[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-8354":193,"$f9JXBhBhwJmCWhCZa-NcyuzaF7rInboFILxSBFf2q9hI":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":47,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},8354,5,0,281,"فراخورشیدی: سیاره‌ای خارج از سامانه خورشیدی",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQCMx1QCpRVgRfEPqF2iz_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"سیارات فراخورشیدی\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">فراخورشیدی ها: سیاره‌های همسایه دوردست\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">سفری به اعماق فضا برای کشف دنیاهای ناشناخته در مدار ستاره‌های دیگر.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> سیاره‌های فراخورشیدی\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>، دنیاهایی هستند که به دور ستاره‌هایی غیر از خورشید ما می‌چرخند. تاکنون هزاران سیاره از این نوع کشف شده‌اند که اندازه‌ها، دماها و ساختارهای گوناگونی دارند. در این مقاله با روش‌های جالب کشف آن‌ها مانند \u003Cstrong>گذر\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> و \u003Cstrong>سرعت شعاعی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> آشنا می‌شویم و انواع اصلی آن‌ها مانند غول‌های گازی\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> و سیاره‌های سنگی\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> را بررسی می‌کنیم. هدف، جست‌وجو برای یافتن سیاره‌هایی شبیه زمین و پاسخ به این پرسش که: آیا ما در کیهان تنها هستیم؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">فراخورشیدی چیست و چگونه آن را پیدا می‌کنیم؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>فرض کنید در یک شهر بزرگ زندگی می‌کنید. خورشید و سیاره‌های سامانه‌ی خورشیدی ما، مثل خانواده‌ی شما در یک خانه هستند. سیاره‌های فراخورشیدی، همسایه‌هایی هستند که در خانه‌های دیگر (به دور ستاره‌های دیگر) زندگی می‌کنند. مشکل اینجاست که این ستاره‌ها آن‌قدر دور هستند که حتی با قوی‌ترین تلسکوپ‌ها هم نمی‌توانیم مستقیماً عکس واضحی از بیشتر این سیاره‌ها بگیریم. پس اخترشناسان\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> مثل یک کارآگاه، از روش‌های غیرمستقیم و هوشمندانه‌ای استفاده می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"روش‌های اصلی کشف سیارات فراخورشیدی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نام روش\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">اصل کار (مثال ساده)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">چه چیزهایی را نشان می‌دهد؟\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>روش گذر (Transit)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مثل وقتی که یک مگس از جلوی چراغ مطالعه رد می‌شود و نور آن برای لحظه‌ای کم‌فروغ می‌شود. سیاره با عبور از جلوی ستاره‌ی مادر، مقدار کمی از نور آن را مسدود می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اندازه‌ی سیاره، مدت زمان چرخش آن به دور ستاره و گاهی جو\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> آن.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>روش سرعت شعاعی (Radial Velocity)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مانند دو اسکیت‌بازی که دست‌های هم را گرفته‌اند و می‌چرخند. گرانش سیاره باعث می‌شود ستاره‌ی مادر هم کمی به آرامی «تلو‌تلو» بخورد. این حرکت، رنگ نور ستاره را کمی تغییر می‌دهد.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حداقل جرم سیاره و مدت زمان چرخش آن.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>مستقیم (Direct Imaging)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مانند این است که بخواهید در نور چراغ‌های یک ورزشگاه شبانه، یک کرم‌چاله را که نزدیک چراغ پروژکتور است، ببینید. بسیار سخت است!\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">عکس واقعی از سیاره (برای سیاره‌های بسیار بزرگ و داغ و دور از ستاره).