[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-8486":3,"categoryMenus":29,"$fb9cmDzl0J0hOa4Lt16lIaSTj8p99QYugkYCkyxQOlLU":216},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":19,"status":20,"views":21,"subdate":22,"up_date":23,"first_name":24,"last_name":25,"avatar":12,"cat_title":26,"subdate_jalali":27,"update_jalali":28},8486,67,1168,1182,1191,"لایۀ اوزون: پوششی محافظت‌کننده در برابر پرتوهای فرابنفش",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FyS8GzpJe27csoLFUXMDt_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"مقاله لایه اوزون\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 32px; font-weight: 800\">لایه اوزون: سپر نامرئی زمین\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">پوششی محافظت‌کننده در برابر پرتوهای فرابنفش خورشید که سرنوشت حیات روی کره زمین را رقم می‌زند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> لایه اوزون\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> بخش حیاتی از استراتوسفر است که همچون یک فیلتر طبیعی عمل کرده و بیشتر پرتوهای مضر فرابنفش\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> خورشید را جذب می‌کند. این مقاله به زبان ساده به بررسی \u003Cstrong>تشکیل اوزون\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>نقش محافظتی\u003C\u002Fstrong> آن، \u003Cstrong>تهدیدهایی مانند حفره اوزون\u003C\u002Fstrong> و مواد مخرب آن\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>، و تلاش‌های جهانی برای ترمیم این سپر می‌پردازد. درک اهمیت لایه اوزون برای دانش‌آموزان و نقش آنها در حفظ آن، هدف نهایی این نوشتار است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اوزون چیست و در کجا قرار دارد؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>اوزون گازی است که هر مولکول آن از سه اتم اکسیژن تشکیل شده است. فرمول شیمیایی آن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$O_3$\u003C\u002Fspan> است. بیشتر اوزون کره زمین نه در نزدیکی سطح، بلکه در لایه‌ای از جو به نام \u003Cstrong>استراتوسفر\u003C\u002Fstrong> و در فاصله حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan> تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">30\u003C\u002Fspan> کیلومتری از سطح زمین متمرکز شده است. به این ترتیب، ما روی خشکی و دریا زندگی می‌کنیم و بالای سر ما در آسمان، یک \u003Cstrong>«لایه»\u003C\u002Fstrong> یا \u003Cstrong>«سپر»\u003C\u002Fstrong> از گاز اوزون گسترده شده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>تشکیل طبیعی اوزون:\u003C\u002Fstrong> پرتوهای پرانرژی فرابنفش خورشید (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$UV-C$\u003C\u002Fspan>) به مولکول‌های دو اتمی اکسیژن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$O_2$\u003C\u002Fspan>) برخورد کرده و آنها را به دو اتم اکسیژن جدا (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$O$\u003C\u002Fspan>) می‌کند. سپس این اتم‌های آزاد با مولکول‌های دیگر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$O_2$\u003C\u002Fspan> ترکیب شده و اوزون (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$O_3$\u003C\u002Fspan>) را می‌سازند. این فرآیند مداوم در استراتوسفر جریان دارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پرتو فرابنفش و نقش فیلتری لایه اوزون\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>خورشید علاوه بر نور و گرما، پرتوهایی نامرئی با انرژی‌های مختلف منتشر می‌کند. پرتوهای فرابنفش بر اساس انرژی و طول موج به سه دسته اصلی تقسیم می‌شوند. لایه اوزون مانند یک عینک آفتابی غول‌پیکر برای زمین عمل می‌کند و جلوی بخش زیادی از این پرتوها را می‌گیرد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"انواع پرتو فرابنفش و تاثیر لایه اوزون\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع پرتو فرابنفش (UV)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">انرژی و ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تأثیر لایه اوزون\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تأثیر احتمالی بر حیات\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">UV-A\u003C\u002Fspan> (طولانی‌موج)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کم‌انرژی‌ترین نوع. باعث پیری پوست می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اکثر آن از لایه اوزون عبور می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پیری زودرس پوست، برخی آسیب‌های چشمی.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">UV-B\u003C\u002Fspan> (متوسط‌موج)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">انرژی متوسط. عامل اصلی آفتاب‌سوختگی.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بخش عمده آن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">~95%\u003C\u002Fspan>) جذب می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آفتاب‌سوختگی، سرطان پوست، آسیب به گیاهان و آبزیان.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">UV-C\u003C\u002Fspan> (کوتاه‌موج)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پرانرژی‌ترین و خطرناک‌ترین نوع.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">جذب کامل\u003C\u002Fstrong> توسط اوزون و اکسیژن بالا.