[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-8389":193,"$fseLrsz2TPYdtJon6NJ9JQEfnpmZWFUPxNG0PyjnDZjY":216},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":207,"status":4,"views":208,"subdate":209,"up_date":210,"first_name":211,"last_name":212,"avatar":13,"cat_title":213,"subdate_jalali":214,"update_jalali":215},8389,1168,1182,1191,"پروتون: ذرۀ زیراتمی با بار الکتریکی مثبت درون هسته",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FTAZTGjaPiu8UM7SMn0RE_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله درباره پروتون\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch1 style=\"color: #24292f; font-size: 28px; font-weight: 900\">پروتون: سنگ بنای مثبت هسته اتم\u003C\u002Fh1>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">ذره‌ای زیراتمی با بار مثبت که هسته اتم را تشکیل می‌دهد و هویت شیمیایی عناصر را مشخص می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> پروتون\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> یکی از اجزای اصلی سازنده‌ی ماده است. این ذره با \u003Cstrong>بار الکتریکی مثبت\u003C\u002Fstrong> در مرکز اتم یعنی \u003Cstrong>هسته\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> قرار دارد. \u003Cstrong>عدد اتمی\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> هر عنصر، که هویت منحصربه‌فرد آن را در جدول تناوبی\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> تعیین می‌کند، برابر با تعداد پروتون‌های موجود در هسته آن اتم است. این مقاله به زبان ساده، از ساختار پروتون تا نقش حیاتی آن در شیمی و فناوری‌های نوین را برای دانش‌آموزان مقاطع مختلف توضیح می‌دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">درک پروتون: از ساختار تا هویت\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پروتون چیست و در کجا قرار دارد؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک پروتون، ابتدا باید ساختار یک اتم را بشناسیم. تصور کنید یک اتم مانند یک منظومه شمسی بسیار بسیار کوچک است. در مرکز آن، یک \u003Cstrong>هسته\u003C\u002Fstrong> فشرده و سنگین قرار دارد که مانند خورشید است. دور هسته، الکترون‌ها\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> (با بار منفی) در مدارهایی به دور آن می‌چرخند. پروتون‌ها، همراه با نوترون‌ها\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> (ذراتی بدون بار)، اجزای تشکیل‌دهنده این هسته هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>پروتون ذره‌ای با بار الکتریکی \u003Cstrong>مثبت\u003C\u002Fstrong> است. بزرگی بار آن دقیقاً برابر با بار الکترون اما با علامت مخالف است. این بار را به صورت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$+1$\u003C\u002Fspan> یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$+e$\u003C\u002Fspan> نشان می‌دهند. به دلیل حضور پروتون‌ها در هسته، هسته همواره بار مثبت دارد. این بار مثبت، الکترون‌های منفی را به سوی خود جذب می‌کند و باعث پایداری اتم می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته:\u003C\u002Fstrong> اگر یک اتم را خنثی در نظر بگیریم، \u003Cstrong>تعداد پروتون‌ها (بارهای مثبت) دقیقاً برابر با تعداد الکترون‌ها (بارهای منفی)\u003C\u002Fstrong> است. برای مثال، اتم اکسیژن در حالت عادی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">8\u003C\u002Fspan> پروتون و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">8\u003C\u002Fspan> الکترون دارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه ذرات زیراتمی اصلی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ذره\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نماد\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">بار الکتریکی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">جرم نسبی (تقریبی)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">محل قرارگیری\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پروتون\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$p$\u003C\u002Fspan> یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$p^+$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$+1$\u003C\u002Fspan> (مثبت)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">هسته\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نوترون\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$n$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0\u003C\u002Fspan> (خنثی)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">هسته\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">الکترون\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$e$\u003C\u002Fspan> یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$e^-$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$-1$\u003C\u002Fspan> (منفی)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u002F1836\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ابری