[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-8257":193,"$fvXzxfdTG4WSCfJ4nr06wcl8P1EnBpEwxYYeGKiE0-c0":216},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":207,"status":4,"views":208,"subdate":209,"up_date":210,"first_name":211,"last_name":212,"avatar":13,"cat_title":213,"subdate_jalali":214,"update_jalali":215},8257,1170,1171,4924,"نیروى هسته اى: نیروی قوی نگهدارنده نوکلئون‌ها در هسته",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FF2xj5qiMGgNoson47F97_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله نیروی هسته‌ای\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 32px; font-weight: 800\">نیروی هسته‌ای: نیروی قوی نگهدارندهٔ هسته\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">قوی‌ترین نیروی طبیعت که جهان اتمی را از فروپاشی نجات می‌دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">نیروی هسته‌ای\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> قوی، نیروی بنیادی و شگفت‌انگیزی است که پروتون‌ها و نوترون‌ها را در هستهٔ اتم به یکدیگر می‌چسباند و در برابر دافعهٔ قدرتمند الکتریکی میان پروتون‌های هم‌بار مقاومت می‌کند. این مقاله به زبان ساده به بررسی چیستی این نیرو، ویژگی‌های منحصربه‌فرد آن مانند برد کوتاه و استقلال از بار، نقش آن در پایداری هسته و شکافت و همجوشی هسته‌ای، و همچنین مقایسهٔ آن با سایر نیروهای بنیادی طبیعت می‌پردازد. مثال‌های ساده و جداول گویا، درک این مفهوم کلیدی فیزیک را برای دانش‌آموزان مقاطع مختلف تحصیلی آسان می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ساختمان اتم و معمای پایداری هسته\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک نیروی هسته‌ای، ابتدا باید ساختمان اتم را مرور کنیم. هر اتم از یک هستهٔ کوچک و متراکم و الکترون‌هایی که به دور آن می‌چرخند تشکیل شده است. هسته خود از ذرات ریزتری به نام \u003Cstrong>نوکلئون\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> ساخته شده که شامل \u003Cstrong>پروتون\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> (با بار الکتریکی مثبت) و \u003Cstrong>نوترون\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> (بدون بار الکتریکی یا خنثی) است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>حالا یک معما پیش می‌آید: پروتون‌ها بار مثبت دارند و طبق قانون کولن، بارهای همنام یکدیگر را دفع می‌کنند. نیروی این دافعهٔ الکتریکی در فاصله‌های بسیار کوچک درون هسته، فوق‌العاده قوی است. برای مثال، دو پروتون در فاصله‌ای که در هسته دارند، یکدیگر را با نیرویی حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">100\u003C\u002Fspan> نیوتن دفع می‌کنند! پس سؤال اینجاست: چه نیروی قدرتمندی این پروتون‌ها را کنار هم نگه می‌دارد و ماناز فروپاشی فوری هسته می‌شود؟ پاسخ، \u003Cstrong>«نیروی هسته‌ای قوی»\u003C\u002Fstrong> است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه اجزای اصلی اتم\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ذره\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">بار الکتریکی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">جرم نسبی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">موقعیت\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پروتون\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">+1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">~1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">درون هسته\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نوترون\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">~1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">درون هسته\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">الکترون\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">-1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نسبتاً ناچیز\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حرکت به دور هسته\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ویژگی‌های