[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-8416":193,"$fHVXhRJ3uhO3NekZjaVCfJ66_qBt7ugSQI4-O1FHFW9k":216},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":207,"status":4,"views":208,"subdate":209,"up_date":210,"first_name":211,"last_name":212,"avatar":13,"cat_title":213,"subdate_jalali":214,"update_jalali":215},8416,1168,1182,1191,"جفت الکترون ناپیوندی: جفت الکترون تعلق‌داره به یک اتم",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlbTO8ZMvXQ8D01vEBtAm_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله جامع درباره جفت الکترون ناپیوندی\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 32px; font-weight: 800\">جفت الکترون ناپیوندی: ساکنان تنها اما تأثیرگذار\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">نگاهی دقیق به الکترون‌هایی که در پیوند شیمیایی شرکت نمی‌کنند، اما شکل و رفتار مولکول‌ها را تعیین می‌کنند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> جفت الکترون ناپیوندی\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>، جفت‌هایی از الکترون‌های ظرفیت\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> هستند که به یک اتم خاص تعلق دارند و در تشکیل پیوند شیمیایی\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> با اتم‌های دیگر مشارکت نمی‌کنند. وجود این الکترون‌ها بر \u003Cstrong>شکل فضایی مولکول‌ها\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>زاویه پیوندها\u003C\u002Fstrong> و حتی \u003Cstrong>خاصیت قطبی\u003C\u002Fstrong> آن‌ها تأثیر می‌گذارد. درک این مفهوم کلیدی، پایه‌ای برای فهم ساختار مولکول‌ها در شیمی مدرسه است و کاربردهای عملی در بیولوژی و علم مواد دارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">الکترون‌ها چگونه دور اتم‌ها می‌چرخند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک جفت الکترون ناپیوندی، ابتدا باید بدانیم الکترون‌ها چگونه دور یک اتم چیده می‌شوند. تصور کنید هسته\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> اتم مانند خورشید است و الکترون‌ها مانند سیارات به دور آن می‌چرخند، اما با قوانین کاملاً متفاوت. الکترون‌ها در لایه‌ها یا «پوسته‌های» انرژی خاصی قرار می‌گیرند. به بیرونی‌ترین لایه، \u003Cstrong>لایه ظرفیت\u003C\u002Fstrong> می‌گویند. الکترون‌های این لایه هستند که در واکنش‌های شیمیایی شرکت می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>اتم‌ها دوست دارند لایه ظرفیت خود را کامل کنند (معمولاً با ۸ الکترون، به قاعده اکتت\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> معروف است). برای این کار سه راه دارند: از دست دادن الکترون، گرفتن الکترون یا \u003Cstrong>اشتراک گذاری الکترون\u003C\u002Fstrong> با اتم‌های دیگر. وقتی الکترون‌ها بین دو اتم به اشتراک گذاشته می‌شوند، یک \u003Cstrong>پیوند کووالانسی\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> تشکیل می‌دهند. اما همیشه همه الکترون‌های لایه ظرفیت شریک نمی‌شوند. آن دسته که اشتراکی ندارند و فقط دور یک اتم می‌چرخند، همان \u003Cstrong>جفت الکترون ناپیوندی\u003C\u002Fstrong> هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">شناسایی جفت الکترون ناپیوندی: یک بازی نقطه‌گذاری\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>شیمیدان‌ها از روشی ساده به نام \u003Cstrong>ساختار لوویس\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> برای نمایش الکترون‌های ظرفیت استفاده می‌کنند. در این روش، هر الکترون را با یک نقطه (•) نشان می‌دهند. جفت الکترون‌ها (چه پیوندی و چه ناپیوندی) معمولاً به صورت دو نقطه (: ) یا یک خط (—) نمایش داده می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>قاعده ساده:\u003C\u002Fstrong> برای پیدا کردن تعداد جفت‌های ناپیوندی یک اتم در یک مولکول، مراحل زیر را دنبال کنید:\u003Cbr>\r\n۱. تعداد الکترون‌های ظرفیت اتم آزاد را بدانید (از جدول تناوبی\u003Csup>8\u003C\u002Fsup>).\u003Cbr>\r\n۲. تعداد الکترون‌هایی که آن اتم در پیوندها به اشتراک گذاشته است را بشمارید (هر خط نشان‌دهنده ۲ الکترون اشتراکی است).\u003Cbr>\r\n۳. تفاضل این دو عدد، تعداد الکترون‌های غیراشتراکی است. نصف این عدد، تعداد \u003Cstrong>جفت‌های الکترون ناپیوندی\u003C\u002Fstrong> است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال:\u003C\u002Fstrong> مولکول آب (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$H_2O$\u003C\u002Fspan>). اتم اکسیژن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">6\u003C\u002Fspan> الکترون ظرفیت دارد. در مولکول آب، با دو اتم هیدروژن پیوند دارد (دو خط یا دو جفت اشتراکی). پس \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">4\u003C\u002Fspan> الکترون (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">6-2=4\u003C\u002Fspan>) غیراشتراکی باقی می‌ماند که تشکیل \u003Cstrong>دو جفت الکترون ناپیوندی\u003C\u002Fstrong> می‌دهند. ساختار لوویس آب به صورت H—O—H است با دو جفت نقطه روی اتم O.