[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-8865":3,"categoryMenus":27,"$fJPbqBoXrYDSR5-PI2r7R-8VsEwlcU-Ot784qyxxWSfM":212},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":7,"status":18,"views":19,"subdate":20,"up_date":21,"first_name":22,"last_name":23,"avatar":12,"cat_title":24,"subdate_jalali":25,"update_jalali":26},8865,2,9,0,148,"تبدیل انرژی: تغییر انرژی شیمیایی به گرمایی، نورانی یا الکتریکی",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fsr7nLUaOW3ZeAjPNk3bI_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"مقاله تبدیل انرژی\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">تبدیل انرژی: از باتری تا آتش\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">چگونه انرژی نهفته در مواد، به گرما، نور و برق تبدیل می‌شود؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> انرژی شیمیایی\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> شکلی از انرژی است که در پیوندهای بین اتم‌ها و مولکول‌ها ذخیره شده است. این انرژی می‌تواند آزاد شود و به شکل‌های مفید دیگری مانند گرما، نور یا انرژی الکتریکی\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> تبدیل گردد. در این مقاله، با \u003Cstrong>اصول کلی تبدیل انرژی\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>انواع واکنش‌های شیمیایی آزادکننده انرژی\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>کاربردهای ملموس\u003C\u002Fstrong> آن در زندگی روزمره مانند روشن کردن کبریت، کار باتری قلمی و سوختن گاز آشنا خواهیم شد. درک این فرآیندها پایه‌ای برای شناخت بسیاری از پدیده‌های طبیعی و فناوری‌های اطراف ما است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">انرژی شیمیایی چیست و کجا پنهان است؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>همه چیز در اطراف ما از ذرات ریزی به نام اتم ساخته شده است. این اتم‌ها می‌توانند به هم بپیوندند و مولکول\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> بسازند. برای جدا کردن این اتم‌ها از هم یا برای قرار دادن آنها در کنار هم و تشکیل پیوند جدید، به انرژی نیاز داریم. به انرژی ذخیره شده در این پیوندهای شیمیایی، \u003Cstrong>انرژی شیمیایی\u003C\u002Fstrong> می‌گوییم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>این انرژی مانند یک فنر فشرده یا یک سد آبی است که آب پشت آن جمع شده. فقط منتظر یک فرصت است تا آزاد شود. مواد مختلف، مقدار انرژی شیمیایی متفاوتی دارند. موادی مانند بنزین، گاز طبیعی، چوب، مواد غذایی و حتی باتری‌ها، انبارهای بزرگی از انرژی شیمیایی هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چگونه انرژی شیمیایی آزاد و تبدیل می‌شود؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای آزاد کردن این انرژی نهفته، باید یک \u003Cstrong>واکنش شیمیایی\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> رخ دهد. در یک واکنش شیمیایی، پیوندهای بین اتم‌های مواد اولیه (واکنش‌دهنده‌ها) می‌شکند و پیوندهای جدیدی برای تشکیل مواد جدید (فرآورده‌ها) ایجاد می‌شود. اگر انرژی آزاد شده از تشکیل پیوندهای جدید، بیشتر از انرژی مورد نیاز برای شکستن پیوندهای قدیمی باشد، انرژی به صورت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">گرما\u003C\u002Fspan> و اغلب \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">نور\u003C\u002Fspan> به محیط بیرون می‌ریزد. به این واکنش‌ها، \u003Cstrong>واکنش گرماده\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> می‌گویند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته مهم:\u003C\u002Fstrong> تبدیل انرژی طبق قانون پایستگی انرژی\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> صورت می‌گیرد. این قانون می‌گوید: انرژی نه به وجود می‌آید و نه از بین می‌رود، فقط از شکلی به شکل دیگر تبدیل می‌شود. در تبدیل انرژی شیمیایی، انرژی ذخیره شده، دقیقاً و بدون کم و زیاد به شکل‌های دیگر (مانند گرمایی و نورانی) تبدیل می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>در جدول زیر، چند نمونه ساده از تبدیل انرژی شیمیایی به شکل‌های دیگر را با هم مرور می‌کنیم:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"نمونه‌هایی از تبدیل انرژی شیمیایی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">وسیله \u002F پدیده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">انرژی شیمیایی در کجاست؟\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تبدیل به چه انرژی‌هایی می‌شود؟