[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-8379":193,"$fzwJSShdeFFthRHhfmCr2mvRkHZAHRGwA7eMsg1jutuU":216},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":207,"status":4,"views":208,"subdate":209,"up_date":210,"first_name":211,"last_name":212,"avatar":13,"cat_title":213,"subdate_jalali":214,"update_jalali":215},8379,1168,1182,1191,"الکترون: ذرۀ زیراتمی با بار الکتریکی منفی در فضای پیرامون هسته",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FX7DSqO92CRuRs8zfXAHc_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله الکترون\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">الکترون: آن ریزذرهٔ شگفت‌انگیز منفی\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">سفر به قلب ماده و کشف نیرویی که جهان مدرن را روشن می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه مقاله:\u003C\u002Fstrong> الکترون\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> یکی از اجزای بنیادی اتم است که بار الکتریکی منفی دارد و به دور هستهٔ اتم می‌چرخد. این ذره نه تنها سنگ بنای همهٔ مواد عادی است، بلکه نقش اصلی را در ایجاد پدیده‌هایی مثل \u003Cstrong>برق\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>مغناطیس\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>پیوندهای شیمیایی\u003C\u002Fstrong> ایفا می‌کند. در این مقاله، با زبانی ساده، از کشف الکترون تا کاربردهای شگفت‌انگیز آن در زندگی روزمره، مانند لامپ‌های روشنایی و صفحه‌نمایش تلفن همراه، همراه با مثال‌های علمی و جدول‌های آموزنده بررسی می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">الکترون چیست و در کجای اتم قرار دارد؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>همهٔ مواد جهان از اتم ساخته شده‌اند. اگر بتوانیم یک اتم را بسیار بزرگ کنیم، ساختاری شبیه به یک منظومهٔ خورشیدی کوچک می‌بینیم: در مرکز، یک \u003Cem>هسته\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fem> متراکم و با بار مثبت وجود دارد و ذراتی بسیار کوچک‌تر و سبک‌تر با بار منفی، به سرعت به دور آن می‌چرخند. این ذرات منفی، همان الکترون‌ها هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>تصور کنید یک توپ تنیس (نماد هسته) را در وسط یک استادیوم بزرگ بگذارید. الکترون‌ها مانند مورچه‌هایی هستند که در بالاترین ردیف تماشاگران (در فاصلهٔ بسیار دور) به دور این توپ در حرکتند. تقریباً تمام حجم اتم را فضای خالی بین هسته و الکترون‌ها تشکیل می‌دهد! الکترون‌ها آنقدر سبک هستند که جرم یک پروتون\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> (جزء هسته) حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1836\u003C\u002Fspan> برابر جرم یک الکترون است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>یک نکتهٔ کلیدی:\u003C\u002Fstrong> بار الکتریکی الکترون منفی و اندازه‌اش دقیقاً برابر با بار پروتون (اما با علامت مخالف) است. این برابری بار است که باعث می‌شود اتم در حالت عادی از نظر الکتریکی خنثی\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> باشد؛ زیرا تعداد الکترون‌ها و پروتون‌ها در یک اتم با هم برابر است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه ذرات اصلی اتم\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نام ذره\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">بار نسبی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">جرم نسبی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">موقعیت در اتم\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">الکترون\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">-1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> (سبک‌ترین)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">فضای اطراف هسته\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پروتون\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">+1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1836\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">داخل هسته\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نوترون\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1839\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">داخل هسته\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">سفر در زمان: از کشف الکترون تا مدل اتمی مدرن\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>دانشمندان همیشه کنجکاو بودند که بدانند ماده از چه ساخته شده است. در اواخر قرن نوزدهم، آزمایش‌های معروفی با لوله‌های پر از گاز رقیق انجام شد که به آنها \u003Cem>«لوله‌ی پرتو کاتدی»\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fem> می‌گفتند. در