[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-9515":193,"$fUUIKl2fvksh3ngSQhvVf6fXrqC9Jyd8_573_7kuyR3I":213},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":47,"base":16,"course":195,"lesson":163,"title":196,"cat":197,"pic":198,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":199,"tags":200,"metadata":13,"featured":195,"status":4,"views":205,"subdate":206,"up_date":207,"first_name":208,"last_name":209,"avatar":13,"cat_title":210,"subdate_jalali":211,"update_jalali":212},9515,0,"چشمه نور نقطه‌ای و گسترده: چشمه کوچک نور نقطه‌ای و چشمه بزرگ نور گسترده نامیده می‌شود.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FgaRTCIDDhTR9u2tXEPNc_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله آموزشی چشمه‌های نور\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">چشمه‌های نور نقطه‌ای و گسترده: جهان را چگونه می‌بینیم؟\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">تفاوت یک ستاره درخشان در آسمان شب با چراغ مطالعه روی میزتان چیست؟ پاسخ در نوع «چشمه نور» آنهاست.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">در این مقاله یاد می‌گیریم که همه چیزهای نورانی در اطراف ما، یا \u003Cstrong>چشمه نور نقطه‌ای\u003C\u002Fstrong> هستند یا \u003Cstrong>چشمه نور گسترده\u003C\u002Fstrong>. این دسته‌بندی ساده، دلیل تشکیل \u003Cstrong>سایه‌های\u003C\u002Fstrong> با لبه‌های واضح یا محو و همچنین دلیل متفاوت دیده شدن ستاره‌ها و لامپ‌ها را توضیح می‌دهد. با درک این مفاهیم پایه، می‌توان بسیاری از پدیده‌های نوری روزمره را تحلیل کرد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چشمه نور چیست و چگونه طبقه‌بندی می‌شود؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>هر جسمی که از خود نور تولید و تابش کند، یک \u003Cstrong>چشمه نور\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>[1]\u003C\u002Fsup> نامیده می‌شود. خورشید، شعله شمع، لامپ روشن و حتی کرم شب‌تاب همگی نمونه‌هایی از چشمه‌های نور هستند. این چشمه‌ها بر اساس اندازه ظاهری‌شان به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند: \u003Cstrong>نقطه‌ای\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>گسترده\u003C\u002Fstrong>. این تقسیم‌بندی مطلق نیست و به فاصله ناظر از چشمه نور بستگی دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه ویژگی‌های چشمه نور نقطه‌ای و گسترده\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">چشمه نور نقطه‌ای\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">چشمه نور گسترده\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>تعریف\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">چشمه‌ای که ابعاد آن در مقایسه با فاصله‌اش از ما ناچیز است و مانند یک نقطه به نظر می‌رسد.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">چشمه‌ای که ابعاد مشخص و قابل تشخیصی دارد و نمی‌توان آن را یک نقطه در نظر گرفت.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>مثال‌های آشنا\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ستاره‌های درخشان در شب، نور چراغ قوه از فاصله بسیار دور، روزنه کوچک روی مقوای مقابل یک شمع.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">لامپ روشن در اتاق، صفحه نمایش تلویزیون، خورشید (البته به دلیل فاصله بسیار زیاد، گاهی مانند نقطه‌ای عمل می‌کند).\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>نحوه انتشار نور\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پرتوهای نور به صورت \u003Cem>شعاعی\u003C\u002Fem> و در همه جهت‌ها از یک نقطه منفرد منتشر می‌شوند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">از هر نقطه روی سطح چشمه، پرتوهای نور به همه سو تابش می‌کنند. در واقع یک چشمه گسترده از بینهایت چشمه نقطه‌ای کوچک تشکیل شده است.