دور هسته (اوربیتال)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">عدد اتمی: نقشه هویت شیمیایی عناصر\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>مهم‌ترین نقش پروتون، تعیین هویت یک عنصر شیمیایی است. \u003Cstrong>تعداد پروتون‌های موجود در هسته یک اتم\u003C\u002Fstrong> را \u003Cstrong>عدد اتمی\u003C\u002Fstrong> آن عنصر می‌نامند. این عدد مانند کد ملی یا اثر انگشت برای عناصر است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>مثال: هر اتمی در جهان که دقیقاً \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> پروتون داشته باشد، اتم هیدروژن است. هر اتمی با \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">6\u003C\u002Fspan> پروتون، کربن، و هر اتمی با \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">8\u003C\u002Fspan> پروتون، اکسیژن است. اگر تعداد پروتون‌ها تغییر کند، عنصر به یک عنصر کاملاً متفاوت تبدیل می‌شود. برای نمایش این مفهوم در فرمول‌نویسی، عدد اتمی را در پایین سمت چپ نماد عنصر می‌نویسند: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$_1H$\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$_6C$\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$_8O$\u003C\u002Fspan>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>جدول تناوبی عناصر، بر اساس عدد اتمی (یعنی تعداد پروتون‌ها) به ترتیب از کوچک به بزرگ مرتب شده‌است. با نگاه به این جدول می‌توانید هویت و بسیاری از خواص عناصر را پیش‌بینی کنید.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">عدد جرمی و ایزوتوپ‌ها: وقتی تعداد نوترون‌ها تغییر می‌کند\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>اتم‌های یک عنصر همیشه تعداد پروتون‌های یکسانی دارند، اما ممکن است تعداد نوترون‌هایشان متفاوت باشد. به این اتم‌های یک عنصر که تعداد نوترون متفاوتی دارند، \u003Cstrong>ایزوتوپ\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> می‌گویند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>مثال: اتم هیدروژن سه ایزوتوپ رایج دارد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>پروتیوم:\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> پروتون، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0\u003C\u002Fspan> نوترون (رایج‌ترین نوع).\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>دوتریوم:\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> پروتون، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> نوترون (به عنوان \u003Cstrong>هیدروژن سنگین\u003C\u002Fstrong> شناخته می‌شود).\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>تریتیوم:\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> پروتون، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan> نوترون (ناپایدار و رادیواکتیو\u003Csup>8\u003C\u002Fsup>).\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cp>برای نشان دادن یک ایزوتوپ خاص از نمادگذاری زیر استفاده می‌شود: عدد اتمی (تعداد پروتون‌ها) در پایین و \u003Cstrong>عدد جرمی\u003Csup>9\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> (مجموع تعداد پروتون‌ها و نوترون‌ها) در بالای نماد عنصر نوشته می‌شود. مثلاً ایزوتوپ کربن-۱۴ را اینگونه نشان می‌دهند: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$^{14}_{6}C$\u003C\u002Fspan>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>عدد جرمی = تعداد پروتون‌ها + تعداد نوترون‌ها. اگر عدد اتمی (تعداد پروتون‌ها) و عدد جرمی را بدانیم، می‌توانیم تعداد نوترون‌ها را حساب کنیم: \u003Cstrong>تعداد نوترون‌ها = عدد جرمی – عدد اتمی\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">داستان کشف پروتون: یک سفر علمی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>کشف پروتون نتیجه کار دانشمندان زیادی بود. \u003Cstrong>ارنست رادرفورد\u003Csup>10\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> در سال ۱۹۱۷، طی آزمایشی با بمباران هسته نیتروژن با ذرات آلفا (هسته هلیوم)، متوجه شد ذره‌ای با بار مثبت و جرمی قابل‌قبول از هسته خارج می‌شود. او این ذرات را پروتون نامید. نام پروتون از واژه یونانی "\u003Cem>protos\u003C\u002Fem>" به معنای "اولین" گرفته شده است، زیرا رادرفورد فکر می‌کرد این ذره، واحد اولیه سازنده همه هسته‌هاست.