[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-8526":193,"$f3LsbPPR4ulLw3JjPZKfqvQcUdmDL04GS4IXxrGs5THY":216},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":207,"status":4,"views":208,"subdate":209,"up_date":210,"first_name":211,"last_name":212,"avatar":13,"cat_title":213,"subdate_jalali":214,"update_jalali":215},8526,1168,1182,1191,"نوترون: ذرۀ زیراتمی بدون بار الکتریکی در هسته",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FZfKHvHN5eGtmpsJfHfYZ_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله نوترون\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">نوترون (Neutron): قطعهٔ سازندهٔ پنهان هسته\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">ذره‌ای بدون بار اما حیاتی که مثل چسبی نامرئی، جهان اتم‌ها را در کنار هم نگه می‌دارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> نوترون، یکی از دو ذره‌ی اصلی تشکیل‌دهنده‌ی هسته‌ی اتم است. برخلاف پروتون، بار الکتریکی ندارد (خنثی است) اما جرمی مشابه پروتون دارد. وجود نوترون‌ها برای پایداری هسته ضروری است؛ آن‌ها با متعادل کردن نیروهای دافعه بین پروتون‌های باردار مثبت، هسته را منسجم نگه می‌دارند. نوترون‌ها در \u003Cstrong>واکنش‌های هسته‌ای\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>[1]\u003C\u002Fsup>، \u003Cstrong>تولید انرژی در ستارگان\u003C\u002Fstrong> و فناوری‌هایی مانند \u003Cstrong>راکتورهای هسته‌ای\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>[2]\u003C\u002Fsup> و \u003Cstrong>تاریخ‌گذاری کربن-۱۴\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>[3]\u003C\u002Fsup> نقشی کلیدی ایفا می‌کنند. درک این ذره، کلید فهم نیروی هسته‌ای قوی و درک عمیق‌تری از ماده است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نوترون کیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>فرض کنید یک اتم را مانند یک منظومهٔ شمسی بسیار کوچک در نظر بگیریم. خورشید این منظومه، همان \u003Cstrong>هسته\u003C\u002Fstrong> است و سیارات، \u003Cstrong>الکترون\u003C\u002Fstrong>‌ها هستند. خود هسته هم از ذرات ریزی به نام پروتون و نوترون ساخته شده است. پروتون بار الکتریکی مثبت دارد. اما نوترون، همانطور که از نامش پیداست، \u003Cstrong>خنثی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>[4]\u003C\u002Fsup> است؛ یعنی فاقد هرگونه بار الکتریکی مثبت یا منفی. این ویژگی، نوترون را به یک ذرهٔ منحصربه‌فرد و قدرتمند تبدیل کرده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>نوترون تقریباً هماندازهٔ پروتون است و جرمی بسیار اندک دارد. جرم آن حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1.675 × 10\u003Csup>-27\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fspan> کیلوگرم است. برای درک بهتر این عدد کوچک، اگر بخواهیم یک گرم نوترون داشته باشیم، باید حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">600,000,000,000,000,000,000,000\u003C\u002Fspan> نوترون را کنار هم بچینیم! این ذرات به‌شدت توسط نیروی هسته‌ای قوی در کنار یکدیگر در هسته محکم شده‌اند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته:\u003C\u002Fstrong> یک نوترون آزاد (خارج از هسته) ناپایدار است و پس از حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">15\u003C\u002Fspan> دقیقه واپاشی می‌کند و به یک پروتون، یک الکترون و یک ذرهٔ دیگر به نام \u003Cstrong>پادنوترینو\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>[5]\u003C\u002Fsup> تبدیل می‌شود. این فرآیند، \u003Cstrong>واپاشی بتا\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>[6]\u003C\u002Fsup> نام دارد و نشان می‌دهد نوترون در حالت آزاد، یک ذرهٔ «زنده» نیست. اما در داخل هسته‌های پایدار، نوترون می‌تواند برای میلیاردها سال پایدار بماند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نقش نوترون در هسته: چسب هسته‌ای\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>چرا نوترون این‌قدر مهم است؟ تصور کنید چند آهنربا با قطب شمال (مثبت) را بخواهید به هم بچسبانید. آن‌ها یکدیگر را دفع می‌کنند. پروتون‌ها در هسته دقیقاً همین کار را می‌کنند؛ چون همه بار مثبت دارند، تمایل دارند از هم دور شوند. اینجاست که نوترون‌ها به عنوان «چسب هسته‌ای» وارد عمل می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>نوترون‌ها با وجود بی‌بار بودن، تحت تأثیر \u003Cstrong>نیروی هسته‌ای قوی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>[7]\u003C\u002Fsup> قرار می‌گیرند. این نیرو که بسیار قدرتمندتر از نیروی دافعهٔ الکتریکی بین پروتون‌هاست، هم پروتون‌ها و هم نوترون‌ها را به شدت به یکدیگر می‌چسباند. نوترون‌ها با حضور خود، فاصلهٔ بین پروتون‌ها را افزایش داده و به نیروی قوی اجازه می‌دهند بر دافعهٔ الکتریکی غلبه کند و هسته را پایدار نگه دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه پروتون و نوترون\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">پروتون\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوترون\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بار الکتریکی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مثبت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(+1)\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0\u003C\u002Fspan> (خنثی)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جرم نسبی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">موقعیت\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">در هسته\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">در هسته\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نقش اصلی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تعیین هویت و شماره اتمی عنصر\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تثبیت هسته و ایجاد ایزوتوپ‌ها\u003Csup>[8]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پایداری در حالت آزاد\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پایدار\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ناپایدار (حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">15\u003C\u002Fspan> دقیقه)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ایزوتوپ‌ها: زمانی که تعداد نوترون‌ها تغییر می‌کند\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>همهٔ اتم‌های یک عنصر، تعداد پروتون یکسانی دارند. اما تعداد نوترون‌های آن‌ها می‌تواند متفاوت باشد. به اتم‌های یک عنصر با تعداد نوترون متفاوت، \u003Cstrong>ایزوتوپ\u003C\u002Fstrong> می‌گویند. برای مثال، هیدروژن سه ایزوتوپ رایج دارد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>پروتیوم:\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$^1_1H$\u003C\u002Fspan> (1 پروتون، 0 نوترون) – این هیدروژن معمولی است.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>دوتریوم:\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$^2_1H$\u003C\u002Fspan> (1 پروتون، 1 نوترون) – به آن «هیدروژن سنگین» هم می‌گویند و در آب سنگین\u003Csup>[9]\u003C\u002Fsup> یافت می‌شود.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>تریتیوم:\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$^3_1H$\u003C\u002Fspan> (1 پروتون، 2 نوترون) – یک ایزوتوپ رادیواکتیو\u003Csup>[10]\u003C\u002Fsup> ناپایدار.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cp>ایزوتوپ‌ها به ما نشان می‌دهند که نوترون‌ها چگونه بدون تغییر ماهیت عنصر، خواص هسته را تغییر می‌دهند. برخی ایزوتوپ‌ها پایدار و برخی ناپایدار (رادیواکتیو) هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نوترون در عمل: از ستارگان تا راکتورها\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>نوترون فقط یک ذرهٔ ساکن در هسته نیست؛ بلکه یک بازیگر فعال در صحنه‌های بزرگ علمی و فناوری است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>منبع انرژی خورشید و ستارگان:\u003C\u002Fstrong> در مرکز خورشید، دما و فشار به قدری بالاست که هسته‌های هیدروژن با هم برخورد کرده و به هلیوم تبدیل می‌شوند. در این فرآیند که \u003Cstrong>همجوشی هسته‌ای\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>[11]\u003C\u002Fsup> نام دارد، نوترون‌ها آزاد می‌شوند و انرژی عظیمی تولید می‌کنند که حیات روی زمین به آن وابسته است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>راکتورهای هسته‌ای:\u003C\u002Fstrong> در این راکتورها، هسته‌های سنگینی مانند اورانیوم-۲۳۵ با نوترون‌های کند بمباران می‌شوند. وقتی یک نوترون به هسته برخورد می‌کند، آن را ناپایدار کرده و باعث \u003Cstrong>شکافت هسته‌ای\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>[12]\u003C\u002Fsup> می‌شود. در شکافت، هسته به دو قسمت سبک‌تر تقسیم شده، نوترون‌های بیشتری آزاد می‌شود و انرژی زیادی آزاد می‌گردد. این نوترون‌های جدید به نوبهٔ خود باعث شکافت هسته‌های دیگر می‌شوند و یک \u003Cstrong>واکنش زنجیره‌ای\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>[13]\u003C\u002Fsup> کنترل شده را ایجاد می‌کنند که انرژی الکتریکی تولید می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>تاریخ‌گذاری کربن-۱۴:\u003C\u002Fstrong> دانشمندان