[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-8723":193,"$fXw9nlfBXnCc_JIHD3dIPMZ6BlPtmGjBy8pF1Tzmsyj0":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":47,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},8723,5,0,281,"گونه در معرض خطر: گونه‌ای که جمعیت آن رو به کاهش است.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FcL90Dc0qXw1boBaoP7cJ_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله گونه در معرض خطر\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">زنگ خطر طبیعت: گونه‌های در معرض خطر\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">وقتی که تعداد یک گیاه یا جانور به طور مداوم کم می‌شود و آینده آن در خطر است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> گونه‌های در معرض خطر[۱]، گیاهان و جانورانی هستند که جمعیت آن‌ها به شکل نگران‌کننده‌ای در حال کاهش است و اگر از آن‌ها محافظت نشود، ممکن است برای همیشه از کره زمین محو شوند. بر اساس \u003Cstrong>فهرست سرخ اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت (IUCN)\u003C\u002Fstrong>، بیش از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۴۷۰۰۰\u003C\u002Fspan> گونه در این وضعیت قرار دارند. عوامل اصلی این بحران، فعالیت‌های انسانی مانند \u003Cstrong>نابودی زیستگاه\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>شکار غیرقانونی\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>تغییرات آب‌وهوایی\u003C\u002Fstrong> است. آشنایی با این مفهوم و دلایل آن، نخستین گام برای مشارکت در حفاظت از تنوع زیستی‌[۲] ارزشمند سیاره ما است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">گونه در معرض خطر به چه معناست؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>در دنیای طبیعت، بعضی از گیاهان و جانوران، جمعیت پایداری دارند، مثل کلاغ‌ها یا درختان کاج در یک جنگل. اما برخی دیگر، روزبه‌روز تعدادشان کمتر می‌شود. به این دسته دوم، \u003Cstrong>گونه‌های در معرض خطر\u003C\u002Fstrong> می‌گویند. یعنی احتمال ناپدید شدن کامل آن‌ها از طبیعت، بسیار زیاد است. دانشمندان برای اینکه وضعیت خطر را دقیق‌تر مشخص کنند، آن را به درجات مختلفی تقسیم‌بندی می‌کنند. معتبرترین مرجع برای این کار، \u003Cstrong>فهرست سرخ IUCN\u003C\u002Fstrong> است که گونه‌ها را در چند رده اصلی قرار می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"رده‌بندی گونه‌ها بر اساس میزان خطر در فهرست سرخ IUCN\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">عنوان رده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">معنی و توضیح\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>در بحران انقراض (CR)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بالاترین رده خطر. جمعیت این گونه‌ها به شدت کاهش یافته و در آستانه نابودی کامل هستند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کرگدن جاوه‌ای (حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱۸\u003C\u002Fspan> عدد)، \u003Cem>وکیتا\u003C\u002Fem>[۳] (کمتر از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۲۰\u003C\u002Fspan> عدد)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>در معرض خطر انقراض (EN)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جمعیت در حال کاهش و در معرض تهدیدهای جدی. خطر نابودی بسیار بالاست.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ببر سوندا، فیل آسیایی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>آسیب‌پذیر (VU)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جمعیت کم و رو به کاهش. در صورت ادامه تهدیدها، به زودی در رده‌های خطرناک‌تر قرار می‌گیرد.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شیر آفریقایی، برخی گونه‌های لاک‌پشت دریایی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>نزدیک به تهدید (NT)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">در حال حاضر در امنیت نسبی است، اما اگر شرایط بدتر شود، به زودی تهدید خواهد شد.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">—\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>کمترین نگرانی (LC)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جمعیت گسترده و پایدار. در حال حاضر نگرانی خاصی برای بقای آن وجود ندارد.