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>نوع سایه ایجاد شده\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سایه‌ای با مرز کاملاً \u003Cstrong>واضح و مشخص\u003C\u002Fstrong> (هسته سایه) ایجاد می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">معمولاً یک سایه با مرز \u003Cstrong>محو\u003C\u002Fstrong> ایجاد می‌کند که در اطراف آن منطقه \u003Cem>نیم‌سایه\u003C\u002Fem> تشکیل می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>یک نکته جالب این است که یک چشمه نور می‌تواند بسته به شرایط، نقطه‌ای یا گسترده به نظر برسد. مثلاً یک لامپ خیابانی وقتی درست زیر آن ایستاده‌اید، یک چشمه نور گسترده است. اما اگر از فاصله چند صد متری به آن نگاه کنید، مانند یک نقطه نورانی کوچک به نظر می‌رسد و تبدیل به یک چشمه نور نقطه‌ای می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">از مفهوم تا آزمایش: ساخت چشمه‌های نور در خانه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>درک این مفاهیم با یک آزمایش ساده و بدون نیاز به وسایل خاص کاملاً ممکن است. این آزمایش به شما کمک می‌کند تفاوت را به طور ملموس درک کنید و حتی بین این دو نوع چشمه نور تبدیل ایجاد کنید.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آزمایش تبدیل چشمه گسترده به نقطه‌ای:\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Col style=\"margin-top: 8px; padding-right: 20px\">\r\n \u003Cli style=\"margin-bottom: 6px; : \">یک \u003Cstrong>چراغ قوه\u003C\u002Fstrong> روشن را در نظر بگیرید. وقتی مستقیماً به آن نگاه می‌کنید، یک چشمه نور گسترده است (چون کل سطح شیشه آن نور می‌تاباند).\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli style=\"margin-bottom: 6px; : \">یک \u003Cstrong>ورق مقوای\u003C\u002Fstrong> تیره بردارید و با نوک مداد یک \u003Cstrong>سوراخ بسیار کوچک\u003C\u002Fstrong> (در حد نوک سوزن) در مرکز آن ایجاد کنید.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>مقوا را در مقابل چراغ قوه روشن قرار دهید. حالا اگر به سوراخ کوچک روی مقوا نگاه کنید، تنها نوری که از آن روزنه باریک خارج می‌شود را می‌بینید. این روزنه دقیقاً مانند یک \u003Cstrong>چشمه نور نقطه‌ای\u003C\u002Fstrong> عمل می‌کند.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Fol>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>با بزرگ‌تر کردن سوراخ روی مقوا، دوباره یک چشمه نور گسترده خواهید داشت. این آزمایش ساده، رابطه جالب بین این دو نوع چشمه را نشان می‌دهد: \u003Cstrong>هر چشمه نور گسترده را می‌توان مجموعه‌ای از چشمه‌های نور نقطه‌ای بسیار ریز در نظر گرفت\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کاربردهای عملی در زندگی روزمره و طبیعت\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>شاید فکر کنید این مفاهیم فقط در کتاب علوم کاربرد دارند، اما آگاهی از آنها به توضیح پدیده‌های زیبا و مهمی در اطراف ما کمک می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تشکیل سایه\u003C\u002Fspan> مهم‌ترین و واضح‌ترین کاربرد است. وقتی در یک روز آفتابی قدم می‌زنید، سایه شما روی زمین مرز نسبتاً محوشده‌ای دارد. این به آن دلیل است که خورشید، با وجود فاصله زیاد، یک چشمه نور گسترده است. اما اگر زیر یک لامپ کوچک (که چشمه‌ای تقریباً نقطه‌ای است) بایستید، سایه‌تان لبه‌های بسیار تیز و واضحی خواهد داشت.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>این تفاوت در \u003Cstrong>خورشیدگرفتگی (کسوف)\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>ماه‌گرفتگی (خسوف)\u003C\u002Fstrong> هم خود را نشان می‌دهد. در خورشیدگرفتگی، ماه که مانند یک جسم کدر عمل می‌کند، بین زمین و خورشید (چشمه نور گسترده) قرار می‌گیرد. در نتیجه، سایه ماه روی زمین تنها یک منطقه کوچک (هسته سایه) را کاملاً تاریک می‌کند و مناطق اطراف در نیم‌سایه قرار می‌گیرند و گرفتگی جزئی را تجربه می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>حتی در \u003Cstrong>نورپردازی داخلی\u003C\u002Fstrong> خانه نیز از این اصول استفاده می‌شود. چراغ‌های کوچک نقطه‌ای (مثل برخی چراغ‌های LED سقفی) برای ایجاد سایه‌های مشخص و نورپردازی تاکیدی روی یک شیء (مثل یک تابلو) به کار می‌روند. در مقابل، چراغ‌های بزرگ با پخش‌کننده‌های مات (چشمه‌های گسترده)، نور ملایم و یکنواختی را در کل اتاق پخش می‌کنند