[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-8250":193,"$fWaWsNz5AxKbcJq9nMCKPjfSfAcXf6K6cOKPd1GYZnFI":216},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":207,"status":4,"views":208,"subdate":209,"up_date":210,"first_name":211,"last_name":212,"avatar":13,"cat_title":213,"subdate_jalali":214,"update_jalali":215},8250,1170,1171,4924,"نیروی خالص: مجموع برداری نیروهای وارد بر جسم",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FKGymC6r563ZNxdscDNxw_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله نیروی خالص\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">نیروی خالص: کلید درک حرکت\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">مجموع برداری همهٔ نیروهای وارد بر یک جسم، سرنوشت حرکت آن را رقم می‌زند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> نیروی خالص\u003Csup>[1]\u003C\u002Fsup> مفهومی بنیادی در فیزیک است که بیان می‌کند برای پیش‌بینی تغییر حرکت یک جسم، باید تمام نیروهای وارد بر آن را هم‌راستا و هم‌جهت (یعنی به صورت برداری) با هم جمع کنیم. اگر نیروی خالص صفر باشد، جسم یا ساکن می‌ماند یا با سرعت ثابت به حرکت خود ادامه می‌دهد. این مقاله با زبانی ساده و گام‌به‌گام، همراه با مثال‌های عینی و جدول‌های کاربردی، مفهوم نیروی خالص، محاسبهٔ آن در حالت‌های مختلف، و نقش تعیین‌کننده‌اش در قوانین حرکت نیوتن\u003Csup>[2]\u003C\u002Fsup> را برای دانش‌آموزان مقاطع مختلف توضیح می‌دهد. کلیدواژه‌های اصلی این بحث عبارتند از: \u003Cstrong>نیروی خالص\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>مجموع برداری\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>قانون اول نیوتن\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>تعادل نیروها\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>شتاب\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نیرو چیست و چگونه جمع می‌شود؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>نیرو یک کشش یا رانش است. وقتی شما به یک توپ ضربه می‌زنید، روی آن نیرو وارد می‌کنید. در زندگی روزمره، معمولاً چندین نیرو همزمان بر یک جسم اثر می‌گذارند. به عنوان مثال، وقتی کتابی روی میز قرار دارد، دو نیرو بر آن وارد می‌شود: نیروی وزن\u003Csup>[3]\u003C\u002Fsup> (به سمت پایین) و نیروی عمود سطح\u003Csup>[4]\u003C\u002Fsup> (به سمت بالا).\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>برای به دست آوردن اثر کلی این نیروها، باید آن‌ها را به صورت \u003Cstrong>برداری\u003C\u002Fstrong> جمع کنیم. یعنی علاوه بر بزرگی (مقدار عددی)، جهت آن‌ها را هم در نظر بگیریم. نیروهای هم‌جهت با هم جمع و نیروهای مخالف جهت از هم کم می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکتهٔ فرمولی:\u003C\u002Fstrong> نیروی خالص (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ \\vec{F}_{net} $\u003C\u002Fspan>) از جمع برداری تمام نیروهای منفرد به دست می‌آید: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ \\vec{F}_{net} = \\vec{F}_1 + \\vec{F}_2 + \\vec{F}_3 + ... $\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>مثال ساده: دو نفر یک ماشین خراب را با طناب می‌کشند. اگر هر دو در یک جهت و با نیروی یکسان \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">500 N\u003C\u002Fspan> بکشند، نیروی خالص در آن جهت برابر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1000 N\u003C\u002Fspan> است. اما اگر نفر سوم در جهت مخالف با نیروی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">200 N\u003C\u002Fspan> بکشد، نیروی خالص برابر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1000 - 200 = 800 N\u003C\u002Fspan> در جهت کشش اولیه خواهد بود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">حالت‌های مختلف نیروی خالص و اثر آن بر جسم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>نتیجهٔ نهایی جمع نیروها (نیروی خالص) می‌تواند یکی از سه حالت زیر را ایجاد کند. این حالت‌ها مستقیماً با \u003Cstrong>قانون اول نیوتن\u003C\u002Fstrong> مرتبط هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"حالت‌های مختلف نیروی خالص و نتیجه آن\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">شرح