[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-8413":193,"$fZcWKWKq8b0HxFkqclRwAraPLYUQVti29VsOClKv8hJY":216},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":207,"status":4,"views":208,"subdate":209,"up_date":210,"first_name":211,"last_name":212,"avatar":13,"cat_title":213,"subdate_jalali":214,"update_jalali":215},8413,1168,1182,1191,"جرم اتمی میانگین: میانگین جرم اتمی ایزوتوپ‌ها با توجه به درصد فراوانی",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FSRNaikXxa93zRp6z5vNd_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله جرم اتمی میانگین\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">جرم اتمی میانگین\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>: کلید رمزگشایی از جرم واقعی اتم‌ها\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">میانگین وزنی جرم ایزوتوپ‌های یک عنصر که عددی اعشاری در جدول تناوبی است و کلید فهم بسیاری از محاسبات شیمیایی محسوب می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> جرم اتمی میانگین\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> عددی است که در خانه‌های جدول تناوبی می‌بینیم و نشان‌دهندهٔ میانگین جرم همهٔ اتم‌های یک عنصر در طبیعت است. از آنجا که بیشتر عناصر مخلوطی از چندین ایزوتوپ\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> (اتم‌های یک عنصر با تعداد نوترون\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> متفاوت) هستند، جرم اتمی میانگین با در نظر گرفتن \u003Cstrong>جرم\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>درصد فراوانی\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> هر ایزوتوپ محاسبه می‌شود. درک این مفهوم پایه‌ای، برای محاسبات \u003Cstrong>استوکیومتری\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>، فهم ساختار ماده و حتی در صنایع پیشرفته مانند انرژی هسته‌ای حیاتی است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">از اتم تا ایزوتوپ: واحدهای سازنده\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>همهٔ مواد از اتم‌ها ساخته شده‌اند. هر اتم از سه ذرهٔ اصلی تشکیل شده است: \u003Cstrong>پروتون\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> (با بار مثبت)، \u003Cstrong>نوترون\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> (بدون بار) و \u003Cstrong>الکترون\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> (با بار منفی). هستهٔ اتم، مرکز سنگین آن، از پروتون‌ها و نوترون‌ها تشکیل شده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>عدد اتمی\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$Z$\u003C\u002Fspan>)، تعداد پروتون‌ها را نشان می‌دهد و هویت یک عنصر را مشخص می‌کند. مثلاً هر اتمی که \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">6\u003C\u002Fspan> پروتون داشته باشد، قطعاً کربن است. اما تعداد نوترون‌ها در اتم‌های یک عنصر می‌تواند متفاوت باشد. به این اتم‌های یک عنصر با تعداد نوترون متفاوت، \u003Cstrong>ایزوتوپ\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> می‌گویند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>جرم یک اتم تقریباً برابر است با مجموع جرم پروتون‌ها و نوترون‌های آن، زیرا جرم الکترون‌ها بسیار ناچیز است. \u003Cstrong>عدد جرمی\u003Csup>9\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$A$\u003C\u002Fspan>) این مجموع را نشان می‌دهد: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$A = Z + N$\u003C\u002Fspan> که در آن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$N$\u003C\u002Fspan> تعداد نوترون‌هاست. هر ایزوتوپ یک عدد جرمی منحصر به فرد دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>مثال:\u003C\u002Fstrong> عنصر کربن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$Z=6$\u003C\u002Fspan>) سه ایزوتوپ اصلی دارد:\r\n\r\n\u003Cul style=\"margin-bottom: 0; margin-top: 8px\">\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>کربن-۱۲:\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$6$\u003C\u002Fspan> پروتون + \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">6\u003C\u002Fspan> نوترون → عدد جرمی = \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">12\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>کربن-۱۳:\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$6$\u003C\u002Fspan> پروتون + \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">7\u003C\u002Fspan> نوترون → عدد جرمی = \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">13\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>کربن-۱۴:\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$6$\u003C\u002Fspan> پروتون + \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">8\u003C\u002Fspan> نوترون → عدد جرمی = \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">14\u003C\u002Fspan> (ایزوتوپ رادیواکتیو\u003Csup>10\u003C\u002Fsup> معروف)\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چرا یک عدد واحد در جدول تناوبی داریم؟ مفهوم جرم اتمی نسبی و واحد\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>اگر ایزوتوپ‌های مختلفی در طبیعت وجود دارند، پس چرا در جدول تناوبی فقط یک عدد برای جرم اتمی هر عنصر نوشته شده است؟ پاسخ در \u003Cstrong>درصد فراوانی طبیعی\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> ایزوتوپ‌ها نهفته است. در جهان اطراف ما، هر ایزوتوپ از یک عنصر به مقدار مشخصی یافت می‌شود. مثلاً حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">98.93%\u003C\u002Fspan> اتم‌های کربن در طبیعت، ایزوتوپ کربن-۱۲ هستند. جرمی که در جدول می‌بینیم، میانگینی است که این فراوانی را در نظر می‌گیرد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>قبل از پرداختن به محاسبه، باید با \u003Cstrong>واحد جرم اتمی\u003Csup>11\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$u$\u003C\u002Fspan> یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$amu$\u003C\u002Fspan>) آشنا شویم. چون جرم اتم‌ها بسیار کوچک است، برای کار راحت‌تر، یک واحد استاندارد تعریف شده است. امروزه، یک واحد جرم اتمی دقیقاً برابر است با \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$\\frac{1}{12}$\u003C\u002Fspan> جرم یک اتم کربن-۱۲. بنابراین، جرم اتم کربن-۱۲ دقیقاً \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$12.0000\\ u$\u003C\u002Fspan> تعریف می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه ایزوتوپ های کربن\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نام ایزوتوپ\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: center; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نماد\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: center; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تعداد پروتون\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: center; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تعداد نوترون\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: center; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">عدد جرمی (A)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: center; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">جرم (واحد جرم اتمی)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: center; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">فراوانی طبیعی تقریبی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کربن-۱۲\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">${^{12}_{6}C}$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">6\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">6\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">12\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$12.0000\\ u$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">98.93%\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کربن-۱۳\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">${^{13}_{6}C}$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">6\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">7\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">13\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$13.0034\\ u$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1.07%\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کربن-۱۴\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">${^{14}_{6}C}$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">6\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">8\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">14\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$14.0032\\ u$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">ناچیز\u003C\u002Fspan>\r\n   \u003Cdiv style=\"background: #fee2e2; border-radius: 999px; color: #991b1b; display: inline-block; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">ردیو‌اکتیو\u003C\u002Fdiv>\r\n   \u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">فرمول طلایی: محاسبهٔ گام‌به‌گام جرم اتمی میانگین\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای محاسبهٔ جرم اتمی میانگین یک عنصر، مراحل زیر را دنبال می‌کنیم:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۱. شناسایی ایزوتوپ‌ها:\u003C\u002Fstrong> ایزوتوپ‌های موجود در طبیعت و جرم هر یک (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$m_1, m_2, ...$\u003C\u002Fspan>) را مشخص کن.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۲. تعیین درصد فراوانی:\u003C\u002Fstrong> درصد فراوانی هر ایزوتوپ (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$f_1\\%, f_2\\%, ...$\u003C\u002Fspan>) را پیدا کن. مجموع همهٔ درصدها باید \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">100%\u003C\u002Fspan> باشد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۳. تبدیل درصد به کسر اعشاری:\u003C\u002Fstrong> هر درصد را بر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">100\u003C\u002Fspan> تقسیم کن تا کسر اعشاری (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$r_1, r_2, ...