[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-9539":3,"categoryMenus":28,"$fOab06gs4YIbLwz5RNmd3YvSh3S0CNm0Fbcma3t-FNMM":213},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":7,"status":19,"views":20,"subdate":21,"up_date":22,"first_name":23,"last_name":24,"avatar":12,"cat_title":25,"subdate_jalali":26,"update_jalali":27},9539,2,9,0,148,"نور فرودی و نور شکست: نوری که به سطح جداکننده دو محیط می‌تابد و نوری که پس از عبور از یک محیط به محیط دیگر مسیرش تغییر می‌کند.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FuiaVxiZOTi6rhtwELLqY_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"مقاله نور فرودی و نور شکست\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">نور فرودی و نور شکست: سفر نور از یک محیط به محیط دیگر\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">بررسی پدیده‌های جذاب نور هنگام عبور از شیشه، آب و هوا با زبانی ساده و مثال‌های روزمره.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> وقتی نور از یک محیط شفاف (مثل هوا) به محیط شفاف دیگری (مثل آب یا شیشه) می‌رسد، دو اتفاق مهم می‌افتد: بخشی از آن \u003Cstrong>بازتاب\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> می‌کند و بخش دیگر \u003Cstrong>شکسته\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> می‌شود و وارد محیط جدید می‌گردد. نور شکسته شده مسیر خود را تغییر می‌دهد. این پدیده که \u003Cstrong>شکست نور\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> نام دارد، دلیل بسیاری از رویدادهای جالب اطراف ما، مانند شکسته به نظر رسیدن نی داخل لیوان آب یا تشکیل رنگین‌کمان است. در این مقاله، به زبان ساده با \u003Cstrong>نور فرودی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>، \u003Cstrong>نور شکست\u003C\u002Fstrong> و قوانین حاکم بر آن‌ها آشنا می‌شویم.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نور فرودی چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>به نوری که به سطح مشترک\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> بین دو محیط می‌تابد، \u003Cstrong>نور فرودی\u003C\u002Fstrong> می‌گویند. تصور کنید شما یک چراغ قوه دارید و پرتو نور آن را به سطح آب یک استخر می‌تابانید. آن پرتوی نور که از چراغ قوه خارج شده و به سطح آب می‌رسد، دقیقاً همان نور فرودی است. این نور قبل از برخورد، در یک محیط (مثلاً هوا) در حال حرکت است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>برای توصیف دقیق‌تر این نور، دو مفهوم مهم داریم:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>پرتو نور:\u003C\u002Fstrong> ما نور را به صورت خط‌های راستی نشان می‌دهیم که جهت حرکت آن را مشخص می‌کند. به این خط‌ها پرتو نور می‌گویند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>زاویهٔ تابش:\u003C\u002Fstrong> زاویه‌ای است که پرتو نور فرودی با خط عمود\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> بر سطح مشترک می‌سازد. خط عمود، خطی فرضی است که بر سطح، کاملاً راست (۹۰ درجه) است. هرچه این زاویه بزرگ‌تر باشد، نور با حالت مایل‌تری به سطح می‌تابد.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته:\u003C\u002Fstrong> خط عمود بر سطح، یک خط \u003Cem>فرضی و کمکی\u003C\u002Fem> است که برای اندازه‌گیری و مقایسه‌ی زوایا از آن استفاده می‌کنیم. آن را با خط‌چین نشان می‌دهند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">وقتی نور به مرز دو محیط می‌رسد، چه می‌شود؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>نور فرودی پس از برخورد به سطح جداکننده (مثلاً سطح آب)، سه سرنوشت کلی دارد که می‌توان آن‌ها را در یک جدول ساده طبقه‌بندی کرد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"سرنوشت نور فرودی پس از برخورد به سطح جداکننده\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">سرنوشت نور\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال ساده\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>بازتاب\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بخشی از نور از سطح جداکننده برمی‌گردد و به محیط اول بازمی‌گردد.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بازتاب نور خورشید از سطح دریاچه.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>شکست\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بخشی از نور از سطح عبور می‌کند اما مسیرش در محیط جدید \u003Cem>تغییر\u003C\u002Fem> می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شکسته به نظر رسیدن مداد داخل لیوان آب.