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>بعدها مشخص شد که خود پروتون از ذرات کوچک‌تری به نام \u003Cstrong>کوارک\u003Csup>11\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> ساخته شده است. هر پروتون از دو کوارک «بالا»\u003Csup>12\u003C\u002Fsup> (با بار \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$+2\u002F3$\u003C\u002Fspan>) و یک کوارک «پایین»\u003Csup>13\u003C\u002Fsup> (با بار \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$-1\u002F3$\u003C\u002Fspan>) تشکیل شده که در مجموع بار \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$+1$\u003C\u002Fspan> می‌دهند. این کوارک‌ها توسط ذراتی به نام \u003Cstrong>گلئون\u003Csup>14\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> به هم چسبیده‌اند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پروتون در عمل: از بدن انسان تا فناوری پیشرفته\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>پروتون فقط یک مفهوم کتابی نیست؛ نقش کلیدی در زندگی و فناوری دارد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۱. در بدن انسان و شیمی زندگی:\u003C\u002Fstrong> pH\u003Csup>15\u003C\u002Fsup> که میزان اسیدی یا بازی بودن یک محلول را نشان می‌دهد، مستقیماً به غلظت یون‌های هیدروژن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(H^+)$\u003C\u002Fspan> بستگی دارد. این یون در واقع یک اتم هیدروژن است که الکترون خود را از دست داده و فقط یک پروتون باقی مانده است! پس pH در واقع معیاری از غلظت پروتون‌های آزاد در محیط است. حفظ تعادل pH در خون و سلول‌های ما برای حیات ضروری است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۲. پرتو درمانی با پروتون:\u003C\u002Fstrong> در پزشکی، از شتاب‌دهنده‌های ذرات برای تولید پرتوهای پرانرژی پروتون استفاده می‌کنند. این پرتوها می‌توانند با دقت بسیار بالایی به سلول‌های سرطانی در عمق بدن برخورد کنند و آنها را از بین ببرند، در حالی که آسیب کمتری به بافت‌های سالم اطراف وارد می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۳. تولید انرژی در خورشید:\u003C\u002Fstrong> منبع عظیم انرژی خورشید، \u003Cstrong>همجوشی هسته‌ای\u003Csup>16\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> است. در مرکز خورشید، تحت دما و فشار بسیار بالا، پروتون‌ها (هسته هیدروژن) با هم برخورد کرده و به هسته هلیوم تبدیل می‌شوند. در این فرآیند، مقداری از جرم به انرژی خالص تبدیل می‌شود (طبق معادله مشهور اینشتین \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$E=mc^2$\u003C\u002Fspan>). این انرژی به صورت نور و گرما به زمین می‌رسد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا پروتون، الکترون و نوترون ذرات بنیادی و تجزیه‌ناپذیر هستند؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. الکترون یک ذره بنیادی محسوب می‌شود (تاکنون ساختار داخلی برای آن یافت نشده است). اما پروتون و نوترون ذرات بنیادی نیستند و از ذرات کوچک‌تری به نام کوارک ساخته شده‌اند. بنابراین می‌توان گفت ماده در سطح عمیق‌تری از کوارک‌ها و الکترون‌ها تشکیل شده است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> اگر پروتون‌ها در هسته همدیگر را دفع می‌کنند (چون بار مثبت دارند)، چرا هسته از هم نمی‌پاشد؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> نیروی دافعه الکتریکی بین پروتون‌ها بسیار قوی است، اما نیروی قوی‌تر و کوتاه‌برد دیگری به نام \u003Cstrong>نیروی هسته‌ای قوی\u003Csup>17\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> وجود دارد که بین پروتون‌ها، نوترون‌ها و حتی بین پروتون و نوترون عمل می‌کند. این نیروی جاذبه، در فاصله‌های بسیار کوتاه درون هسته (در حد \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$^{-15}$\u003C\u002Fspan> متر) از نیروی دافعه الکتریکی قوی‌تر است و مانند چسبی قدرتمند، نوکلئون‌ها (پروتون‌ها و نوترون‌ها) را در کنار هم نگه می‌دارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا پروتون می‌تواند واپاشی کند و از بین برود؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> بر اساس مدل استاندارد فیزیک ذرات، پروتون ذره‌ای پایدار است و نیمه‌عمر\u003Csup>18\u003C\u002Fsup> بسیار بسیار طولانی‌ای (بیش از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$^{34}$\u003C\u002Fspan> سال!) برای آن پیش‌بینی می‌شود. این به آن معناست که پروتون‌هایی که در لحظه مه‌بانگ\u003Csup>19\u003C\u002Fsup> تشکیل شده‌اند، احتمالاً هنوز در جهان وجود دارند و ماده اطراف ما را ساخته‌اند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> پروتون با بار مثبت خود، حکم \u003Cem>ستون فقرات اتم\u003C\u002Fem> را دارد. تعداد پروتون‌ها (\u003Cstrong>عدد اتمی\u003C\u002Fstrong>) مشخص‌کننده نوع عنصر است و جدول تناوبی را شکل می‌دهد. پروتون همراه با نوترون، جرم اصلی اتم را در هسته تشکیل می‌دهد. از کشف تاریخی آن تا کاربردهای پیشرفته‌اش در پزشکی و منبع انرژی ستارگان، پروتون