و از ایجاد سایه‌های تند جلوگیری می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاسخ به پرسش‌های متداول\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا می‌توان یک چشمه نور را همیشه نقطه‌ای یا همیشه گسترده دانست؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. نقطه‌ای یا گسترده بودن یک چشمه نور \u003Cstrong>مطلق نیست\u003C\u002Fstrong> و به \u003Cem>فاصله ناظر\u003C\u002Fem> از آن بستگی دارد. قاعده کلی این است: اگر ابعاد واقعی چشمه نور در مقایسه با فاصله‌اش از ما بسیار کوچک به نظر برسد، نقطه‌ای است و در غیر این صورت گسترده. مثال روشن آن ستاره‌ها هستند؛ آن‌ها کره‌های عظیم‌الجثه‌ای هستند، اما به دلیل فاصله بسیار زیاد، برای ما به شکل نقطه‌ای نورانی دیده می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> چرا سایه تشکیل شده توسط یک لامپ معمولی (گسترده)، لبه‌های محو و نرمی دارد؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> زیرا نور از نقاط مختلف سطح لامپ به جسم می‌تابد. برخی از این پرتوها توسط جسم کاملاً مسدود می‌شوند و منطقه \u003Cstrong>هسته سایه\u003C\u002Fstrong> (تاریک کامل) را ایجاد می‌کنند. اما پرتوهایی از قسمت‌های کناری لامپ ممکن است فقط بخشی از جسم را بپوشانند و از کناره‌های آن عبور کنند. این پرتوها منطقه \u003Cstrong>نیم‌سایه\u003C\u002Fstrong> را می‌سازند که تاریک است اما نه به کامل‌ی منطقه مرکزی. همین امر باعث محو شدن لبه‌های سایه می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا خورشید یک چشمه نور نقطه‌ای است یا گسترده؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> این سوال پاسخ جالبی دارد! از دید ناظر زمینی، خورشید آنقدر دور است که اغلب در محاسبات نوری ساده به عنوان یک چشمه نور \u003Cem>نقطه‌ای\u003C\u002Fem> در نظر گرفته می‌شود و همین باعث تشکیل سایه‌های نسبتاً واضح در روز می‌شود. اما در واقعیت، خورشید یک کره غول‌پیکر است. در پدیده‌هایی مانند خورشیدگرفتگی، وقتی با دقت به سایه ماه نگاه کنیم، متوجه می‌شویم که خورشید کاملاً نقطه‌ای نیست و یک ناحیه نیم‌سایه وسیع اطراف سایه کامل ایجاد می‌کند. بنابراین، بسته به دقت مشاهده، می‌توان آن را در جایگاه مرزی بین این دو دسته در نظر گرفت.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cul style=\"padding-right: 20px\">\r\n \u003Cli>چشمه‌های نور بر اساس اندازه ظاهری به دو دسته \u003Cstrong>نقطه‌ای\u003C\u002Fstrong> (مانند ستاره دور) و \u003Cstrong>گسترده\u003C\u002Fstrong> (مانند لامپ نزدیک) تقسیم می‌شوند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>این دسته‌بندی ثابت نیست و با تغییر فاصله ناظر می‌تواند عوض شود.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>چشمه‌های نقطه‌ای سایه‌های \u003Cstrong>تیز و واضح\u003C\u002Fstrong>، و چشمه‌های گسترده سایه‌های با \u003Cstrong>لبه محو\u003C\u002Fstrong> و ناحیه نیم‌سایه ایجاد می‌کنند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>یک چشمه گسترده را می‌توان مجموعه‌ای از چشمه‌های نقطه‌ای ریز در نظر گرفت.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[1]\u003C\u002Fsup> چشمه نور (Light Source): هر جسمی که از خود نور تابش کند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>[2]\u003C\u002Fsup> پرتو نور (Light Ray): باریک‌ترین مسیر ممکن انتشار نور که جهت آن را نشان می‌دهد.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>[3]\u003C\u002Fsup> نیم‌سایه (Penumbra): منطقه‌ای اطراف سایه کامل که تا حدی تاریک است و در پشت اجسامی که در مقابل چشمه‌های نور گسترده قرار می‌گیرند، تشکیل می‌شود.