\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>یک محاسبه‌ی کوچک:\u003C\u002Fstrong> اگر یک سیاره به اندازه‌ی مشتری از جلوی یک ستاره به اندازه‌ی خورشید عبور کند، نور ستاره فقط حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1%\u003C\u002Fspan> کاهش می‌یابد. اندازه‌گیری این تغییر کوچک، کار تلسکوپ‌های فوق‌حساسی مانند \u003Cem>کپلر\u003C\u002Fem> یا \u003Cem>تس\u003C\u002Fem>\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> است. می‌توانیم بگوییم: $ \\frac{\\Delta L}{L} \\approx \\left( \\frac{R_p}{R_*} \\right)^2 $ که در آن $R_p$ شعاع سیاره و $R_*$ شعاع ستاره است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">باغ وحش شگفت‌انگیز انواع سیاره‌های فراخورشیدی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>سیاره‌های کشف شده آن‌قدر متنوع هستند که گاهی تصور آن‌ها سخت است. بیایید آن‌ها را با سیاره‌های آشنا در سامانه‌ی خودمان مقایسه کنیم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>غول‌های گازی داغ (Hot Jupiters):\u003C\u002Fstrong> مثل مشتری هستند اما بسیار به ستاره‌ی خود نزدیک‌اند. آن‌قدر نزدیک که دمای سطح آن‌ها به صدها درجه سانتی‌گراد می‌رسد! تصور کنید مشتری آن‌قدر به خورشید نزدیک شود که یک دور چرخش آن به جای \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">12\u003C\u002Fspan> سال، فقط چند روز طول بکشد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>سیاره‌های سنگی (زمین‌سان):\u003C\u002Fstrong> مانند زمین، مریخ، ناهید و عطارد. جنس آن‌ها از سنگ و فلز است. جست‌وجو برای یافتن سیاره‌ای با اندازه و دمای مشابه زمین که در "منطقه‌ی حیات"\u003Csup>9\u003C\u002Fsup> ستاره‌اش قرار دارد، مهم‌ترین هدف اخترشناسان است. منطقه‌ی حیات مانند فاصله‌ی مناسب از آتش است: نه آن‌قدر نزدیک که آب تبخیر شود، نه آن‌قدر دور که یخ بزند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>ابرزمین‌ها (Super-Earths):\u003C\u002Fstrong> این دسته، بین زمین و نپتون هستند. جرم آن‌ها از زمین بیشتر است اما لزوماً شبیه زمین نیستند. ممکن است جهان‌های اقیانوسی عظیم یا سیاره‌های کاملاً سنگی باشند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">رصدخانه‌های فضایی و مأموریت‌های شکارچی سیاره\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>بسیاری از این کشفیات، مدیون مأموریت‌های فضایی هستند. چرا تلسکوپ‌های فضایی؟ چون جو زمین مانند یک شیشه‌ی کدر، دید را مختل می‌کند. تلسکوپ فضایی کپلر (پرتاب در سال \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2009\u003C\u002Fspan>) مانند یک دوربین نگهبان، برای سال‌ها به یک نقطه از آسمان خیره شد تا کاهش نور ستاره‌ها را ثبت کند و هزاران سیاره را کشف کرد. تلسکوپ فضایی تس (پرتاب در سال \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2018\u003C\u002Fspan>) هم‌اکنون در حال بررسی کل آسمان است تا سیاره‌های اطراف درخشان‌ترین ستاره‌های نزدیک به ما را پیدا کند. در آینده، تلسکوپ‌های قدرتمندتری مانند \u003Cem>جیمز وب\u003C\u002Fem>\u003Csup>10\u003C\u002Fsup> می‌توانند با بررسی نور عبوری از جو فراخورشیدی‌ها، به دنبال نشانه‌هایی از گازهایی مانند اکسیژن، متان یا بخار آب — که می‌توانند نشانه‌ی حیات باشند — بگردند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">آزمایش فکری: طراحی یک سامانه‌ی ستاره‌ای\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>بیایید برای درک بهتر، یک مدل ساده بسازیم. یک لامپ را به عنوان ستاره در مرکز یک میز قرار دهید. حالا چند گوی با اندازه‌های مختلف (یک تیله، یک توپ پینگ‌پنگ، یک توپ فوتبال) را به عنوان سیاره بردارید. اگر آن‌ها را خیلی نزدیک به لامپ قرار دهید (منطقه‌ی داغ)، توپ پینگ‌پنگ (یک غول گازی) بسیار داغ خواهد شد. اگر تیله (سیاره‌ی سنگی) را در فاصله‌ای مناسب قرار دهید که گرمای مطبوعی حس کند، آن منطقه، "منطقه‌ی حیات" است. حالا سعی کنید در این فاصله، فقط با نگاه کردن به تغییرات نور لامپ (بدون دیدن خود گوی‌ها)، وجود تیله را تشخیص دهید! این همان چالش اخترشناسان است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش:\u003C\u002Fstrong> آیا می‌توانیم به یک سیاره‌ی فراخورشیدی سفر کنیم؟\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #ffffff; border-radius: 8px; margin-bottom: 12px; margin-top: 6px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> با فناوری فعلی، خیر. نزدیک‌ترین ستاره به خورشید ما، پروکسیما قنطورس است که حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">4.2\u003C\u002Fspan> سال نوری با ما فاصله دارد. یعنی حتی اگر با سریع‌ترین فضاپیمای ساخت بشر (پروب پارکر) با سرعت حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">700,000\u003C\u002Fspan> کیلومتر بر ساعت برویم، رسیدن به آن بیش از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">6,000\u003C\u002Fspan> سال طول می‌کشد! پس فعلاً کشف این دنیاها فقط با تلسکوپ و از راه دور ممکن است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش:\u003C\u002Fstrong> آیا همه‌ی ستاره‌ها سیاره دارند؟