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>جذب\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بخشی از نور توسط محیط دوم جذب شده و به انرژی دیگری (معمولاً گرما) تبدیل می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">گرم شدن آب در یک ظرف شیشه‌ای زیر نور خورشید.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>در این مقاله، تمرکز اصلی ما بر روی سرنوشت دوم، یعنی \u003Cstrong>شکست نور\u003C\u002Fstrong> است. نوری که شکسته می‌شود و وارد محیط جدید می‌گردد را \u003Cstrong>نور شکست\u003C\u002Fstrong> می‌نامیم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چرا مسیر نور شکسته تغییر می‌کند؟ (مفهوم چگالی نوری)\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>علت اصلی تغییر مسیر نور، تفاوت در سرعت نور در محیط‌های مختلف است. نور در خلأ\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> سریع‌ترین سرعت ممکن را دارد. وقتی وارد یک محیط متراکم‌تر مثل آب یا شیشه می‌شود، سرعتش \u003Cem>کاهش\u003C\u002Fem> می‌یابد. این کاهش سرعت است که باعث خمیدگی پرتو نور می‌شود. به این ترتیب می‌توان گفت:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>اگر نور از محیط \u003Cem>کم‌چگال‌تر\u003C\u002Fem> (مثل هوا) به محیط \u003Cem>پرچگال‌تر\u003C\u002Fem> (مثل آب) برود، \u003Cstrong>به طرف خط عمود می‌شکند\u003C\u002Fstrong>. یعنی زاویه‌اش کوچک‌تر می‌شود.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>اگر نور از محیط \u003Cem>پرچگال‌تر\u003C\u002Fem> (مثل آب) به محیط \u003Cem>کم‌چگال‌تر\u003C\u002Fem> (مثل هوا) برود، \u003Cstrong>از خط عمود دور می‌شکند\u003C\u002Fstrong>. یعنی زاویه‌اش بزرگ‌تر می‌شود.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cp>این رابطه به صورت یک قانون مهم در فیزیک بیان می‌شود. برای توصیف چگالی نوری محیط‌ها از کمیتی به نام \u003Cstrong>ضریب شکست\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>9\u003C\u002Fsup> استفاده می‌کنیم که با نماد \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ n $\u003C\u002Fspan> نشان داده می‌شود. هرچه ضریب شکست یک محیط بزرگ‌تر باشد، نور در آن کندتر حرکت می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>فرمول ساده شکست نور (قانون اسنل)\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nرابطه بین زاویه تابش و زاویه شکست با این فرمول بیان می‌شود: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ n_1 \\times \\sin(\\theta_1) = n_2 \\times \\sin(\\theta_2) $\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\nدر این فرمول: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ n_1 $\u003C\u002Fspan> ضریب شکست محیط اول، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ \\theta_1 $\u003C\u002Fspan> زاویه تابش، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ n_2 $\u003C\u002Fspan> ضریب شکست محیط دوم و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ \\theta_2 $\u003C\u002Fspan> زاویه شکست است. \u003Cem>سینوس\u003C\u002Fem> یک نسبت مثلثاتی است که در مقطع هشتم با آن آشنا خواهید شد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">شکست نور در عمل: از شیشه عینک تا اعماق استخر\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>شکست نور یک پدیدهٔ انتزاعی در کتاب‌های درسی نیست، بلکه هر روزه آن را تجربه می‌کنیم. در این بخش به چند مثال ملموس نگاه دقیق‌تری می‌اندازیم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال ۱: ماهی درون آب، کجاست؟\u003C\u002Fstrong> وقتی ماهی را در آب می‌بینیم، محل واقعی آن با محل ظاهری‌اش فرق دارد. چون نور پس از خارج شدن از آب (محیط پرچگال) و وارد شدن به هوا (محیط کم‌چگال) از خط عمود دور می‌شود. در نتیجه، پرتوهای نور برای رسیدن به چشم ما، طوری به نظر می‌رسند که گویا از نقطه‌ای بالاتر از محل واقعی ماهی آمده‌اند. به همین دلیل، ماهی‌گیران برای شکار ماهی، نیزه را کمی پایین‌تر از جایی که ماهی دیده می‌شود، نشانه‌گیری می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال ۲: عدسی عینک یا ذره‌بین چگونه کار می‌کند؟