[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-8316":193,"$fxZ8qbat2NHVHHmJqnq942Cx3LWO98Lgjg8eUsslMi4Y":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":47,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},8316,5,0,281,"جهت‌یابی: تعیین جهت‌های جغرافیایی با استفاده از خورشید یا ستارگان",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FROX5I7Re81T4NTBETjAX_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله جهت یابی با خورشید و ستارگان\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">جهت‌یابی: راهنمای طبیعت برای پیدا کردن مسیر\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">یادگیری استفاده از خورشید و ستارگان برای تعیین جهات اصلی، یک مهارت کاربردی و جذاب برای هر ماجراجو است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">آیا تا به حال در طبیعت یا حتی در یک سفر تفریحی به این فکر کرده‌اید که اگر باتری تلفن همراهتان تمام شود، چگونه مسیر خود را پیدا کنید؟ جهت‌یابی با استفاده از خورشید و ستارگان، یک دانش قدیمی و فوق‌العاده کاربردی است که می‌تواند در چنین موقعیت‌هایی به کمک شما بیاید. این مقاله به زبان ساده، روش‌های \u003Cstrong>تعیین جهت شمال\u003C\u002Fstrong> با ستاره قطبی، پیدا کردن \u003Cstrong>جهت شرق و غرب\u003C\u002Fstrong> از طریق طلوع و غروب خورشید، و تکنیک‌های عملی مانند \u003Cstrong>استفاده از سایه\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>ساعت عقربه‌دار\u003C\u002Fstrong> را آموزش می‌دهد. این مهارت‌ها نه تنها برای کوهنوردی و طبیعت‌گردی، بلکه برای درک بهتر جهان اطراف ما نیز مفید هستند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چهار جهت اصلی: الفبای جهت‌یابی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>پیش از یادگیری هر روشی، باید با الفبای جهت‌یابی آشنا شویم. چهار جهت اصلی عبارتند از: شمال، جنوب، شرق و غرب. یک روش ساده برای به خاطر سپردن رابطه بین آن‌ها این است: اگر رو به \u003Cstrong>شمال\u003C\u002Fstrong> بایستید، دست راست شما نشان‌دهنده \u003Cstrong>شرق\u003C\u002Fstrong>، دست چپ‌تان نشان‌دهنده \u003Cstrong>غرب\u003C\u002Fstrong> و پشت سر شما \u003Cstrong>جنوب\u003C\u002Fstrong> خواهد بود. بین هر دو جهت اصلی، یک جهت فرعی قرار دارد، مثلاً شمال شرقی. نکته کلیدی اینجاست که اگر تنها یکی از این جهات را پیدا کنید، می‌توانید بقیه را به راحتی تشخیص دهید.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول روش‌های جهت‌یابی در روز و شب\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">منبع نوری\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">روش\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">جهت تشخیص‌ داده‌شده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ملاحظات\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">خورشید (روز)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">طلوع و غروب تقریبی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شرق و غرب\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">در اول بهار و پاییز دقیق‌تر است. در سایر فصل‌ها انحراف دارد.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">خورشید (روز)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ساعت عقربه‌دار\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شمال و جنوب\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مخصوص نیمکره شمالی. ساعت باید روی وقت صحیح تنظیم باشد.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ستارگان (شب)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ستاره قطبی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شمال\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">با کمک صورت‌های فلکی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">دب‌اکبر\u003C\u002Fspan> یا ذات‌الکرسی پیدا می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ماه (شب)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شکل هلال\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">غرب\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">در نیمه اول ماه، برآمدگی هلال به سمت غرب است.