\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #ffffff; border-radius: 8px; margin-bottom: 12px; margin-top: 6px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر، اما بسیار رایج هستند. مشاهدات نشان می‌دهد که احتمالاً اکثر ستاره‌ها حداقل یک سیاره دارند. اما تعداد، نوع و فاصله‌ی آن‌ها با هم فرق می‌کند. ستاره‌های دوتایی (دو ستاره که به دور هم می‌چرخند) هم می‌توانند سیاره داشته باشند که به آن‌ها سیاره‌های «تاتوین» (با الهام از فیلم جنگ ستارگان) می‌گویند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش:\u003C\u002Fstrong> آیا کشف یک فراخورشیدی جدید به معنای کشف حیات فرازمینی است؟\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #ffffff; border-radius: 8px; margin-bottom: 12px; margin-top: 6px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> قطعاً خیر. تاکنون هیچ مدرک مستقیمی از حیات در هیچ سیاره‌ی فراخورشیدی یافت نشده است. ابتدا باید سیاره‌ای با شرایط مناسب (دما، آب مایع، جو مناسب) پیدا کنیم و سپس با ابزارهای پیشرفته به دنبال «امضای زیستی»\u003Csup>11\u003C\u002Fsup>، یعنی ترکیبات شیمیایی در جو که تنها توسط فرآیندهای زیستی تولید می‌شوند، بگردیم. این کار بسیار پیچیده و نیازمند دقت بالا است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> کشف هزاران سیاره‌ی فراخورشیدی به ما نشان داده که سامانه‌ی خورشیدی ما یک نمونه‌ی منحصربه‌فرد نیست، بلکه بخش کوچکی از تنوع عظیم جهان است. این کشف مانند این است که فکر می‌کردید فقط یک نوع درخت در جهان وجود دارد (سامانه‌ی شمسی)، اما ناگهان وارد یک جنگل بارانی استوایی شده‌اید و با انواع و اقسام درختان، گیاهان و جانوران روبرو شده‌اید. مطالعه‌ی این دنیاهای دوردست، نه تنها به درک ما از چگونگی شکل‌گیری سیاره‌ها کمک می‌کند، بلکه در نهایت به بزرگ‌ترین پرسش بشر پاسخ خواهد داد: \u003Cem>آیا حیات، پدیده‌ای نادر و منحصر به زمین است؟\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> فراخورشیدی (Exoplanet یا Extrasolar Planet): سیاره‌ای که در خارج از سامانه‌ی خورشیدی ما به دور یک ستاره می‌چرخد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> گذر (Transit): هنگامی که از دید ناظر زمینی، سیاره از مقابل قرص ستاره‌ی مادر خود عبور می‌کند و باعث کاهش جزئی در نور آن می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> سرعت شعاعی (Radial Velocity): روشی برای کشف سیارات با اندازه‌گیری تغییرات سرعت ستاره در خط دید ناظر، که ناشی از کشش گرانشی سیاره‌ی همراه است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> غول گازی (Gas Giant): سیاره‌ای عظیم که عمدتاً از گازهای هیدروژن و هلیوم تشکیل شده است، مانند مشتری و زحل در سامانه‌ی ما.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> سیاره‌ی سنگی یا زمین‌سان (Terrestrial Planet): سیاره‌ای با سطح سخت و سنگی، مانند زمین، مریخ، ناهید و عطارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> اخترشناس (Astronomer): دانشمندی که به مطالعه اجرام آسمانی مانند ستارگان، سیارات و کهکشان‌ها می‌پردازد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> جو (Atmosphere): لایه‌ای از گازها که یک سیاره یا ستاره را احاطه کرده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> تس (TESS): مخفف «ماهواره نقشه‌بردار فراخورشیدی گذران» (Transiting Exoplanet Survey Satellite)، تلسکوپ فضایی ناسا برای جست‌وجوی سیارات فراخورشیدی.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>9\u003C\u002Fsup> منطقه‌ی حیات یا کمربند حیات (Habitable Zone یا Goldilocks Zone): محدوده‌ای فاصله‌ای از یک ستاره که در آن دما نه زیاد سرد و نه زیاد گرم است و امکان وجود آب به صورت مایع بر سطح یک سیاره وجود دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>10\u003C\u002Fsup> تلسکوپ فضایی جیمز وب (James Webb Space Telescope - JWST): قدرتمندترین تلسکوپ فضایی ساخته شده که می‌تواند جو سیارات فراخورشیدی را با جزئیات بی‌سابقه‌ای مطالعه کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>11\u003C\u002Fsup> امضای زیستی (Biosignature): هر نشانه‌ای (معمولاً شیمیایی) که می‌تواند شاهدی بر وجود حیات در یک سیاره باشد، مانند مقادیر غیرمعمول اکسیژن و متان در جو.