\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سوختن چوب در آتش\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">در پیوندهای مولکول‌های چوب و اکسیژن هوا\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>گرمایی\u003C\u002Fstrong> (برای گرم کردن) و \u003Cstrong>نورانی\u003C\u002Fstrong> (شعله آتش)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">باتری قلمی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">در مواد شیمیایی داخل باتری (مانند روی و دی‌اکسید منگنز)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">عمدتاً به \u003Cstrong>الکتریکی\u003C\u002Fstrong> (برای روشن کردن چراغ قوه)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سوختن گاز در اجاق\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">در مولکول‌های گاز شهری (متان) و اکسیژن\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">عمدتاً به \u003Cstrong>گرمایی\u003C\u002Fstrong> (برای پخت و پز)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">عملکرد بدن انسان\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">در مواد غذایی که می‌خوریم (قندها، چربی‌ها)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">به \u003Cstrong>گرمایی\u003C\u002Fstrong> (حفظ دمای بدن) و \u003Cstrong>مکانیکی\u003C\u002Fstrong> (حرکت ماهیچه‌ها)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نقش اکسیژن در آزادسازی انرژی: سوختن\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>یکی از رایج‌ترین و مهم‌ترین راه‌های آزاد کردن انرژی شیمیایی، \u003Cstrong>سوختن\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> است. سوختن یک واکنش شیمیایی سریع بین یک ماده سوختنی (مانند چوب، کاغذ، گاز) و یک ماده اکسیدکننده است که اغلب \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">اکسیژن (O\u003Csub>2\u003C\u002Fsub>)\u003C\u002Fspan> موجود در هوا می‌باشد. در این واکنش، گرما و نور تولید می‌شود. برای مثال، وقتی کبریت را می‌کشیم، اصطکاک سر کبریت با سطح کبریت‌کش، گرما تولید می‌کند. این گرما باعث شروع واکنش شیمیایی بین مواد روی سر کبریت و اکسیژن هوا می‌شود. نتیجه این واکنش، شعله‌ای است که انرژی شیمیایی را به گرمایی و نورانی تبدیل می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>معمولاً در یک واکنش سوختن کامل، سوخت (مانند متان \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(CH_4)$\u003C\u002Fspan>) با اکسیژن ترکیب شده و تولید دی‌اکسیدکربن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(CO_2)$\u003C\u002Fspan> و آب \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(H_2O)$\u003C\u002Fspan> و مقدار زیادی انرژی می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">تبدیل به انرژی الکتریکی: اسرار درون یک باتری\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>باتری‌ها ماشین‌های کوچک تبدیل انرژی شیمیایی به الکتریکی هستند. داخل یک باتری ساده مانند باتری قلمی، مواد شیمیایی خاصی قرار دارد. وقتی دو سر باتری را با یک سیم به یک لامپ متصل می‌کنیم، یک مدار الکتریکی بسته می‌شود. این اتصال باعث شروع یک واکنش شیمیایی کنترل‌شده داخل باتری می‌شود. در این واکنش، الکترون‌ها\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> (ذرات ریزی با بار منفی) آزاد می‌شوند و از طریق سیم به سمت لامپ جاری می‌شوند. حرکت همین الکترون‌ها است که \u003Cstrong>جریان برق\u003C\u002Fstrong> را ایجاد می‌کند و لامپ را روشن می‌کند. در واقع، انرژی شیمیایی مواد داخل باتری صرف به حرکت درآوردن الکترون‌ها می‌شود و این حرکت، انرژی الکتریکی مورد نیاز ما را تأمین می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">از آشپزخانه تا خیابان: تبدیل انرژی در زندگی ما\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>اگر به اطراف خود دقت کنید، ده‌ها مثال از تبدیل انرژی شیمیایی می‌بینید: \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">اجاق گاز\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">شمع\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">فندک\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">موتور خودرو\u003C\u002Fspan> همگی بر همین اصل کار می‌کنند. موتور خودرو، انرژی شیمیایی بنزین را (از طریق سوختن در محفظه سیلندر) ابتدا به انرژی گرمایی و سپس به انرژی حرکتی (مکانیکی) تبدیل می‌کند تا چرخ‌های خودرو بچرخند. حتی تلفن همراه شما وقتی به برق