[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-8431":193,"$f1DJCCqQIWf8Zk4RPPDN_WzDbOxJvg4l7OI8jD-ghUVg":216},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":207,"status":4,"views":208,"subdate":209,"up_date":210,"first_name":211,"last_name":212,"avatar":13,"cat_title":213,"subdate_jalali":214,"update_jalali":215},8431,1168,1182,1191,"زیست‌تخریب‌پذیر: موادی تجزیه‌شده در محیط زیست به کمک باکتری‌ها",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FpTI8uO8rWjOjmlB2vg9S_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله زیست تخریب پذیری\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 32px; font-weight: 800\">زیست‌تخریب‌پذیری: بازیافت طبیعت\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">موادی که توسط موجودات زنده، به ویژه باکتری‌ها، به اجزای سازندهٔ خود تجزیه می‌شوند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> زیست‌تخریب‌پذیری\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> فرآیند طبیعی و شگفت‌انگیزی است که در آن مواد توسط میکروارگانیسم‌ها\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> (مانند باکتری‌ها و قارچ‌ها) به موادی ساده مانند آب، دی‌اکسید کربن و زیست‌توده\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> تبدیل می‌شوند. این فرآیند نقش حیاتی در پاکسازی محیط زیست و بازیافت مواد زائد دارد. درک این مکانیسم\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>، به ما کمک می‌کند تا در مبارزه با آلودگی‌هایی مانند زباله‌های پلاستیکی موفق‌تر عمل کنیم و به سمت تولید مواد دوست‌دار طبیعت حرکت نماییم. کلیدواژه‌های اصلی این مقاله عبارتند از: \u003Cstrong>تجزیه میکروبی\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>پلاستیک زیست‌تخریب‌پذیر\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>کمپوست\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>آنزیم\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">زیست‌تخریب‌پذیری چیست و چگونه کار می‌کند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>همهٔ ما دیده‌ایم که یک برگ یا پوست میوه پس از مدتی که روی زمین می‌افتد، نرم شده و به تدریج محو می‌شود. این یک نمونهٔ ساده از زیست‌تخریب‌پذیری است. در مقابل، یک بطری پلاستیکی ممکن است ده‌ها یا حتی صدها سال بدون تغییر در محیط باقی بماند. اما چه چیزی این تفاوت را ایجاد می‌کند؟ پاسخ در ساختار مولکولی مواد و وجود موجودات ذره‌بینی به نام میکروارگانیسم است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>باکتری‌ها و قارچ‌ها، که با چشم غیرمسلح دیده نمی‌شوند، در خاک، آب و حتی هوا زندگی می‌کنند. این موجودات ریز برای رشد و تولیدمثل به مواد غذایی نیاز دارند. آن‌ها از برخی مواد آلی\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> (مانند بقایای گیاهان و جانوران) به عنوان منبع کربن و انرژی استفاده می‌کنند. آنزیم‌های ترشح‌شده از سوی این میکروارگانیسم‌ها مانند قیچی‌های مولکولی عمل کرده و مولکول‌های پیچیده را به قطعات کوچک‌تری می‌شکنند که قابل جذب و مصرف هستند. محصول نهایی این فرآیند، معمولاً گازهایی مانند \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$CO_2$\u003C\u002Fspan> (دی‌اکسید کربن) و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$CH_4$\u003C\u002Fspan> (متان)، آب و مواد معدنی است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته:\u003C\u002Fstrong> سرعت زیست‌تخریب‌پذیری به عوامل مختلفی بستگی دارد: ماهیت ماده (طبیعی یا مصنوعی)، شرایط محیطی (دما، رطوبت، اکسیژن، اسیدیته) و حضور و جمعیت میکروارگانیسم‌های مناسب. به عنوان مثال، تجزیه در یک جنگل مرطوب و گرم بسیار سریع‌تر از یک بیابان خشک و سرد اتفاق می‌افتد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مقایسه مواد زیست‌تخریب‌پذیر و غیرقابل تجزیه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک بهتر، می‌توان مواد مختلف را بر اساس قابلیت تجزیه‌پذیری آن‌ها توسط میکروب‌ها دسته‌بندی کرد. جدول زیر برخی از رایج‌ترین مواد را نشان می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول مقایسه مواد زیست تخریب پذیر و غیر تخریب پذیر\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نمونه ماده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مدت زمان تخمینی برای تجزیه\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">وضعیت\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پوست موز\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">طبیعی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2 