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"نمونه‌هایی از جفت الکترون ناپیوندی در مولکول‌های ساده\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مولکول\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">فرمول شیمیایی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ساختار لوویس (ساده‌شده)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تعداد جفت‌های ناپیوندی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">یادداشت\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آمونیاک\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$NH_3$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">N با سه پیوند به H و یک جفت نقطه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> جفت روی N\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بوی تند ماهی از این مولکول است!\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">متان\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$CH_4$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">C با چهار پیوند به H، بدون نقطه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">گاز طبیعی؛ همه الکترون‌های ظرفیت کربن پیوندی هستند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">هیدروژن کلرید\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$HCl$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">H—Cl با سه جفت نقطه روی Cl\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">3\u003C\u002Fspan> جفت روی Cl\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اسید معده؛ کلر الکترون‌های ناپیوندی زیادی دارد.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نقشه‌کشی مولکول‌ها: چگونه جفت‌های ناپیوندی شکل می‌سازند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>حالا به مهم‌ترین نقش جفت الکترون ناپیوندی می‌رسیم: \u003Cstrong>تعیین شکل مولکول\u003C\u002Fstrong>. تصور کنید الکترون‌ها (چه پیوندی و چه ناپیوندی) بار منفی دارند و همدیگر را دفع می‌کنند. بنابراین، آن‌ها سعی می‌کنند تا جایی که ممکن است از هم دور شوند تا مولکول در پایدارترین حالت قرار گیرد. این ایده، نظریه دافعه جفت الکترون لایه ظرفیت\u003Csup>9\u003C\u002Fsup> (VSEPR) نام دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال عینی:\u003C\u002Fstrong> دوباره مولکول آب (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$H_2O$\u003C\u002Fspan>) را در نظر بگیرید. دور اتم اکسیژن، چهار منطقه با چگالی الکترونی بالا وجود دارد: دو پیوند O-H و \u003Cstrong>دو جفت الکترون ناپیوندی\u003C\u002Fstrong>. این چهار منطقه همدیگر را دفع می‌کنند و سعی می‌کنند در گوشه‌های یک چهاروجهی قرار گیرند. اما چون ما فقط موقعیت اتم‌ها را می‌بینیم (نه جفت‌های ناپیوندی را)، شکل ظاهری مولکول آب مانند حرف V یا یک خمیده می‌شود. زاویه پیوند در آب دقیقاً \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">180\u003C\u002Fspan> درجه نیست، بلکه حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">104.5\u003C\u002Fspan> درجه است. چرا؟ چون دافعه بین دو جفت الکترون ناپیوندی قوی‌تر از دافعه بین دو پیوند است و آن‌ها فضای بیشتری می‌گیرند و پیوندهای O-H را به هم می‌فشارند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>فرمول VSEPR ساده:\u003C\u002Fstrong> برای پیش‌بینی شکل کلی یک مولکول، همه مناطق الکترونی (پیوندها و جفت‌های ناپیوندی) دور اتم مرکزی را بشمارید.\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\text{شکل مولکول} \\propto \\text{(تعداد پیوندها + تعداد جفت‌های ناپیوندی)}$\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\nجفت‌های ناپیوندی فضای بیشتری نسبت به پیوندها اشغال می‌کنند و زوایای پیوند را تغییر می‌دهند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">از شکل مولکول تا خاصیت مواد: یک زنجیره علّی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>تأثیر جفت الکترون ناپیوندی فقط به شکل هندسی ختم نمی‌شود. این شکل جدید، خواص فیزیکی و شیمیایی جالبی ایجاد می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>قطبیت\u003Csup>10\u003C\u002Fsup>:\u003C\u002Fstrong> جفت الکترون ناپیوندی معمولاً روی یک اتم الکترونگاتیو\u003Csup>11\u003C\u002Fsup> مثل اکسیژن، نیتروژن یا فلوئور متمرکز است. این تراکم بار منفی در یک سمت مولکول، باعث می‌شود آن ناحیه کمی بار منفی بیشتری داشته باشد. در طرف دیگر مولکول (مثلاً جایی که اتم های هیدروژن هستند)، بار مثبت جزئی به وجود می‌آید. این