شگفت‌انگیز نیروی هسته‌ای قوی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>این نیرو با نیروهای آشنایی مثل گرانش یا الکترومغناطیس تفاوت‌های اساسی دارد. درک این ویژگی‌ها کلید فهم کارکرد هسته است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۱. قوی‌ترین نیروی شناخته‌شده:\u003C\u002Fstrong> نیروی هسته‌ای قوی، حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">100\u003C\u002Fspan> برابر قوی‌تر از نیروی دافعهٔ الکترومغناطیسی بین پروتون‌هاست. همین قدرت است که بر دافعه غلبه می‌کند. اگر نیروی هسته‌ای نبود، هیچ هسته‌ای به جز ساده‌ترین آن (هیدروژن) نمی‌توانست وجود داشته باشد و جهان از اتم‌های سنگین‌تر خالی می‌شد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۲. برد بسیار کوتاه:\u003C\u002Fstrong> برخلاف گرانش و الکترومغناطیس که تا بی‌نهایت اثر می‌کنند، نیروی هسته‌ای فقط در فاصله‌های بسیار کوچک (در حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$10^{-15}$\u003C\u002Fspan> متر یا یک \u003Cstrong>فمتومتر\u003C\u002Fstrong>) عمل می‌کند. به محض اینکه نوکلئون‌ها از این فاصله فاصله بگیرند، نیروی بین آنها به سرعت به صفر می‌رسد. می‌توان آن را مانند چسبی فوق‌العاده قوی اما با طول بسیار کوتاه تصور کرد که فقط وقتی ذرات در تماس نزدیک هستند می‌چسبند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۳. استقلال از بار الکتریکی:\u003C\u002Fstrong> این نیرو برای پروتون-پروتون، پروتون-نوترون و نوترون-نوترون تقریباً یکسان است. به این ویژگی \u003Cstrong>«استقلال از بار»\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> می‌گویند. یعنی نیروی هسته‌ای، نوکلئون‌ها را فارغ از بار الکتریکیشان به یک اندازه جذب می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>مثال ساده:\u003C\u002Fstrong> فرض کنید پروتون‌ها مانند آهنرباهایی هستند که قطب‌های همنام آن‌ها (بار مثبت) رو به هم قرار گرفته و همدیگر را با نیروی زیادی دفع می‌کنند. نیروی هسته‌ای مانند یک نوار چسب بسیار محکم و کوتاه است که این آهنرباها را، علیرغم دافعهٔ شدید، محکم به هم می‌چسباند. البته این چسب فقط روی سطح بسیار کوچکی از آهنربا (فمتومتر) اثر می‌گذارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نیروی هسته‌ای چگونه پایداری و واپاشی را تعیین می‌کند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>تعادل بین نیروی جاذبهٔ هسته‌ای قوی و نیروی دافعهٔ الکترومغناطیسی، سرنوشت یک هسته را مشخص می‌کند. هسته‌های سبک (مثل هلیم، کربن، اکسیژن) معمولاً بسیار پایدارند زیرا نیروی هسته‌ای به خوبی بر دافعه غلبه دارد. اما با افزایش تعداد پروتون‌ها (عدد اتمی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Z\u003C\u002Fspan>)، دافعهٔ الکتریکی جمعی افزایش می‌یابد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>برای حفظ پایداری در هسته‌های سنگین‌تر، طبیعت راه‌حل جالبی دارد: افزودن نوترون. نوترون‌ها نیروی هسته‌ای جاذبه اضافه می‌کنند اما چون بار ندارند، به دافعهٔ الکتریکی اضافه نمی‌کنند. به همین دلیل در هسته‌های سنگین‌تر، نسبت نوترون به پروتون بیشتر از هسته‌های سبک است. برای مثال، هستهٔ آهن-\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">56\u003C\u002Fspan> (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$_{26}^{56}\\text{Fe}$\u003C\u002Fspan>) با \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">26\u003C\u002Fspan> پروتون و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">30\u003C\u002Fspan> نوترون، یکی از پایدارترین هسته‌هاست.