تا 5 هفته\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">زیست‌تخریب‌پذیر سریع\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کاغذ\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">طبیعی (فرآوری‌شده)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2 تا 5 ماه\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">زیست‌تخریب‌پذیر\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پارچه پنبه‌ای\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">طبیعی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1 تا 5 ماه\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">زیست‌تخریب‌پذیر\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بطری پلاستیکی (PET)\u003Csup>8\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مصنوعی (نفتی)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">450 تا 1000 سال\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #fee2e2; border-radius: 999px; color: #991b1b; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">غیرتخریب‌پذیر\u002Fآهسته\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">قوطی آلومینیومی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">فلزی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">80 تا 200 سال (خوردگی)\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #fef3c7; border-radius: 999px; color: #92400e; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">تجزیه فیزیکی\u002Fشیمیایی\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پلاستیک نشاسته‌ای (زیستی)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مصنوعی (برپایه گیاهی)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">3 تا 6 ماه در شرایط کمپوست\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">زیست‌تخریب‌پذیر\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نقش باکتری‌ها: سربازان نامرئی پاکسازی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>باکتری‌ها، به عنوان اصلی‌ترین بازیگران فرآیند زیست‌تخریب، بسیار متنوع هستند. برخی در حضور اکسیژن کار می‌کنند (هوازی\u003Csup>9\u003C\u002Fsup>) و برخی در نبود اکسیژن (بی‌هوازی\u003Csup>10\u003C\u002Fsup>). آن‌ها با استفاده از آنزیم‌های تخصصی، پیوندهای شیمیایی خاصی را در مواد هدف می‌شکنند. برای مثال، باکتری‌های \u003Cem>سودوموناس\u003C\u002Fem> و \u003Cem>باسیلوس\u003C\u002Fem> در تجزیه نفت‌خیزها و آلاینده‌های نفتی مشهورند. این فرآیند، \u003Cstrong>زیست‌پالایی\u003Csup>11\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> نام دارد و برای پاکسازی خاک و آب‌های آلوده به کار می‌رود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>یک مثال ساده: وقتی شما یک سیب را گاز می‌زنید و قسمت گاززده را رها می‌کنید، پس از مدتی قهوه‌ای و نرم می‌شود. بخشی از این تغییر به دلیل فعالیت آنزیم‌های خود سیب است، اما پس از آن، کپک‌ها (که نوعی قارچ هستند) و باکتری‌ها بر روی آن رشد کرده و شروع به تجزیهٔ بافت میوه می‌کنند تا سرانجام به خاک بازگردد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پلاستیک‌های زیست‌تخریب‌پذیر: راه‌حلی نوین\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>با توجه به مشکل بزرگ زباله‌های پلاستیکی، دانشمندان در حال توسعهٔ انواعی از پلاستیک‌ها هستند که زیست‌تخریب‌پذیر باشند. این پلاستیک‌ها به دو دستهٔ اصلی تقسیم می‌شوند:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۱. پلاستیک‌های زیستی\u003Csup>12\u003C\u002Fsup>:\u003C\u002Fstrong> از منابع طبیعی تجدیدپذیر مانند نشاستهٔ ذرت (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(C_6H_{10}O_5)_n$\u003C\u002Fspan>)، نیشکر یا سلولز ساخته می‌شوند. معروف‌ترین آن‌ها \u003Cstrong>PLA\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>13\u003C\u002Fsup> است. این مواد در شرایط مناسب کمپوست توسط میکروب‌ها تجزیه می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۲. پلاستیک‌های تخریب‌پذیر اکسایشی\u003Csup>14\u003C\u002Fsup>:\u003C\u002Fstrong> این‌ها همان پلاستیک‌های معمولی (مانند پلی‌اتیلن) هستند که با افزودنی‌های خاصی مخلوط شده‌اند. این افزودنی‌ها باعث می‌شوند پلاستیک در معرض نور و حرارت، به قطعات ریزتری شکسته شود و سپس این قطعات ریز در معرض حملهٔ میکروبی قرار گیرند. بحث‌های علمی زیادی دربارهٔ کامل بودن فرآیند تجزیه و تاثیر این قطعات ریز (ریزپلاستیک\u003Csup>15\u003C\u002Fsup>) بر محیط زیست وجود دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کمپوست کردن: یک کارخانهٔ زیست‌تخریب در حیاط خانه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>کمپوست کردن عملی است که در آن شما می‌توانید فرآیند زیست‌تخریب را مدیریت و تسریع کنید. با جمع‌آوری زباله‌های آشپزخانه (مانند پوست میوه، تفالهٔ چای، پسماند سبزیجات) و مواد گیاهی (برگ خشک، چمن‌زنی) در یک مخزن، شرایط ایده‌آلی برای فعالیت باکتری‌ها و قارچ‌های هوازی فراهم می‌کنید. این موجودات با مصرف مواد، حرارت تولید می‌کنند و مواد زائد را به خاکی غنی و تیره به نام کمپوست تبدیل می‌نمایند که یک کود عالی برای باغچه است. این یک مثال عالی از \u003Cstrong>بازیافت طبیعی\u003C\u002Fstrong> است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">سوالات متداول و اشتباهات رایج\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال: آیا هر چیزی که از مواد طبیعی ساخته شده باشد، حتماً زیست‌تخریب‌پذیر است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; padding-top: 6px\">خیر، لزوماً اینطور نیست. برای مثال، چوب یک مادهٔ طبیعی است. اما اگر به آن روغن، رنگ یا چسب غیرقابل تجزیه زده شود، یا اگر به شکل خاصی فرآوری شود (مثل چوب اشباع‌شده)، ممکن است در برابر حملهٔ میکروبی مقاوم شده و تجزیهٔ آن بسیار کند شود. ساختار فیزیکی و شیمیایی نهایی ماده تعیین‌کننده است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال: آیا زیست‌تخریب همیشه برای محیط زیست مفید است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; padding-top: 6px\">نه همیشه. در برخی موارد، محصولات جانبی فرآیند تجزیه می‌توانند مضر باشند. به عنوان مثال، تجزیهٔ بی‌هوازی مواد آلی در محل‌های دفن زباله، گاز متان (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$CH_4$\u003C\u002Fspan>) تولید می‌کند که یک گاز گلخانه‌ای قوی است. همچنین، تجزیهٔ نامناسب برخی محصولات صنعتی ممکن است مواد شیمیایی سمی به محیط رها کند. مدیریت صحیح زباله کلید بهره‌گیری از مزایای این فرآیند است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال: چرا پلاستیک معمولی اینقند دیر تجزیه می‌شود؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; padding-top: 6px\">زنجیره‌های مولکولی بلند و محکم پلاستیک‌های معمولی (مانند پلی‌اتیلن) برای باکتری‌ها «غذای» ناشناخته و غیرقابل هضم است. آنزیم‌های طبیعی میکروارگانیسم‌ها در طول تکامل، برای شکستن چنین پیوندهای مصنوعی و پیچیده‌ای طراحی نشده‌اند. به همین دلیل، این مواد برای صدها سال در محیط باقی می‌مانند و تنها به تدریج و تحت تاثیر نور خورشید و عوامل فیزیکی خرد می‌شوند (نه تجزیهٔ کامل میکروبی).\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> زیست‌تخریب‌پذیری یک فرآیند طبیعی کلیدی در چرخهٔ مواد زمین است. باکتری‌ها و دیگر میکروارگانیسم‌ها به عنوان کارگران نامرئی این چرخه، مسئول بازگرداندن مواد آلی به طبیعت هستند. درک این فرآیند به ما نشان می‌دهد که چرا برخی زباله‌ها مشکل‌ساز می‌شوند و چگونه می‌توان با انتخاب مواد مناسب (مانند پلاستیک‌های زیستی) و مدیریت درست پسماند (مانند کمپوست کردن)، از این مکانیسم طبیعی برای داشتن محیط‌زیستی پاک‌تر و سالم‌تر کمک گرفت. آیندهٔ پاک، در گرو هماهنگی بیشتر با این چرخهٔ طبیعی است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>زیست‌تخریب‌پذیری (Biodegradation):\u003C\u002Fstrong> تجزیهٔ مواد توسط فعالیت موجودات زنده، عمدتاً میکروارگانیسم‌ها.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>میکروارگانیسم (Microorganism):\u003C\u002Fstrong> موجودات زندهٔ بسیار ریز که فقط با میکروسکوپ دیده می‌شوند، مانند باکتری، قارچ و پروتوزوا.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>زیست‌توده (Biomass):\u003C\u002Fstrong> مواد آلی تشکیل‌شده از موجودات زنده یا بقایای آن‌ها.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>مکانیسم (Mechanism):\u003C\u002Fstrong> شیوهٔ کار یا فرآیند انجام یک پدیده.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>کمپوست (Compost):\u003C\u002Fstrong> خاک غنی‌شده‌ای که از تجزیهٔ کنترل‌شدهٔ مواد آلی به دست می‌آید.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>آنزیم (Enzyme):\u003C\u002Fstrong> مولکول‌های پروتئینی که سرعت واکنش‌های شیمیایی در موجودات زنده را افزایش می‌دهند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>مواد آلی (Organic Matter):\u003C\u002Fstrong> موادی که در ساختار خود اتم کربن دارند و معمولاً منشأ حیاتی دارند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>8\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>PET (Polyethylene Terephthalate):\u003C\u002Fstrong> پلی‌اتیلن ترفتالات، نوعی پلی‌مر پلاستیکی رایج برای ساخت بطری.