[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-8381":193,"$fEuNhN836KNLrI4athKBniykHWlONWhE5rtdnq9E3hbs":216},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":207,"status":4,"views":208,"subdate":209,"up_date":210,"first_name":211,"last_name":212,"avatar":13,"cat_title":213,"subdate_jalali":214,"update_jalali":215},8381,1168,1182,1191,"الکترون‌های ظرفیت: بیرونی‌ترین الکترون‌های اتم",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHlKGNhMj39OfzAWjMB2N_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله الکترون‌های ظرفیت\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">الکترون‌های ظرفیت: کلید رفتار شیمیایی اتم‌ها\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">بیرونی‌ترین الکترون‌های اتم، نقشه‌راه پیوندها و ترکیبات\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> الکترون‌های ظرفیت\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[1]\u003C\u002Fspan> که در دورترین لایه از هستهٔ اتم قرار دارند، تعیین‌کنندهٔ اصلی خواص شیمیایی و نحوهٔ واکنش‌پذیری عناصر هستند. درک این الکترون‌ها، پایهٔ فهم پیوندهای شیمیایی، فرمول نویسی و رفتار عناصر در جدول تناوبی است. این مقاله به زبان ساده، از مفهوم لایه‌های الکترونی تا تعیین تعداد الکترون‌های ظرفیت و نقش آن‌ها در تشکیل پیوندهای یونی و کووالانسی را برای دانش‌آموزان توضیح می‌دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ساختار اتم و جایگاه الکترون‌های ظرفیت\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک الکترون‌های ظرفیت، ابتدا باید ساختار کلی یک اتم را بشناسیم. هر اتم از یک هستهٔ کوچک و متراکم (شامل پروتون\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[2]\u003C\u002Fspan> و نوترون\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[3]\u003C\u002Fspan>) و الکترون\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[4]\u003C\u002Fspan>‌هایی تشکیل شده که به دور هسته در حال چرخش هستند. الکترون‌ها نه به صورت تصادفی، بلکه در سطوح انرژی مشخصی به نام «لایه‌های الکترونی» یا «ترازهای انرژی» قرار می‌گیرند. این لایه‌ها از هسته به سمت بیرون شماره‌گذاری می‌شوند: لایهٔ اول (K)، دوم (L)، سوم (M) و به همین ترتیب.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>الکترون‌های ظرفیت\u003C\u002Fstrong> دقیقاً همان الکترون‌هایی هستند که در \u003Cem>بیرونی‌ترین لایه\u003C\u002Fem> یا بالاترین تراز انرژی یک اتم قرار دارند. چرا این الکترون‌ها اینقدر مهم هستند؟ زیرا این الکترون‌ها هستند که در هنگام برخورد اتم‌ها با یکدیگر، اولین برهم‌کنش را انجام می‌دهند. آن‌ها می‌توانند به اشتراک گذاشته شوند، منتقل شوند یا جذب شوند و به این ترتیب \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پیوند شیمیایی\u003C\u002Fspan> تشکیل دهند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول ظرفیت الکترونی لایه‌ها\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نام لایه (شماره)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">حداکثر تعداد الکترون\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال: اتم سدیم\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[5]\u003C\u002Fspan> (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$_{11}Na$\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اول (K)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan> الکترون\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دوم (L)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">8\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">8\u003C\u002Fspan> الکترون\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>سوم (M) \u003Cem>(لایه ظرفیت)\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">18\u003C\u002Fspan> (ولی در دوره‌های ۲ و ۳ جدول: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">8\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> الکترون \u003Cem>(الکترون ظرفیت)\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">رابطهٔ جدول تناوبی و الکترون‌های ظرفیت\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>یکی از زیبایی‌های \u003Cstrong>جدول تناوبی عناصر\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[6]\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fstrong> این است که به راحتی می‌توان تعداد الکترون‌های ظرفیت یک عنصر را از روی گروه\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[7]\u003C\u002Fspan> (ستون عمودی) آن پیش‌بینی کرد. عناصری که در یک گروه قرار دارند، تعداد الکترون‌های ظرفیت یکسانی دارند و به همین دلیل خواص شیمیایی مشابهی از خود نشان می‌دهند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>قاعدهٔ طلایی:\u003C\u002Fstrong> برای عناصر گروه‌های اصلی (۱، ۲، ۱۳ تا ۱۸)، تعداد الکترون‌های ظرفیت برابر با رقم یکان شمارهٔ گروه است. گروه ۱ و ۲ دقیقاً همان عدد هستند. برای گروه‌های ۱۳ تا ۱۸، رقم یکان را در نظر می‌گیریم: گروه ۱۳ → ۳ الکترون ظرفیت، گروه ۱۴ → ۴ الکترون، گروه ۱۵ → ۵ الکترون، گروه ۱۶ → ۶ الکترون، گروه ۱۷ → ۷ الکترون، گروه ۱۸ → ۸ الکترون.