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>اگر هسته‌ای از حد معینی سنگین‌تر شود (مثل اورانیوم-\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">238\u003C\u002Fspan>)، دافعهٔ الکتریکی ممکن است بر جاذبهٔ هسته‌ای غلبه کند و هسته ناپایدار شده و دچار \u003Cstrong>«واپاشی»\u003C\u002Fstrong> یا \u003Cstrong>«شکافت»\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> شود. در واپاشی، هسته ذراتی مانند ذرهٔ آلفا (هسته هلیم) یا بتا (الکترون) گسیل می‌کند. در شکافت، هستهٔ سنگین به دو هستهٔ سبک‌تر تقسیم می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"نمونه‌ای از پایداری هسته‌ها\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">عنصر (نماد)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تعداد پروتون (Z)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تعداد نوترون (N)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">پایداری\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">هلیم (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">He\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">بسیار پایدار\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آهن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Fe\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">26\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">30\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">پایدار\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اورانیوم-\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">238\u003C\u002Fspan> (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">U\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">92\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">146\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #fee2e2; border-radius: 999px; color: #991b1b; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">ناپایدار (رادیواکتیو)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کاربردهای عملی: از نیروگاه تا ستارگان\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>انرژی حاصل از تغییرات در چسبندگی هسته‌ای (انرژی پیوند هسته‌ای) منبع عظیمی است که در دو فرآیند معکوس آزاد می‌شود: \u003Cstrong>شکافت هسته‌ای\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>همجوشی هسته‌ای\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>شکافت هسته‌ای:\u003C\u002Fstrong> در این فرآیند، یک هستهٔ سنگین ناپایدار (مثل اورانیوم-\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">235\u003C\u002Fspan>) با جذب یک نوترون به دو هستهٔ سبک‌تر شکافته می‌شود. در این شکافت، علاوه بر تولید هسته‌های سبک‌تر، تعدادی نوترون جدید و مقدار بسیار زیادی انرژی آزاد می‌شود. این انرژی گرمایی، آب را به بخار تبدیل کرده و توربین‌های \u003Cstrong>نیروگاه هسته‌ای\u003C\u002Fstrong> را به حرکت درمی‌آورد و برق تولید می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>همجوشی هسته‌ای:\u003C\u002Fstrong> این فرآیند عکس شکافت است. در همجوشی، دو هستهٔ بسیار سبک (مثل دوتریوم و تریتیوم که ایزوتوپ‌های هیدروژن هستند) تحت دما و فشار فوق‌العاده بالا به هم جوش می‌خورند و یک هستهٔ سنگین‌تر (هلیم) تولید می‌کنند. در این فرآیند هم انرژی بسیار بیشتری نسبت به شکافت آزاد می‌شود. همجوشی، منبع انرژی خورشید و سایر ستارگان است. دانشمندان در تلاشند تا این فرآیند را روی زمین مهار کنند تا منبعی پاک و تقریباً بی‌پایان از انرژی فراهم شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>یک فرمول ساده برای انرژی:\u003C\u002Fstrong> رابطهٔ معروف آلبرت اینشتین \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$E=mc^2$\u003C\u002Fspan> کلید فهم منبع این انرژی عظیم است. در فرآیندهای هسته‌ای، بخش کوچکی از جرم (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$m$\u003C\u002Fspan>) به انرژی خالص (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$E$\u003C\u002Fspan>) تبدیل می‌شود. زیرا سرعت نور (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$c$\u003C\u002Fspan>) عدد بسیار بزرگی است، تبدیل حتی مقدار ناچیزی از جرم، انرژی چشمگیری تولید می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال ۱:\u003C\u002Fstrong> آیا نیروی هسته‌ای قوی همان چیزی است که در انفجار بمب اتمی یا راکتور هسته‌ای رخ می‌دهد؟