[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-8175":193,"$f6RkK4tS5Gjzo7pO4ylp7Uw0eSIIx1Itn7XNwe6v6iYw":216},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":207,"status":4,"views":208,"subdate":209,"up_date":210,"first_name":211,"last_name":212,"avatar":13,"cat_title":213,"subdate_jalali":214,"update_jalali":215},8175,1170,1171,4924,"واکنش دوتریم ـ تریتیم: واکنش همجوشی دوتریم و تریتیم",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FaH0YkVhfR987KYLF9yVI_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"واکنش همجوشی دوتریم-تریتیم\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">واکنش دوتریم‌ ـ تریتیم: ستاره‌ای در مشت ما\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">بررسی دقیق مهم‌ترین فرآیند برای دستیابی به انرژی پاک و پایان‌ناپذیر: همجوشی هسته‌ای\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه مقاله:\u003C\u002Fstrong> واکنش همجوشی\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> دوتریم\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> و تریتیم\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> (واکنش D-T) یکی از امیدوارکننده‌ترین راه‌ها برای تولید انرژی پاک و عظیم در آینده است. این فرآیند که در قلب خورشید و ستارگان رخ می‌دهد، شامل ترکیب هسته‌های سبک برای تشکیل هسته‌ای سنگین‌تر و آزادسازی انرژی عظیمی است. این مقاله به زبان ساده، اصول این واکنش، شرایط مورد نیاز برای وقوع آن، کاربرد عملی آن در رآکتورهای همجوشی مانند توکامک\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>، چالش‌های پیش رو و آینده انرژی همجوشی را برای دانش‌آموزان مقاطع مختلف تشریح می‌کند. کلیدواژه‌های مهم این مقاله عبارتند از: \u003Cstrong>همجوشی هسته‌ای\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>انرژی پاک\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>رآکتور توکامک\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>پلاسما\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">انرژی از کجا می‌آید؟ از شکستن یا چسباندن!\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای فهم همجوشی، اول باید دو راه اصلی تولید انرژی هسته‌ای را مقایسه کنیم. همه مواد از اتم‌ها ساخته شده‌اند و در مرکز هر اتم، هسته‌ای متراکم وجود دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه شکافت و همجوشی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">شکافت هسته‌ای\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">همجوشی هسته‌ای\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تعریف\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شکستن یک هسته سنگین (مانند اورانیوم) به دو هسته سبک‌تر\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">چسباندن دو هسته سبک (مانند هیدروژن) برای تشکیل هسته‌ای سنگین‌تر\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">منبع شناخته‌شده\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">رآکتورهای هسته‌ای فعلی و بمب اتمی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">خورشید و ستارگان، بمب هیدروژنی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پسماند\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">زباله‌های رادیواکتیو با نیمه‌عمر طولانی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">هیچ پسماند رادیواکتیو خطرناک بلندمدتی ندارد. محصول اصلی هلیوم است.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">چگالی انرژی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بسیار بالا\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">به مراتب بالاتر! یک گرم سوخت همجوشی معادل انرژی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">8\u003C\u002Fspan> تن نفت است.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>همانطور که در جدول می‌بینید، همجوشی برتری‌های زیادی دارد. اما یک سؤال پیش می‌آید: اگر همجوشی اینقدر خوب است، چرا هنوز از آن نیروگاه نداریم؟ پاسخ در «شرایط بسیار دشوار مورد نیاز برای شروع واکنش» نهفته است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">دو قهرمان داستان: دوتریم و تریتیم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>همه‌چیز از هیدروژن، ساده‌ترین عنصر جهان شروع می‌شود. هسته هیدروژن معمولی فقط یک پروتون دارد. اما این عنصر دو همزاد سنگین‌تر دارد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>دوتریم (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$^2_1H$\u003C\u002Fspan> یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$D$\u003C\u002Fspan>):\u003C\u002Fstrong> یک پروتون + یک نوترون. به آن «هیدروژن سنگین» هم می‌گویند. دوتریم پایدار است و به فراوانی در آب اقیانوس‌ها یافت می‌شود. از هر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">6500\u003C\u002Fspan> مولکول آب، یکی «آب سنگین» (حاوی دوتریم) است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>تریتیم (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$^3_1H$\u003C\u002Fspan> یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$T$\u003C\u002Fspan>):\u003C\u002Fstrong> یک پروتون + دو نوترون. تریتیم رادیواکتیو است و نیمه‌عمر آن حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">12.3\u003C\u002Fspan> سال است. به مقدار بسیار کمی در طبیعت وجود دارد و معمولاً باید در رآکتورهای شکافت تولید شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>مثال علمی:\u003C\u002Fstrong> فرض کنید پروتون‌ها آهنرباهایی با قطب یکسان (مثبت) هستند. وقتی می‌خواهید دو آهنربا را به هم بچسبانید، نیروی دافعه شدیدی احساس می‌کنید. هسته‌های اتمی هم به دلیل داشتن پروتون (با بار مثبت) یکدیگر را دفع می‌کنند. برای غلبه بر این دافعه و «چسباندن» هسته‌ها، باید آن‌ها را با سرعت بسیار زیاد (یعنی در دمای بسیار بالا) به سوی هم پرتاب کرد تا بر سد دافعه الکتریکی غلبه کنند و در محدوده بسیار کوتاه برد نیروی هسته‌ای قوی\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> قرار گیرند و به هم بچسبند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">معادلهٔ جادویی: D + T → He + n + Energy\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>در واکنش همجوشی دوتریم-تریتیم، این دو هسته با هم برخورد کرده و به یک هسته هلیوم‌\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">4\u003C\u002Fspan> و یک نوترون پرانرژی تبدیل می‌شوند. این واکنش را می‌توان به صورت زیر نوشت:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"text-align: center\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$^2_1H + ^3_1H \\rightarrow ^4_2He + ^1_0n + Energy$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>یا به شکل ساده‌تر: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$D + T \\rightarrow He + n + Energy$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>انرژی آزاد شده در این واکنش فوق‌العاده زیاد است. این انرژی به صورت انرژی جنبشی (حرکتی) به محصولات (هلیوم و نوترون) داده می‌شود. عدد مهم این است که در هر واکنش، حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">17.6\u003C\u002Fspan> میلیون الکترون‌ولت (واحد اندازه‌گیری انرژی در دنیای اتمی) انرژی آزاد می‌شود. این مقدار برای یک جفت اتم، بسیار عظیم است!\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چگونه آتش همجوشی را روشن نگه داریم؟ شرط سه‌گانه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای آنکه این واکنش به‌طور مستمر و کنترل‌شده رخ دهد (مثل یک نیروگاه)، باید سه شرط اصلی به طور همزمان برقرار باشد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"شرایط سه‌گانه برای همجوشی پایدار\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">شرط\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مقدار هدف (تقریبی)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح به زبان ساده\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>دما\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">150,000,000\u003C\u002Fspan> درجه سانتی‌گراد\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">در این دما، الکترون‌ها از هسته جدا شده و گاز به حالت چهارم ماده، یعنی \u003Cstrong>پلاسما\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> تبدیل می‌شود. ذرات آنقدر سریع حرکت می‌کنند که بر دافعه بین پروتون‌ها غلبه کنند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>چگالی\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">چند برابر فشار اتمسفر\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ذرات پلاسما باید به اندازه‌ای به هم نزدیک باشند که احتمال برخورد و واکنش بین آن‌ها بالا برود.