وصل نیست، با انرژی شیمیایی ذخیره شده در باتری‌اش کار می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا در هر واکنش شیمیایی انرژی آزاد می‌شود؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. همهٔ واکنش‌های شیمیایی گرماده نیستند. برخی واکنش‌ها برای رخ دادن نیاز به جذب انرژی از محیط دارند که به آنها واکنش‌های \u003Cstrong>گرماخواه\u003Csup>9\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> می‌گویند. مثلاً عمل ذوب شدن یخ یک تغییر فیزیکی است، اما مثال شیمیایی آن می‌تواند پختن برخی کیک‌ها باشد که برای واکنش به حرارت فر نیاز دارند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا انرژی نورانی تولید شده در آتش، مستقیم از انرژی شیمیایی می‌آید؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> بله، اما اغلب به این صورت است که انرژی شیمیایی ابتدا به انرژی گرمایی تبدیل می‌شود. این گرما آنقدر زیاد است که باعث می‌شود ذرات داغ شده در شعله، از خود نور ساطع کنند. بنابراین می‌توان گفت تبدیل به صورت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">شیمیایی → گرمایی → نورانی\u003C\u002Fspan> نیز رخ می‌دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> وقتی باتری «تمام» می‌شود چه اتفاقی افتاده است؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> مواد شیمیایی داخل باتری که قابلیت انجام واکنش و تولید جریان برق را داشتند، به تدریج مصرف شده و به مواد دیگری تبدیل شده‌اند. در این حالت، انرژی شیمیایی قابل تبدیل آن‌ها به پایان رسیده است. در باتری‌های قابل شارژ، با عبور جریان برق در جهت معکوس، این واکنش شیمیایی به صورت برعکس انجام می‌شود و مواد اولیه دوباره ساخته می‌شوند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> انرژی شیمیایی، انرژی پنهان در مواد است که با رخ دادن یک واکنش شیمیایی (مانند سوختن یا واکنش در باتری) آزاد می‌شود. این انرژی می‌تواند به شکل‌های مفیدی مانند \u003Cstrong>گرما\u003C\u002Fstrong> (برای پخت و پز و گرمایش)، \u003Cstrong>نور\u003C\u002Fstrong> (در شعله آتش و شمع) و \u003Cstrong>انرژی الکتریکی\u003C\u002Fstrong> (برای روشنایی و وسایل الکترونیکی) تبدیل شود. درک این تبدیل‌ها به ما کمک می‌کند دنیای اطراف خود، از نحوه کار وسایل ساده خانه گرفته تا سوخت خودروها را بهتر بشناسیم.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>انرژی شیمیایی (Chemical Energy):\u003C\u002Fstrong> انرژی ذخیره شده در پیوندهای شیمیایی مواد.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>انرژی الکتریکی (Electrical Energy):\u003C\u002Fstrong> انرژی حاصل از حرکت بارهای الکتریکی (الکترون‌ها).\u003Cbr>\r\n\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>مولکول (Molecule):\u003C\u002Fstrong> کوچک‌ترین ذره یک ماده خالص که خواص آن ماده را دارد و از دو یا چند اتم به هم پیوسته تشکیل شده است.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>واکنش شیمیایی (Chemical Reaction):\u003C\u002Fstrong> فرآیندی که در آن یک یا چند ماده (واکنش‌دهنده) به یک یا چند ماده متفاوت (فرآورده) تبدیل می‌شوند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>واکنش گرماده (Exothermic Reaction):\u003C\u002Fstrong> واکنش شیمیایی که با آزاد شدن انرژی (معمولاً به صورت گرما) همراه است.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>قانون پایستگی انرژی (Law of Conservation of Energy):\u003C\u002Fstrong> قانونی در فیزیک که بیان می‌دارد انرژی کل یک سیستم ایزوله ثابت می‌ماند؛ انرژی تنها می‌تواند از شکلی به شکل دیگر تبدیل شود.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>سوختن (Combustion):\u003C\u002Fstrong> یک واکنش شیمیایی گرماده سریع بین یک ماده سوختنی و یک اکسیدکننده (معمولاً اکسیژن) که همراه با تولید گرما و نور است.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>8\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>الکترون (Electron):\u003C\u002Fstrong> ذره‌ای زیراتمی با بار الکتریکی منفی که به دور هسته اتم می‌چرخد. جریان برق، حرکت همین الکترون‌هاست.