باستان‌شناس برای تعیین عمر اشیاء قدیمی مانند استخوان یا چوب از این روش استفاده می‌کنند. پرتوهای کیهانی در جو زمین با اتم‌ها برخورد کرده و نوترون تولید می‌کنند. این نوترون‌ها با نیتروژن-۱۴ واکنش داده و کربن-۱۴ رادیواکتیو (که ۶ پروتون و ۸ نوترون دارد) می‌سازند. گیاهان این کربن-۱۴ را جذب می‌کنند. با مرگ موجود زنده، جذب کربن-۱۴ متوقف شده و مقدار آن با نرخ ثابتی کاهش می‌یابد. با اندازه‌گیری میزان باقی‌ماندهٔ کربن-۱۴، عمر شیء تخمین زده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>مثال از شکافت:\u003C\u002Fstrong> یک واکنش ساده شکافت اورانیوم-۲۳۵ را می‌توان به شکل زیر نشان داد:\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$^{235}_{92}U + ^1_0n \\rightarrow ^{141}_{56}Ba + ^{92}_{36}Kr + 3^1_0n + Energy$\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\nدر اینجا، یک نوترون (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$^1_0n$\u003C\u002Fspan>) به اورانیوم-۲۳۵ برخورد می‌کند و آن را به باریم و کریپتون و \u003Cstrong>سه نوترون جدید\u003C\u002Fstrong> تبدیل می‌کند. این سه نوترون جدید می‌توانند سه شکافت دیگر را آغاز کنند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> اگر نوترون بار ندارد، چگونه در هسته نگه داشته می‌شود؟ مگنه نیست که بارهای مخالف همدیگر را جذب می‌کنند؟\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; padding-top: 8px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> این یک اشتباه رایج است. نیرویی که ذرات هسته را کنار هم نگه می‌دارد، \u003Cstrong>نیروی الکتریکی\u003C\u002Fstrong> نیست، بلکه نیروی بسیار قوی‌تری به نام \u003Cstrong>نیروی هسته‌ای قوی\u003C\u002Fstrong> است. این نیرو هم بر پروتون‌های باردار و هم بر نوترون‌های بی‌بار اثر می‌گذارد و مانند یک چسب فوق‌العاده قدرتمند عمل می‌کند. نیروی الکتریکی فقط بین پروتون‌ها دافعه ایجاد می‌کند که در فواصل هسته‌ای، نیروی قوی بر آن غلبه می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا می‌توان نوترون‌ها را با چشم دید یا در آزمایشگاه جدا کرد؟\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; padding-top: 8px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> دیدن تک نوترون با میکروسکوپ معمولی غیرممکن است زیرا اندازه‌اش بسیار کوچک است. اما بله، می‌توان نوترون‌ها را از هسته جدا کرد و به صورت پرتوهای نوترونی تولید کرد. این کار معمولاً در راکتورهای تحقیقاتی یا با استفاده از دستگاه‌های خاصی به نام \u003Cstrong>شتاب‌دهنده‌ها\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>[14]\u003C\u002Fsup> یا منابع نوترونی انجام می‌شود. پرتوهای نوترونی کاربردهای زیادی در پزشکی (مانند درمان تومورها)، تصویربرداری از مواد و تحقیقات علمی دارند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> اگر تعداد نوترون‌ها تغییر کند، آیا اتم به عنصر دیگری تبدیل می‌شود؟\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; padding-top: 8px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. هویت یک عنصر \u003Cstrong>تنها\u003C\u002Fstrong> توسط تعداد پروتون‌هایش (عدد اتمی) تعیین می‌شود. تغییر تعداد نوترون فقط ایزوتوپ‌های مختلف همان عنصر را ایجاد می‌کند. مثلاً کربن-۱۲ و کربن-۱۴ هر دو کربن هستند (۶ پروتون دارند)، اما اولی ۶ نوترون و دومی ۸ نوترون دارد. با این حال، اگر تعداد پروتون‌ها تغییر کند، مثلاً با اضافه شدن یک پروتون، عنصر کاملاً متفاوتی خواهیم داشت (از کربن به نیتروژن).\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> نوترون، ذره‌ای زیراتمی بدون بار اما با جرم قابل توجه است که همراه با پروتون، هستهٔ اتم را می‌سازد. نقش اصلی آن، کمک به پایدارسازی هسته از طریق نیروی هسته‌ای قوی و خنثی‌سازی دافعه بین پروتون‌هاست. نوترون‌ها مسئول ایجاد ایزوتوپ‌ها هستند و در پدیده‌های عظیمی مانند تولید انرژی در ستارگان (همجوشی) و راکتورهای هسته‌ای (شکافت) به عنوان موتور محرک عمل می‌کنند. از کاربردهای عملی آن می‌توان به تاریخ‌گذاری کربن-۱۴ در باستان‌شناسی و پرتو درمانی در پزشکی اشاره کرد. درک نوترون، درک اساسی از ساختار ماده و منبع انرژی هسته‌ای است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp style=\"font-size: 14px\">[1] واکنش‌های هسته‌ای (Nuclear Reactions): تغییراتی که در هستهٔ اتم رخ می‌دهد و منجر به تبدیل عناصر به یکدیگر یا آزادسازی انرژی می‌شود.\u003Cbr>\r\n[2] راکتور هسته‌ای (Nuclear Reactor): دستگاهی که در آن یک واکنش شکافت زنجیره‌ای کنترل شده صورت می‌گیرد تا انرژی گرمایی و در نهایت انرژی الکتریکی تولید شود.