخش-شدهاند-ولی-حل-نشدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8757\u002Fذرات-معلق-ذرات-جامدی-که-در-مایع-پخش-شدهاند-ولی-حل-نشدهاند",{"id":302,"title":303,"cat":197,"pic":304,"up_date":305,"title_url":306,"url":307,"legacy_url":308,"cat_title":209,"update_jalali":228},8759,"شفاف: حالتی که نور از مخلوط عبور می‌کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUiOZD2CJWkjJ14tUlavW_200.png","2026-09-05 18:52:25","شفاف-حالتی-که-نور-از-مخلوط-عبور-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8759\u002Fشفاف-حالتی-که-نور-از-مخلوط-عبور-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8759\u002Fشفاف-حالتی-که-نور-از-مخلوط-عبور-میکند",{"id":310,"title":311,"cat":197,"pic":312,"up_date":313,"title_url":314,"url":315,"legacy_url":316,"cat_title":209,"update_jalali":228},8767,"کدر: حالتی که نور به‌خوبی از مخلوط عبور نمی‌کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5sMLgTDSlUGNNQVvwc7o_200.png","2026-09-05 18:48:05","کدر-حالتی-که-نور-بهخوبی-از-مخلوط-عبور-نمیکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8767\u002Fکدر-حالتی-که-نور-بهخوبی-از-مخلوط-عبور-نمیکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8767\u002Fکدر-حالتی-که-نور-بهخوبی-از-مخلوط-عبور-نمیکند"]