\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; margin-top: 8px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> بله، اما به طور غیرمستقیم. آنچه در این پدیده‌ها رها می‌شود، \u003Cem>انرژی ذخیره شده در اثر نیروی هسته‌ای\u003C\u002Fem> است. نیروی هسته‌ای قوی خودش مانند یک چسب قوی عمل می‌کند و انرژی را در هسته ذخیره می‌کند. وقتی هسته‌ای شکافته یا همجوشی می‌کند، بخشی از این انرژی پیوند آزاد شده و به شکل گرما و نور ظاهر می‌گردد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال ۲:\u003C\u002Fstrong> چرا با وجود این همه نیروی جاذبهٔ قوی، هسته‌های بزرگ خودبه‌خود از هم نمی‌پاشند؟ مگر نیروی هسته‌ای برد کوتاه ندارد؟\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; margin-top: 8px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> این یک پرسش بسیار هوشمندانه است. در هسته‌های بزرگ، هر نوکلئون فقط با نوکلئون‌های همسایهٔ نزدیک خود (در محدودهٔ برد نیروی هسته‌ای) پیوند دارد. این ویژگی را \u003Cem>اشباع‌شدگی\u003C\u002Fem> می‌نامند. در عین حال، دافعهٔ الکتریکی بین پروتون‌ها برد بلند دارد و هر پروتون، دافعهٔ تمام پروتون‌های دیگر را احساس می‌کند. در هسته‌های بسیار سنگین، همین دافعهٔ جمعی بلندبرد است که می‌تواند بر جاذبهٔ هسته‌ای کوتاه‌برد و اشباع‌شده غلبه کند و منجر به ناپایداری شود.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال ۳:\u003C\u002Fstrong> آیا نیروی هسته‌ای قوی فقط بین پروتون و نوترون است یا بین خود پروتون‌ها هم هست؟\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; margin-top: 8px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> نیروی هسته‌ای قوی بین هر جفت نوکلئونی (پروتون-پروتون، پروتون-نوترون، نوترون-نوترون) عمل می‌کند. این همان ویژگی «استقلال از بار» است. در واقع، نیروی جاذبهٔ بین دو پروتون، ترکیبی از دو نیروست: \u003Cem>دافعهٔ الکتریکی قوی\u003C\u002Fem> (به دلیل بار مثبت) و \u003Cem>جاذبهٔ هسته‌ای بسیار قوی‌تر\u003C\u002Fem> (در فاصله‌های بسیار نزدیک). در فاصله‌های هسته‌ای، جاذبهٔ هسته‌ای بر دافعه غلبه می‌کند و پروتون‌ها را کنار هم نگه می‌دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> نیروی هسته‌ای قوی، قوی‌ترین و در عین حال با برد کوتاه‌ترین نیروی بنیادی طبیعت است که با چسباندن پروتون‌ها و نوترون‌ها به یکدیگر، هستهٔ اتم را از فروپاشی نجات می‌دهد. این نیرو مستقل از بار الکتریکی است و پایداری یا ناپایداری عناصر را تعیین می‌کند. انرژی عظیم نهفته در پیوندهای هسته‌ای، منبع کار نیروگاه‌های هسته‌ای (شکافت) و درخشش خورشید (همجوشی) است. درک این نیرو، کلید فهم جهان در مقیاس اتمی و منشأ انرژی ستارگان است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>نیروی هسته‌ای قوی (Strong Nuclear Force):\u003C\u002Fstrong> یکی از چهار نیروی بنیادی طبیعت که مسئول نگه داشتن کوارک‌ها درون پروتون و نوترون و همچنین نگه داشتن خود پروتون‌ها و نوترون‌ها درون هسته است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>نوکلئون (Nucleon):\u003C\u002Fstrong> ذره‌ای که در هستهٔ اتم یافت می‌شود. پروتون و نوترون دو نوع نوکلئون هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>پروتون (Proton):\u003C\u002Fstrong> ذره‌ای با بار الکتریکی مثبت که در هستهٔ اتم قرار دارد. عدد اتمی یک عنصر برابر با تعداد پروتون‌های هستهٔ آن است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>نوترون (Neutron):\u003C\u002Fstrong> ذره‌ای بدون بار الکتریکی (خنثی) که در هستهٔ اتم قرار دارد و همراه با پروتون‌ها، جرم اصلی اتم را تشکیل می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>استقلال از بار (Charge Independence):\u003C\u002Fstrong> ویژگی نیروی هسته‌ای قوی که طبق آن، نیروی بین دو نوکلئون مستقل از بار الکتریکی آنها (پروتون یا نوترون بودن) است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>شکافت هسته‌ای (Nuclear Fission):\u003C\u002Fstrong> فرآیندی که در آن یک هستهٔ سنگین به دو یا چند هستهٔ سبک‌تر شکافته می‌شود و همراه با آن انرژی و نوترون آزاد می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>همجوشی هسته‌ای (Nuclear Fusion):\u003C\u002Fstrong> فرآیندی