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>مثال: تمام عناصر گروه ۱ (لیتیم\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[8]\u003C\u002Fspan>، سدیم، پتاسیم\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[9]\u003C\u002Fspan>) فقط \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> الکترون ظرفیت دارند. به همین دلیل همه آن‌ها بسیار واکنش‌پذیرند و تمایل شدیدی به از دست دادن این یک الکترون دارند. در طرف مقابل، عناصر گروه ۱۸ (گازهای نجیب\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[10]\u003C\u002Fspan> مانند نئون\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[11]\u003C\u002Fspan> و آرگون\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[12]\u003C\u002Fspan>) لایهٔ ظرفیت کاملی (۸ الکترون، به جز هلیوم\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[13]\u003C\u002Fspan> با ۲ الکترون) دارند و به شدت پایدار و غیرواکنش‌پذیر هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نقش الکترون‌های ظرفیت در تشکیل پیوندهای شیمیایی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>اتم‌ها برای رسیدن به آرایش الکترونی پایدار (مانند گازهای نجیب) وارد واکنش می‌شوند. این کار از طریق سه راه اصلی انجام می‌شود: \u003Cstrong>از دست دادن\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>به دست آوردن\u003C\u002Fstrong> یا \u003Cstrong>به اشتراک گذاشتن\u003C\u002Fstrong> الکترون‌های ظرفیت. این سه مکانیسم منجر به تشکیل دو نوع پیوند اصلی می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه پیوندهای یونی و کووالانسی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع پیوند\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نحوهٔ مشارکت الکترون‌های ظرفیت\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">اتم‌های شرکت‌کننده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال با فرمول شیمیایی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>پیوند یونی\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[14]\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">انتقال کامل الکترون(های) ظرفیت از یک اتم به اتم دیگر\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">معمولاً بین یک فلز (دهنده الکترون) و یک نافلز (گیرنده الکترون)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$NaCl$\u003C\u002Fspan> (نمک خوراکی). سدیم (گروه ۱) یک الکترون ظرفیت خود را به کلر\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[15]\u003C\u002Fspan> (گروه ۱۷) می‌دهد.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>پیوند کووالانسی\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[16]\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">به اشتراک گذاشتن یک یا چند جفت الکترون ظرفیت بین دو اتم\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">معمولاً بین نافلزات\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$H_2O$\u003C\u002Fspan> (آب). اتم اکسیژن\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[17]\u003C\u002Fspan> دو الکترون ظرفیت خود را با الکترون‌های دو اتم هیدروژن\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[18]\u003C\u002Fspan> به اشتراک می‌گذارد.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">از تئوری تا آزمایش: نمایش نقش الکترون ظرفیت در واکنش\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>یک آزمایش ساده در آزمایشگاه مدرسه می‌تواند نقش الکترون ظرفیت را به وضوح نشان دهد. وقتی یک تکه کوچک سدیم فلزی (با \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> الکترون ظرفیت) را در آب می‌اندازیم، واکنشی انفجاری رخ می‌دهد. دلیل این است که اتم سدیم تمایل شدیدی دارد آن یک الکترون ظرفیت خود را از دست بدهد تا به آرایش گاز نجیب قبل از خود (نئون) برسد. این الکترون به مولکول‌های آب منتقل می‌شود و انرژی زیادی آزاد می‌کند. در مقابل، اگر گاز آرگون (با لایهٔ ظرفیت کامل ۸ تایی) را در آب وارد کنیم، \u003Cem>هیچ واکنشی\u003C\u002Fem> مشاهده نمی‌شود زیرا آرگون به پایداری رسیده و نیازی به دادن، گرفتن یا اشتراک‌گذاری الکترون ندارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>مثال دیگر در زندگی روزمره، زنگ زدن آهن است. در این فرآیند، اتم‌های آهن\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[19]\u003C\u002Fspan> در سطح، برخی از الکترون‌های ظرفیت خود را به اکسیژن هوا منتقل می‌کنند و پیوند یونی\u002Fکووالانسی تشکیل می‌دهند که محصول نهایی آن اکسید آهن یا زنگ است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا الکترون‌های ظرفیت همیشه در دورترین لایه از نظر فاصله فیزیکی هستند؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> بله، معمولاً همین طور است. اما در برخی عناصر با عدد اتمی بالا، به دلیل پیچیدگی سطوح انرژی، الکترونی از یک لایهٔ بالاتر ممکن است از نظر انرژی در وضعیت پایین‌تری قرار گیرد، اما در تعریف سادهٔ مدرسه‌ای، ما همیشه الکترون‌های لایهٔ اصلی با بالاترین عدد (مثل n=3 در مورد سدیم) را الکترون ظرفیت در نظر می‌گیریم.