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">سه روش عملی برای جهت‌یابی در روز\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>فرض کنید در یک اردوی مدرسه یا یک پیاده‌روی خانوادگی هستید. چگونه می‌توانید بدون وسیله خاصی جهت‌ها را پیدا کنید؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>1. روش طلوع و غروب خورشید:\u003C\u002Fstrong> این ساده‌ترین روش است. خورشید تقریباً از سمت \u003Cstrong>شرق\u003C\u002Fstrong> طلوع و در سمت \u003Cstrong>غرب\u003C\u002Fstrong> غروب می‌کند. البته این یک قاعده تقریبی است و محل دقیق طلوع و غروب در فصل‌های مختلف کمی تغییر می‌کند. برای مثال، در تابستان، خورشید شمالی‌تر از شرق دقیق طلوع می‌کند. با این حال، برای یک تخمین اولیه و در مواقعی که گم شده‌اید، همین قاعده ساده می‌تواند بسیار راهگشا باشد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>2. روش ساخت ساعت آفتابی با سایه:\u003C\u002Fstrong> این روش که به «سایه‌-نوک» معروف است، دقیق‌تر از روش قبل عمل می‌کند. مراحل آن به شرح زیر است:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>گام‌به‌گام جهت‌یابی با سایه:\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\n1. یک چوب صاف و نسبتاً بلند (مثلاً به طول یک متر) را به صورت عمودی در زمینی صاف و هموار قرار دهید.\u003Cbr>\r\n2. نوک سایه چوب را با یک سنگ یا چوب کوچک علامت‌گذاری کنید (این نقطه را نقطه «الف» بنامید).\u003Cbr>\r\n3. \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan> تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">15\u003C\u002Fspan> دقیقه صبر کنید تا سایه چند سانتی‌متر جابه‌جا شود.\u003Cbr>\r\n4. نوک سایه جدید را نیز علامت بزنید (نقطه «ب»).\u003Cbr>\r\n5. یک خط مستقیم از نقطه «الف» به نقطه «ب» رسم کنید. این خط، جهت تقریبی \u003Cstrong>غرب به شرق\u003C\u002Fstrong> را نشان می‌دهد (نقطه اول غرب و نقطه دوم شرق است).\u003Cbr>\r\n6. حالا طوری بایستید که پای چپتان روی نقطه اول (غرب) و پای راستتان روی نقطه دوم (شرق) باشد. در این حالت، روبروی شما \u003Cstrong>شمال\u003C\u002Fstrong> و پشت سرتان \u003Cstrong>جنوب\u003C\u002Fstrong> خواهد بود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>3. روش استفاده از ساعت عقربه‌دار:\u003C\u002Fstrong> اگر ساعت مچی عقربه‌دار به دست دارید، می‌توانید از آن به عنوان یک قطب‌نمای ساده استفاده کنید (این روش برای نیمکره شمالی زمین است). ساعت را به صورت افقی در کف دست بگیرید. عقربه \u003Cstrong>ساعت‌شمار\u003C\u002Fstrong> (عقربه کوتاه) را به سمت خورشید بگیرید، به طوری که سایه عقربه دقیقاً در امتداد خودش قرار گیرد. حالا زاویه بین عقربه ساعت‌شمار و عدد \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">12\u003C\u002Fspan> روی صفحه ساعت را در نظر بگیرید. \u003Cstrong>نیم‌ساز\u003C\u002Fstrong> این زاویه، جهت \u003Cstrong>جنوب\u003C\u002Fstrong> را نشان می‌دهد. به زبان ساده‌تر، اگر یک چوب‌کبریت را درست در وسط فاصله عقربه ساعت‌شمار و عدد \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">12\u003C\u002Fspan> قرار دهید، آن چوب‌کبریت جهت شمالی-جنوبی دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">جهت‌یابی در شب: نقشه‌خوانی از آسمان\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>شب‌ها که خورشید در کار نیست، ستارگان نقشه‌خوان ما می‌شوند. مهم‌ترین ستاره برای ما در نیمکره شمالی، \u003Cstrong>ستاره قطبی\u003C\u002Fstrong> است. این ستاره تقریباً همیشه در جای ثابتی در آسمان قرار دارد و جهت \u003Cstrong>شمال\u003C\u002Fstrong> را نشان می‌دهد. اما چگونه آن را پیدا کنیم؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>برای یافتن ستاره قطبی، باید به دنبال دو صورت فلکی معروف باشید: \u003Cstrong>دب اکبر\u003C\u002Fstrong> (خرس بزرگ) و \u003Cstrong>ذات‌الکرسی\u003C\u002Fstrong>. دب اکبر هفت ستاره دارد که به شکل یک ملاقه یا آبگردان در آسمان دیده می‌شود. دو ستاره انتهای «کاسه» ملاقه (که به آنها «ستاره‌های راهنما» می‌گویند) را در نظر بگیرید. خطی فرضی بین این دو ستاره رسم کنید و این خط را به اندازه \u003Cstrong>پنج برابر\u003C\u002Fstrong> فاصله بین همان دو ستاره ادامه دهید. به این ترتیب به ستاره نسبتاً پرنوری می‌رسید که همان ستاره قطبی است. صورت فلکی ذات‌الکرسی نیز که شبیه حرف \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">W\u003C\u002Fspan> انگلیسی است، تقریباً در طرف مقابل دب اکبر قرار دارد و می‌توان از آن هم برای پیدا کردن ستاره قطبی استفاده کرد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>اگر ماه در آسمان باشد، می‌توان از آن نیز کمک گرفت. در نیمه اول ماه قمری، اگر دو سر هلال ماه را با خطی فرضی به هم وصل کنید، شکلی شبیه حرف انگلیسی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">P\u003C\u002Fspan> ایجاد می‌شود. در این حالت، سمت \u003Cstrong>برآمده\u003C\u002Fstrong> هلال، جهت \u003Cstrong>غرب\u003C\u002Fstrong> را نشان می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا خورشید همیشه دقیقاً از شرق طلوع می‌کند؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. این یک باور رایج اما نادرست است. خورشید فقط در دو روز از سال (اعتدال بهاری و پاییزی) دقیقاً از شرق جغرافیایی طلوع و در غرب غروب می‌کند. در سایر روزها، بسته به فصل، محل طلوع و غروب تا حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">23.5\u003C\u002Fspan> درجه به سمت شمال یا جنوب جابه‌جا می‌شود. بنابراین، روش طلوع و غروب فقط یک تخمین تقریبی و سریع ارائه می‌دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا روش ساعت عقربه‌دار برای نیمکره جنوبی زمین هم جواب می‌دهد؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر، روش توضیح‌ داده‌شده مخصوص نیمکره شمالی است. در نیمکره جنوبی، روش متفاوتی به کار می‌رود. در آنجا باید عدد \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">12\u003C\u002Fspan> روی ساعت را به سمت خورشید بگیرید. نیم‌ساز زاویه بین عدد \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">12\u003C\u002Fspan> و عقربه ساعت‌شمار، این بار جهت \u003Cstrong>شمال\u003C\u002Fstrong> را نشان می‌دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> اگر هوا ابری باشد و خورشید یا ستاره‌ها دیده نشوند، چه کار کنیم؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> در چنین شرایطی می‌توان از نشانه‌های طبیعی دیگر به عنوان آخرین راه‌حل و با احتیاط زیاد استفاده کرد. برای مثال، در نیمکره شمالی، تنه درختان جنگلی ممکن است در سمت شمال (به دلیل دریافت نور کمتر) پوشیده از \u003Cstrong>خزه\u003C\u002Fstrong> باشند. همچنین، حلقه‌های سنی در مقطع یک درخت بریده‌شده در سمت جنوب (به دلیل رشد بیشتر) معمولاً پهن‌تر و با فاصله بیشتری از هم هستند. توجه کنید که این روش‌ها بسیار تقریبی و غیردقیق هستند و تحت تأثیر عوامل محلی زیادی قرار می‌گیرند، بنابراین فقط در کنار سایر روش‌ها و در صورت ناچاری می‌توان به آنها اتکا کرد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> جهت‌یابی با خورشید و ستارگان یک مهارت ارزشمند است که با کمی تمرین می‌توانید بر آن مسلط شوید. به خاطر داشته باشید که دقت این روش‌ها نسبی است و برای مسیریابی دقیق، استفاده از قطب‌نما یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">GPS\u003C\u002Fspan> توصیه می‌شود. نکته کلیدی این است که ابتدا یک جهت (مثلاً شمال با ستاره قطبی، یا شرق با روش سایه) را با دقت بیشتری پیدا کنید، سپس با استفاده از روابط بین جهات اصلی، بقیه را مشخص نمایید. دفعه بعد که به اردو یا پیاده‌روی می‌روید، حتما این روش‌ها را امتحان کنید و از پیدا کردن مسیر با کمک طبیعت لذت ببرید.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>1. \u003Cstrong>ستاره قطبی (Polaris)\u003C\u002Fstrong>: درخشان‌ترین ستاره صورت فلکی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Ursa Minor\u003C\u002Fspan> (خرس کوچک). به دلیل نزدیکی به محور چرخش زمین، تقریباً ثابت به نظر می‌رسد و جهت شمال جغرافیایی را نشان می‌دهد.\u003Cbr>\r\n2. \u003Cstrong>دب اکبر (Ursa Major)\u003C\u002Fstrong>: یکی از معروف‌ترین صورت‌های فلکی در نیمکره شمالی، متشکل از هفت ستاره که به شکل یک ملاقه دیده می‌شود. دو ستاره انتهایی کاسه آن، «راهنمای» یافتن ستاره قطبی هستند.\u003Cbr>\r\n3. \u003Cstrong>ذات‌الکرسی (Cassiopeia)\u003C\u002Fstrong>: صورت فلکی دیگری در نیمکره شمالی با پنج ستاره برجسته که به شکل حرف \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">W\u003C\u002Fspan> یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">M\u003C\u002Fspan> قرار گرفته‌اند. این صورت فلکی نیز برای یافتن ستاره قطبی کاربرد دارد.