\u003C\u002Fstrong> عدسی‌ها از شیشه یا پلاستیک شفاف ساخته شده‌اند و سطح منحنی دارند. وقتی نور از هوا به شیشه می‌تابد، در سطح اول شکسته می‌شود، سپس درون شیشه حرکت کرده و دوباره هنگام خروج از شیشه به هوا، شکسته می‌شود. شکل منحنی عدسی به گونه‌ای است که این شکست‌های پیاپی باعث می‌شود پرتوهای نور در یک نقطه (کانون\u003Csup>10\u003C\u002Fsup>) جمع شوند یا از هم دور شوند. عینک‌های طبی، دوربین‌های موبایل و پروژکتورها همگی بر اساس همین اصل کار می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال ۳: رنگین‌کمان، شاهکار شکست نور\u003C\u002Fstrong> نور سفید خورشید در واقع ترکیبی از همهٔ رنگ‌هاست. وقتی این نور به قطرات باران در آسمان می‌تابد، درون هر قطره شکسته می‌شود، سپس بازتاب داخلی\u003Csup>11\u003C\u002Fsup> پیدا می‌کند و دوباره هنگام خروج شکسته می‌شود. نکتهٔ جالب اینجاست که ضریب شکست آب برای رنگ‌های مختلف نور، کمی متفاوت است. در نتیجه هر رنگ با زاویه‌ای کمی متفاوت شکسته می‌شود و از هم جدا می‌گردد. این جداسازی رنگ‌هاست که کمان زیبای رنگین‌کمان را می‌سازد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال ۱:\u003C\u002Fstrong> آیا نور همیشه وقتی از شیشه عبور می‌کند، شکسته می‌شود؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. یک حالت خاص وجود دارد. اگر نور فرودی \u003Cstrong>عمود\u003C\u002Fstrong> بر سطح بتابد (یعنی زاویه تابش صفر درجه باشد)، وارد محیط دوم می‌شود و سرعتش تغییر می‌کند، اما \u003Cem>مسیرش کج نمی‌شود\u003C\u002Fem>. در این حالت، نور شکست بدون انحراف به مسیر مستقیم خود ادامه می‌دهد. پس شرط خمیده شدن مسیر، تابش مایل نور است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال ۲:\u003C\u002Fstrong> تفاوت اصلی بین نور بازتابیده و نور شکست چیست؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> دو تفاوت عمده وجود دارد:\r\n\r\n\u003Col>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>محیط حرکت:\u003C\u002Fstrong> نور بازتابیده به محیط اول (همان محیط نور فرودی) بازمی‌گردد. اما نور شکست وارد محیط دوم (ماده جدید) می‌شود.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>قانون حاکم:\u003C\u002Fstrong> برای بازتاب، زاویه بازتاب همیشه با زاویه تابش برابر است. اما برای شکست، زاویه شکست با زاویه تابش برابر \u003Cem>نیست\u003C\u002Fem> و بستگی به ضریب شکست دو محیط دارد.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Fol>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال ۳:\u003C\u002Fstrong> اگر نور از محیطی با ضریب شکست بالا به محیطی با ضریب شکست پایین برود و زاویه تابش خیلی زیاد شود، چه اتفاقی می‌افتد؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> در این حالت ممکن است نور شکستی نتواند از محیط خارج شود! وقتی زاویه تابش از یک حد خاص (زاویه بحرانی\u003Csup>12\u003C\u002Fsup>) بزرگ‌تر شود، به جای شکست، تمام نور فرودی از سطح جداکننده \u003Cstrong>بازتاب داخلی کلی\u003C\u002Fstrong> می‌شود و مثل آینه درون محیط اول باقی می‌ماند. این پدیده اساس کار فیبرهای نوری\u003Csup>13\u003C\u002Fsup> را تشکیل می‌دهد که اطلاعات اینترنت و تلفن‌ها با سرعت نور در آن‌ها جابه‌جا می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> در این مقاله آموختیم که \u003Cstrong>نور فرودی\u003C\u002Fstrong> پرتوی نوری است که به مرز بین دو محیط شفاف می‌رسد. پس از برخورد، بخشی از آن ممکن است \u003Cstrong>شکسته\u003C\u002Fstrong> شود و با تغییر مسیر وارد محیط دوم گردد. دلیل این تغییر مسیر، تفاوت سرعت نور در محیط‌های مختلف است که با مفهوم \u003Cstrong>ضریب شکست\u003C\u002Fstrong> سنجیده می‌شود. شکست نور یک پدیدهٔ تئوری نیست، بلکه اساس کار عدسی عینک، دلیل تشکیل رنگین‌کمان و حتی فریب دید ما هنگام نگاه کردن به اجسام درون آب است. با درک این اصول ساده، می‌توانیم بسیاری از پدیده‌های زیبای اطراف خود را بهتر توضیح دهیم.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> بازتاب (Reflection): برگشت نور از سطح یک جسم.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> شکست (Refraction): تغییر مسیر نور هنگام عبور از یک محیط شفاف به محیط شفاف دیگر.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> شکست نور (Light Refraction).\u003Cbr>\r\n\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> نور فرودی (Incident Light).\u003Cbr>\r\n\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> سطح مشترک (Interface): مرز جداکننده دو محیط مختلف.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> خط عمود (Normal Line): خط فرضی عمود بر سطح در نقطه تابش.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> جذب (Absorption).\u003Cbr>\r\n\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> خلأ (Vacuum): فضای عاری از هرگونه ماده.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>9\u003C\u002Fsup> ضریب شکست (Refractive Index): عددی که نشان‌دهنده میزان کاهش سرعت نور در یک محیط نسبت به خلأ است.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>10\u003C\u002Fsup> کانون (Focus): نقطه‌ای که پرتوهای نور پس از عبور از عدسی در آن جمع می‌شوند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>11\u003C\u002Fsup> بازتاب داخلی (Internal Reflection).