$\u003C\u002Fspan>) به دست آید. (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$r = \\frac{f}{100}$\u003C\u002Fspan>).\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۴. ضرب و جمع:\u003C\u002Fstrong> جرم هر ایزوتوپ را در کسر اعشاری فراوانی آن ضرب کن و سپس همهٔ حاصل‌ضرب‌ها را با هم جمع کن.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>فرمول نهایی جرم اتمی میانگین:\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 8px; text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\text{Average atomic mass} = (m_1 \\times r_1) + (m_2 \\times r_2) + (m_3 \\times r_3) + ...$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 8px\">یا به صورت فشرده: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\overline{A} = \\sum (m_i \\times r_i)$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال کاربردی با کلر:\u003C\u002Fstrong> عنصر کلر دو ایزوتوپ پایدار اصلی دارد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>کلر-۳۵ با جرم \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$34.9689\\ u$\u003C\u002Fspan> و فراوانی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">75.77%\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>کلر-۳۷ با جرم \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$36.9659\\ u$\u003C\u002Fspan> و فراوانی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">24.23%\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cp>محاسبه:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>۱. تبدیل درصد به کسر: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$r_{35} = \\frac{75.77}{100} = 0.7577$\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$r_{37} = \\frac{24.23}{100} = 0.2423$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>۲. اعمال فرمول:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\overline{A} = (34.9689 \\times 0.7577) + (36.9659 \\times 0.2423)$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\overline{A} = 26.496 + 8.956 \\approx 35.452\\ u$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>همانطور که می‌بینید، جرم اتمی میانگین کلر در جدول تناوبی حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">35.45\u003C\u002Fspan> است که دقیقاً حاصل این میانگین‌گیری وزنی است. این عدد نه برابر جرم کلر-۳۵ است و نه کلر-۳۷، بلکه میانگینی نزدیک به ایزوتوپ فراوان‌تر (کلر-۳۵) است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">جرم اتمی میانگین در آزمایشگاه و زندگی واقعی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>شیمیدان‌ها در آزمایشگاه با نمونه‌های طبیعی عناصر (مخلوطی از ایزوتوپ‌ها) کار می‌کنند، نه با یک ایزوتوپ خالص. بنابراین، برای تمام محاسبات مربوط به جرم، از \u003Cstrong>جرم اتمی میانگین\u003C\u002Fstrong> استفاده می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال ۱ (ساده):\u003C\u002Fstrong> وقتی می‌گوییم "یک مول\u003Csup>12\u003C\u002Fsup> کربن جرمی حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">12.01\u003C\u002Fspan> گرم دارد"، این \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">12.01\u003C\u002Fspan> در واقع جرم مولی\u003Csup>13\u003C\u002Fsup> کربن است که از جرم اتمی میانگین آن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\approx 12.01\\ u$\u003C\u002Fspan>) به دست آمده است. اگر فقط ایزوتوپ کربن-۱۲ وجود داشت، جرم مولی دقیقاً \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">12.00\u003C\u002Fspan> گرم بود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال ۲ (صنعتی):\u003C\u002Fstrong> در پزشکی هسته‌ای، از ایزوتوپ‌های رادیواکتیو خاصی برای تشخیص و درمان بیماری‌ها استفاده می‌شود. برای محاسبهٔ دوز دقیق داروی رادیواکتیو، باید جرم و فراوانی ایزوتوپ فعال را به دقت بدانیم. این محاسبات بر پایهٔ درک صحیح از جرم اتمی میانگین و تفاوت آن با جرم یک ایزوتوپ خاص استوار است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال ۳ (زمین‌شناسی):\u003C\u002Fstrong> نسبت ایزوتوپ‌های برخی عناصر مانند اکسیژن در نمونه‌های قدیمی یخ یا سنگ می‌تواند اطلاعاتی دربارهٔ دمای زمین در گذشته بدهد. دانشمندان با اندازه‌گیری دقیق جرم اتمی میانگین این نمونه‌ها و مقایسه با نمونه‌های استاندارد، به این رازها پی می‌برند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش ۱: آیا جرم اتمی میانگین همیشه یک عدد صحیح است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; margin-top: 8px\">خیر، تقریباً هیچ‌گاه عددی صحیح نیست. چون حاصل میانگین‌گیری وزنی چند عدد مختلف (جرم ایزوتوپ‌ها) است، معمولاً یک عدد اعشاری است. مثلاً جرم اتمی میانگین مس \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">63.55\u003C\u002Fspan> است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش ۲: اگر جرم اتمی میانگین نزدیک به یک عدد صحیح باشد (مثلاً فلوئور: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">18.998\u003C\u002Fspan>)، آیا می‌توان نتیجه گرفت که فقط یک ایزوتوپ دارد؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; margin-top: 8px\">نه لزوماً. ممکن است یک ایزوتوپ آنقدر فراوان باشد (مثلاً بیش از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">99%\u003C\u002Fspan>) که جرم اتمی میانگین بسیار نزدیک به جرم همان ایزوتوپ شود. فلوئور در طبیعت واقعاً فقط یک ایزوتوپ پایدار (فلوئور-۱۹) دارد. اما برای عنصری مانند مس که جرم اتمی آن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">63.55\u003C\u002Fspan> است و به عدد صحیح نزدیک نیست، حتماً مخلوطی از ایزوتوپ‌ها وجود دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش ۳: بزرگ‌ترین اشتباه در محاسبه چیست؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; margin-top: 8px\">فراموش کردن \u003Cstrong>تبدیل درصد به کسر اعشاری\u003C\u002Fstrong> است. بسیاری از دانش‌آموزان مستقیماً جرم را در درصد ضرب می‌کنند! به یاد داشته باشید: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">75%\u003C\u002Fspan> یعنی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0.75\u003C\u002Fspan>، نه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">75\u003C\u002Fspan>. همچنین، اطمینان از اینکه مجموع درصدها \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">100\u003C\u002Fspan> باشد، حیاتی است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; margin-top: 8px\">جرم اتمی میانگین، عددی اعشاری و هوشمندانه است که طبیعت متنوع ایزوتوپ‌های یک عنصر را در یک مقدار خلاصه می‌کند. این مفهوم، پلی بین دنیای میکروسکوپی اتم‌های منفرد (با اعداد جرمی صحیح) و دنیای ماکروسکوپی که با آن سروکار داریم (گرم، مول، لیتر) ایجاد می‌کند. درک و توانایی محاسبهٔ آن، نه تنها برای حل مسائل کتاب‌درسی، بلکه برای فهم اخبار علمی مربوط به انرژی هسته‌ای، باستان‌شناسی (تاریخ‌یابی کربن-۱۴) و علوم مواد ضروری است. به یاد داشته باشید: این عدد میانگین، یک \u003Cem>میانگین وزنی\u003C\u002Fem> است، نه یک میانگین حسابی ساده.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085; font-size: 14px\">\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> جرم اتمی میانگین (Average Atomic Mass)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> ایزوتوپ (Isotope)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> نوترون (Neutron)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> درصد فراوانی (Percent Abundance)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> استوکیومتری (Stoichiometry)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> پروتون (Proton)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> الکترون (Electron)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> عدد اتمی (Atomic Number)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>9\u003C\u002Fsup> عدد جرمی (Mass Number)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>10\u003C\u002Fsup> رادیواکتیو (Radioactive)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>11\u003C\u002Fsup> واحد جرم اتمی (Atomic Mass Unit - amu)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>12\u003C\u002Fsup> مول (Mole)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>13\u003C\u002Fsup> جرم مولی (Molar Mass)\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>",[203,204,205,206],"جرم اتمی میانگین","Average Atomic Mass","شیمی دهم","پایه دهم",0,485,"2025-12-17 16:11:41","2026-08-08 22:35:47","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F26","22:35 1405\u002F05\u002F17",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,241,249,257,265,273,281,289,297,305,313],{"id":225,"title":226,"cat":199,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":213,"update_jalali":232},8363,"آنیون: یونی که بار الکتریکی منفی دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FVUBzVHypYPh4OduY4AJa_200.png","2026-08-06 09:55:07","آنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8363\u002Fآنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8363\u002Fآنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","1405\u002F05\u002F15",{"id":234,"title":235,"cat":199,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":213,"update_jalali":232},8365,"اثر گلخانه‌ای: جذب پرتوهای کم‌انرژی و گسیل پرتوهای پرانرژی توسط گازهای هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FoGvq3SdY1q0OIMqi4smS_200.png","2026-08-06 09:51:30","اثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8365\u002Fاثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8365\u002Fاثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره",{"id":242,"title":243,"cat":199,"pic":244,"up_date":245,"title_url":246,"url":247,"legacy_url":248,"cat_title":213,"update_jalali":232},8367,"استوکیومتری: دانش مطالعۀ روابط کمی در مواد و واکنش‌های شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Frp8nRDJ7JlNLpxXp5fs7_200.png","2026-08-06 