\u003Cbr>\r\n4. \u003Cstrong>اعتدال (Equinox)\u003C\u002Fstrong>: زمان‌هایی از سال (اوایل بهار و پاییز) که طول روز و شب تقریباً برابر می‌شود و خورشید دقیقاً از نقطه شرق حقیقی طلوع و در غرب حقیقی غروب می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">جهت‌یابی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">ستاره قطبی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">جهت‌یابی با خورشید\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">صورت فلکی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">جهات جغرافیایی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"پایهٔ نهم","علوم نهم","جهت‌یابی",988,"2025-12-16 13:47:11","2026-08-24 19:11:40","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F25","19:11 1405\u002F06\u002F2",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},8189,"فشار در گاز: گازها نیز مانند مایعات فشار وارد می‌کنند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYtoMF4ovxyLsxr6Nf2ln_200.png","2026-08-28 17:59:40","فشار-در-گاز-گازها-نیز-مانند-مایعات-فشار-وارد-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8189\u002Fفشار-در-گاز-گازها-نیز-مانند-مایعات-فشار-وارد-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8189\u002Fفشار-در-گاز-گازها-نیز-مانند-مایعات-فشار-وارد-میکنند","1405\u002F06\u002F6",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":230},8190,"ستون هوا: لایه‌ای از هوا روی سطح زمین که باعث ایجاد فشار هوا می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYvg6GeicjWBtv18z5Pbq_200.png","2026-08-28 17:56:28","ستون-هوا-لایهای-از-هوا-روی-سطح-زمین-که-باعث-ایجاد-فشار-هوا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8190\u002Fستون-هوا-لایهای-از-هوا-روی-سطح-زمین-که-باعث-ایجاد-فشار-هوا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8190\u002Fستون-هوا-لایهای-از-هوا-روی-سطح-زمین-که-باعث-ایجاد-فشار-هوا-میشود",{"id":240,"title":241,"cat":199,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":211,"update_jalali":230},8191,"کاهش فشار هوا: پدیده‌ای که در ارتفاعات رخ می‌دهد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fp2cirvio7x1mYqmherYx_200.png","2026-08-28 17:53:08","کاهش-فشار-هوا-پدیدهای-که-در-ارتفاعات-رخ-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8191\u002Fکاهش-فشار-هوا-پدیدهای-که-در-ارتفاعات-رخ-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8191\u002Fکاهش-فشار-هوا-پدیدهای-که-در-ارتفاعات-رخ-میدهد",{"id":248,"title":249,"cat":199,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":211,"update_jalali":230},8144,"نوع آب‌وهوای گذشته: شرایط آب‌وهوایی که از طریق مطالعه فسیل‌ها قابل تشخیص است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F6v6IA0Q7U6d79iE2Zat5_200.png","2026-08-28 17:48:18","نوع-آبوهوای-گذشته-شرایط-آبوهوایی-که-از-طریق-مطالعه-فسیلها-قابل-تشخیص-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8144\u002Fنوع-آبوهوای-گذشته-شرایط-آبوهوایی-که-از-طریق-مطالعه-فسیلها-قابل-تشخیص-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8144\u002Fنوع-آبوهوای-گذشته-شرایط-آبوهوایی-که-از-طریق-مطالعه-فسیلها-قابل-تشخیص-است",{"id":256,"title":257,"cat":199,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":211,"update_jalali":230},8145,"سنگ تبخیری: سنگی مانند گچ یا نمک که در محیط خشک و گرم تشکیل می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHojwwzUPv6QVHQUGNhVx_200.png","2026-08-28 17:45:22","سنگ-تبخیری-سنگی-مانند-گچ-یا-نمک-که-در-محیط-خشک-و-گرم-تشکیل-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8145\u002Fسنگ-تبخیری-سنگی-مانند-گچ-یا-نمک-که-در-محیط-خشک-و-گرم-تشکیل-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8145\u002Fسنگ-تبخیری-سنگی-مانند-گچ-یا-نمک-که-در-محیط-خشک-و-گرم-تشکیل-میشود",{"id":264,"title":265,"cat":199,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":211,"update_jalali":230},8147,"فسیل مرجان: فسیلی که نشان‌دهنده محیط کم‌عمق و گرم دریایی در گذشته