\u003Cbr>\r\n[3] تاریخ‌گذاری کربن-۱۴ (Carbon-14 Dating): روشی برای تعیین عمر مواد آلی قدیمی بر اساس نیمه‌عمر ایزوتوپ رادیواکتیو کربن-۱۴.\u003Cbr>\r\n[4] خنثی (Neutral): فاقد بار الکتریکی خالص.\u003Cbr>\r\n[5] پادنوترینو (Antineutrino): ذره‌ای بنیادی با جرم بسیار ناچیز که در برخی واپاشی‌های بتا ساطع می‌شود.\u003Cbr>\r\n[6] واپاشی بتا (Beta Decay): نوعی واپاشی رادیواکتیو که در آن یک نوترون به یک پروتون تبدیل شده و یک الکترون و یک پادنوترینو گسیل می‌کند.\u003Cbr>\r\n[7] نیروی هسته‌ای قوی (Strong Nuclear Force): نیروی جاذبهٔ بسیار قدرتمند ولی با برد کوتاه که کوارک‌ها را درون نوکلئون‌ها و نوکلئون‌ها (پروتون و نوترون) را درون هسته به هم می‌چسباند.\u003Cbr>\r\n[8] ایزوتوپ (Isotope): اتم‌های یک عنصر با عدد اتمی یکسان (تعداد پروتون یکسان) اما عدد جرمی متفاوت (تعداد نوترون متفاوت).\u003Cbr>\r\n[9] آب سنگین (Heavy Water): آبی که در مولکول آن، به جای هیدروژن معمولی (پروتیوم)، ایزوتوپ دوتریوم وجود دارد. فرمول شیمیایی آن D₂O است.\u003Cbr>\r\n[10] رادیواکتیو (Radioactive): خاصیتی از برخی هسته‌های ناپایدار که به طور خودبه‌خود و با گسیل پرتو، واپاشی می‌شوند تا به حالت پایدار برسند.\u003Cbr>\r\n[11] همجوشی هسته‌ای (Nuclear Fusion): فرآیندی که در آن دو هستهٔ سبک با هم ترکیب شده و یک هستهٔ سنگین‌تر را می‌سازند و انرژی عظیمی آزاد می‌کنند. منبع انرژی ستارگان.\u003Cbr>\r\n[12] شکافت هسته‌ای (Nuclear Fission): فرآیندی که در آن یک هستهٔ سنگین (مانند اورانیوم یا پلوتونیوم) به دو یا چند هستهٔ سبک‌تر تقسیم شده و انرژی و نوترون آزاد می‌کند.\u003Cbr>\r\n[13] واکنش زنجیره‌ای (Chain Reaction): واکنشی که محصولات آن (مثل نوترون‌ها) باعث ادامه و گسترش خود واکنش می‌شوند.\u003Cbr>\r\n[14] شتاب‌دهنده (Accelerator): دستگاهی که ذرات باردار (مانند پروتون یا الکترون) را تا سرعت‌های بسیار بالا شتاب می‌دهد تا برای برخورد و تولید ذرات دیگر یا پرتو استفاده شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نوترون\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">هسته اتم\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">ایزوتوپ\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">شکافت هسته‌ای\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نیروی هسته‌ای قوی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205,206],"نوترون","Neutron","شیمی دهم","پایه دهم",0,362,"2025-12-18 22:26:36","2026-08-04 14:18:15","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F27","14:18 1405\u002F05\u002F13",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,242,250,258,266,274,282,290,298,306,314],{"id":225,"title":226,"cat":199,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":213,"update_jalali":232},8413,"جرم اتمی میانگین: میانگین جرم اتمی ایزوتوپ‌ها با توجه به درصد فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FSRNaikXxa93zRp6z5vNd_200.png","2026-08-08 22:35:47","جرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8413\u002Fجرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8413\u002Fجرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","1405\u002F05\u002F17",{"id":234,"title":235,"cat":199,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":213,"update_jalali":241},8363,"آنیون: یونی که بار الکتریکی منفی دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FVUBzVHypYPh4OduY4AJa_200.png","2026-08-06 09:55:07","آنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8363\u002Fآنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8363\u002Fآنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","1405\u002F05\u002F15",{"id":243,"title":244,"cat":199,"pic":245,"up_date":246,"title_url":247,"url":248,"legacy_url":249,"cat_title":213,"update_jalali":241},8365,"اثر گلخانه‌ای: جذب پرتوهای کم‌انرژی و گسیل پرتوهای پرانرژی توسط گازهای هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FoGvq3SdY1q0OIMqi4smS_200.png","2026-08-06 09:51:30","اثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8365\u002Fاثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8365\u002Fاثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره",{"id":251,"title":252,"cat":199,"pic":253,"up_date":254,"title_url":255,"url":256,"legacy_url":257,"cat_title":213,"update_jalali":241},8367,"استوکیومتری: دانش مطالعۀ روابط کمی در مواد و واکنش‌های شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Frp8nRDJ7JlNLpxXp5fs7_200.png","2026-08-06 