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اگر به سطح زمین برسد، حیات را نابود می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال:\u003C\u002Fstrong> فکر کنید در یک روز ابری هستید. ابرها مانند لایه اوزون برای نور مرئی عمل می‌کنند و جلوی بخشی از نور خورشید را می‌گیرند. لایه اوزون هم دقیقاً همین کار را برای \u003Cem>پرتوهای نامرئی و مضر فرابنفش\u003C\u002Fem> انجام می‌دهد، اما با مکانیزم جذب شیمیایی.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">تهدید بزرگ: سوراخ شدن سپر (حفره اوزون)\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>در دهه‌های \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1970\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1980\u003C\u002Fspan> دانشمندان متوجه نازک‌شدن غیرعادی لایه اوزون به‌ویژه بر فراز قطب جنوب شدند. این پدیده به \u003Cstrong>«حفره اوزون»\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> معروف شد. علت اصلی این آسیب، انتشار گازهای ساخته‌دست بشر به نام \u003Cstrong>مواد مخرب لایه اوزون\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> بود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>مهم‌ترین این مواد، \u003Cstrong>کلروفلوئوروکربن‌ها\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> بودند. این گازها در گذشته به‌طور گسترده در قوطی‌های اسپری (مانند خوشبوکننده‌ها)، دستگاه‌های تهویه مطبوع و یخچال‌ها استفاده می‌شدند. آنها در سطح زمین بی‌ضرر بودند، اما به آرامی به استراتوسفر می‌رسیدند. در آنجا، پرتوهای فرابنفش باعث آزاد شدن اتم کلر از این مولکول‌ها می‌شد. این اتم کلر مانند یک قاتل زنجیره‌ای عمل می‌کرد: یک اتم کلر می‌توانست ده‌ها هزار مولکول اوزون را قبل از غیرفعال شدن، نابود کند!\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>واکنش مخرب کلر:\u003C\u002Fstrong> اتم کلر (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$Cl$\u003C\u002Fspan>) یک اتم اکسیژن از مولکول اوزون (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$O_3$\u003C\u002Fspan>) می‌کَند و آن را به مولکول اکسیژن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$O_2$\u003C\u002Fspan>) تبدیل می‌کند. خود کلر هم به صورت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ClO$\u003C\u002Fspan> (مونوکسید کلر) درمی‌آید. سپس \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ClO$\u003C\u002Fspan> با یک اتم اکسیژن آزاد دیگر واکنش داده، دوباره اتم کلر آزاد می‌کند تا چرخه تکرار شود: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$Cl + O_3 \\rightarrow ClO + O_2$\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ClO + O \\rightarrow Cl + O_2$\u003C\u002Fspan>.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاسخ جهانی: پروتکل مونترال و نشانه‌های بهبود\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>کشف حفره اوزون جهان را شوکه کرد و منجر به یکی از موفق‌ترین همکاری‌های بین‌المللی محیط زیستی شد. در سال \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1987\u003C\u002Fspan>، کشورهای جهان \u003Cstrong>«پروتکل مونترال»\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> را امضا کردند. این پیمان جهانی، تولید و مصرف مواد مخرب لایه اوزون را به تدریج ممنوع و برای جایگزین‌های ایمن سرمایه‌گذاری کرد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"دستاوردهای پروتکل مونترال\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">دستاورد\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">وضعیت\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حذف \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">CFC\u003C\u002Fspan>ها\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ممنوعیت تولید اصلی‌ترین مواد مخرب.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">موفقیت‌آمیز\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کاهش اندازه حفره\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">لایه اوزون در حال ترمیم تدریجی است.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">در حال پیشرفت\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جلوگیری از فاجعه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پیش‌بینی می‌شود تا اواسط قرن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">21\u003C\u002Fspan> کاملاً ترمیم شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">دستاورد بزرگ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">از کلاس درس تا زندگی: چگونه می‌توانیم کمک کنیم؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>حفاظت از لایه اوزون تنها وظیفه دولت‌ها و دانشمندان نیست. هر یک از ما می‌توانیم با انتخاب‌های هوشمندانه نقش داشته باشیم:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۱. دقت در خرید یخچال و کولر:\u003C\u002Fstrong> هنگام تعویض دستگاه‌های خنک‌کننده قدیمی، مطمئن شوید توسط مراکز مجاز جمع‌آوری می‌شوند تا گازهای مخرب داخل آنها به شیوه ایمن بازیافت یا معدوم شود. دستگاه‌های جدید از گازهای سازگار با محیط زیست استفاده می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۲. آگاهی از محتویات اسپری‌ها:\u003C\u002Fstrong> اگرچه امروزه استفاده از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">CFC\u003C\u002Fspan> در اسپری‌ها ممنوع است، اما همچنان توجه به برچسب محصولات (مانند اسپری‌های رنگ، خوشبوکننده) و انتخاب نمونه‌های دوستدار محیط زیست اهمیت دارد. \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">بدون CFC\u003C\u002Fspan> یک نشانه خوب است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۳. صرفه‌جویی در انرژی:\u003C\u002Fstrong> کاهش مصرف برق و سوخت‌های فسیلی به کاهش آلودگی هوا و تغییرات آب‌وهوایی کمک می‌کند که همگی به سلامت کلی کره زمین و سیستم‌های پیچیده آن مانند جو منجر می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سؤال:\u003C\u002Fstrong> آیا «حفره اوزون» واقعاً یک سوراخ خالی است؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. اصطلاح «حفره» یک استعاره است. در واقع منظور ناحیه‌ای از استراتوسفر است که غلظت گاز اوزون در آن به‌شدت کاهش یافته (معمولاً بیش از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">60%\u003C\u002Fspan>) و بسیار نازک شده است. مثل اینکه به یک شیشه مات، قسمتی که بیشتر تراش خورده و شفاف‌تر شده باشد، بگوییم «سوراخ».