که در آن دو هستهٔ سبک تحت شرایط دما و فشار بسیار بالا به هم می‌پیوندند و هسته‌ای سنگین‌تر تولید می‌کنند و مقدار زیادی انرژی آزاد می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نیروی هسته‌ای قوی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پایداری هسته اتم\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">شکافت و همجوشی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نوکلئون پروتون نوترون\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">انرژی هسته‌ای\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205,206],"نیروى هسته اى","Nuclear force","فیزیک دوازدهم","پایه دوازدهم",0,303,"2025-12-15 23:49:58","2026-08-19 09:31:56","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F24","9:31 1405\u002F05\u002F28",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,241,249,257,265,273,281,289,297,305,313],{"id":225,"title":226,"cat":199,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":213,"update_jalali":232},7701,"آستانهٔ دردناکى: حداقل شدت صوت ایجادکننده درد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlVFoIsv5riLsMk2Gt8WA_200.png","2026-08-20 02:25:42","آستانه-دردناکى-حداقل-شدت-صوت-ایجادکننده-درد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7701\u002Fآستانه-دردناکى-حداقل-شدت-صوت-ایجادکننده-درد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7701\u002Fآستانه-دردناکى-حداقل-شدت-صوت-ایجادکننده-درد","1405\u002F05\u002F29",{"id":234,"title":235,"cat":199,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":213,"update_jalali":232},7703,"آستانهٔ شنواىى: حداقل شدت صوت قابل شنیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlFfkFnVTBLiFxViurMjJ_200.png","2026-08-20 02:23:42","آستانه-شنواىى-حداقل-شدت-صوت-قابل-شنیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7703\u002Fآستانه-شنواىى-حداقل-شدت-صوت-قابل-شنیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7703\u002Fآستانه-شنواىى-حداقل-شدت-صوت-قابل-شنیدن",{"id":242,"title":243,"cat":199,"pic":244,"up_date":245,"title_url":246,"url":247,"legacy_url":248,"cat_title":213,"update_jalali":232},7705,"آشفتگى: تغییر موضعی در محیط برای ایجاد موج","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F1ynzQB0jSQoYL4lqCuF1_200.png","2026-08-20 02:19:22","آشفتگى-تغییر-موضعی-در-محیط-برای-ایجاد-موج","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7705\u002Fآشفتگى-تغییر-موضعی-در-محیط-برای-ایجاد-موج","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7705\u002Fآشفتگى-تغییر-موضعی-در-محیط-برای-ایجاد-موج",{"id":250,"title":251,"cat":199,"pic":252,"up_date":253,"title_url":254,"url":255,"legacy_url":256,"cat_title":213,"update_jalali":232},7707,"آشکارسازى: شناسایی وجود پدیده فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvKow1UCtZR5ZZsfnkMG4_200.png","2026-08-20 02:16:56","آشکارسازى-شناسایی-وجود-پدیده-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7707\u002Fآشکارسازى-شناسایی-وجود-پدیده-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7707\u002Fآشکارسازى-شناسایی-وجود-پدیده-فیزیکی",{"id":258,"title":259,"cat":199,"pic":260,"up_date":261,"title_url":262,"url":263,"legacy_url":264,"cat_title":213,"update_jalali":232},7709,"آونگ: جرم معلق از نقطه ثابت برای نوسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FdwFUUwrikLwk8B3Yrqi7_200.png","2026-08-20 02:15:00","آونگ-جرم-معلق-از-نقطه-ثابت-برای-نوسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7709\u002Fآونگ-جرم-معلق-از-نقطه-ثابت-برای-نوسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7709\u002Fآونگ-جرم-معلق-از-نقطه-ثابت-برای-نوسان",{"id":266,"title":267,"cat":199,"pic":268,"up_date":269,"title_url":270,"url":271,"legacy_url":272,"cat_title":213,"update_jalali":232},7710,"آونگ ساده: نقطه‌جرم