09:48:33","استوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8367\u002Fاستوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8367\u002Fاستوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی",{"id":250,"title":251,"cat":199,"pic":252,"up_date":253,"title_url":254,"url":255,"legacy_url":256,"cat_title":213,"update_jalali":232},8369,"اکسایش: واکنش آرام اکسیژن با مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F05dLQa5DL6CIxWC9qPDG_200.png","2026-08-06 09:46:57","اکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8369\u002Fاکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8369\u002Fاکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد",{"id":258,"title":259,"cat":199,"pic":260,"up_date":261,"title_url":262,"url":263,"legacy_url":264,"cat_title":213,"update_jalali":232},8372,"اکسید اسیدی: اکسید نافلزی که در واکنش با آب، اسید تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXdn0W7GkE2G3Pt0rX4TC_200.png","2026-08-06 09:45:33","اکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8372\u002Fاکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8372\u002Fاکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند",{"id":266,"title":267,"cat":199,"pic":268,"up_date":269,"title_url":270,"url":271,"legacy_url":272,"cat_title":213,"update_jalali":232},8374,"اکسید بازی: اکسید فلزی که در واکنش با آب، باز تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDfrwHPBkv7vGZfg5zj1B_200.png","2026-08-06 09:44:18","اکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8374\u002Fاکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8374\u002Fاکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند",{"id":274,"title":275,"cat":199,"pic":276,"up_date":277,"title_url":278,"url":279,"legacy_url":280,"cat_title":213,"update_jalali":232},8379,"الکترون: ذرۀ زیراتمی با بار الکتریکی منفی در فضای پیرامون هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FX7DSqO92CRuRs8zfXAHc_200.png","2026-08-06 09:43:41","الکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8379\u002Fالکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8379\u002Fالکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته",{"id":282,"title":283,"cat":199,"pic":284,"up_date":285,"title_url":286,"url":287,"legacy_url":288,"cat_title":213,"update_jalali":232},8381,"الکترون‌های ظرفیت: بیرونی‌ترین الکترون‌های اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHlKGNhMj39OfzAWjMB2N_200.png","2026-08-06 09:42:04","الکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8381\u002Fالکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8381\u002Fالکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم",{"id":290,"title":291,"cat":199,"pic":292,"up_date":293,"title_url":294,"url":295,"legacy_url":296,"cat_title":213,"update_jalali":232},8382,"ایزوتوپ: اتم‌های یک عنصر با Z یکسان و A متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Flmt8xWvlvuZmBbHKwoHJ_200.png","2026-08-06 09:38:32","ایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8382\u002Fایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8382\u002Fایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت",{"id":298,"title":299,"cat":199,"pic":300,"up_date":301,"title_url":302,"url":303,"legacy_url":304,"cat_title":213,"update_jalali":232},8384,"باران اسیدی: بارانی با خاصیت اسیدی ناشی از حل شدن گازهای اکسیدی هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBoly9LUHs38JUBLtfggO_200.png","2026-08-06 09:35:28","باران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8384\u002Fباران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8384\u002Fباران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا",{"id":306,"title":307,"cat":199,"pic":308,"up_date":309,"title_url":310,"url":311,"legacy_url":312,"cat_title":213,"update_jalali":232},8387,"پرتوزایی: تبدیل خود به خود ایزوتوپ‌های ناپایدار به گونه‌های پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FjxJFjVWMx1DusSKTXQKH_200.png","2026-08-06 09:34:06","پرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8387\u002Fپرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8387\u002Fپرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر",{"id":314,"title":315,"cat":199,"pic":316,"up_date":317,"title_url":318,"url":319,"legacy_url":320,"cat_title":213,"update_jalali":232},8389,"پروتون: ذرۀ زیراتمی با بار الکتریکی مثبت درون هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FTAZTGjaPiu8UM7SMn0RE_200.png","2026-08-06 09:28:17","پروتون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-مثبت-درون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8389\u002Fپروتون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-مثبت-درون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8389\u002Fپروتون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-مثبت-درون-هسته"]