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>9\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>واکنش گرماخواه (Endothermic Reaction):\u003C\u002Fstrong> واکنش شیمیایی که برای رخ دادن نیاز به جذب انرژی از محیط اطراف دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">انرژی شیمیایی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تبدیل انرژی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">سوختن\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">باتری\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">واکنش گرماده\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16,17],"پایهٔ هشتم","علوم هشتم","تبدیل انرژی",1,1036,"2025-12-24 18:16:52","2026-09-04 12:20:26","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1404\u002F10\u002F3","12:20 1405\u002F06\u002F13",{"status":18,"data":28},[29,67,126,144,164],{"id":18,"title":30,"list_order":18,"items":31},"آشنایی",[32,37,40,44,51,55,59,63],{"id":33,"link":34,"type":35,"slug":12,"title":36},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":6,"link":38,"type":35,"slug":12,"title":39},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":41,"link":42,"type":35,"slug":12,"title":43},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":45,"link":46,"type":47,"slug":48,"handler":49,"title":50},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":52,"link":53,"type":35,"slug":12,"title":54},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":56,"link":57,"type":35,"slug":12,"title":58},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":60,"link":61,"type":35,"slug":12,"title":62},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":64,"link":65,"type":35,"slug":12,"title":66},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":5,"title":68,"list_order":18,"items":69},"المپیادها",[70,74,78,82,86,90,94,98,102,106,110,114,118,122],{"id":71,"link":72,"type":35,"slug":12,"title":73},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":75,"link":76,"type":35,"slug":12,"title":77},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":79,"link":80,"type":35,"slug":12,"title":81},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":83,"link":84,"type":35,"slug":12,"title":85},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":87,"link":88,"type":35,"slug":12,"title":89},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":91,"link":92,"type":35,"slug":12,"title":93},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":95,"link":96,"type":35,"slug":12,"title":97},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":99,"link":100,"type":35,"slug":12,"title":101},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":103,"link":104,"type":35,"slug":12,"title":105},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":107,"link":108,"type":35,"slug":12,"title":109},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":111,"link":112,"type":35,"slug":12,"title":113},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":115,"link":116,"type":35,"slug":12,"title":117},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":119,"link":120,"type":35,"slug":12,"title":121},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":123,"link":124,"type":35,"slug":12,"title":125},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":127,"title":128,"list_order":18,"items":129},3,"نمونه و تیزهوشان",[130,134,139],{"id":131,"link":132,"type":35,"slug":12,"title":133},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":135,"link":136,"type":47,"slug":137,"handler":137,"title":138},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":140,"link":141,"type":47,"slug":142,"handler":142,"title":143},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":145,"title":146,"list_order":18,"items":147},7,"کتابهای درسی",[148,152,156,160],{"id":149,"link":150,"type":35,"slug":12,"title":151},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":153,"link":154,"type":35,"slug":12,"title":155},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":157,"link":158,"type":35,"slug":12,"title":159},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":161,"link":162,"type":35,"slug":12,"title":163},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":33,"title":165,"list_order":33,"items":166},"پیشنهاد