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کلاغ، سگ خانگی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چرا گونه‌ها در معرض خطر قرار می‌گیرند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>انقراض یک فرآیند طبیعی است، اما سرعت آن امروزه به دلیل فعالیت‌های انسان، \u003Cstrong>ده‌ها تا صدها برابر\u003C\u002Fstrong> افزایش یافته است. عمده‌ترین دلایل این شتاب مرگبار، ریشه در رفتارهای ما دارد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۱. نابودی خانه‌ها (تخریب زیستگاه):\u003C\u002Fstrong> بزرگترین عامل تهدید است. وقتی ما جنگل‌ها را برای ساخت‌وساز یا کشاورزی قطع می‌کنیم، تالاب‌ها را خشک می‌کنیم یا کوه‌ها را می‌تراشیم، در واقع \u003Cem>خانه\u003C\u002Fem> هزاران گونه گیاهی و جانوری را از بین می‌بریم. برای مثال، اورانگوتان‌ها به دلیل قطع درختان جنگل‌های بارانی برای کشت نخل روغنی، خانه خود را از دست داده‌اند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۲. شکار و بهره‌برداری بی‌رویه:\u003C\u002Fstrong> شکار غیرقانونی برای فروش اعضای بدن حیوانات، یکی از دلایل اصلی کاهش گونه‌های نمادینی مثل کرگدن و پلنگ است. شاخ کرگدن در بازارهای غیرقانونی قیمت بسیار بالایی دارد. همچنین صید بیش از حد ماهی‌ها در دریاها، جمعیت بسیاری از آبزیان را به خطر انداخته است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۳. آلودگی:\u003C\u002Fstrong> زباله‌های پلاستیکی در اقیانوس‌ها، پساب کارخانه‌ها در رودخانه‌ها و سموم کشاورزی، همگی محیط زندگی گونه‌ها را مسموم می‌کنند. لاک‌پشت‌های دریایی اغلب کیسه‌های پلاستیکی را با عروس دریایی اشتباه گرفته و می‌خورند که منجر به مرگ آن‌ها می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۴. تغییرات آب‌وهوایی:\u003C\u002Fstrong> گرم شدن زمین، زیستگاه‌های بسیاری از گونه‌ها را تغییر می‌دهد. برای مثال، \u003Cstrong>افزایش دمای شن‌های ساحل\u003C\u002Fstrong> بر جنسیت بچه لاک‌پشت‌ها تأثیر می‌گذارد و تعادل جمعیت آن‌ها را به هم می‌زند. ذوب یخ‌های قطبی نیز زیستگاه خرس‌های قطبی را نابود می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>یک فرمول ساده برای درک خطر:\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nمی‌توانیم خطر انقراض را به زبان ریاضی ساده این‌طور نشان دهیم:\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 8px\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ریسک\\ انقراض \\propto \\frac{تهدیدها}{میزان\\ حفاظت}$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\nاین یعنی \u003Cstrong>خطر انقراض\u003C\u002Fstrong>، با \u003Cstrong>میزان تهدیدها\u003C\u002Fstrong> (مثل شکار و تخریب خانه) رابطه مستقیم و با \u003Cstrong>میزان حفاظت\u003C\u002Fstrong> (مثل قوانین و پارک‌های ملی) رابطه معکوس دارد. هرچه تهدیدها بیشتر و حفاظت کمتر باشد، خطر از بین رفتن گونه بیشتر است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">از یوزپلنگ ایرانی تا لاله واژگون: نمونه‌های نزدیک به ما\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>این مشکل فقط مربوط به جنگل‌های آمازون یا آفریقا نیست. در کشور خودمان \u003Cstrong>ایران\u003C\u002Fstrong> نیز گونه‌های ارزشمندی در آستانه نابودی قرار دارند که معروف‌ترین آن‌ها \u003Cstrong>یوزپلنگ آسیایی\u003C\u002Fstrong> است. از دیگر گونه‌های در معرض خطر ایران می‌توان به \u003Cstrong>پلنگ ایرانی\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>گوزن زرد ایرانی\u003C\u002Fstrong> اشاره کرد. حتی در میان گیاهان نیز گونه‌های نادری مانند \u003Cstrong>لاله‌های واژگون\u003C\u002Fstrong> به دلیل چیده شدن بی‌رویه از سوی مردم برای فروش، در خطر هستند. نابودی هر یک از این موجودات، مثل پاک کردن یک قطعه منحصر به فرد از پازل بزرگ و زیبای طبیعت ایران است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">حفاظت، وظیفه کیست؟ اقداماتی که همه می‌توانیم انجام دهیم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>حفاظت از گونه‌های در معرض خطر، فقط کار دانشمندان و محیط‌بانان نیست. هر یک از ما در زندگی روزمره خود می‌توانیم با انتخاب‌های آگاهانه، سهمی در این کار مهم داشته باشیم:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>• کاهش ردپا:\u003C\u002Fstrong> صرفه‌جویی در مصرف آب و برق، کاهش تولید زباله و بازیافت، به حفظ منابع طبیعی و کاهش تخریب محیط زیست کمک می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>• خرید مسئولانه:\u003C\u002Fstrong> خودداری از خرید سوغاتی یا محصولاتی که از اعضای بدن حیوانات در معرض خطر ساخته شده‌اند (مانند شاخ، عاج، پوست). همچنین انتخاب محصولاتی که استانداردهای محیط زیستی را رعایت کرده‌اند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>• اطلاع‌رسانی و آموزش:\u003C\u002Fstrong> هرچه بیشتر درباره گونه‌های در خطر و اهمیت آن‌ها بدانیم و این اطلاعات را با دوستان و خانواده به اشتراک بگذاریم، گام بزرگی برداشته‌ایم. می‌توانیم از پارک‌های ملی و موزه‌های طبیعی دیدن کنیم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>در سطح جهانی نیز کنوانسیون‌ها و پیمان‌هایی مثل \u003Cstrong>CITES\u003C\u002Fstrong>[۴] وجود دارد که تجارت بین‌المللی گونه‌های در معرض خطر را کنترل می‌کند تا مبادلات تجاری باعث نابودی بیشتر آن‌ها نشود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا انقراض یک گونه خاص، فقط به خود آن گونه مربوط می‌شود و مشکل بزرگی نیست؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر، این یک اشتباه رایج است. همه گونه‌ها در \u003Cstrong>شبکه پیچیده غذایی\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>اکوسیستم\u003C\u002Fstrong> جایگاه خاصی دارند. نابودی یک گونه، مثل بیرون کشیدن یک قطعه از دومینو است که می‌تواند تعادل کل سیستم را به هم بزند و بقای گونه‌های دیگر را نیز تهدید کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> من که شکارچی نیستم و جنگلی را قطع نکرده‌ام! پس چطور من هم در این مشکل نقش دارم؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> الگوی مصرف ما به طور غیرمستقیم بر محیط زیست فشار می‌آورد. برای مثال، تقاضا برای محصولاتی مانند \u003Cstrong>روغن نخل\u003C\u002Fstrong> می‌تواند منجر به نابودی جنگل‌های بارانی و خانه اورانگوتان‌ها در آن سوی دنیا شود. یا تولید زباله‌های پلاستیکی که سر از اقیانوس درمی‌آورند. پس انتخاب‌های ما در خرید و سبک زندگی مهم است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا واقعاً تلاش برای نجات یک گونه با تعداد بسیار کم (مثلاً کمتر از ۱۰۰ عدد) فایده دارد؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> بله، قطعاً. هر گونه، گنجینه‌ای منحصر به فرد از \u003Cstrong>اطلاعات ژنتیکی\u003C\u002Fstrong> است که میلیون‌ها سال تکامل به وجود آورده و با نابودی آن، این گنجینه برای همیشه از دست می‌رود. موفقیت‌هایی مانند افزایش جمعیت \u003Cstrong>گرگ خاکستری\u003C\u002Fstrong> در آمریکا یا \u003Cstrong>گوریل کوهستانی\u003C\u002Fstrong> در آفریقا نشان می‌دهد که با حفاظت دقیق و تلاش جمعی، حتی گونه‌های در آستانه نابودی نیز می‌توانند نجات یابند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> گونه‌های در معرض خطر، زنگ خطری برای سلامت کل کره زمین هستند. آن‌ها قربانیان سرعت غیرطبیعی نابودی می‌شوند که عامل اصلی آن، ما انسان‌ها هستیم. اما پایان این داستان می‌تواند تغییر کند. آگاهی، اولین قدم برای اقدام است. با شناخت این مفهوم، دلایل آن و گونه‌های بومی در خطر کشورمان، می‌توانیم از یک ناظر منفعل به یک حافظ فعال طبیعت تبدیل شویم. حفاظت، میراثی است که باید برای نسل‌های آینده به امانت بگذاریم.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>۱. \u003Cstrong>گونه در معرض خطر (Endangered Species)\u003C\u002Fstrong>: به گیاهان یا جانورانی گفته می‌شود که به دلیل کاهش شدید جمعیت و تهدیدهای محیطی، در خطر نابودی کامل (انقراض) قرار دارند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>۲. \u003Cstrong>تنوع زیستی (Biodiversity)\u003C\u002Fstrong>: به variety و تعداد گونه‌های گیاهی، جانوری و میکروارگانیسم‌ها در یک منطقه یا کل کره زمین گفته می‌شود. حفظ آن برای سلامت اکوسیستم ضروری است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>۳. \u003Cstrong>وکیتا (Vaquita)\u003C\u002Fstrong>: نام یک آب‌باز (پستاندار دریایی) کوچک و نادر که تنها در خلیج کالیفرنیا در مکزیک زندگی می‌کند و با کمتر از ۲۰ فرد باقیمانده، یکی از در معرض خطرترین حیوانات جهان است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>۴. \u003Cstrong>CITES\u003C\u002Fstrong>: مخفف \u003Cstrong>Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora\u003C\u002Fstrong> (کنوانسیون تجارت بین‌المللی گونه‌های در معرض خطر جانوران و گیاهان وحشی). این پیمان بین‌المللی از سال ۱۹۷۳ برای نظارت و کنترل تجارت گونه‌های در معرض خطر به منظور تضمین بقای آن‌ها ایجاد