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">فراخورشیدی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">روش گذر\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">منطقه حیات\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">سیاره سنگی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">حیات فرازمینی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"پایهٔ نهم","علوم نهم","فراخورشیدی",113,"2025-12-17 11:16:58","2026-08-24 18:35:43","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F26","18:35 1405\u002F06\u002F2",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},8189,"فشار در گاز: گازها نیز مانند مایعات فشار وارد می‌کنند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYtoMF4ovxyLsxr6Nf2ln_200.png","2026-08-28 17:59:40","فشار-در-گاز-گازها-نیز-مانند-مایعات-فشار-وارد-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8189\u002Fفشار-در-گاز-گازها-نیز-مانند-مایعات-فشار-وارد-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8189\u002Fفشار-در-گاز-گازها-نیز-مانند-مایعات-فشار-وارد-میکنند","1405\u002F06\u002F6",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":230},8190,"ستون هوا: لایه‌ای از هوا روی سطح زمین که باعث ایجاد فشار هوا می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYvg6GeicjWBtv18z5Pbq_200.png","2026-08-28 17:56:28","ستون-هوا-لایهای-از-هوا-روی-سطح-زمین-که-باعث-ایجاد-فشار-هوا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8190\u002Fستون-هوا-لایهای-از-هوا-روی-سطح-زمین-که-باعث-ایجاد-فشار-هوا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8190\u002Fستون-هوا-لایهای-از-هوا-روی-سطح-زمین-که-باعث-ایجاد-فشار-هوا-میشود",{"id":240,"title":241,"cat":199,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":211,"update_jalali":230},8191,"کاهش فشار هوا: پدیده‌ای که در ارتفاعات رخ می‌دهد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fp2cirvio7x1mYqmherYx_200.png","2026-08-28 17:53:08","کاهش-فشار-هوا-پدیدهای-که-در-ارتفاعات-رخ-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8191\u002Fکاهش-فشار-هوا-پدیدهای-که-در-ارتفاعات-رخ-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8191\u002Fکاهش-فشار-هوا-پدیدهای-که-در-ارتفاعات-رخ-میدهد",{"id":248,"title":249,"cat":199,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":211,"update_jalali":230},8144,"نوع آب‌وهوای گذشته: شرایط آب‌وهوایی که از طریق مطالعه فسیل‌ها قابل تشخیص است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F6v6IA0Q7U6d79iE2Zat5_200.png","2026-08-28 17:48:18","نوع-آبوهوای-گذشته-شرایط-آبوهوایی-که-از-طریق-مطالعه-فسیلها-قابل-تشخیص-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8144\u002Fنوع-آبوهوای-گذشته-شرایط-آبوهوایی-که-از-طریق-مطالعه-فسیلها-قابل-تشخیص-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8144\u002Fنوع-آبوهوای-گذشته-شرایط-آبوهوایی-که-از-طریق-مطالعه-فسیلها-قابل-تشخیص-است",{"id":256,"title":257,"cat":199,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":211,"update_jalali":230},8145,"سنگ تبخیری: سنگی مانند گچ یا نمک که در محیط خشک و گرم تشکیل می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHojwwzUPv6QVHQUGNhVx_200.png","2026-08-28 17:45:22","سنگ-تبخیری-سنگی-مانند-گچ-یا-نمک-که-در-محیط-خشک-و-گرم-تشکیل-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8145\u002Fسنگ-تبخیری-سنگی-مانند-گچ-یا-نمک-که-در-محیط-خشک-و-گرم-تشکیل-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8145\u002Fسنگ-تبخیری-سنگی-مانند-گچ-یا-نمک-که-در-محیط-خشک-و-گرم-تشکیل-میشود",{"id":264,"title":265,"cat":199,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":211,"update_jalali":230},8147,"فسیل مرجان: فسیلی که نشان‌دهنده محیط کم‌عمق و گرم دریایی در گذشته