معلق از رشته بدون جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F3smIxMgsrrgH1QppnUBQ_200.png","2026-08-20 02:13:38","آونگ-ساده-نقطهجرم-معلق-از-رشته-بدون-جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7710\u002Fآونگ-ساده-نقطهجرم-معلق-از-رشته-بدون-جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7710\u002Fآونگ-ساده-نقطهجرم-معلق-از-رشته-بدون-جرم",{"id":274,"title":275,"cat":199,"pic":276,"up_date":277,"title_url":278,"url":279,"legacy_url":280,"cat_title":213,"update_jalali":232},7712,"آىنهٔ تخت: سطح صیقلی بازتاب‌دهنده نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRD3Z3rUNIxQiTyvySnYv_200.png","2026-08-20 02:11:58","آىنه-تخت-سطح-صیقلی-بازتابدهنده-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7712\u002Fآىنه-تخت-سطح-صیقلی-بازتابدهنده-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7712\u002Fآىنه-تخت-سطح-صیقلی-بازتابدهنده-نور",{"id":282,"title":283,"cat":199,"pic":284,"up_date":285,"title_url":286,"url":287,"legacy_url":288,"cat_title":213,"update_jalali":232},7714,"اثر دوپلر: تغییر بسامد موج به دلیل حرکت منبع یا ناظر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAEewHxZY2hNhim1RJ2JW_200.png","2026-08-20 02:10:22","اثر-دوپلر-تغییر-بسامد-موج-به-دلیل-حرکت-منبع-یا-ناظر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7714\u002Fاثر-دوپلر-تغییر-بسامد-موج-به-دلیل-حرکت-منبع-یا-ناظر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7714\u002Fاثر-دوپلر-تغییر-بسامد-موج-به-دلیل-حرکت-منبع-یا-ناظر",{"id":290,"title":291,"cat":199,"pic":292,"up_date":293,"title_url":294,"url":295,"legacy_url":296,"cat_title":213,"update_jalali":232},7716,"اثر فوتوالکترىک: انتشار الکترون از سطح به دلیل تابش نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FL4FoOUjgmBlfDfbqAWgs_200.png","2026-08-20 02:08:25","اثر-فوتوالکترىک-انتشار-الکترون-از-سطح-به-دلیل-تابش-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7716\u002Fاثر-فوتوالکترىک-انتشار-الکترون-از-سطح-به-دلیل-تابش-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7716\u002Fاثر-فوتوالکترىک-انتشار-الکترون-از-سطح-به-دلیل-تابش-نور",{"id":298,"title":299,"cat":199,"pic":300,"up_date":301,"title_url":302,"url":303,"legacy_url":304,"cat_title":213,"update_jalali":232},7718,"اجاق میکروموج: دستگاه پخت‌وپز با امواج میکرو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FJ8OGb9afvV5f0QFpvD6M_200.png","2026-08-20 02:07:04","اجاق-میکروموج-دستگاه-پختوپز-با-امواج-میکرو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7718\u002Fاجاق-میکروموج-دستگاه-پختوپز-با-امواج-میکرو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7718\u002Fاجاق-میکروموج-دستگاه-پختوپز-با-امواج-میکرو",{"id":306,"title":307,"cat":199,"pic":308,"up_date":309,"title_url":310,"url":311,"legacy_url":312,"cat_title":213,"update_jalali":232},7719,"ارتعاش: حرکت دوره‌ای حول نقطه تعادل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F9mJCLJjtiFNQtfPacs8l_200.png","2026-08-20 01:59:53","ارتعاش-حرکت-دورهای-حول-نقطه-تعادل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7719\u002Fارتعاش-حرکت-دورهای-حول-نقطه-تعادل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7719\u002Fارتعاش-حرکت-دورهای-حول-نقطه-تعادل",{"id":314,"title":315,"cat":199,"pic":316,"up_date":317,"title_url":318,"url":319,"legacy_url":320,"cat_title":213,"update_jalali":232},7721,"ارتفاع صوت: حس شنوایی مرتبط با بسامد صوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNYtyPvbgpXRNA8sSYeUs_200.png","2026-08-20 01:58:12","ارتفاع-صوت-حس-شنوایی-مرتبط-با-بسامد-صوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7721\u002Fارتفاع-صوت-حس-شنوایی-مرتبط-با-بسامد-صوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7721\u002Fارتفاع-صوت-حس-شنوایی-مرتبط-با-بسامد-صوت"]