حالت\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نیروی خالص\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نتیجه بر روی حرکت جسم\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال عینی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">همه نیروها همدیگر را خنثی کنند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ \\vec{F}_{net} = 0 $\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>تعادل\u003C\u002Fstrong>: جسم اگر ساکن بوده، ساکن می‌ماند و اگر در حال حرکت بوده، با سرعت ثابت به حرکت خود ادامه می‌دهد. \u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">تعادل ایستا\u002Fپویا\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کتاب روی میز، یا خودرویی که با سرعت ثابت روی جادهٔ صاف حرکت می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نیروها در یک جهت غالب باشند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ \\vec{F}_{net} \\neq 0 $\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>شتاب\u003C\u002Fstrong>: جسم در جهت نیروی خالص شتاب می‌گیرد (سرعتش تغییر می‌کند). بزرگی شتاب با نیرو رابطهٔ مستقیم دارد. \u003Cstrong style=\"background: #fee2e2; border-radius: 999px; color: #991b1b; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">حرکت شتابدار\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شروع به حرکت یک دوچرخه، افتادن یک سیب از درخت.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نیروی خالص در خلاف جهت حرکت باشد.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ \\vec{F}_{net} $\u003C\u002Fspan> مخالف جهت سرعت\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>کاهش سرعت (شتاب منفی)\u003C\u002Fstrong>: جسم متحرک کند شده یا در نهایت متوقف می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دوچرخه‌سواری که ترمز می‌کند، یا کشیدن یک جعبه روی زمین خشن.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">از محاسبهٔ نیروی خالص تا پیش‌بینی حرکت: ارتباط با قانون دوم نیوتن\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>اگر نیروی خالص صفر نباشد، جسم شتاب می‌گیرد. \u003Cstrong>قانون دوم نیوتن\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>[5]\u003C\u002Fsup> رابطهٔ دقیق بین این سه کمیت (نیروی خالص، جرم\u003Csup>[6]\u003C\u002Fsup> و شتاب\u003Csup>[7]\u003C\u002Fsup>) را بیان می‌کند:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>فرمول کلیدی قانون دوم نیوتن:\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ \\vec{F}_{net} = m \\times \\vec{a} $\u003C\u002Fspan>\r\n\r\n\u003Cp>که در آن:\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ \\vec{F}_{net} $\u003C\u002Fspan> = نیروی خالص (بر حسب نیوتن\u003Csup>[8]\u003C\u002Fsup>، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">N\u003C\u002Fspan>)\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ m $\u003C\u002Fspan> = جرم جسم (بر حسب کیلوگرم، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">kg\u003C\u002Fspan>)\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ \\vec{a} $\u003C\u002Fspan> = شتاب جسم (بر حسب متر بر مربع ثانیه، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">m\u002Fs^2\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>این قانون مانند یک نقشهٔ راه عمل می‌کند: اگر نیروهای وارد بر یک جسم و جرم آن را بدانیم، می‌توانیم شتاب آن را محاسبه کنیم و بالعکس.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال کاربردی:\u003C\u002Fstrong> فرض کنید جرم یک ماشین اسباب‌بازی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0.5 kg\u003C\u002Fspan> است و شما آن را با نیروی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2 N\u003C\u002Fspan> به جلو می‌رانید. اگر اصطکاک\u003Csup>[9]\u003C\u002Fsup> قابل چشم‌پوشی باشد، نیروی خالص همان \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2 N\u003C\u002Fspan> است. شتاب ماشین برابر است با: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ a = \\frac{F_{net}}{m} = \\frac{2}{0.5} = 4 \\, m\u002Fs^2 $\u003C\u002Fspan> یعنی سرعت ماشین در هر