جدایی بار، مولکول را \u003Cstrong>قطبی\u003C\u002Fstrong> می‌کند. مولکول آب به لطف جفت الکترون‌های ناپیوندی اکسیژن و شکل خمیده آن، یک مولکول بسیار قطبی است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پیوند هیدروژنی\u003Csup>12\u003C\u002Fsup>:\u003C\u002Fstrong> این یکی از مهم‌ترین کاربردهای عملی جفت الکترون ناپیوندی در دنیای واقعی است. اتمی مانند اکسیژن در آب، با داشتن جفت الکترون ناپیوندی، می‌تواند جذب اتم هیدروژن با بار مثبت جزئی از یک مولکول آب دیگر شود. این پیوند ضعیف ولی مهم، \u003Cstrong>پیوند هیدروژنی\u003C\u002Fstrong> نام دارد. وجود همین پیوند است که نقطه جوش آب را به طور غیرمنتظره‌ای بالا می‌برد، \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">یخ را روی آب شناور\u003C\u002Fspan> می‌کند و نقش حیاتی در ساختار DNA و پروتئین‌ها در بدن ما ایفا می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش:\u003C\u002Fstrong> آیا جفت الکترون ناپیوندی هیچ وقت در پیوند شرکت نمی‌کند؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> چرا، گاهی اوقات همین جفت‌های ناپیوندی می‌توانند نقش مهمی ایفا کنند. در برخی واکنش‌های شیمیایی، یک اتم یا مولکول می‌تواند جفت الکترون ناپیوندی خود را به یک اتم یا یون دیگر \u003Cstrong>اهدا\u003C\u002Fstrong> کند تا یک پیوند کووالانسی جدید تشکیل دهد. این اساس تشکیل بسیاری از ترکیبات است. به عنوان مثال، در تشکیل یون آمونیوم (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$NH_4^+$\u003C\u002Fspan>)، اتم نیتروژن در آمونیاک، جفت الکترون ناپیوندی خود را به یک پروتون (H⁺) می‌دهد و یک پیوند جدید ایجاد می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش:\u003C\u002Fstrong> اشتباه رایج دانش‌آموزان در شمارش جفت‌های ناپیوندی چیست؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> یک اشتباه رایج، فراموش کردن تفاوت بین \u003Cstrong>الکترون\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>جفت الکترون\u003C\u002Fstrong> است. وقتی می‌گوییم اکسیژن در آب \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">4\u003C\u002Fspan> الکترون ناپیوندی دارد، یعنی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan>\u003Cstrong>جفت\u003C\u002Fstrong> الکترون ناپیوندی. هر جفت شامل دو الکترون است. همچنین، برخی فکر می‌کنند اتم هیدروژن هم می‌تواند جفت الکترون ناپیوندی داشته باشد، در حالی که هیدروژن فقط یک الکترون ظرفیت دارد و در یک پیوند کووالانسی شرکت می‌کند، بنابراین هیچ‌گاه جفت الکترون ناپیوندی نخواهد داشت.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش:\u003C\u002Fstrong> آیا جفت الکترون ناپیوندی فقط در مولکول‌های کوچک دیده می‌شود؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر، این مفهوم در مولکول‌های بزرگ و حتی در زیست‌شناسی بسیار مهم است. برای مثال، در مولکول‌های \u003Cstrong>DNA\u003C\u002Fstrong>، بازهای نیتروژنی دارای اتم‌های اکسیژن و نیتروژن با جفت الکترون ناپیوندی هستند. همین جفت‌ها هستند که امکان تشکیل پیوند هیدروژنی بین دو رشته DNA را فراهم می‌کنند و ساختار مارپیچ دوگانه را پایدار می‌سازند. در واقع، حیات به همین جفت‌های الکترون ناپیوندی وابسته است!\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> جفت الکترون ناپیوندی، اگرچه نامش «ناپیوندی» است، اما به هیچ‌وجه یک تماشاچی بی‌تفاوت در دنیای مولکول‌ها نیست. این جفت‌های الکترونی، با دفع دیگر مناطق الکترونی، \u003Cstrong>معماران نامرئی شکل مولکول‌ها\u003C\u002Fstrong> هستند. شکل مولکول نیز به نوبه خود، خواصی مانند قطبیت، نقطه جوش و انحلال‌پذیری را تعیین می‌کند. از قطره آب تا مارپیچ DNA، ردپای تأثیر این ساکنان تنها اما قدرتمند اتم‌ها به وضوح دیده می‌شود. درک این مفهوم، کلید درک زبان سه‌بعدی شیمی و زیبایی پنهان در ساختار مواد است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>جفت الکترون ناپیوندی (Non-Bonding Electron Pair یا Lone Pair):\u003C\u002Fstrong> جفت‌هایی از الکترون‌های ظرفیت یک اتم که در تشکیل پیوند کووالانسی با اتم دیگر مشارکت نمی‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>الکترون ظرفیت (Valence Electron):\u003C\u002Fstrong> الکترون‌هایی که در بیرونی‌ترین لایه (پوسته) یک اتم قرار دارند و در تشکیل پیوندها نقش اصلی را بازی می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>پیوند شیمیایی (Chemical Bond):\u003C\u002Fstrong> نیرویی که اتم‌ها را در کنار هم نگه می‌دارد و مولکول‌ها یا ترکیبات یونی را می‌سازد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>هسته (Nucleus):\u003C\u002Fstrong> بخش مرکزی، کوچک و با بار مثبت اتم که شامل پروتون‌ها و نوترون‌ها است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>قاعده اکتت (Octet Rule):\u003C\u002Fstrong> قاعده‌ای که بیان می‌کند اتم‌ها تمایل دارند با از دست دادن، گرفتن یا اشتراک گذاری الکترون، لایه ظرفیت خود را با ۸ الکترون پر کنند (به جز هیدروژن و هلیوم).