\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سؤال:\u003C\u002Fstrong> آیا مشکل لایه اوزون کاملاً حل شده است؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر، اما در مسیر درستی قرار داریم. مواد مخربی که دهه‌ها پیش منتشر شده‌اند، هنوز در جو وجود دارند و اثر خود را می‌گذارند. همچنین، برخی مواد جایگزین جدید اگرچه برای اوزون بی‌ضرر هستند، اما ممکن است گازهای قدرتمند گلخانه‌ای باشند. بنابراین نظارت و پایبندی به قوانین باید ادامه یابد. پیش‌بینی می‌شود لایه اوزون تا حدود سال \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2060\u003C\u002Fspan> به وضعیت قبل از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1980\u003C\u002Fspan> بازگردد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سؤال:\u003C\u002Fstrong> آلودگی هوای شهرها (مثل دود ماشین) همان چیزی است که لایه اوزون را نابود می‌کند؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر، این یک اشتباه رایج است. آلاینده‌های سطح زمین مانند منواکسیدکربن یا ذرات معلق، مسئله‌ای متفاوت (و البته جدی) به نام «آلودگی هوا» هستند. مواد مخرب اصلی لایه اوزون، گازهای صنعتی خاصی مانند \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">CFC\u003C\u002Fspan>ها و هالون‌ها بودند. البته برخی آلاینده‌ها می‌توانند در سطح زمین اوزون مضر تولید کنند (ازن سطح زمین یا ازن بد)، اما این با لایه اوزون محافظ استراتوسفر فرق دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> لایه اوزون یک موهبت طبیعی و نتیجه تعادل شیمیایی پیچیده در جو زمین است که امکان ادامه حیات به شکلی که می‌شناسیم را فراهم کرده است. بحران ایجاد حفره اوزون به ما آموخت که فعالیت‌های انسانی می‌تواند تعادل‌های ظریف طبیعت را در مقیاس جهانی برهم بزند. خوشبختانه، با \u003Cstrong>علم دقیق\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>همکاری بین‌المللی قاطع\u003C\u002Fstrong> (پروتکل مونترال) و \u003Cstrong>جایگزینی فناوری\u003C\u002Fstrong>، توانستیم این مسیر مخرب را معکوس کنیم. داستان لایه اوزون نمونه‌ای درخشان از توانایی بشر در حل مشکلات جهانی، زمانی که اراده جمعی وجود داشته باشد، است. وظیفه نسل حاضر و آینده، حفظ این دستاورد و درس‌گرفتن از آن برای مقابله با دیگر چالش‌های محیط زیستی مانند تغییرات اقلیمی است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> لایه اوزون (Ozone Layer): غلظت بالای گاز اوزون (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$O_3$\u003C\u002Fspan>) در استراتوسفر که پرتوهای فرابنفش خورشید را جذب می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> پرتوهای فرابنفش (Ultraviolet Radiation - UV): تابش الکترومغناطیسی با طول موج کوتاه‌تر از نور مرئی و بلندتر از پرتو ایکس که بخشی از نور خورشید است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> مواد مخرب لایه اوزون (Ozone-Depleting Substances - ODS): ترکیبات شیمیایی ساخته‌دست بشر حاوی کلر یا برم که در استراتوسفر موجب تخریب مولکول‌های اوزون می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> حفره اوزون (Ozone Hole): کاهش شدید و فصلی غلظت اوزون استراتوسفر بر فراز قطب جنوب که هر سال در بهار نیمکره جنوبی رخ می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> کلروفلوئوروکربن‌ها (Chlorofluorocarbons - CFCs): دسته‌ای از ODSها که در گذشته به‌طور گسترده به عنوان مبرد و در افشانه‌ها استفاده می‌شدند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> پروتکل مونترال (Montreal Protocol): پیمان بین‌المللی برای حفاظت از لایه اوزون با حذف تدریجی تولید مواد مخرب آن، مصوب ۱۹۸۷.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">لایه اوزون\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پرتو فرابنفش\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">حفره اوزون\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پروتکل مونترال\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">محیط زیست\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16,17,18],"لایۀ اوزون","Ozone Layer","شیمی دهم","پایه دهم",0,1,534,"2025-12-18 10:42:47","2026-08-04 14:52:31","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F27","14:52 