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>زمان محصورسازی\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1-5\u003C\u002Fspan> ثانیه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پلاسمای داغ باید برای مدت کافی در کنار هم نگه داشته شود تا واکنش‌ها فرصت رخ دادن و تولید انرژی بیشتر از انرژی مصرفی برای گرم کردن را داشته باشند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>به مجموع این سه شرط، \u003Cstrong>معیار احتراق\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> می‌گویند. رسیدن به این شرایط بزرگ‌ترین چالش فنی بشر برای ساخت نیروگاه همجوشی است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">آزمایشگاه ستاره‌سازی: رآکتور توکامک چگونه کار می‌کند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>دانشمندان برای ایجاد شرایط فوق، دستگاه‌های مختلفی ساخته‌اند. مشهورترین آن‌ها \u003Cstrong>توکامک\u003C\u002Fstrong> است. توکامک یک اتاقک خلأ دونات‌شکل (حلقه‌ای) است که پلاسمای داغ را در میدان‌های مغناطیسی بسیار قوی به دام می‌اندازد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مراحل کار یک توکامک برای انجام واکنش D-T:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">گام ۱\u003C\u002Fspan>\u003Cstrong>تزریق سوخت:\u003C\u002Fstrong> مخلوط گازهای دوتریم و تریتیم به داخل محفظه خلأ توکامک تزریق می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">گام ۲\u003C\u002Fspan>\u003Cstrong>ایجاد پلاسما:\u003C\u002Fstrong> با عبور جریان الکتریکی قوی از گاز یا استفاده از امواج رادیویی، گاز یونیزه و گرم می‌شود تا به حالت پلاسما برسد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">گام ۳\u003C\u002Fspan>\u003Cstrong>محصورسازی مغناطیسی:\u003C\u002Fstrong> آهنرباهای ابررسانای دورتادور توکامک، میدان مغناطیسی قدرتمندی ایجاد می‌کنند. این میدان مانند یک قفس نامرئی، ذرات باردار پلاسما را در مرکز محفظه معلق نگه می‌دارد و مانع از برخورد آن به دیواره‌ها و سرد شدن می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">گام ۴\u003C\u002Fspan>\u003Cstrong>گرمایش اضافی:\u003C\u002Fstrong> برای رسیدن به دمای صدها میلیون درجه، از روش‌هایی مثل تزریق پرتوهای خنثی یا امواج مایکروویو استفاده می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">گام ۵\u003C\u002Fspan>\u003Cstrong>وقوع همجوشی و برداشت انرژی:\u003C\u002Fstrong> اگر شرایط مناسب باشد، هسته‌های D و T با هم جوش می‌خورند. نوترون‌های پرانرژی حاصل (به دلیل نداشتن بار) از میدان مغناطیسی خارج شده و به دیواره‌ی داخلی رآکتور برخورد می‌کنند. گرمای ایجاد شده در این دیواره، توسط یک خنک‌کننده (مثل آب) جذب شده و برای چرخاندن توربین و تولید برق استفاده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>یک مثال عملی:\u003C\u002Fstrong> پروژه بین‌المللی \u003Cstrong>ITER\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>9\u003C\u002Fsup> در فرانسه، بزرگترین توکامک آزمایشی جهان است که هدف آن نشان دادن خالص‌سازی انرژی (تولید انرژی بیشتر از مصرفی) در مقیاس بزرگ است. این پروژه گامی کلیدی برای طراحی نیروگاه‌های تجاری آینده است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مزایا و چالش‌های راه رسیدن به انرژی ستاره‌ها\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>انرژی حاصل از همجوشی D-T می‌تواند تحولی اساسی در تأمین انرژی بشر ایجاد کند. اما این راه پر از چالش است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مزایا و چالش های همجوشی D-T\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مزایای چشمگیر\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">چالش‌های بزرگ پیش رو\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">سوخت فراوان\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\n   دوتریم از آب دریا استخراج می‌شود. تریتیم را می‌توان در خود رآکتور از لیتیوم تولید کرد. منابع برای میلیون‌ها سال کافی است.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #fee2e2; border-radius: 999px; color: #991b1b; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">دما و فشار فوق‌العاده بالا\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\n   ایجاد و کنترل پلاسمای با دمای صدها میلیون درجه، یکی از سخت‌ترین کارهای مهندسی تاریخ است.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">پاک و ایمن\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\n   هیچ گاز گلخانه‌ای تولید نمی‌کند. پسماند رادیواکتیو بلندمدت قابل توجهی ندارد. واکنش به طور ذاتی ایمن است و در صورت بروز مشکل به سرعت خاموش می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #fee2e2; border-radius: 999px; color: #991b1b; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">نوترون‌های پرانرژی\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\n   نوترون‌های حاصل می‌توانند با برخورد به دیواره رآکتور، آن را رادیواکتیو کنند. باید مواد مقاوم‌ساز در برابر این تابش ساخته شوند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">چگالی انرژی فوق‌العاده\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\n   مقدار کمی سوخت، انرژی یک شهر را برای سال‌ها تأمین می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #fee2e2; border-radius: 999px; color: #991b1b; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">هزینه و پیچیدگی\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\n   ساخت رآکتورهای همجوشی بسیار پیچیده و پرهزینه است. پروژه ITER نمونه‌ای از این پیچیدگی است.