ثانیه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">4 m\u002Fs\u003C\u002Fspan> افزایش می‌یابد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نیروی خالص در عمل: تحلیل حرکت در سطح شیبدار\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>یک مثال کلاسیک برای درک نیروی خالص، بررسی سُرخوردن یک جسم روی سطح شیبدار است. روی یک جسم در سطح شیبدار، حداقل دو نیرو اثر می‌کنند: نیروی وزن (به سمت پایین مرکز زمین) و نیروی عمود سطح (عمود بر سطح). اما وزن را می‌توان به دو مؤلفه تجزیه کرد: یکی موازی سطح (که باعث پایین رفتن جسم می‌شود) و یکی عمود بر سطح (که با نیروی عمود سطح خنثی می‌شود).\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>در این حالت، نیروی خالص موازی سطح، همان مؤلفهٔ موازی وزن است (اگر اصطکاک را نادیده بگیریم). طبق قانون دوم نیوتن، این نیرو به جسم شتاب می‌دهد و جسم با سرعت فزاینده‌ای به پایین سطح می‌لغزد. هرچه شیب سطح بیشتر باشد، مؤلفهٔ موازی وزن بزرگ‌تر و در نتیجه شتاب جسم بیشتر می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش ۱:\u003C\u002Fstrong> آیا اگر جسمی با سرعت ثابت حرکت کند، نیروی خالص صفر است؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #ffffff; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> بله، دقیقاً. طبق قانون اول نیوتن، حرکت با سرعت ثابت (هم جهت و هم اندازهٔ سرعت ثابت) دقیقاً به معنای صفر بودن نیروی خالص است. این وضعیت \u003Cstrong>تعادل پویا\u003C\u002Fstrong> نام دارد. نیروها وجود دارند (مانند نیروی پیشران ماشین و نیروی اصطکاک هوا) اما همدیگر را کاملاً خنثی می‌کنند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش ۲:\u003C\u002Fstrong> یک اشتباه رایج: "اگر جسمی در حال حرکت است، حتماً نیرویی در جهت حرکت به آن وارد می‌شود." این جمله درست است؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #ffffff; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر، این یک برداشت نادرست است. برای \u003Cem>نگه‌داشتن\u003C\u002Fem> یک جسم در حال حرکت با سرعت ثابت (در غیاب نیروهای مقاوم مثل اصطکاک) اصلاً نیازی به نیرو نیست. نیرو برای \u003Cem>تغییر\u003C\u002Fem> سرعت (شتاب دادن یا ترمز کردن) لازم است. یک توپ پس از پرتاب در فضای خالی (بدون هوا)، بدون هیچ نیروی پیشرانی تا ابد با سرعت ثابت حرکت می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش ۳:\u003C\u002Fstrong> آیا نیروی خالص می‌تواند باعث تغییر جهت حرکت بدون تغییر سرعت شود؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #ffffff; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> بله. اگر نیروی خالص همیشه عمود بر جهت حرکت باشد (مانند نیروی گرانش در حرکت دایره‌ای یک ماهواره به دور زمین)، فقط جهت سرعت تغییر می‌کند، نه بزرگی آن. در این حالت شتاب، \u003Cstrong>شتاب مرکزگرا\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>[10]\u003C\u002Fsup> نام دارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> مفهوم نیروی خالص ستون فقرات قوانین حرکت نیوتن است. این مفهوم به ما می‌آموزد که برای تحلیل حرکت یک جسم، باید به اثر نهایی \u003Cem>همهٔ\u003C\u002Fem> نیروها نگاه کنیم، نه فقط یکی از آن‌ها. نیروی خالص صفر به معنای حفظ وضعیت حرکت (سکون یا سرعت ثابت) و نیروی خالص غیرصفر به معنای ایجاد شتاب (تغییر در سرعت) است. درک این موضوع نه تنها پایهٔ یادگیری فیزیک مکانیک است، بلکه برای تحلیل پدیده‌های ساده‌ای مانند هل دادن یک میز یا پیچیده‌ای مانند پرتاب یک موشک به فضا، ضروری می‌باشد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>[1] نیروی خالص (Net Force): برآیند یا حاصل جمع برداری تمام نیروهای وارد بر یک جسم.\u003Cbr>\r\n[2] قوانین حرکت نیوتن (Newton's Laws of Motion): سه قانون فیزیکی که رابطه بین نیرو و حرکت اجسام را توصیف می‌کنند.\u003Cbr>\r\n[3] وزن (Weight): نیروی جاذبه‌ای که زمین (یا هر جرم آسمانی دیگر) به یک جسم وارد می‌کند.\u003Cbr>\r\n[4] نیروی عمود سطح (Normal Force): نیروی واکنشی که یک سطح به جسمی که بر آن قرار دارد، وارد می‌کند. این نیرو همیشه عمود بر سطح است.\u003Cbr>\r\n[5] قانون دوم نیوتن (Newton's Second Law): شتاب یک جسم با نیروی خالص وارد بر آن نسبت مستقیم و با جرم آن نسبت معکوس دارد.