\u003Cbr>\r\n\u003Csup>12\u003C\u002Fsup> زاویه بحرانی (Critical Angle).\u003Cbr>\r\n\u003Csup>13\u003C\u002Fsup> فیبر نوری (Optical Fiber).\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">شکست نور\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نور فرودی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">ضریب شکست\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">زاویه تابش\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">عدسی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16,17,18],"پایهٔ هشتم","علوم هشتم","نور فرودی","نور شکست",1,342,"2026-01-04 11:51:21","2026-09-01 13:17:42","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1404\u002F10\u002F14","13:17 1405\u002F06\u002F10",{"status":19,"data":29},[30,68,127,145,165],{"id":19,"title":31,"list_order":19,"items":32},"آشنایی",[33,38,41,45,52,56,60,64],{"id":34,"link":35,"type":36,"slug":12,"title":37},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":6,"link":39,"type":36,"slug":12,"title":40},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":42,"link":43,"type":36,"slug":12,"title":44},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":46,"link":47,"type":48,"slug":49,"handler":50,"title":51},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":53,"link":54,"type":36,"slug":12,"title":55},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":57,"link":58,"type":36,"slug":12,"title":59},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":61,"link":62,"type":36,"slug":12,"title":63},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":65,"link":66,"type":36,"slug":12,"title":67},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":5,"title":69,"list_order":19,"items":70},"المپیادها",[71,75,79,83,87,91,95,99,103,107,111,115,119,123],{"id":72,"link":73,"type":36,"slug":12,"title":74},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":76,"link":77,"type":36,"slug":12,"title":78},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":80,"link":81,"type":36,"slug":12,"title":82},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":84,"link":85,"type":36,"slug":12,"title":86},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":88,"link":89,"type":36,"slug":12,"title":90},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":92,"link":93,"type":36,"slug":12,"title":94},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":96,"link":97,"type":36,"slug":12,"title":98},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":100,"link":101,"type":36,"slug":12,"title":102},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":104,"link":105,"type":36,"slug":12,"title":106},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":108,"link":109,"type":36,"slug":12,"title":110},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":112,"link":113,"type":36,"slug":12,"title":114},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":116,"link":117,"type":36,"slug":12,"title":118},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":120,"link":121,"type":36,"slug":12,"title":122},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":124,"link":125,"type":36,"slug":12,"title":126},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":128,"title":129,"list_order":19,"items":130},3,"نمونه و تیزهوشان",[131,135,140],{"id":132,"link":133,"type":36,"slug":12,"title":134},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":136,"link":137,"type":48,"slug":138,"handler":138,"title":139},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":141,"link":142,"type":48,"slug":143,"handler":143,"title":144},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":146,"title":147,"list_order":19,"items":148},7,"کتابهای درسی",[149,153,157,161],{"id":150,"link":151,"type":36,"slug":12,"title":152},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":154,"link":155,"type":36,"slug":12,"title":156},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":158,"link":159,"type":36,"slug":12,"title":160},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":162,"link":163,"type":36,"slug":12,"title":164},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":34,"title":166,"list_order":34,"items":167},"پیشنهاد ویژه",[168,173,178,183,187,192,197,201,205,209],{"id":169,"link":170,"type":48,"slug":171,"handler":171,"title":172},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":174,"link":175,"type":48,"slug":176,"handler":176,"title":177},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":179,"link":180,"type":48,"slug":181,"handler":181,"title":182},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":8,"link":184,"type":48,"slug":185,"handler":185,"title":186},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":188,"link":189,"type":48,"slug":190,"handler":190,"title":191},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":193,"link":194,"type":36,"slug":195,"title":196},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":198,"link":199,"type":36,"slug":12,"title":200},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":202,"link":203,"type":36,"slug":12,"title":204},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":206,"link":207,"type":36,"slug":12,"title":208},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":210,"link":211,"type":36,"slug":12,"title":212},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":214,"papers":215,"files":216,"questions":217,"exams":218,"tutorials":219,"blogs":220},[],[],[],[],[],[],[221,230,238,246,254,262,270,278,286,294,302,310],{"id":222,"title":223,"cat":10,"pic":224,"up_date":225,"title_url":226,"url":227,"legacy_url":228,"cat_title":25,"update_jalali":229},7209,"حالت‌های هم‌نهشتی دو مثلث: شرایطی که تحت آن دو مثلث با هم برابر باشند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlwrDLAvv7TgS1EvcfsxV_200.png","2026-09-05 19:37:39","حالتهای-همنهشتی-دو-مثلث-شرایطی-که-تحت-آن-دو-مثلث-با-هم-برابر-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7209\u002Fحالتهای-همنهشتی-دو-مثلث-شرایطی-که-تحت-آن-دو-مثلث-با-هم-برابر-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7209\u002Fحالتهای-همنهشتی-دو-مثلث-شرایطی-که-تحت-آن-دو-مثلث-با-هم-برابر-باشند","1405\u002F06\u002F14",{"id":231,"title":232,"cat":10,"pic":233,"up_date":234,"title_url":235,"url":236,"legacy_url":237,"cat_title":25,"update_jalali":229},8743,"مواد خالص: موادی که فقط از یک نوع ماده ساخته شده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F51l8L93J0wIMNSiMkpNa_200.png","2026-09-05 19:33:46","مواد-خالص-موادی-که-فقط-از-یک-نوع-ماده-ساخته-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8743\u002Fمواد-خالص-موادی-که-فقط-از-یک-نوع-ماده-ساخته-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8743\u002Fمواد-خالص-موادی-که-فقط-از-یک-نوع-ماده-ساخته-شدهاند",{"id":239,"title":240,"cat":10,"pic":241,"up_date":242,"title_url":243,"url":244,"legacy_url":245,"cat_title":25,"update_jalali":229},8745,"مواد ناخالص: موادی که از بیش از یک ماده تشکیل شده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FosLgdK47dIOGpLafZOf5_200.png","2026-09-05 19:27:45","مواد-ناخالص-موادی-که-از-بیش-از-یک-ماده-تشکیل-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8745\u002Fمواد-ناخالص-موادی-که-از-بیش-از-یک-ماده-تشکیل-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8745\u002Fمواد-ناخالص-موادی-که-از-بیش-از-یک-ماده-تشکیل-شدهاند",{"id":247,"title":248,"cat":10,"pic":249,"up_date":250,"title_url":251,"url":252,"legacy_url":253,"cat_title":25,"update_jalali":229},8747,"اجزای مخلوط: موادی که یک مخلوط را تشکیل می‌دهند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fc1kdyeIIcSvL2gEh2hO1_200.png","2026-09-05 19:22:33","اجزای-مخلوط-موادی-که-یک-مخلوط-را-تشکیل-میدهند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8747\u002Fاجزای-مخلوط-موادی-که-یک-مخلوط-را-تشکیل-میدهند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8747\u002Fاجزای-مخلوط-موادی-که-یک-مخلوط-را-تشکیل-میدهند",{"id":255,"title":256,"cat":10,"pic":257,"up_date":258,"title_url":259,"url":260,"legacy_url":261,"cat_title":25,"update_jalali":229},8749,"ویژگی مخلوط: حفظ خواص اولیه اجزای تشکیل‌دهنده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYLbZvzjEIzvrxHaOB3Vz_200.png","2026-09-05 