1405\u002F05\u002F13",{"status":20,"data":30},[31,70,130,148,168],{"id":20,"title":32,"list_order":20,"items":33},"آشنایی",[34,39,43,47,54,58,62,66],{"id":35,"link":36,"type":37,"slug":12,"title":38},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":40,"link":41,"type":37,"slug":12,"title":42},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":44,"link":45,"type":37,"slug":12,"title":46},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":48,"link":49,"type":50,"slug":51,"handler":52,"title":53},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":55,"link":56,"type":37,"slug":12,"title":57},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":59,"link":60,"type":37,"slug":12,"title":61},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":63,"link":64,"type":37,"slug":12,"title":65},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":67,"link":68,"type":37,"slug":12,"title":69},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":71,"title":72,"list_order":20,"items":73},2,"المپیادها",[74,78,82,86,90,94,98,102,106,110,114,118,122,126],{"id":75,"link":76,"type":37,"slug":12,"title":77},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":79,"link":80,"type":37,"slug":12,"title":81},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":83,"link":84,"type":37,"slug":12,"title":85},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":87,"link":88,"type":37,"slug":12,"title":89},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":91,"link":92,"type":37,"slug":12,"title":93},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":95,"link":96,"type":37,"slug":12,"title":97},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":99,"link":100,"type":37,"slug":12,"title":101},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":103,"link":104,"type":37,"slug":12,"title":105},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":107,"link":108,"type":37,"slug":12,"title":109},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":111,"link":112,"type":37,"slug":12,"title":113},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":115,"link":116,"type":37,"slug":12,"title":117},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":119,"link":120,"type":37,"slug":12,"title":121},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":123,"link":124,"type":37,"slug":12,"title":125},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":127,"link":128,"type":37,"slug":12,"title":129},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":131,"title":132,"list_order":20,"items":133},3,"نمونه و تیزهوشان",[134,138,143],{"id":135,"link":136,"type":37,"slug":12,"title":137},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":139,"link":140,"type":50,"slug":141,"handler":141,"title":142},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":144,"link":145,"type":50,"slug":146,"handler":146,"title":147},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":149,"title":150,"list_order":20,"items":151},7,"کتابهای درسی",[152,156,160,164],{"id":153,"link":154,"type":37,"slug":12,"title":155},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":157,"link":158,"type":37,"slug":12,"title":159},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":161,"link":162,"type":37,"slug":12,"title":163},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":165,"link":166,"type":37,"slug":12,"title":167},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":35,"title":169,"list_order":35,"items":170},"پیشنهاد ویژه",[171,176,181,186,191,196,201,204,208,212],{"id":172,"link":173,"type":50,"slug":174,"handler":174,"title":175},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":177,"link":178,"type":50,"slug":179,"handler":179,"title":180},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":182,"link":183,"type":50,"slug":184,"handler":184,"title":185},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":187,"link":188,"type":50,"slug":189,"handler":189,"title":190},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":192,"link":193,"type":50,"slug":194,"handler":194,"title":195},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":197,"link":198,"type":37,"slug":199,"title":200},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":5,"link":202,"type":37,"slug":12,"title":203},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":205,"link":206,"type":37,"slug":12,"title":207},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":209,"link":210,"type":37,"slug":12,"title":211},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":213,"link":214,"type":37,"slug":12,"title":215},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,242,250,258,266,274,282,290,298,306,314],{"id":225,"title":226,"cat":10,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":26,"update_jalali":232},8413,"جرم اتمی میانگین: میانگین جرم اتمی ایزوتوپ‌ها با توجه به درصد فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FSRNaikXxa93zRp6z5vNd_200.png","2026-08-08 22:35:47","جرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8413\u002Fجرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8413\u002Fجرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","1405\u002F05\u002F17",{"id":234,"title":235,"cat":10,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":26,"update_jalali":241},8363,"آنیون: یونی که بار الکتریکی منفی دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FVUBzVHypYPh4OduY4AJa_200.png","2026-08-06 