\u003Cbr>\r\n[6] جرم (Mass): مقدار مادهٔ تشکیل‌دهنده یک جسم، که معیاری از مقاومت آن در برابر شتاب گرفتن (لَختی) است.\u003Cbr>\r\n[7] شتاب (Acceleration): نرخ تغییرات سرعت یک جسم نسبت به زمان.\u003Cbr>\r\n[8] نیوتن (Newton, N): یکای استاندارد نیرو در سیستم SI. یک نیوتن نیرویی است که به جرم یک کیلوگرم، شتاب یک متر بر مربع ثانیه می‌دهد.\u003Cbr>\r\n[9] اصطکاک (Friction): نیروی مقاومتی است که در مقابل حرکت نسبی دو سطح در تماس با هم ایجاد می‌شود.\u003Cbr>\r\n[10] شتاب مرکزگرا (Centripetal Acceleration): شتابی که جهت آن به سمت مرکز یک مسیر دایره‌ای است و باعث تغییر جهت سرعت می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">مجموع برداری نیرو\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">قانون اول نیوتن\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تعادل نیروها\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">شتاب و نیرو\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تحلیل حرکت\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205,206],"نیروی خالص","Net force","فیزیک دوازدهم","پایه دوازدهم",0,352,"2025-12-15 22:45:41","2026-08-19 09:47:56","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F24","9:47 1405\u002F05\u002F28",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,241,249,257,265,273,281,289,297,305,313],{"id":225,"title":226,"cat":199,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":213,"update_jalali":232},7701,"آستانهٔ دردناکى: حداقل شدت صوت ایجادکننده درد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlVFoIsv5riLsMk2Gt8WA_200.png","2026-08-20 02:25:42","آستانه-دردناکى-حداقل-شدت-صوت-ایجادکننده-درد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7701\u002Fآستانه-دردناکى-حداقل-شدت-صوت-ایجادکننده-درد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7701\u002Fآستانه-دردناکى-حداقل-شدت-صوت-ایجادکننده-درد","1405\u002F05\u002F29",{"id":234,"title":235,"cat":199,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":213,"update_jalali":232},7703,"آستانهٔ شنواىى: حداقل شدت صوت قابل شنیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlFfkFnVTBLiFxViurMjJ_200.png","2026-08-20 02:23:42","آستانه-شنواىى-حداقل-شدت-صوت-قابل-شنیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7703\u002Fآستانه-شنواىى-حداقل-شدت-صوت-قابل-شنیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7703\u002Fآستانه-شنواىى-حداقل-شدت-صوت-قابل-شنیدن",{"id":242,"title":243,"cat":199,"pic":244,"up_date":245,"title_url":246,"url":247,"legacy_url":248,"cat_title":213,"update_jalali":232},7705,"آشفتگى: تغییر موضعی در محیط برای ایجاد موج","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F1ynzQB0jSQoYL4lqCuF1_200.png","2026-08-20 02:19:22","آشفتگى-تغییر-موضعی-در-محیط-برای-ایجاد-موج","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7705\u002Fآشفتگى-تغییر-موضعی-در-محیط-برای-ایجاد-موج","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7705\u002Fآشفتگى-تغییر-موضعی-در-محیط-برای-ایجاد-موج",{"id":250,"title":251,"cat":199,"pic":252,"up_date":253,"title_url":254,"url":255,"legacy_url":256,"cat_title":213,"update_jalali":232},7707,"آشکارسازى: شناسایی وجود پدیده فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvKow1UCtZR5ZZsfnkMG4_200.png","2026-08-20 02:16:56","آشکارسازى-شناسایی-وجود-پدیده-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7707\u002Fآشکارسازى-شناسایی-وجود-پدیده-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7707\u002Fآشکارسازى-شناسایی-وجود-پدیده-فیزیکی",{"id":258,"title":259,"cat":199,"pic":260,"up_date":261,"title_url":262,"url":263,"legacy_url":264,"cat_title":213,"update_jalali":232},7709,"آونگ: جرم معلق از نقطه ثابت برای نوسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FdwFUUwrikLwk8B3Yrqi7_200.png","2026-08-20 02:15:00","آونگ-جرم-معلق-از-نقطه-ثابت-برای-نوسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7709\u002Fآونگ-جرم-معلق-از-نقطه-ثابت-برای-نوسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7709\u002Fآونگ-جرم-معلق-از-نقطه-ثابت-برای-نوسان",{"id":266,"title":267,"cat":199,"pic":268,"up_date":269,"title_url":270,"url":271,"legacy_url":272,"cat_title":213,"update_jalali":232},7710,"آونگ ساده: نقطه‌جرم معلق از رشته بدون جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F3smIxMgsrrgH1QppnUBQ_200.png","2026-08-20 02:13:38","آونگ-ساده-نقطهجرم-معلق-از-رشته-بدون-جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7710\u002Fآونگ-ساده-نقطهجرم-معلق-از-رشته-بدون-جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7710\u002Fآونگ-ساده-نقطهجرم-معلق-از-رشته-بدون-جرم",{"id":274,"title":275,"cat":199,"pic":276,"up_date":277,"title_url":278,"url":279,"legacy_url":280,"cat_title":213,"update_jalali":232},7712,"آىنهٔ تخت: سطح صیقلی بازتاب‌دهنده نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRD3Z3rUNIxQiTyvySnYv_200.png","2026-08-20 02:11:58","آىنه-تخت-سطح-صیقلی-بازتابدهنده-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7712\u002Fآىنه-تخت-سطح-صیقلی-بازتابدهنده-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7712\u002Fآىنه-تخت-سطح-صیقلی-بازتابدهنده-نور",{"id":282,"title":283,"cat":199,"pic":284,"up_date":285,"title_url":286,"url":287,"legacy_url":288,"cat_title":213,"update_jalali":232},7714,"اثر دوپلر: تغییر بسامد موج به دلیل حرکت منبع یا ناظر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAEewHxZY2hNhim1RJ2JW_200.png","2026-08-20 02:10:22","اثر-دوپلر-تغییر-بسامد-موج-به-دلیل-حرکت-منبع-یا-ناظر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7714\u002Fاثر-دوپلر-تغییر-بسامد-موج-به-دلیل-حرکت-منبع-یا-ناظر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7714\u002Fاثر-دوپلر-تغییر-بسامد-موج-به-دلیل-حرکت-منبع-یا-ناظر",{"id":290,"title":291,"cat":199,"pic":292,"up_date":293,"title_url":294,"url":295,"legacy_url":296,"cat_title":213,"update_jalali":232},7716,"اثر فوتوالکترىک: انتشار الکترون از سطح به دلیل تابش نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FL4FoOUjgmBlfDfbqAWgs_200.png","2026-08-20 02:08:25","اثر-فوتوالکترىک-انتشار-الکترون-از-سطح-به-دلیل-تابش-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7716\u002Fاثر-فوتوالکترىک-انتشار-الکترون-از-سطح-به-دلیل-تابش-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7716\u002Fاثر-فوتوالکترىک-انتشار-الکترون-از-سطح-به-دلیل-تابش-نور",{"id":298,"title":299,"cat":199,"pic":300,"up_date":301,"title_url":302,"url":303,"legacy_url":304,"cat_title":213,"update_jalali":232},7718,"اجاق میکروموج: دستگاه پخت‌وپز با امواج میکرو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FJ8OGb9afvV5f0QFpvD6M_200.png","2026-08-20 02:07:04","اجاق-میکروموج-دستگاه-پختوپز-با-امواج-میکرو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7718\u002Fاجاق-میکروموج-دستگاه-پختوپز-با-امواج-میکرو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7718\u002Fاجاق-میکروموج-دستگاه-پختوپز-با-امواج-میکرو",{"id":306,"title":307,"cat":199,"pic":308,"up_date":309,"title_url":310,"url":311,"legacy_url":312,"cat_title":213,"update_jalali":232},7719,"ارتعاش: حرکت دوره‌ای حول نقطه تعادل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F9mJCLJjtiFNQtfPacs8l_200.png","2026-08-20 01:59:53","ارتعاش-حرکت-دورهای-حول-نقطه-تعادل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7719\u002Fارتعاش-حرکت-دورهای-حول-نقطه-تعادل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7719\u002Fارتعاش-حرکت-دورهای-حول-نقطه-تعادل",{"id":314,"title":315,"cat":199,"pic":316,"up_date":317,"title_url":318,"url":319,"legacy_url":320,"cat_title":213,"update_jalali":232},7721,"ارتفاع صوت: حس شنوایی مرتبط با بسامد صوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNYtyPvbgpXRNA8sSYeUs_200.png","2026-08-20 01:58:12","ارتفاع-صوت-حس-شنوایی-مرتبط-با-بسامد-صوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7721\u002Fارتفاع-صوت-حس-شنوایی-مرتبط-با-بسامد-صوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7721\u002Fارتفاع-صوت-حس-شنوایی-مرتبط-با-بسامد-صوت"]