19:17:37","ویژگی-مخلوط-حفظ-خواص-اولیه-اجزای-تشکیلدهنده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8749\u002Fویژگی-مخلوط-حفظ-خواص-اولیه-اجزای-تشکیلدهنده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8749\u002Fویژگی-مخلوط-حفظ-خواص-اولیه-اجزای-تشکیلدهنده",{"id":263,"title":264,"cat":10,"pic":265,"up_date":266,"title_url":267,"url":268,"legacy_url":269,"cat_title":25,"update_jalali":229},8751,"مخلوط همگن: مخلوطی که اجزای آن به طور یکنواخت پخش شده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FOX5deKZDVrijG5Vn7ZCk_200.png","2026-09-05 19:13:50","مخلوط-همگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8751\u002Fمخلوط-همگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8751\u002Fمخلوط-همگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-شدهاند",{"id":271,"title":272,"cat":10,"pic":273,"up_date":274,"title_url":275,"url":276,"legacy_url":277,"cat_title":25,"update_jalali":229},8753,"محلول: نوعی مخلوط همگن که شفاف است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FwenLkxLRgJlcrQVaK28n_200.png","2026-09-05 19:10:11","محلول-نوعی-مخلوط-همگن-که-شفاف-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8753\u002Fمحلول-نوعی-مخلوط-همگن-که-شفاف-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8753\u002Fمحلول-نوعی-مخلوط-همگن-که-شفاف-است",{"id":279,"title":280,"cat":10,"pic":281,"up_date":282,"title_url":283,"url":284,"legacy_url":285,"cat_title":25,"update_jalali":229},8754,"مخلوط ناهمگن: مخلوطی که اجزای آن به طور یکنواخت پخش نشده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fu08vY4jIwQyDQg8ynNcI_200.png","2026-09-05 19:06:37","مخلوط-ناهمگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-نشدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8754\u002Fمخلوط-ناهمگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-نشدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8754\u002Fمخلوط-ناهمگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-نشدهاند",{"id":287,"title":288,"cat":10,"pic":289,"up_date":290,"title_url":291,"url":292,"legacy_url":293,"cat_title":25,"update_jalali":229},8756,"سوسپانسیون یا تعلیقه: مخلوط ناهمگن که ذرات جامد در مایع معلق‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F80Nv5XaoA9QUJxB74Z8x_200.png","2026-09-05 19:00:33","سوسپانسیون-یا-تعلیقه-مخلوط-ناهمگن-که-ذرات-جامد-در-مایع-معلقاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8756\u002Fسوسپانسیون-یا-تعلیقه-مخلوط-ناهمگن-که-ذرات-جامد-در-مایع-معلقاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8756\u002Fسوسپانسیون-یا-تعلیقه-مخلوط-ناهمگن-که-ذرات-جامد-در-مایع-معلقاند",{"id":295,"title":296,"cat":10,"pic":297,"up_date":298,"title_url":299,"url":300,"legacy_url":301,"cat_title":25,"update_jalali":229},8757,"ذرات معلق: ذرات جامدی که در مایع پخش شده‌اند ولی حل نشده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FaHN1xgGMrfkKt5mTmsaT_200.png","2026-09-05 18:56:45","ذرات-معلق-ذرات-جامدی-که-در-مایع-پخش-شدهاند-ولی-حل-نشدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8757\u002Fذرات-معلق-ذرات-جامدی-که-در-مایع-پخش-شدهاند-ولی-حل-نشدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8757\u002Fذرات-معلق-ذرات-جامدی-که-در-مایع-پخش-شدهاند-ولی-حل-نشدهاند",{"id":303,"title":304,"cat":10,"pic":305,"up_date":306,"title_url":307,"url":308,"legacy_url":309,"cat_title":25,"update_jalali":229},8759,"شفاف: حالتی که نور از مخلوط عبور می‌کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUiOZD2CJWkjJ14tUlavW_200.png","2026-09-05 18:52:25","شفاف-حالتی-که-نور-از-مخلوط-عبور-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8759\u002Fشفاف-حالتی-که-نور-از-مخلوط-عبور-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8759\u002Fشفاف-حالتی-که-نور-از-مخلوط-عبور-میکند",{"id":311,"title":312,"cat":10,"pic":313,"up_date":314,"title_url":315,"url":316,"legacy_url":317,"cat_title":25,"update_jalali":229},8767,"کدر: حالتی که نور به‌خوبی از مخلوط عبور نمی‌کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5sMLgTDSlUGNNQVvwc7o_200.png","2026-09-05 18:48:05","کدر-حالتی-که-نور-بهخوبی-از-مخلوط-عبور-نمیکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8767\u002Fکدر-حالتی-که-نور-بهخوبی-از-مخلوط-عبور-نمیکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8767\u002Fکدر-حالتی-که-نور-بهخوبی-از-مخلوط-عبور-نمیکند"]