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا عناصر گروه واسطه (فلزات انتقالی\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[20]\u003C\u002Fspan>) هم از قاعدهٔ گروه و الکترون ظرفیت پیروی می‌کنند؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. قاعدهٔ سادهٔ «رقم یکان شماره گروه = تعداد الکترون ظرفیت» فقط برای \u003Cstrong>گروه‌های اصلی\u003C\u002Fstrong> (ستون‌های بلند سمت چپ و راست جدول) کاربرد دارد. برای فلزات انتقالی (بخش میانی جدول)، تعیین الکترون‌های ظرفیت پیچیده‌تر است و اغلب بیشتر از یک حالت دارند، به همین دلیل این فلزات معمولاً چند ظرفیتی\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[21]\u003C\u002Fspan> هستند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 10px; margin-left: 12px; margin-right: 12px; margin-top: 10px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> چرا گاز نجیب هلیوم با داشتن تنها ۲ الکترون، پایدار در نظر گرفته می‌شود؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> زیرا لایهٔ الکترونی اول (K) فقط گنجایش \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan> الکترون را دارد. وقتی این لایه کاملاً پر شود، اتم به حالت پایدار می‌رسد. بنابراین، برای عناصر ردیف اول جدول (هیدروژن و هلیوم)، حالت پایدار \u003Cstrong>۲ تایی\u003C\u002Fstrong> (دوگانه) است، نه ۸ تایی. هلیوم با ۲ الکترون که لایهٔ اول را پر کرده‌اند، یک گاز نجیب بسیار پایدار است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> الکترون‌های ظرفیت، نیروی محرکهٔ جهان شیمی هستند. این الکترون‌های بیرونی هستند که تصمیم می‌گیرند یک اتم چقدر واکنش‌پذیر است، با چه عناصری ترکیب می‌شود و چه نوع پیوندی تشکیل می‌دهد. با نگاه به موقعیت یک عنصر در \u003Cstrong>جدول تناوبی\u003C\u002Fstrong> و تشخیص تعداد این الکترون‌ها، می‌توانیم خواص آن عنصر را پیش‌بینی کنیم. از تشکیل نمک طعام روی سفره تا تولید آب در طبیعت، همه و همه داستان تعامل همین الکترون‌های کوچک هستند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[1]\u003C\u002Fspan> Valence Electrons \u003Cspan style=\"color: #667085; font-size: 12px\">(الکترون‌های والانس)\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[2]\u003C\u002Fspan> Proton\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[3]\u003C\u002Fspan> Neutron\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[4]\u003C\u002Fspan> Electron\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[5]\u003C\u002Fspan> Sodium (Na)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[6]\u003C\u002Fspan> Periodic Table of Elements\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[7]\u003C\u002Fspan> Group\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[8]\u003C\u002Fspan> Lithium (Li)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[9]\u003C\u002Fspan> Potassium (K)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[10]\u003C\u002Fspan> Noble Gases\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[11]\u003C\u002Fspan> Neon (Ne)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[12]\u003C\u002Fspan> Argon (Ar)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[13]\u003C\u002Fspan> Helium (He)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[14]\u003C\u002Fspan> Ionic Bond\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[15]\u003C\u002Fspan> Chlorine (Cl)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[16]\u003C\u002Fspan> Covalent Bond\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[17]\u003C\u002Fspan> Oxygen (O)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[18]\u003C\u002Fspan> Hydrogen (H)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[19]\u003C\u002Fspan> Iron (Fe)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[20]\u003C\u002Fspan> Transition Metals\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"font-size: 10px; padding-right: 2px; vertical-align: super\">[21]\u003C\u002Fspan> Polyvalent\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">الکترون ظرفیت\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">جدول تناوبی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پیوند یونی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پیوند کووالانسی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">گاز نجیب\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205,206],"الکترون‌های ظرفیت","Valance Electrons","شیمی دهم","پایه دهم",0,531,"2025-12-17 13:42:15","2026-08-06 09:42:04","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F26","9:42 1405\u002F05\u002F15",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,242,250,258,266,274,282,290,298,306,314],{"id":225,"title":226,"cat":199,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":213,"update_jalali":232},8413,"جرم اتمی میانگین: میانگین جرم اتمی ایزوتوپ‌ها با توجه به درصد فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FSRNaikXxa93zRp6z5vNd_200.png","2026-08-08 22:35:47","جرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8413\u002Fجرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8413\u002Fجرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","1405\u002F05\u002F17",{"id":234,"title":235,"cat":199,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":213,"update_jalali":241},8363,"آنیون: یونی که بار الکتریکی منفی دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FVUBzVHypYPh4OduY4AJa_200.png","2026-08-06 09:55:07","آنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8363\u002Fآنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8363\u002Fآنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","1405\u002F05\u002F15",{"id":243,"title":244,"cat":199,"pic":245,"up_date":246,"title_url":247,"url":248,"legacy_url":249,"cat_title":213,"update_jalali":241},8365,"اثر