09:55:07","آنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8363\u002Fآنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8363\u002Fآنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","1405\u002F05\u002F15",{"id":243,"title":244,"cat":10,"pic":245,"up_date":246,"title_url":247,"url":248,"legacy_url":249,"cat_title":26,"update_jalali":241},8365,"اثر گلخانه‌ای: جذب پرتوهای کم‌انرژی و گسیل پرتوهای پرانرژی توسط گازهای هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FoGvq3SdY1q0OIMqi4smS_200.png","2026-08-06 09:51:30","اثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8365\u002Fاثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8365\u002Fاثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره",{"id":251,"title":252,"cat":10,"pic":253,"up_date":254,"title_url":255,"url":256,"legacy_url":257,"cat_title":26,"update_jalali":241},8367,"استوکیومتری: دانش مطالعۀ روابط کمی در مواد و واکنش‌های شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Frp8nRDJ7JlNLpxXp5fs7_200.png","2026-08-06 09:48:33","استوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8367\u002Fاستوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8367\u002Fاستوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی",{"id":259,"title":260,"cat":10,"pic":261,"up_date":262,"title_url":263,"url":264,"legacy_url":265,"cat_title":26,"update_jalali":241},8369,"اکسایش: واکنش آرام اکسیژن با مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F05dLQa5DL6CIxWC9qPDG_200.png","2026-08-06 09:46:57","اکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8369\u002Fاکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8369\u002Fاکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد",{"id":267,"title":268,"cat":10,"pic":269,"up_date":270,"title_url":271,"url":272,"legacy_url":273,"cat_title":26,"update_jalali":241},8372,"اکسید اسیدی: اکسید نافلزی که در واکنش با آب، اسید تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXdn0W7GkE2G3Pt0rX4TC_200.png","2026-08-06 09:45:33","اکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8372\u002Fاکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8372\u002Fاکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند",{"id":275,"title":276,"cat":10,"pic":277,"up_date":278,"title_url":279,"url":280,"legacy_url":281,"cat_title":26,"update_jalali":241},8374,"اکسید بازی: اکسید فلزی که در واکنش با آب، باز تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDfrwHPBkv7vGZfg5zj1B_200.png","2026-08-06 09:44:18","اکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8374\u002Fاکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8374\u002Fاکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند",{"id":283,"title":284,"cat":10,"pic":285,"up_date":286,"title_url":287,"url":288,"legacy_url":289,"cat_title":26,"update_jalali":241},8379,"الکترون: ذرۀ زیراتمی با بار الکتریکی منفی در فضای پیرامون هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FX7DSqO92CRuRs8zfXAHc_200.png","2026-08-06 09:43:41","الکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8379\u002Fالکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8379\u002Fالکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته",{"id":291,"title":292,"cat":10,"pic":293,"up_date":294,"title_url":295,"url":296,"legacy_url":297,"cat_title":26,"update_jalali":241},8381,"الکترون‌های ظرفیت: بیرونی‌ترین الکترون‌های اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHlKGNhMj39OfzAWjMB2N_200.png","2026-08-06 09:42:04","الکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8381\u002Fالکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8381\u002Fالکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم",{"id":299,"title":300,"cat":10,"pic":301,"up_date":302,"title_url":303,"url":304,"legacy_url":305,"cat_title":26,"update_jalali":241},8382,"ایزوتوپ: اتم‌های یک عنصر با Z یکسان و A متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Flmt8xWvlvuZmBbHKwoHJ_200.png","2026-08-06 09:38:32","ایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8382\u002Fایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8382\u002Fایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت",{"id":307,"title":308,"cat":10,"pic":309,"up_date":310,"title_url":311,"url":312,"legacy_url":313,"cat_title":26,"update_jalali":241},8384,"باران اسیدی: بارانی با خاصیت اسیدی ناشی از حل شدن گازهای اکسیدی هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBoly9LUHs38JUBLtfggO_200.png","2026-08-06 09:35:28","باران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8384\u002Fباران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8384\u002Fباران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا",{"id":315,"title":316,"cat":10,"pic":317,"up_date":318,"title_url":319,"url":320,"legacy_url":321,"cat_title":26,"update_jalali":241},8387,"پرتوزایی: تبدیل خود به خود ایزوتوپ‌های ناپایدار به گونه‌های پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FjxJFjVWMx1DusSKTXQKH_200.png","2026-08-06 09:34:06","پرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8387\u002Fپرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8387\u002Fپرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر"]