این آزمایش‌ها، مشاهده شد که پرتوهای مرموزی از قطب منفی (کاتد) به سمت قطب مثبت (آند) حرکت می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>جی. جی. تامسون\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> فیزیکدان بریتانیایی، با مطالعهٔ این پرتوها در سال \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1897\u003C\u002Fspan> ثابت کرد که این پرتوها از ذراتی با بار منفی تشکیل شده‌اند که از درون اتم‌ها می‌آیند. او این ذرات را \u003Cstrong>«الکترون»\u003C\u002Fstrong> نامید. این کشف، ایدهٔ «اتم تجزیه‌ناپذیر» را برای همیشه رد کرد و نشان داد اتم خود از ذرات کوچک‌تری تشکیل شده است. مدل تامسون، اتم را به یک کیک کشمشی تشبیه می‌کرد که خمیر کیک بار مثبت و کشمش‌ها (الکترون‌ها) بار منفی دارند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>اما داستان به همین جا ختم نشد. \u003Cstrong>ارنست رادرفورد\u003Csup>8\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> با آزمایش معروف ورقهٔ طلای خود در سال \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1911\u003C\u002Fspan> نشان داد که بار مثبت اتم در مرکزی بسیار کوچک و متراکم متمرکز است (هسته) و الکترون‌ها در فضایی بزرگ به دور آن می‌چرخند. بعدها، \u003Cstrong>نیلز بور\u003Csup>9\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> پیشنهاد کرد که الکترون‌ها نه روی هر مداری، بلکه فقط روی مدارهای خاصی با انرژی‌های معین می‌توانند به دور هسته بچرخند. این مدل، گام بزرگی برای درک خطوط طیفی عناصر بود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>فرمول انرژی الکترون در یک مدار:\u003C\u002Fstrong> در مدل بور، انرژی الکترون در مدار n-ام اتم هیدروژن از رابطهٔ زیر به‌دست می‌آید:\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$E_n = -\\frac{13.6 \\text{ eV}}{n^2}$\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\nکه در آن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$n$\u003C\u002Fspan> عدد صحیح مثبت (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1, 2, 3, ...\u003C\u002Fspan>) است و eV واحد انرژی الکترون‌ولت\u003Csup>10\u003C\u002Fsup> می‌باشد. علامت منفی نشان‌دهندهٔ این است که الکترون در میدان نیروی هسته \u003Cem>مقید\u003C\u002Fem> است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">الکترون‌های آزاد: موتور محرک جهان فناوری\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>الکترون‌ها در لایه‌های بیرونی اتم، محکم به هسته پیوند نخورده‌اند. در برخی مواد مانند فلزات، برخی از این الکترون‌ها به راحتی می‌توانند از اتم خود جدا شده و آزادانه در شبکهٔ ماده حرکت کنند. به اینها \u003Cem>«الکترون آزاد»\u003Csup>11\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fem> می‌گویند. وجود این الکترون‌های آزاد است که خواص جادویی فلزات را ایجاد می‌کند:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>رسانایی الکتریکی:\u003C\u002Fstrong> وقتی سیمی فلزی را به باتری وصل می‌کنیم، میدان الکتریکی ایجادشده، الکترون‌های آزاد را به حرکت منظم وادار می‌کند. این جریان الکترون‌ها است که ما آن را به نام \u003Cstrong>«برق»\u003C\u002Fstrong> می‌شناسیم و لامپ را روشن می‌کند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>رسانایی گرمایی:\u003C\u002Fstrong> الکترون‌های آزاد با انتقال سریع انرژی جنبشی خود، گرما را در فلز منتقل می‌کنند. به همین دلیل است که قاشق فلزی در یک فنجان چای داغ سریع گرم می‌شود.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cp>در مقابل، موادی مانند چوب یا پلاستیک که الکترون آزاد ندارند، \u003Cem>عایق\u003Csup>12\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fem> هستند و جریان برق از آن‌ها عبور نمی‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نقش الکترون در شیمی: هنر پیوند و تشکیل مولکول\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>دنیای شیمی، دنیای بازی الکترون‌ها است! عناصر مختلف برای رسیدن به آرایش الکترونی پایدار (مشابه گازهای نجیب\u003Csup>13\u003C\u002Fsup>) با یکدیگر پیوند برقرار می‌کنند. این پیوندها همگی از طریق دادن، گرفتن یا به اشتراک گذاشتن الکترون‌های لایهٔ آخر (الکترون‌های ظرفیت\u003Csup>14\u003C\u002Fsup>) صورت می‌گیرد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال:\u003C\u002Fstrong> اتم سدیم (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\text{Na}$\u003C\u002Fspan>) یک الکترون در لایهٔ آخر خود دارد و به شدت تمایل دارد آن را از دست بدهد. اتم کلر (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\text{Cl}$\u003C\u002Fspan>) هفت الکترون در لایهٔ آخر دارد و مشتاق است یک الکترون بگیرد. وقتی