است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FgitOhEpsHdQJjb2s1yIz_200.png","2026-08-28 17:42:19","فسیل-مرجان-فسیلی-که-نشاندهنده-محیط-کمعمق-و-گرم-دریایی-در-گذشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8147\u002Fفسیل-مرجان-فسیلی-که-نشاندهنده-محیط-کمعمق-و-گرم-دریایی-در-گذشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8147\u002Fفسیل-مرجان-فسیلی-که-نشاندهنده-محیط-کمعمق-و-گرم-دریایی-در-گذشته-است",{"id":272,"title":273,"cat":199,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":211,"update_jalali":230},8149,"اصل «حال، کلیدی برای گذشته است»: استفاده از فرایندهای امروزی برای درک گذشته زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FfAn3EqDGg64VJKlaOra8_200.png","2026-08-28 17:40:00","اصل-حال-کلیدی-برای-گذشته-است-استفاده-از-فرایندهای-امروزی-برای-درک-گذشته-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8149\u002Fاصل-حال-کلیدی-برای-گذشته-است-استفاده-از-فرایندهای-امروزی-برای-درک-گذشته-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8149\u002Fاصل-حال-کلیدی-برای-گذشته-است-استفاده-از-فرایندهای-امروزی-برای-درک-گذشته-زمین",{"id":280,"title":281,"cat":199,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":211,"update_jalali":230},8151,"فشار: مقدار نیروی وارد بر واحد سطح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FecP1TmRYzMiQCv2LwYzt_200.png","2026-08-28 17:37:09","فشار-مقدار-نیروی-وارد-بر-واحد-سطح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8151\u002Fفشار-مقدار-نیروی-وارد-بر-واحد-سطح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8151\u002Fفشار-مقدار-نیروی-وارد-بر-واحد-سطح",{"id":288,"title":289,"cat":199,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":211,"update_jalali":230},8153,"یکای فشار: پاسکال، برابر با یک نیوتون بر متر مربع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F2NsVzv3kyR0PIGUsb9Z1_200.png","2026-08-28 17:28:59","یکای-فشار-پاسکال-برابر-با-یک-نیوتون-بر-متر-مربع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8153\u002Fیکای-فشار-پاسکال-برابر-با-یک-نیوتون-بر-متر-مربع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8153\u002Fیکای-فشار-پاسکال-برابر-با-یک-نیوتون-بر-متر-مربع",{"id":296,"title":297,"cat":199,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":211,"update_jalali":230},8154,"تأثیر سطح بر فشار: کاهش سطح → افزایش فشار، افزایش سطح → کاهش فشار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F6gpdXme8ApQxPIdOoXlJ_200.png","2026-08-28 17:25:04","تأثیر-سطح-بر-فشار-کاهش-سطح-افزایش-فشار-افزایش-سطح-کاهش-فشار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8154\u002Fتأثیر-سطح-بر-فشار-کاهش-سطح-افزایش-فشار-افزایش-سطح-کاهش-فشار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8154\u002Fتأثیر-سطح-بر-فشار-کاهش-سطح-افزایش-فشار-افزایش-سطح-کاهش-فشار",{"id":304,"title":305,"cat":199,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":211,"update_jalali":230},8156,"نیروی وارد بر سطح: نیرویی مانند وزن که باعث ایجاد فشار می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvkYgd3getQ0Jwnu9mrhK_200.png","2026-08-28 17:21:34","نیروی-وارد-بر-سطح-نیرویی-مانند-وزن-که-باعث-ایجاد-فشار-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8156\u002Fنیروی-وارد-بر-سطح-نیرویی-مانند-وزن-که-باعث-ایجاد-فشار-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8156\u002Fنیروی-وارد-بر-سطح-نیرویی-مانند-وزن-که-باعث-ایجاد-فشار-میشود",{"id":312,"title":313,"cat":199,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":211,"update_jalali":230},8158,"چوب‌اسکی: وسیله‌ای که با افزایش سطح تماس، فشار وارد بر برف را کم می‌کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fw2hplC076oj33wBiMzFc_200.png","2026-08-28 17:17:40","چوباسکی-وسیلهای-که-با-افزایش-سطح-تماس-فشار-وارد-بر-برف-را-کم-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8158\u002Fچوباسکی-وسیلهای-که-با-افزایش-سطح-تماس-فشار-وارد-بر-برف-را-کم-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8158\u002Fچوباسکی-وسیلهای-که-با-افزایش-سطح-تماس-فشار-وارد-بر-برف-را-کم-میکند"]