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>[4]\u003C\u002Fsup> جسم کدر (Opaque Object): جسمی که نور از آن عبور نمی‌کند و باعث تشکیل سایه می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">چشمه نور\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">چشمه نور نقطه‌ای\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">چشمه نور گسترده\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تشکیل سایه\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نیم‌سایه\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[201,202,203,204],"پایهٔ هشتم","علوم هشتم","چشمه نور نقطه‌ای","چشمه نور گسترده",281,"2026-01-03 23:21:19","2026-09-01 18:52:36","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1404\u002F10\u002F13","18:52 1405\u002F06\u002F10",{"tests":214,"papers":215,"files":216,"questions":217,"exams":218,"tutorials":219,"blogs":220},[],[],[],[],[],[],[221,230,238,246,254,262,270,278,286,294,302,310],{"id":222,"title":223,"cat":197,"pic":224,"up_date":225,"title_url":226,"url":227,"legacy_url":228,"cat_title":210,"update_jalali":229},7209,"حالت‌های هم‌نهشتی دو مثلث: شرایطی که تحت آن دو مثلث با هم برابر باشند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlwrDLAvv7TgS1EvcfsxV_200.png","2026-09-05 19:37:39","حالتهای-همنهشتی-دو-مثلث-شرایطی-که-تحت-آن-دو-مثلث-با-هم-برابر-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7209\u002Fحالتهای-همنهشتی-دو-مثلث-شرایطی-که-تحت-آن-دو-مثلث-با-هم-برابر-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7209\u002Fحالتهای-همنهشتی-دو-مثلث-شرایطی-که-تحت-آن-دو-مثلث-با-هم-برابر-باشند","1405\u002F06\u002F14",{"id":231,"title":232,"cat":197,"pic":233,"up_date":234,"title_url":235,"url":236,"legacy_url":237,"cat_title":210,"update_jalali":229},8743,"مواد خالص: موادی که فقط از یک نوع ماده ساخته شده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F51l8L93J0wIMNSiMkpNa_200.png","2026-09-05 19:33:46","مواد-خالص-موادی-که-فقط-از-یک-نوع-ماده-ساخته-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8743\u002Fمواد-خالص-موادی-که-فقط-از-یک-نوع-ماده-ساخته-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8743\u002Fمواد-خالص-موادی-که-فقط-از-یک-نوع-ماده-ساخته-شدهاند",{"id":239,"title":240,"cat":197,"pic":241,"up_date":242,"title_url":243,"url":244,"legacy_url":245,"cat_title":210,"update_jalali":229},8745,"مواد ناخالص: موادی که از بیش از یک ماده تشکیل شده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FosLgdK47dIOGpLafZOf5_200.png","2026-09-05 19:27:45","مواد-ناخالص-موادی-که-از-بیش-از-یک-ماده-تشکیل-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8745\u002Fمواد-ناخالص-موادی-که-از-بیش-از-یک-ماده-تشکیل-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8745\u002Fمواد-ناخالص-موادی-که-از-بیش-از-یک-ماده-تشکیل-شدهاند",{"id":247,"title":248,"cat":197,"pic":249,"up_date":250,"title_url":251,"url":252,"legacy_url":253,"cat_title":210,"update_jalali":229},8747,"اجزای مخلوط: موادی که یک مخلوط را تشکیل می‌دهند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fc1kdyeIIcSvL2gEh2hO1_200.png","2026-09-05 19:22:33","اجزای-مخلوط-موادی-که-یک-مخلوط-را-تشکیل-میدهند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8747\u002Fاجزای-مخلوط-موادی-که-یک-مخلوط-را-تشکیل-میدهند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8747\u002Fاجزای-مخلوط-موادی-که-یک-مخلوط-را-تشکیل-میدهند",{"id":255,"title":256,"cat":197,"pic":257,"up_date":258,"title_url":259,"url":260,"legacy_url":261,"cat_title":210,"update_jalali":229},8749,"ویژگی مخلوط: حفظ خواص اولیه اجزای تشکیل‌دهنده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYLbZvzjEIzvrxHaOB3Vz_200.png","2026-09-05 19:17:37","ویژگی-مخلوط-حفظ-خواص-اولیه-اجزای-تشکیلدهنده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8749\u002Fویژگی-مخلوط-حفظ-خواص-اولیه-اجزای-تشکیلدهنده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8749\u002Fویژگی-مخلوط-حفظ-خواص-اولیه-اجزای-تشکیلدهنده",{"id":263,"title":264,"cat":197,"pic":265,"up_date":266,"title_url":267,"url":268,"legacy_url":269,"cat_title":210,"update_jalali":229},8751,"مخلوط همگن: مخلوطی که اجزای آن به طور یکنواخت پخش شده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FOX5deKZDVrijG5Vn7ZCk_200.png","2026-09-05 