این دو به هم نزدیک می‌شوند، سدیم الکترون خود را به کلر می‌دهد. در نتیجه، سدیم دارای بار مثبت و کلر دارای بار منفی می‌شود. این بارهای مخالف یکدیگر را جذب می‌کنند و بلور نمک خوراکی (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\text{NaCl}$\u003C\u002Fspan>) را تشکیل می‌دهند. این یک \u003Cem>پیوند یونی\u003Csup>15\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fem> است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>در \u003Cem>پیوند کووالانسی\u003Csup>16\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fem>، مانند مولکول آب (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\text{H}_2\\text{O}$\u003C\u002Fspan>)، اتم‌ها الکترون‌های خود را به \u003Cstrong>اشتراک\u003C\u002Fstrong> می‌گذارند تا لایهٔ آخر خود را پر کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">از لامپ رشتهای تا صفحه نمایش: الکترون در عمل\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>بیایید دو مثال ملموس از کاربرد الکترون را بررسی کنیم:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۱. لامپ رشتهای قدیمی:\u003C\u002Fstrong> در این لامپ‌ها، یک رشتهٔ نازک تنگستن وجود دارد. وقتی جریان برق (الکترون‌های در حرکت) از آن عبور می‌کند، به دلیل مقاومت رشته، الکترون‌ها با اتم‌های تنگستن برخورد کرده و انرژی خود را به آن‌ها منتقل می‌کنند. این انرژی باعث داغ شدن و سرخ شدن رشته می‌شود و در نهایت نور مرئی تولید می‌کند. این پدیده \u003Cem>تابش گرمایی\u003Csup>17\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fem> نام دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۲. صفحه‌نمایش تلویزیون یا مانیتور (از نوع قدیمی CRT):\u003C\u002Fstrong> در پشت این صفحه‌ها، یک تفنگ الکترونی قرار دارد. این تفنگ، پرتو باریکی از الکترون‌های پرسرعت تولید می‌کند. این پرتو با کمک میدان‌های الکتریکی و مغناطیسی به نقاط مختلف صفحه‌ای که از درون با مواد فسفری\u003Csup>18\u003C\u002Fsup> پوشش داده شده، برخورد می‌کند. هر جا الکترون‌ها برخورد کنند، مادهٔ فسفری برانگیخته شده و نور رنگی ساطع می‌کند. با ترکیب این نقاط رنگی، تصویر تشکیل می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پرسش‌های مهم و اشتباهات رایج\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا الکترون‌ها واقعاً مانند سیارات به دور هسته می‌چرخند؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. مدل سیاره‌ای یک مدل ساده و قدیمی است که برای درک اولیه مفید است. بر اساس فیزیک کوانتوم\u003Csup>19\u003C\u002Fsup> مدرن، الکترون نه یک ذرهٔ کوچکِ در حال چرخش در یک مسیر مشخص، بلکه بیشتر شبیه یک «ابر احتمال»\u003Csup>20\u003C\u002Fsup> است که نشان‌دهندهٔ احتمال یافتن آن در نواحی مختلف حول هسته می‌باشد. به این نواحی، \u003Cem>اوربیتال\u003Csup>21\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fem> می‌گویند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> چرا اتم‌ها با وجود خنثی بودن، یکدیگر را دفع نمی‌کنند و می‌توانند به هم نزدیک شوند تا ماده تشکیل دهند؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> در فواصل بسیار نزدیک (در مقیاس اتمی)، لبهٔ ابر الکترونی یک اتم می‌تواند لبهٔ ابر الکترونی اتم دیگر را «احساس» کند. نیروهای جاذبه و دافعه‌ای بین این ابرهای منفی و هسته‌های مثبت اتم‌های مجاور ایجاد می‌شود که تعادل پیچیده‌ای را به وجود می‌آورد. این نیروها اساس پیوندهای شیمیایی و تشکیل مولکول‌ها هستند. در واقع، این الکترون‌های لبه‌ای هستند که نقش اصلی را در برهمکنش اتم‌ها بازی می‌کنند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> اگر الکترون بار منفی دارد و پروتون بار مثبت، چرا الکترون جذب هسته نمی‌شود و ناپدید نمی‌گردد؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> بر اساس فیزیک کلاسیک، چنین ذره‌ای باید به سرعت به سمت هسته سقوط کند و اتم از بین برود! اما دنیای ریزاتمی از قوانین کوانتومی پیروی می‌کند. در این دنیا، الکترون نمی‌تواند در هر فاصله‌ای از هسته قرار گیرد، بلکه فقط سطوح انرژی گسسته و معینی مجاز است. پایین‌ترین سطح انرژی، \u003Cem>حالت پایه\u003Csup>22\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fem> نام دارد و الکترون در حالت عادی در این سطح قرار می‌گیرد. برای سقوط به مرکز (هسته)، الکترون باید انرژی خود را به طور نامحدود از دست بدهد که این با اصول کوانتومی در تناقض است. به بیان ساده، الکترون در پایین‌ترین مدار ممکن قرار دارد و جایی پایین‌تر از آن برای سقوط وجود ندارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> الکترون، ذره‌ای زیراتمی با بار منفی است که داستان ماده و فناوری را شکل داده است. از ساختار اتم و پیوندهای شیمیایی که جهان مادی را