گلخانه‌ای: جذب پرتوهای کم‌انرژی و گسیل پرتوهای پرانرژی توسط گازهای هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FoGvq3SdY1q0OIMqi4smS_200.png","2026-08-06 09:51:30","اثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8365\u002Fاثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8365\u002Fاثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره",{"id":251,"title":252,"cat":199,"pic":253,"up_date":254,"title_url":255,"url":256,"legacy_url":257,"cat_title":213,"update_jalali":241},8367,"استوکیومتری: دانش مطالعۀ روابط کمی در مواد و واکنش‌های شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Frp8nRDJ7JlNLpxXp5fs7_200.png","2026-08-06 09:48:33","استوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8367\u002Fاستوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8367\u002Fاستوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی",{"id":259,"title":260,"cat":199,"pic":261,"up_date":262,"title_url":263,"url":264,"legacy_url":265,"cat_title":213,"update_jalali":241},8369,"اکسایش: واکنش آرام اکسیژن با مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F05dLQa5DL6CIxWC9qPDG_200.png","2026-08-06 09:46:57","اکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8369\u002Fاکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8369\u002Fاکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد",{"id":267,"title":268,"cat":199,"pic":269,"up_date":270,"title_url":271,"url":272,"legacy_url":273,"cat_title":213,"update_jalali":241},8372,"اکسید اسیدی: اکسید نافلزی که در واکنش با آب، اسید تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXdn0W7GkE2G3Pt0rX4TC_200.png","2026-08-06 09:45:33","اکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8372\u002Fاکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8372\u002Fاکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند",{"id":275,"title":276,"cat":199,"pic":277,"up_date":278,"title_url":279,"url":280,"legacy_url":281,"cat_title":213,"update_jalali":241},8374,"اکسید بازی: اکسید فلزی که در واکنش با آب، باز تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDfrwHPBkv7vGZfg5zj1B_200.png","2026-08-06 09:44:18","اکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8374\u002Fاکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8374\u002Fاکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند",{"id":283,"title":284,"cat":199,"pic":285,"up_date":286,"title_url":287,"url":288,"legacy_url":289,"cat_title":213,"update_jalali":241},8379,"الکترون: ذرۀ زیراتمی با بار الکتریکی منفی در فضای پیرامون هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FX7DSqO92CRuRs8zfXAHc_200.png","2026-08-06 09:43:41","الکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8379\u002Fالکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8379\u002Fالکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته",{"id":291,"title":292,"cat":199,"pic":293,"up_date":294,"title_url":295,"url":296,"legacy_url":297,"cat_title":213,"update_jalali":241},8382,"ایزوتوپ: اتم‌های یک عنصر با Z یکسان و A متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Flmt8xWvlvuZmBbHKwoHJ_200.png","2026-08-06 09:38:32","ایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8382\u002Fایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8382\u002Fایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت",{"id":299,"title":300,"cat":199,"pic":301,"up_date":302,"title_url":303,"url":304,"legacy_url":305,"cat_title":213,"update_jalali":241},8384,"باران اسیدی: بارانی با خاصیت اسیدی ناشی از حل شدن گازهای اکسیدی هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBoly9LUHs38JUBLtfggO_200.png","2026-08-06 09:35:28","باران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8384\u002Fباران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8384\u002Fباران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا",{"id":307,"title":308,"cat":199,"pic":309,"up_date":310,"title_url":311,"url":312,"legacy_url":313,"cat_title":213,"update_jalali":241},8387,"پرتوزایی: تبدیل خود به خود ایزوتوپ‌های ناپایدار به گونه‌های پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FjxJFjVWMx1DusSKTXQKH_200.png","2026-08-06 09:34:06","پرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8387\u002Fپرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8387\u002Fپرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر",{"id":315,"title":316,"cat":199,"pic":317,"up_date":318,"title_url":319,"url":320,"legacy_url":321,"cat_title":213,"update_jalali":241},8389,"پروتون: ذرۀ زیراتمی با بار الکتریکی مثبت درون هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FTAZTGjaPiu8UM7SMn0RE_200.png","2026-08-06 09:28:17","پروتون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-مثبت-درون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8389\u002Fپروتون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-مثبت-درون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8389\u002Fپروتون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-مثبت-درون-هسته"]