شده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>۵. \u003Cstrong>IUCN\u003C\u002Fstrong>: مخفف \u003Cstrong>International Union for Conservation of Nature\u003C\u002Fstrong> (اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت). یک سازمان جهانی که مهم‌ترین مرجع برای ارزیابی و اعلام وضعیت حفاظتی گونه‌ها محسوب می‌شود و فهرست سرخ معروف خود را منتشر می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">گونه در معرض خطر\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">فهرست سرخ IUCN\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">حفاظت از محیط زیست\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تنوع زیستی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">یوزپلنگ ایرانی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"پایهٔ نهم","علوم نهم","گونه در معرض خطر",1553,"2025-12-23 18:29:41","2026-08-22 15:59:25","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1404\u002F10\u002F2","15:59 1405\u002F05\u002F31",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},8189,"فشار در گاز: گازها نیز مانند مایعات فشار وارد می‌کنند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYtoMF4ovxyLsxr6Nf2ln_200.png","2026-08-28 17:59:40","فشار-در-گاز-گازها-نیز-مانند-مایعات-فشار-وارد-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8189\u002Fفشار-در-گاز-گازها-نیز-مانند-مایعات-فشار-وارد-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8189\u002Fفشار-در-گاز-گازها-نیز-مانند-مایعات-فشار-وارد-میکنند","1405\u002F06\u002F6",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":230},8190,"ستون هوا: لایه‌ای از هوا روی سطح زمین که باعث ایجاد فشار هوا می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYvg6GeicjWBtv18z5Pbq_200.png","2026-08-28 17:56:28","ستون-هوا-لایهای-از-هوا-روی-سطح-زمین-که-باعث-ایجاد-فشار-هوا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8190\u002Fستون-هوا-لایهای-از-هوا-روی-سطح-زمین-که-باعث-ایجاد-فشار-هوا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8190\u002Fستون-هوا-لایهای-از-هوا-روی-سطح-زمین-که-باعث-ایجاد-فشار-هوا-میشود",{"id":240,"title":241,"cat":199,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":211,"update_jalali":230},8191,"کاهش فشار هوا: پدیده‌ای که در ارتفاعات رخ می‌دهد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fp2cirvio7x1mYqmherYx_200.png","2026-08-28 17:53:08","کاهش-فشار-هوا-پدیدهای-که-در-ارتفاعات-رخ-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8191\u002Fکاهش-فشار-هوا-پدیدهای-که-در-ارتفاعات-رخ-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8191\u002Fکاهش-فشار-هوا-پدیدهای-که-در-ارتفاعات-رخ-میدهد",{"id":248,"title":249,"cat":199,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":211,"update_jalali":230},8144,"نوع آب‌وهوای گذشته: شرایط آب‌وهوایی که از طریق مطالعه فسیل‌ها قابل تشخیص است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F6v6IA0Q7U6d79iE2Zat5_200.png","2026-08-28 17:48:18","نوع-آبوهوای-گذشته-شرایط-آبوهوایی-که-از-طریق-مطالعه-فسیلها-قابل-تشخیص-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8144\u002Fنوع-آبوهوای-گذشته-شرایط-آبوهوایی-که-از-طریق-مطالعه-فسیلها-قابل-تشخیص-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8144\u002Fنوع-آبوهوای-گذشته-شرایط-آبوهوایی-که-از-طریق-مطالعه-فسیلها-قابل-تشخیص-است",{"id":256,"title":257,"cat":199,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":211,"update_jalali":230},8145,"سنگ تبخیری: سنگی مانند گچ یا نمک که در محیط خشک و گرم تشکیل می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHojwwzUPv6QVHQUGNhVx_200.png","2026-08-28 17:45:22","سنگ-تبخیری-سنگی-مانند-گچ-یا-نمک-که-در-محیط-خشک-و-گرم-تشکیل-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8145\u002Fسنگ-تبخیری-سنگی-مانند-گچ-یا-نمک-که-در-محیط-خشک-و-گرم-تشکیل-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8145\u002Fسنگ-تبخیری-سنگی-مانند-گچ-یا-نمک-که-در-محیط-خشک-و-گرم-تشکیل-میشود",{"id":264,"title":265,"cat":199,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":211,"update_jalali":230},8147,"فسیل مرجان: فسیلی که نشان‌دهنده