\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>پیوند کووالانسی (Covalent Bond):\u003C\u002Fstrong> پیوندی که از اشتراک یک جفت الکترون بین دو اتم غیرفلز به وجود می‌آید.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>ساختار لوویس (Lewis Structure):\u003C\u002Fstrong> روشی ساده برای نمایش پیوندها و الکترون‌های ظرفیت در یک مولکول با استفاده از نمادهای اتم‌ها، خط‌ها (برای پیوندها) و نقطه‌ها (برای الکترون‌های ناپیوندی).\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>8\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>جدول تناوبی (Periodic Table):\u003C\u002Fstrong> جدولی که در آن همه عنصرهای شیمیایی بر اساس عدد اتمی و خواص شیمیایی مرتب شده‌اند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>9\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>نظریه دافعه جفت الکترون لایه ظرفیت (Valence Shell Electron Pair Repulsion Theory - VSEPR):\u003C\u002Fstrong> نظریه‌ای که شکل مولکول‌ها را بر اساس دافعه بین جفت‌های الکترونی (پیوندی و ناپیوندی) در لایه ظرفیت اتم مرکزی پیش‌بینی می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>10\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>قطبیت (Polarity):\u003C\u002Fstrong> جدایی نابرابر بارهای الکتریکی در یک مولکول، که منجر به ایجاد قطب‌های جزئی مثبت و منفی می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>11\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>الکترونگاتیوی (Electronegativity):\u003C\u002Fstrong> معیاری برای سنجش تمایل یک اتم برای جذب الکترون‌های پیوندی به سمت خود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>12\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>پیوند هیدروژنی (Hydrogen Bond):\u003C\u002Fstrong> یک نیروی جاذبه نسبتاً قوی (ولی ضعیف‌تر از پیوند کووالانسی) بین یک اتم هیدروژن با بار مثبت جزئی و یک اتم الکترونگاتیو (مانند O، N، F) با بار منفی جزئی یا جفت الکترون ناپیوندی.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">ساختار لوویس\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">شکل مولکول\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">VSEPR\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پیوند هیدروژنی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">شیمی مدرسه\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205,206],"جفت الکترون ناپیوندی","Non-Bonding Electron Pair","شیمی دهم","پایه دهم",0,732,"2025-12-17 16:30:10","2026-08-04 16:54:08","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F26","16:54 1405\u002F05\u002F13",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,242,250,258,266,274,282,290,298,306,314],{"id":225,"title":226,"cat":199,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":213,"update_jalali":232},8413,"جرم اتمی میانگین: میانگین جرم اتمی ایزوتوپ‌ها با توجه به درصد فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FSRNaikXxa93zRp6z5vNd_200.png","2026-08-08 22:35:47","جرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8413\u002Fجرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8413\u002Fجرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","1405\u002F05\u002F17",{"id":234,"title":235,"cat":199,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":213,"update_jalali":241},8363,"آنیون: یونی که بار الکتریکی منفی دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FVUBzVHypYPh4OduY4AJa_200.png","2026-08-06 09:55:07","آنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8363\u002Fآنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8363\u002Fآنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","1405\u002F05\u002F15",{"id":243,"title":244,"cat":199,"pic":245,"up_date":246,"title_url":247,"url":248,"legacy_url":249,"cat_title":213,"update_jalali":241},8365,"اثر گلخانه‌ای: جذب پرتوهای کم‌انرژی و گسیل پرتوهای پرانرژی توسط گازهای هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FoGvq3SdY1q0OIMqi4smS_200.png","2026-08-06 09:51:30","اثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8365\u002Fاثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8365\u002Fاثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره",{"id":251,"title":252,"cat":199,"pic":253,"up_date":254,"title_url":255,"url":256,"legacy_url":257,"cat_title":213,"update_jalali":241},8367,"استوکیومتری: دانش مطالعۀ روابط کمی در مواد و واکنش‌های شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Frp8nRDJ7JlNLpxXp5fs7_200.png","2026-08-06 09:48:33","استوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8367\u002Fاستوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8367\u002Fاستوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی",{"id":259,"title":260,"cat":199,"pic":261,"up_date":262,"title_url":263,"url":264,"legacy_url":265,"cat_title":213,"update_jalali":241},8369,"اکسایش: واکنش آرام اکسیژن با مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F05dLQa5DL6CIxWC9qPDG_200.png","2026-08-06 09:46:57","اکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8369\u002Fاکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8369\u002Fاکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد",{"id":267,"title":268,"cat":199,"pic":269,"up_date":270,"title_url":271,"url":272,"legacy_url":273,"cat_title":213,"update_jalali":241},8372,"اکسید اسیدی: اکسید نافلزی که در واکنش با آب، اسید تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXdn0W7GkE2G3Pt0rX4TC_200.png","2026-08-06 09:45:33","اکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8372\u002Fاکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8372\u002Fاکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند",{"id":275,"title":276,"cat":199,"pic":277,"up_date":278,"title_url":279,"url":280,"legacy_url":281,"cat_title":213,"update_jalali":241},8374,"اکسید بازی: اکسید فلزی که در واکنش با آب، باز تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDfrwHPBkv7vGZfg5zj1B_200.png","2026-08-06 09:44:18","اکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8374\u002Fاکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8374\u002Fاکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند",{"id":283,"title":284,"cat":199,"pic":285,"up_date":286,"title_url":287,"url":288,"legacy_url":289,"cat_title":213,"update_jalali":241},8379,"الکترون: ذرۀ زیراتمی با بار الکتریکی منفی در فضای پیرامون هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FX7DSqO92CRuRs8zfXAHc_200.png","2026-08-06 09:43:41","الکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8379\u002Fالکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8379\u002Fالکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته",{"id":291,"title":292,"cat":199,"pic":293,"up_date":294,"title_url":295,"url":296,"legacy_url":297,"cat_title":213,"update_jalali":241},8381,"الکترون‌های ظرفیت: بیرونی‌ترین الکترون‌های اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHlKGNhMj39OfzAWjMB2N_200.png","2026-08-06 09:42:04","الکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8381\u002Fالکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8381\u002Fالکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم",{"id":299,"title":300,"cat":199,"pic":301,"up_date":302,"title_url":303,"url":304,"legacy_url":305,"cat_title":213,"update_jalali":241},8382,"ایزوتوپ: اتم‌های یک عنصر با Z یکسان و A متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Flmt8xWvlvuZmBbHKwoHJ_200.png","2026-08-06 09:38:32","ایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8382\u002Fایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8382\u002Fایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت",{"id":307,"title":308,"cat":199,"pic":309,"up_date":310,"title_url":311,"url":312,"legacy_url":313,"cat_title":213,"update_jalali":241},8384,"باران اسیدی: بارانی با خاصیت اسیدی ناشی از حل شدن گازهای اکسیدی هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBoly9LUHs38JUBLtfggO_200.png","2026-08-06 09:35:28","باران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8384\u002Fباران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8384\u002Fباران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا",{"id":315,"title":316,"cat":199,"pic":317,"up_date":318,"title_url":319,"url":320,"legacy_url":321,"cat_title":213,"update_jalali":241},8387,"پرتوزایی: تبدیل خود به خود ایزوتوپ‌های ناپایدار به گونه‌های پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FjxJFjVWMx1DusSKTXQKH_200.png","2026-08-06 09:34:06","پرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8387\u002Fپرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8387\u002Fپرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر"]