می‌سازند، تا جریان برقی که شهرها را روشن می‌کند و سیگنال‌هایی که اطلاعات را جابجا می‌کنند، همه و همه مدیون وجود و رفتار این ذرهٔ کوچک هستند. شناخت الکترون، کلید درک بسیاری از پدیده‌های جهان اطراف ما، از ساده تا پیچیده، است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> Electron\u003Cbr>\r\n\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> Nucleus\u003Cbr>\r\n\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> Proton\u003Cbr>\r\n\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> Electrically Neutral\u003Cbr>\r\n\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> Neutron\u003Cbr>\r\n\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> Cathode Ray Tube\u003Cbr>\r\n\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> J. J. Thomson\u003Cbr>\r\n\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> Ernest Rutherford\u003Cbr>\r\n\u003Csup>9\u003C\u002Fsup> Niels Bohr\u003Cbr>\r\n\u003Csup>10\u003C\u002Fsup> Electronvolt: واحد انرژی برابر با انرژی جنبشی کسب‌شده توسط یک الکترون وقتی که در خلأ از اختلاف پتانسیل یک ولت عبور کند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>11\u003C\u002Fsup> Free Electron\u003Cbr>\r\n\u003Csup>12\u003C\u002Fsup> Insulator\u003Cbr>\r\n\u003Csup>13\u003C\u002Fsup> Noble Gases\u003Cbr>\r\n\u003Csup>14\u003C\u002Fsup> Valence Electrons\u003Cbr>\r\n\u003Csup>15\u003C\u002Fsup> Ionic Bond\u003Cbr>\r\n\u003Csup>16\u003C\u002Fsup> Covalent Bond\u003Cbr>\r\n\u003Csup>17\u003C\u002Fsup> Thermal Radiation\u003Cbr>\r\n\u003Csup>18\u003C\u002Fsup> Phosphor\u003Cbr>\r\n\u003Csup>19\u003C\u002Fsup> Quantum Physics\u003Cbr>\r\n\u003Csup>20\u003C\u002Fsup> Probability Cloud\u003Cbr>\r\n\u003Csup>21\u003C\u002Fsup> Orbital\u003Cbr>\r\n\u003Csup>22\u003C\u002Fsup> Ground State\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">الکترون\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">اتم\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">بار الکتریکی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">جریان برق\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پیوند شیمیایی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205,206],"الکترون","Electron","شیمی دهم","پایه دهم",0,273,"2025-12-17 13:36:17","2026-08-06 09:43:41","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F26","9:43 1405\u002F05\u002F15",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,242,250,258,266,274,282,290,298,306,314],{"id":225,"title":226,"cat":199,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":213,"update_jalali":232},8413,"جرم اتمی میانگین: میانگین جرم اتمی ایزوتوپ‌ها با توجه به درصد فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FSRNaikXxa93zRp6z5vNd_200.png","2026-08-08 22:35:47","جرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8413\u002Fجرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8413\u002Fجرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","1405\u002F05\u002F17",{"id":234,"title":235,"cat":199,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":213,"update_jalali":241},8363,"آنیون: یونی که بار الکتریکی منفی دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FVUBzVHypYPh4OduY4AJa_200.png","2026-08-06 09:55:07","آنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8363\u002Fآنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8363\u002Fآنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","1405\u002F05\u002F15",{"id":243,"title":244,"cat":199,"pic":245,"up_date":246,"title_url":247,"url":248,"legacy_url":249,"cat_title":213,"update_jalali":241},8365,"اثر گلخانه‌ای: جذب پرتوهای کم‌انرژی و گسیل پرتوهای پرانرژی توسط گازهای هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FoGvq3SdY1q0OIMqi4smS_200.png","2026-08-06 09:51:30","اثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8365\u002Fاثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8365\u002Fاثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره",{"id":251,"title":252,"cat":199,"pic":253,"up_date":254,"title_url":255,"url":256,"legacy_url":257,"cat_title":213,"update_jalali":241},8367,"استوکیومتری: دانش مطالعۀ روابط کمی در مواد و واکنش‌های شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Frp8nRDJ7JlNLpxXp5fs7_200.png","2026-08-06 