محیط کم‌عمق و گرم دریایی در گذشته است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FgitOhEpsHdQJjb2s1yIz_200.png","2026-08-28 17:42:19","فسیل-مرجان-فسیلی-که-نشاندهنده-محیط-کمعمق-و-گرم-دریایی-در-گذشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8147\u002Fفسیل-مرجان-فسیلی-که-نشاندهنده-محیط-کمعمق-و-گرم-دریایی-در-گذشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8147\u002Fفسیل-مرجان-فسیلی-که-نشاندهنده-محیط-کمعمق-و-گرم-دریایی-در-گذشته-است",{"id":272,"title":273,"cat":199,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":211,"update_jalali":230},8149,"اصل «حال، کلیدی برای گذشته است»: استفاده از فرایندهای امروزی برای درک گذشته زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FfAn3EqDGg64VJKlaOra8_200.png","2026-08-28 17:40:00","اصل-حال-کلیدی-برای-گذشته-است-استفاده-از-فرایندهای-امروزی-برای-درک-گذشته-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8149\u002Fاصل-حال-کلیدی-برای-گذشته-است-استفاده-از-فرایندهای-امروزی-برای-درک-گذشته-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8149\u002Fاصل-حال-کلیدی-برای-گذشته-است-استفاده-از-فرایندهای-امروزی-برای-درک-گذشته-زمین",{"id":280,"title":281,"cat":199,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":211,"update_jalali":230},8151,"فشار: مقدار نیروی وارد بر واحد سطح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FecP1TmRYzMiQCv2LwYzt_200.png","2026-08-28 17:37:09","فشار-مقدار-نیروی-وارد-بر-واحد-سطح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8151\u002Fفشار-مقدار-نیروی-وارد-بر-واحد-سطح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8151\u002Fفشار-مقدار-نیروی-وارد-بر-واحد-سطح",{"id":288,"title":289,"cat":199,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":211,"update_jalali":230},8153,"یکای فشار: پاسکال، برابر با یک نیوتون بر متر مربع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F2NsVzv3kyR0PIGUsb9Z1_200.png","2026-08-28 17:28:59","یکای-فشار-پاسکال-برابر-با-یک-نیوتون-بر-متر-مربع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8153\u002Fیکای-فشار-پاسکال-برابر-با-یک-نیوتون-بر-متر-مربع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8153\u002Fیکای-فشار-پاسکال-برابر-با-یک-نیوتون-بر-متر-مربع",{"id":296,"title":297,"cat":199,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":211,"update_jalali":230},8154,"تأثیر سطح بر فشار: کاهش سطح → افزایش فشار، افزایش سطح → کاهش فشار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F6gpdXme8ApQxPIdOoXlJ_200.png","2026-08-28 17:25:04","تأثیر-سطح-بر-فشار-کاهش-سطح-افزایش-فشار-افزایش-سطح-کاهش-فشار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8154\u002Fتأثیر-سطح-بر-فشار-کاهش-سطح-افزایش-فشار-افزایش-سطح-کاهش-فشار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8154\u002Fتأثیر-سطح-بر-فشار-کاهش-سطح-افزایش-فشار-افزایش-سطح-کاهش-فشار",{"id":304,"title":305,"cat":199,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":211,"update_jalali":230},8156,"نیروی وارد بر سطح: نیرویی مانند وزن که باعث ایجاد فشار می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvkYgd3getQ0Jwnu9mrhK_200.png","2026-08-28 17:21:34","نیروی-وارد-بر-سطح-نیرویی-مانند-وزن-که-باعث-ایجاد-فشار-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8156\u002Fنیروی-وارد-بر-سطح-نیرویی-مانند-وزن-که-باعث-ایجاد-فشار-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8156\u002Fنیروی-وارد-بر-سطح-نیرویی-مانند-وزن-که-باعث-ایجاد-فشار-میشود",{"id":312,"title":313,"cat":199,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":211,"update_jalali":230},8158,"چوب‌اسکی: وسیله‌ای که با افزایش سطح تماس، فشار وارد بر برف را کم می‌کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fw2hplC076oj33wBiMzFc_200.png","2026-08-28 17:17:40","چوباسکی-وسیلهای-که-با-افزایش-سطح-تماس-فشار-وارد-بر-برف-را-کم-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8158\u002Fچوباسکی-وسیلهای-که-با-افزایش-سطح-تماس-فشار-وارد-بر-برف-را-کم-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8158\u002Fچوباسکی-وسیلهای-که-با-افزایش-سطح-تماس-فشار-وارد-بر-برف-را-کم-میکند"]