است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FgitOhEpsHdQJjb2s1yIz_200.png","2026-08-28 17:42:19","فسیل-مرجان-فسیلی-که-نشاندهنده-محیط-کمعمق-و-گرم-دریایی-در-گذشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8147\u002Fفسیل-مرجان-فسیلی-که-نشاندهنده-محیط-کمعمق-و-گرم-دریایی-در-گذشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8147\u002Fفسیل-مرجان-فسیلی-که-نشاندهنده-محیط-کمعمق-و-گرم-دریایی-در-گذشته-است",{"id":272,"title":273,"cat":199,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":211,"update_jalali":230},8149,"اصل «حال، کلیدی برای گذشته است»: استفاده از فرایندهای امروزی برای درک گذشته زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FfAn3EqDGg64VJKlaOra8_200.png","2026-08-28 17:40:00","اصل-حال-کلیدی-برای-گذشته-است-استفاده-از-فرایندهای-امروزی-برای-درک-گذشته-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8149\u002Fاصل-حال-کلیدی-برای-گذشته-است-استفاده-از-فرایندهای-امروزی-برای-درک-گذشته-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8149\u002Fاصل-حال-کلیدی-برای-گذشته-است-استفاده-از-فرایندهای-امروزی-برای-درک-گذشته-زمین",{"id":280,"title":281,"cat":199,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":211,"update_jalali":230},8151,"فشار: مقدار نیروی وارد بر واحد سطح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FecP1TmRYzMiQCv2LwYzt_200.png","2026-08-28 17:37:09","فشار-مقدار-نیروی-وارد-بر-واحد-سطح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8151\u002Fفشار-مقدار-نیروی-وارد-بر-واحد-سطح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8151\u002Fفشار-مقدار-نیروی-وارد-بر-واحد-سطح",{"id":288,"title":289,"cat":199,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":211,"update_jalali":230},8153,"یکای فشار: پاسکال، برابر با یک نیوتون بر متر مربع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F2NsVzv3kyR0PIGUsb9Z1_200.png","2026-08-28 17:28:59","یکای-فشار-پاسکال-برابر-با-یک-نیوتون-بر-متر-مربع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8153\u002Fیکای-فشار-پاسکال-برابر-با-یک-نیوتون-بر-متر-مربع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8153\u002Fیکای-فشار-پاسکال-برابر-با-یک-نیوتون-بر-متر-مربع",{"id":296,"title":297,"cat":199,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":211,"update_jalali":230},8154,"تأثیر سطح بر فشار: کاهش سطح → افزایش فشار، افزایش سطح → کاهش فشار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F6gpdXme8ApQxPIdOoXlJ_200.png","2026-08-28 17:25:04","تأثیر-سطح-بر-فشار-کاهش-سطح-افزایش-فشار-افزایش-سطح-کاهش-فشار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8154\u002Fتأثیر-سطح-بر-فشار-کاهش-سطح-افزایش-فشار-افزایش-سطح-کاهش-فشار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8154\u002Fتأثیر-سطح-بر-فشار-کاهش-سطح-افزایش-فشار-افزایش-سطح-کاهش-فشار",{"id":304,"title":305,"cat":199,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":211,"update_jalali":230},8156,"نیروی وارد بر سطح: نیرویی مانند وزن که باعث ایجاد فشار می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvkYgd3getQ0Jwnu9mrhK_200.png","2026-08-28 17:21:34","نیروی-وارد-بر-سطح-نیرویی-مانند-وزن-که-باعث-ایجاد-فشار-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8156\u002Fنیروی-وارد-بر-سطح-نیرویی-مانند-وزن-که-باعث-ایجاد-فشار-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8156\u002Fنیروی-وارد-بر-سطح-نیرویی-مانند-وزن-که-باعث-ایجاد-فشار-میشود",{"id":312,"title":313,"cat":199,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":211,"update_jalali":230},8158,"چوب‌اسکی: وسیله‌ای که با افزایش سطح تماس، فشار وارد بر برف را کم می‌کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fw2hplC076oj33wBiMzFc_200.png","2026-08-28 17:17:40","چوباسکی-وسیلهای-که-با-افزایش-سطح-تماس-فشار-وارد-بر-برف-را-کم-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8158\u002Fچوباسکی-وسیلهای-که-با-افزایش-سطح-تماس-فشار-وارد-بر-برف-را-کم-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8158\u002Fچوباسکی-وسیلهای-که-با-افزایش-سطح-تماس-فشار-وارد-بر-برف-را-کم-میکند"]