ویژه",[167,172,177,182,186,191,196,200,204,208],{"id":168,"link":169,"type":47,"slug":170,"handler":170,"title":171},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":173,"link":174,"type":47,"slug":175,"handler":175,"title":176},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":178,"link":179,"type":47,"slug":180,"handler":180,"title":181},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":8,"link":183,"type":47,"slug":184,"handler":184,"title":185},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":187,"link":188,"type":47,"slug":189,"handler":189,"title":190},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":192,"link":193,"type":35,"slug":194,"title":195},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":197,"link":198,"type":35,"slug":12,"title":199},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":201,"link":202,"type":35,"slug":12,"title":203},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":205,"link":206,"type":35,"slug":12,"title":207},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":209,"link":210,"type":35,"slug":12,"title":211},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":213,"papers":214,"files":215,"questions":216,"exams":217,"tutorials":218,"blogs":219},[],[],[],[],[],[],[220,229,237,245,253,261,269,277,285,293,301,309],{"id":221,"title":222,"cat":10,"pic":223,"up_date":224,"title_url":225,"url":226,"legacy_url":227,"cat_title":24,"update_jalali":228},7209,"حالت‌های هم‌نهشتی دو مثلث: شرایطی که تحت آن دو مثلث با هم برابر باشند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlwrDLAvv7TgS1EvcfsxV_200.png","2026-09-05 19:37:39","حالتهای-همنهشتی-دو-مثلث-شرایطی-که-تحت-آن-دو-مثلث-با-هم-برابر-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7209\u002Fحالتهای-همنهشتی-دو-مثلث-شرایطی-که-تحت-آن-دو-مثلث-با-هم-برابر-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7209\u002Fحالتهای-همنهشتی-دو-مثلث-شرایطی-که-تحت-آن-دو-مثلث-با-هم-برابر-باشند","1405\u002F06\u002F14",{"id":230,"title":231,"cat":10,"pic":232,"up_date":233,"title_url":234,"url":235,"legacy_url":236,"cat_title":24,"update_jalali":228},8743,"مواد خالص: موادی که فقط از یک نوع ماده ساخته شده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F51l8L93J0wIMNSiMkpNa_200.png","2026-09-05 19:33:46","مواد-خالص-موادی-که-فقط-از-یک-نوع-ماده-ساخته-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8743\u002Fمواد-خالص-موادی-که-فقط-از-یک-نوع-ماده-ساخته-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8743\u002Fمواد-خالص-موادی-که-فقط-از-یک-نوع-ماده-ساخته-شدهاند",{"id":238,"title":239,"cat":10,"pic":240,"up_date":241,"title_url":242,"url":243,"legacy_url":244,"cat_title":24,"update_jalali":228},8745,"مواد ناخالص: موادی که از بیش از یک ماده تشکیل شده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FosLgdK47dIOGpLafZOf5_200.png","2026-09-05 19:27:45","مواد-ناخالص-موادی-که-از-بیش-از-یک-ماده-تشکیل-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8745\u002Fمواد-ناخالص-موادی-که-از-بیش-از-یک-ماده-تشکیل-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8745\u002Fمواد-ناخالص-موادی-که-از-بیش-از-یک-ماده-تشکیل-شدهاند",{"id":246,"title":247,"cat":10,"pic":248,"up_date":249,"title_url":250,"url":251,"legacy_url":252,"cat_title":24,"update_jalali":228},8747,"اجزای مخلوط: موادی که یک مخلوط را تشکیل می‌دهند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fc1kdyeIIcSvL2gEh2hO1_200.png","2026-09-05 19:22:33","اجزای-مخلوط-موادی-که-یک-مخلوط-را-تشکیل-میدهند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8747\u002Fاجزای-مخلوط-موادی-که-یک-مخلوط-را-تشکیل-میدهند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8747\u002Fاجزای-مخلوط-موادی-که-یک-مخلوط-را-تشکیل-میدهند",{"id":254,"title":255,"cat":10,"pic":256,"up_date":257,"title_url":258,"url":259,"legacy_url":260,"cat_title":24,"update_jalali":228},8749,"ویژگی مخلوط: حفظ خواص اولیه اجزای تشکیل‌دهنده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYLbZvzjEIzvrxHaOB3Vz_200.png","2026-09-05 