09:48:33","استوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8367\u002Fاستوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8367\u002Fاستوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی",{"id":259,"title":260,"cat":199,"pic":261,"up_date":262,"title_url":263,"url":264,"legacy_url":265,"cat_title":213,"update_jalali":241},8369,"اکسایش: واکنش آرام اکسیژن با مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F05dLQa5DL6CIxWC9qPDG_200.png","2026-08-06 09:46:57","اکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8369\u002Fاکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8369\u002Fاکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد",{"id":267,"title":268,"cat":199,"pic":269,"up_date":270,"title_url":271,"url":272,"legacy_url":273,"cat_title":213,"update_jalali":241},8372,"اکسید اسیدی: اکسید نافلزی که در واکنش با آب، اسید تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXdn0W7GkE2G3Pt0rX4TC_200.png","2026-08-06 09:45:33","اکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8372\u002Fاکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8372\u002Fاکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند",{"id":275,"title":276,"cat":199,"pic":277,"up_date":278,"title_url":279,"url":280,"legacy_url":281,"cat_title":213,"update_jalali":241},8374,"اکسید بازی: اکسید فلزی که در واکنش با آب، باز تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDfrwHPBkv7vGZfg5zj1B_200.png","2026-08-06 09:44:18","اکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8374\u002Fاکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8374\u002Fاکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند",{"id":283,"title":284,"cat":199,"pic":285,"up_date":286,"title_url":287,"url":288,"legacy_url":289,"cat_title":213,"update_jalali":241},8379,"الکترون: ذرۀ زیراتمی با بار الکتریکی منفی در فضای پیرامون هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FX7DSqO92CRuRs8zfXAHc_200.png","2026-08-06 09:43:41","الکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8379\u002Fالکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8379\u002Fالکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته",{"id":291,"title":292,"cat":199,"pic":293,"up_date":294,"title_url":295,"url":296,"legacy_url":297,"cat_title":213,"update_jalali":241},8381,"الکترون‌های ظرفیت: بیرونی‌ترین الکترون‌های اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHlKGNhMj39OfzAWjMB2N_200.png","2026-08-06 09:42:04","الکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8381\u002Fالکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8381\u002Fالکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم",{"id":299,"title":300,"cat":199,"pic":301,"up_date":302,"title_url":303,"url":304,"legacy_url":305,"cat_title":213,"update_jalali":241},8382,"ایزوتوپ: اتم‌های یک عنصر با Z یکسان و A متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Flmt8xWvlvuZmBbHKwoHJ_200.png","2026-08-06 09:38:32","ایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8382\u002Fایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8382\u002Fایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت",{"id":307,"title":308,"cat":199,"pic":309,"up_date":310,"title_url":311,"url":312,"legacy_url":313,"cat_title":213,"update_jalali":241},8384,"باران اسیدی: بارانی با خاصیت اسیدی ناشی از حل شدن گازهای اکسیدی هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBoly9LUHs38JUBLtfggO_200.png","2026-08-06 09:35:28","باران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8384\u002Fباران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8384\u002Fباران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا",{"id":315,"title":316,"cat":199,"pic":317,"up_date":318,"title_url":319,"url":320,"legacy_url":321,"cat_title":213,"update_jalali":241},8387,"پرتوزایی: تبدیل خود به خود ایزوتوپ‌های ناپایدار به گونه‌های پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FjxJFjVWMx1DusSKTXQKH_200.png","2026-08-06 09:34:06","پرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8387\u002Fپرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8387\u002Fپرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر"]