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>9\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>هوازی (Aerobic):\u003C\u002Fstrong> نیازمند به اکسیژن.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>10\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>بی‌هوازی (Anaerobic):\u003C\u002Fstrong> بدون نیاز به اکسیژن.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>11\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>زیست‌پالایی (Bioremediation):\u003C\u002Fstrong> استفاده از موجودات زنده برای پاکسازی آلاینده‌های محیطی.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>12\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>پلاستیک‌های زیستی (Bioplastics):\u003C\u002Fstrong> پلاستیک‌های ساخته‌شده از منابع طبیعی تجدیدپذیر.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>13\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>PLA (Polylactic Acid):\u003C\u002Fstrong> پلی‌لاکتیک اسید، یک پلی‌مر زیست‌تخریب‌پذیر ساخته‌شده از منابعی مانند ذرت.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>14\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>تخریب‌پذیر اکسایشی (Oxo-degradable):\u003C\u002Fstrong> موادی که در معرض اکسیژن و نور UV به قطعات کوچک‌تر می‌شکنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>15\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>ریزپلاستیک (Microplastic):\u003C\u002Fstrong> ذرات بسیار ریز پلاستیک (معمولاً کوچک‌تر از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">5 میلی‌متر\u003C\u002Fspan>) که در محیط پراکنده می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تجزیه میکروبی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">باکتری تجزیه‌کننده\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پلاستیک زیست‌تخریب‌پذیر\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کمپوست خانگی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">مدیریت پسماند طبیعی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205,206],"زیست‌تخریب‌پذیر","Biodegradation","شیمی دهم","پایه دهم",0,167,"2025-12-17 17:40:53","2026-08-04 16:16:17","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F26","16:16 1405\u002F05\u002F13",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,242,250,258,266,274,282,290,298,306,314],{"id":225,"title":226,"cat":199,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":213,"update_jalali":232},8413,"جرم اتمی میانگین: میانگین جرم اتمی ایزوتوپ‌ها با توجه به درصد فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FSRNaikXxa93zRp6z5vNd_200.png","2026-08-08 22:35:47","جرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8413\u002Fجرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8413\u002Fجرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","1405\u002F05\u002F17",{"id":234,"title":235,"cat":199,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":213,"update_jalali":241},8363,"آنیون: یونی که بار الکتریکی منفی دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FVUBzVHypYPh4OduY4AJa_200.png","2026-08-06 09:55:07","آنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8363\u002Fآنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8363\u002Fآنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","1405\u002F05\u002F15",{"id":243,"title":244,"cat":199,"pic":245,"up_date":246,"title_url":247,"url":248,"legacy_url":249,"cat_title":213,"update_jalali":241},8365,"اثر گلخانه‌ای: جذب پرتوهای کم‌انرژی و گسیل پرتوهای پرانرژی توسط گازهای هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FoGvq3SdY1q0OIMqi4smS_200.png","2026-08-06 09:51:30","اثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8365\u002Fاثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8365\u002Fاثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره",{"id":251,"title":252,"cat":199,"pic":253,"up_date":254,"title_url":255,"url":256,"legacy_url":257,"cat_title":213,"update_jalali":241},8367,"استوکیومتری: دانش مطالعۀ روابط کمی در مواد و واکنش‌های شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Frp8nRDJ7JlNLpxXp5fs7_200.png","2026-08-06 