نقشی اساسی در درک ما از جهان خرد و کلان ایفا می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی و واژه‌نامه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> پروتون (Proton)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> هسته (Nucleus)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> عدد اتمی (Atomic Number)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> جدول تناوبی (Periodic Table)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> الکترون (Electron)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> نوترون (Neutron)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> ایزوتوپ (Isotope)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> رادیواکتیو (Radioactive): مواد یا ایزوتوپ‌هایی که هسته ناپایداری داشته و با انتشار پرتو تجزیه می‌شوند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>9\u003C\u002Fsup> عدد جرمی (Mass Number)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>10\u003C\u002Fsup> ارنست رادرفورد (Ernest Rutherford)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>11\u003C\u002Fsup> کوارک (Quark)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>12\u003C\u002Fsup> کوارک بالا (Up Quark)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>13\u003C\u002Fsup> کوارک پایین (Down Quark)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>14\u003C\u002Fsup> گلئون (Gluon): ذره‌ای که نیروی هسته‌ای قوی را بین کوارک‌ها منتقل می‌کند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>15\u003C\u002Fsup> pH: مقیاس لگاریتمی برای سنجش اسیدی یا بازی بودن محلول‌ها.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>16\u003C\u002Fsup> همجوشی هسته‌ای (Nuclear Fusion)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>17\u003C\u002Fsup> نیروی هسته‌ای قوی (Strong Nuclear Force)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>18\u003C\u002Fsup> نیمه‌عمر (Half-life): مدت زمانی که طول می‌کشد تا نصف اتم‌های یک ماده رادیواکتیو واپاشی شوند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>19\u003C\u002Fsup> مه‌بانگ (Big Bang)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پروتون\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">عدد اتمی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">هسته اتم\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">ایزوتوپ\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">جدول تناوبی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205,206],"پروتون","Proton","شیمی دهم","پایه دهم",0,251,"2025-12-17 14:15:08","2026-08-06 09:28:17","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F26","9:28 1405\u002F05\u002F15",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,242,250,258,266,274,282,290,298,306,314],{"id":225,"title":226,"cat":199,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":213,"update_jalali":232},8413,"جرم اتمی میانگین: میانگین جرم اتمی ایزوتوپ‌ها با توجه به درصد فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FSRNaikXxa93zRp6z5vNd_200.png","2026-08-08 22:35:47","جرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8413\u002Fجرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8413\u002Fجرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","1405\u002F05\u002F17",{"id":234,"title":235,"cat":199,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":213,"update_jalali":241},8363,"آنیون: یونی که بار الکتریکی منفی دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FVUBzVHypYPh4OduY4AJa_200.png","2026-08-06 09:55:07","آنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8363\u002Fآنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8363\u002Fآنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","1405\u002F05\u002F15",{"id":243,"title":244,"cat":199,"pic":245,"up_date":246,"title_url":247,"url":248,"legacy_url":249,"cat_title":213,"update_jalali":241},8365,"اثر گلخانه‌ای: جذب پرتوهای کم‌انرژی و گسیل پرتوهای پرانرژی توسط گازهای هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FoGvq3SdY1q0OIMqi4smS_200.png","2026-08-06 09:51:30","اثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8365\u002Fاثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8365\u002Fاثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره",{"id":251,"title":252,"cat":199,"pic":253,"up_date":254,"title_url":255,"url":256,"legacy_url":257,"cat_title":213,"update_jalali":241},8367,"استوکیومتری: دانش مطالعۀ روابط کمی در مواد و واکنش‌های شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Frp8nRDJ7JlNLpxXp5fs7_200.png","2026-08-06 09:48:33","استوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8367\u002Fاستوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8367\u002Fاستوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی",{"id":259,"title":260,"cat":199,"pic":261,"up_date":262,"title_url":263,"url":264,"legacy_url":265,"cat_title":213,"update_jalali":241},8369,"اکسایش: واکنش آرام اکسیژن با مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F05dLQa5DL6CIxWC9qPDG_200.png","2026-08-06 09:46:57","اکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8369\u002Fاکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8369\u002Fاکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد",{"id":267,"title":268,"cat":199,"pic":269,"up_date":270,"title_url":271,"url":272,"legacy_url":273,"cat_title":213,"update_jalali":241},8372,"اکسید اسیدی: اکسید نافلزی که در واکنش با آب، اسید تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXdn0W7GkE2G3Pt0rX4TC_200.png","2026-08-06 09:45:33","اکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8372\u002Fاکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8372\u002Fاکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند",{"id":275,"title":276,"cat":199,"pic":277,"up_date":278,"title_url":279,"url":280,"legacy_url":281,"cat_title":213,"update_jalali":241},8374,"اکسید بازی: اکسید فلزی که در واکنش با آب، باز تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDfrwHPBkv7vGZfg5zj1B_200.png","2026-08-06 09:44:18","اکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8374\u002Fاکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8374\u002Fاکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند",{"id":283,"title":284,"cat":199,"pic":285,"up_date":286,"title_url":287,"url":288,"legacy_url":289,"cat_title":213,"update_jalali":241},8379,"الکترون: ذرۀ زیراتمی با بار الکتریکی منفی در فضای پیرامون هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FX7DSqO92CRuRs8zfXAHc_200.png","2026-08-06 09:43:41","الکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8379\u002Fالکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8379\u002Fالکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته",{"id":291,"title":292,"cat":199,"pic":293,"up_date":294,"title_url":295,"url":296,"legacy_url":297,"cat_title":213,"update_jalali":241},8381,"الکترون‌های ظرفیت: بیرونی‌ترین الکترون‌های اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHlKGNhMj39OfzAWjMB2N_200.png","2026-08-06 09:42:04","الکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8381\u002Fالکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8381\u002Fالکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم",{"id":299,"title":300,"cat":199,"pic":301,"up_date":302,"title_url":303,"url":304,"legacy_url":305,"cat_title":213,"update_jalali":241},8382,"ایزوتوپ: اتم‌های یک عنصر با Z یکسان و A متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Flmt8xWvlvuZmBbHKwoHJ_200.png","2026-08-06 09:38:32","ایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8382\u002Fایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8382\u002Fایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت",{"id":307,"title":308,"cat":199,"pic":309,"up_date":310,"title_url":311,"url":312,"legacy_url":313,"cat_title":213,"update_jalali":241},8384,"باران اسیدی: بارانی با خاصیت اسیدی ناشی از حل شدن گازهای اکسیدی هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBoly9LUHs38JUBLtfggO_200.png","2026-08-06 09:35:28","باران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8384\u002Fباران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8384\u002Fباران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا",{"id":315,"title":316,"cat":199,"pic":317,"up_date":318,"title_url":319,"url":320,"legacy_url":321,"cat_title":213,"update_jalali":241},8387,"پرتوزایی: تبدیل خود به خود ایزوتوپ‌های ناپایدار به گونه‌های پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FjxJFjVWMx1DusSKTXQKH_200.png","2026-08-06 09:34:06","پرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8387\u002Fپرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8387\u002Fپرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر"]