09:48:33","استوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8367\u002Fاستوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8367\u002Fاستوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی",{"id":259,"title":260,"cat":199,"pic":261,"up_date":262,"title_url":263,"url":264,"legacy_url":265,"cat_title":213,"update_jalali":241},8369,"اکسایش: واکنش آرام اکسیژن با مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F05dLQa5DL6CIxWC9qPDG_200.png","2026-08-06 09:46:57","اکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8369\u002Fاکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8369\u002Fاکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد",{"id":267,"title":268,"cat":199,"pic":269,"up_date":270,"title_url":271,"url":272,"legacy_url":273,"cat_title":213,"update_jalali":241},8372,"اکسید اسیدی: اکسید نافلزی که در واکنش با آب، اسید تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXdn0W7GkE2G3Pt0rX4TC_200.png","2026-08-06 09:45:33","اکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8372\u002Fاکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8372\u002Fاکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند",{"id":275,"title":276,"cat":199,"pic":277,"up_date":278,"title_url":279,"url":280,"legacy_url":281,"cat_title":213,"update_jalali":241},8374,"اکسید بازی: اکسید فلزی که در واکنش با آب، باز تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDfrwHPBkv7vGZfg5zj1B_200.png","2026-08-06 09:44:18","اکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8374\u002Fاکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8374\u002Fاکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند",{"id":283,"title":284,"cat":199,"pic":285,"up_date":286,"title_url":287,"url":288,"legacy_url":289,"cat_title":213,"update_jalali":241},8381,"الکترون‌های ظرفیت: بیرونی‌ترین الکترون‌های اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHlKGNhMj39OfzAWjMB2N_200.png","2026-08-06 09:42:04","الکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8381\u002Fالکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8381\u002Fالکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم",{"id":291,"title":292,"cat":199,"pic":293,"up_date":294,"title_url":295,"url":296,"legacy_url":297,"cat_title":213,"update_jalali":241},8382,"ایزوتوپ: اتم‌های یک عنصر با Z یکسان و A متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Flmt8xWvlvuZmBbHKwoHJ_200.png","2026-08-06 09:38:32","ایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8382\u002Fایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8382\u002Fایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت",{"id":299,"title":300,"cat":199,"pic":301,"up_date":302,"title_url":303,"url":304,"legacy_url":305,"cat_title":213,"update_jalali":241},8384,"باران اسیدی: بارانی با خاصیت اسیدی ناشی از حل شدن گازهای اکسیدی هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBoly9LUHs38JUBLtfggO_200.png","2026-08-06 09:35:28","باران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8384\u002Fباران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8384\u002Fباران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا",{"id":307,"title":308,"cat":199,"pic":309,"up_date":310,"title_url":311,"url":312,"legacy_url":313,"cat_title":213,"update_jalali":241},8387,"پرتوزایی: تبدیل خود به خود ایزوتوپ‌های ناپایدار به گونه‌های پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FjxJFjVWMx1DusSKTXQKH_200.png","2026-08-06 09:34:06","پرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8387\u002Fپرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8387\u002Fپرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر",{"id":315,"title":316,"cat":199,"pic":317,"up_date":318,"title_url":319,"url":320,"legacy_url":321,"cat_title":213,"update_jalali":241},8389,"پروتون: ذرۀ زیراتمی با بار الکتریکی مثبت درون هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FTAZTGjaPiu8UM7SMn0RE_200.png","2026-08-06 09:28:17","پروتون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-مثبت-درون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8389\u002Fپروتون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-مثبت-درون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8389\u002Fپروتون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-مثبت-درون-هسته"]