09:48:33","استوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8367\u002Fاستوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8367\u002Fاستوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی",{"id":259,"title":260,"cat":199,"pic":261,"up_date":262,"title_url":263,"url":264,"legacy_url":265,"cat_title":213,"update_jalali":241},8369,"اکسایش: واکنش آرام اکسیژن با مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F05dLQa5DL6CIxWC9qPDG_200.png","2026-08-06 09:46:57","اکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8369\u002Fاکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8369\u002Fاکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد",{"id":267,"title":268,"cat":199,"pic":269,"up_date":270,"title_url":271,"url":272,"legacy_url":273,"cat_title":213,"update_jalali":241},8372,"اکسید اسیدی: اکسید نافلزی که در واکنش با آب، اسید تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXdn0W7GkE2G3Pt0rX4TC_200.png","2026-08-06 09:45:33","اکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8372\u002Fاکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8372\u002Fاکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند",{"id":275,"title":276,"cat":199,"pic":277,"up_date":278,"title_url":279,"url":280,"legacy_url":281,"cat_title":213,"update_jalali":241},8374,"اکسید بازی: اکسید فلزی که در واکنش با آب، باز تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDfrwHPBkv7vGZfg5zj1B_200.png","2026-08-06 09:44:18","اکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8374\u002Fاکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8374\u002Fاکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند",{"id":283,"title":284,"cat":199,"pic":285,"up_date":286,"title_url":287,"url":288,"legacy_url":289,"cat_title":213,"update_jalali":241},8379,"الکترون: ذرۀ زیراتمی با بار الکتریکی منفی در فضای پیرامون هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FX7DSqO92CRuRs8zfXAHc_200.png","2026-08-06 09:43:41","الکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8379\u002Fالکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8379\u002Fالکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته",{"id":291,"title":292,"cat":199,"pic":293,"up_date":294,"title_url":295,"url":296,"legacy_url":297,"cat_title":213,"update_jalali":241},8381,"الکترون‌های ظرفیت: بیرونی‌ترین الکترون‌های اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHlKGNhMj39OfzAWjMB2N_200.png","2026-08-06 09:42:04","الکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8381\u002Fالکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8381\u002Fالکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم",{"id":299,"title":300,"cat":199,"pic":301,"up_date":302,"title_url":303,"url":304,"legacy_url":305,"cat_title":213,"update_jalali":241},8382,"ایزوتوپ: اتم‌های یک عنصر با Z یکسان و A متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Flmt8xWvlvuZmBbHKwoHJ_200.png","2026-08-06 09:38:32","ایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8382\u002Fایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8382\u002Fایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت",{"id":307,"title":308,"cat":199,"pic":309,"up_date":310,"title_url":311,"url":312,"legacy_url":313,"cat_title":213,"update_jalali":241},8384,"باران اسیدی: بارانی با خاصیت اسیدی ناشی از حل شدن گازهای اکسیدی هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBoly9LUHs38JUBLtfggO_200.png","2026-08-06 09:35:28","باران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8384\u002Fباران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8384\u002Fباران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا",{"id":315,"title":316,"cat":199,"pic":317,"up_date":318,"title_url":319,"url":320,"legacy_url":321,"cat_title":213,"update_jalali":241},8387,"پرتوزایی: تبدیل خود به خود ایزوتوپ‌های ناپایدار به گونه‌های پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FjxJFjVWMx1DusSKTXQKH_200.png","2026-08-06 09:34:06","پرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8387\u002Fپرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8387\u002Fپرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر"]