19:17:37","ویژگی-مخلوط-حفظ-خواص-اولیه-اجزای-تشکیلدهنده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8749\u002Fویژگی-مخلوط-حفظ-خواص-اولیه-اجزای-تشکیلدهنده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8749\u002Fویژگی-مخلوط-حفظ-خواص-اولیه-اجزای-تشکیلدهنده",{"id":262,"title":263,"cat":10,"pic":264,"up_date":265,"title_url":266,"url":267,"legacy_url":268,"cat_title":24,"update_jalali":228},8751,"مخلوط همگن: مخلوطی که اجزای آن به طور یکنواخت پخش شده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FOX5deKZDVrijG5Vn7ZCk_200.png","2026-09-05 19:13:50","مخلوط-همگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8751\u002Fمخلوط-همگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8751\u002Fمخلوط-همگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-شدهاند",{"id":270,"title":271,"cat":10,"pic":272,"up_date":273,"title_url":274,"url":275,"legacy_url":276,"cat_title":24,"update_jalali":228},8753,"محلول: نوعی مخلوط همگن که شفاف است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FwenLkxLRgJlcrQVaK28n_200.png","2026-09-05 19:10:11","محلول-نوعی-مخلوط-همگن-که-شفاف-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8753\u002Fمحلول-نوعی-مخلوط-همگن-که-شفاف-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8753\u002Fمحلول-نوعی-مخلوط-همگن-که-شفاف-است",{"id":278,"title":279,"cat":10,"pic":280,"up_date":281,"title_url":282,"url":283,"legacy_url":284,"cat_title":24,"update_jalali":228},8754,"مخلوط ناهمگن: مخلوطی که اجزای آن به طور یکنواخت پخش نشده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fu08vY4jIwQyDQg8ynNcI_200.png","2026-09-05 19:06:37","مخلوط-ناهمگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-نشدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8754\u002Fمخلوط-ناهمگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-نشدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8754\u002Fمخلوط-ناهمگن-مخلوطی-که-اجزای-آن-به-طور-یکنواخت-پخش-نشدهاند",{"id":286,"title":287,"cat":10,"pic":288,"up_date":289,"title_url":290,"url":291,"legacy_url":292,"cat_title":24,"update_jalali":228},8756,"سوسپانسیون یا تعلیقه: مخلوط ناهمگن که ذرات جامد در مایع معلق‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F80Nv5XaoA9QUJxB74Z8x_200.png","2026-09-05 19:00:33","سوسپانسیون-یا-تعلیقه-مخلوط-ناهمگن-که-ذرات-جامد-در-مایع-معلقاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8756\u002Fسوسپانسیون-یا-تعلیقه-مخلوط-ناهمگن-که-ذرات-جامد-در-مایع-معلقاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8756\u002Fسوسپانسیون-یا-تعلیقه-مخلوط-ناهمگن-که-ذرات-جامد-در-مایع-معلقاند",{"id":294,"title":295,"cat":10,"pic":296,"up_date":297,"title_url":298,"url":299,"legacy_url":300,"cat_title":24,"update_jalali":228},8757,"ذرات معلق: ذرات جامدی که در مایع پخش شده‌اند ولی حل نشده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FaHN1xgGMrfkKt5mTmsaT_200.png","2026-09-05 18:56:45","ذرات-معلق-ذرات-جامدی-که-در-مایع-پخش-شدهاند-ولی-حل-نشدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8757\u002Fذرات-معلق-ذرات-جامدی-که-در-مایع-پخش-شدهاند-ولی-حل-نشدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8757\u002Fذرات-معلق-ذرات-جامدی-که-در-مایع-پخش-شدهاند-ولی-حل-نشدهاند",{"id":302,"title":303,"cat":10,"pic":304,"up_date":305,"title_url":306,"url":307,"legacy_url":308,"cat_title":24,"update_jalali":228},8759,"شفاف: حالتی که نور از مخلوط عبور می‌کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUiOZD2CJWkjJ14tUlavW_200.png","2026-09-05 18:52:25","شفاف-حالتی-که-نور-از-مخلوط-عبور-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8759\u002Fشفاف-حالتی-که-نور-از-مخلوط-عبور-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8759\u002Fشفاف-حالتی-که-نور-از-مخلوط-عبور-میکند",{"id":310,"title":311,"cat":10,"pic":312,"up_date":313,"title_url":314,"url":315,"legacy_url":316,"cat_title":24,"update_jalali":228},8767,"کدر: حالتی که نور به‌خوبی از مخلوط عبور نمی‌کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5sMLgTDSlUGNNQVvwc7o_200.png","2026-09-05 18:48:05","کدر-حالتی-که-نور-بهخوبی-از-مخلوط-عبور-نمیکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8767\u002Fکدر-حالتی-که-نور-بهخوبی-از-مخلوط-عبور-نمیکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8767\u002Fکدر-حالتی-که-نور-بهخوبی-از-مخلوط-عبور-نمیکند"]