19:13:50","مخلوط-همگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8751\u002Fمخلوط-همگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8751\u002Fمخلوط-همگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-شدهاند",{"id":271,"title":272,"cat":197,"pic":273,"up_date":274,"title_url":275,"url":276,"legacy_url":277,"cat_title":210,"update_jalali":229},8753,"محلول: نوعی مخلوط همگن که شفاف است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FwenLkxLRgJlcrQVaK28n_200.png","2026-09-05 19:10:11","محلول-نوعی-مخلوط-همگن-که-شفاف-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8753\u002Fمحلول-نوعی-مخلوط-همگن-که-شفاف-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8753\u002Fمحلول-نوعی-مخلوط-همگن-که-شفاف-است",{"id":279,"title":280,"cat":197,"pic":281,"up_date":282,"title_url":283,"url":284,"legacy_url":285,"cat_title":210,"update_jalali":229},8754,"مخلوط ناهمگن: مخلوطی که اجزای آن به طور یکنواخت پخش نشده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fu08vY4jIwQyDQg8ynNcI_200.png","2026-09-05 19:06:37","مخلوط-ناهمگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-نشدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8754\u002Fمخلوط-ناهمگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-نشدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8754\u002Fمخلوط-ناهمگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-نشدهاند",{"id":287,"title":288,"cat":197,"pic":289,"up_date":290,"title_url":291,"url":292,"legacy_url":293,"cat_title":210,"update_jalali":229},8756,"سوسپانسیون یا تعلیقه: مخلوط ناهمگن که ذرات جامد در مایع معلق‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F80Nv5XaoA9QUJxB74Z8x_200.png","2026-09-05 19:00:33","سوسپانسیون-یا-تعلیقه-مخلوط-ناهمگن-که-ذرات-جامد-در-مایع-معلقاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8756\u002Fسوسپانسیون-یا-تعلیقه-مخلوط-ناهمگن-که-ذرات-جامد-در-مایع-معلقاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8756\u002Fسوسپانسیون-یا-تعلیقه-مخلوط-ناهمگن-که-ذرات-جامد-در-مایع-معلقاند",{"id":295,"title":296,"cat":197,"pic":297,"up_date":298,"title_url":299,"url":300,"legacy_url":301,"cat_title":210,"update_jalali":229},8757,"ذرات معلق: ذرات جامدی که در مایع پخش شده‌اند ولی حل نشده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FaHN1xgGMrfkKt5mTmsaT_200.png","2026-09-05 18:56:45","ذرات-معلق-ذرات-جامدی-که-در-مایع-پخش-شدهاند-ولی-حل-نشدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8757\u002Fذرات-معلق-ذرات-جامدی-که-در-مایع-پخش-شدهاند-ولی-حل-نشدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8757\u002Fذرات-معلق-ذرات-جامدی-که-در-مایع-پخش-شدهاند-ولی-حل-نشدهاند",{"id":303,"title":304,"cat":197,"pic":305,"up_date":306,"title_url":307,"url":308,"legacy_url":309,"cat_title":210,"update_jalali":229},8759,"شفاف: حالتی که نور از مخلوط عبور می‌کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUiOZD2CJWkjJ14tUlavW_200.png","2026-09-05 18:52:25","شفاف-حالتی-که-نور-از-مخلوط-عبور-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8759\u002Fشفاف-حالتی-که-نور-از-مخلوط-عبور-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8759\u002Fشفاف-حالتی-که-نور-از-مخلوط-عبور-میکند",{"id":311,"title":312,"cat":197,"pic":313,"up_date":314,"title_url":315,"url":316,"legacy_url":317,"cat_title":210,"update_jalali":229},8767,"کدر: حالتی که نور به‌خوبی از مخلوط عبور نمی‌کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5sMLgTDSlUGNNQVvwc7o_200.png","2026-09-05 18:48:05","کدر-حالتی-که-نور-بهخوبی-از-مخلوط-عبور-نمیکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8767\u002Fکدر-حالتی-که-نور-بهخوبی-از-مخلوط-عبور-نمیکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8767\u002Fکدر-حالتی-که-نور-بهخوبی-از-مخلوط-عبور-نمیکند"]