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پرسش‌های مهم و باورهای نادرست\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سؤال ۱:\u003C\u002Fstrong> آیا راکتور همجوشی می‌تواند منفجر شود مثل بمب اتم؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. بمب هیدروژنی برای انفجار نیاز به یک بمب شکافتی به عنوان چاشنی دارد تا شرایط فوق‌فشرده و فوق‌داغ را برای کسری از ثانیه ایجاد کند. در یک رآکتور همجوشی، چگالی پلاسما بسیار کم است (حتی از هوای اطراف ما هم کمتر). اگر کنترل رآکتور از دست برود، پلاسما سرد شده و واکنش بلافاصله متوقف می‌شود. بنابراین، \u003Cstrong>هیچ امکان انفجار هسته‌ای وجود ندارد\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سؤال ۲:\u003C\u002Fstrong> چرا به جای دوتریم و تریتیم، از هیدروژن معمولی استفاده نمی‌کنیم؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> زیرا واکنش بین هسته‌های هیدروژن معمولی (پروتون-پروتون) به دمای بسیار بسیار بالاتری (بیش از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> میلیارد درجه) نیاز دارد. واکنش D-T در میان تمام واکنش‌های همجوشی ممکن، \u003Cstrong>کمترین دمای مورد نیاز\u003C\u002Fstrong> را دارد و به همین دلیل بهترین گزینه برای اولین نیروگاه‌های همجوشی زمینی محسوب می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سؤال ۳:\u003C\u002Fstrong> آیا راکتور همجوشی کاملاً عاری از پسماند رادیواکتیو است؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> نه کاملاً، اما بسیار پاک‌تر از رآکتور شکافت است. خود واکنش D-T، محصول پایدار هلیوم تولید می‌کند. اما نوترون‌های پرانرژی حاصل، با برخورد به مواد دیواره رآکتور، می‌توانند آن‌ها را برای مدتی رادیواکتیو کنند. نکته امیدوارکننده این است که \u003Cstrong>نیمه‌عمر\u003C\u002Fstrong> این مواد فعال شده معمولاً کوتاه (چند دهه) است، نه چند هزار سال مانند پسماند شکافت. دانشمندان در حال تحقیق بر روی مواد خاصی هستند که در برابر این تابش مقاوم‌تر باشند یا فعالیت کمتری ایجاد کنند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> واکنش همجوشی دوتریم-تریتیم، دروازه دستیابی به منبعی تقریباً پایان‌ناپذیر، پاک و ایمن از انرژی است. این فناوری با تقلید از فرآیندی که در قلب خورشید جریان دارد، وعده می‌دهد تا بسیاری از مشکلات انرژی و محیط زیست جهان را حل کند. اگرچه چالش‌های فنی و مهندسی عظیمی پیش رو است، اما تلاش‌های بین‌المللی مثل پروژه ITER در حال آزمودن مرزهای علم و فناوری برای تحقق این رویا هستند. درک اصول این واکنش، نه تنها ما را با یکی از بنیادی‌ترین فرآیندهای کیهان آشنا می‌سازد، بلکه افقی از آینده‌ای روشن‌تر را ترسیم می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> همجوشی (Fusion): فرآیندی که در آن دو هسته اتمی سبک با هم ترکیب شده و هسته‌ای سنگین‌تر و مقداری انرژی تولید می‌کنند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> دوتریم (Deuterium): ایزوتوپ سنگین هیدروژن با یک پروتون و یک نوترون. نماد شیمیایی D یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$^2_1H$\u003C\u002Fspan>.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> تریتیم (Tritium): ایزوتوپ رادیواکتیو هیدروژن با یک پروتون و دو نوترون. نماد شیمیایی T یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$^3_1H$\u003C\u002Fspan>.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> توکامک (Tokamak): وسیله‌ای با محفظه‌ای حلقوی شکل که از میدان‌های مغناطیسی قوی برای محصور کردن پلاسمای داغ استفاده می‌کند. این نام از روسی گرفته شده است.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> شکافت هسته‌ای (Nuclear Fission): فرآیندی که در آن یک هسته سنگین (مانند اورانیوم-۲۳۵) به دو یا چند هسته سبک‌تر شکافته می‌شود.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> نیروی هسته‌ای قوی (Strong Nuclear Force): نیرویی که پروتون‌ها و نوترون‌ها را در کنار هم در هسته اتم نگه می‌دارد. این نیرو در فاصله‌های بسیار کوتاه (در حد اندازه هسته) بر نیروی دافعه الکتریکی بین پروتون‌ها غلبه می‌کند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> پلاسما (Plasma): حالت چهارم ماده که در آن گاز آنقدر داغ شده که اتم‌هایش به یون‌ها (ذرات باردار مثبت) و الکترون‌های آزاد تفکیک شده‌اند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> معیار احتراق (Ignition Criterion): در همجوشی، به شرایطی گفته می‌شود که در آن انرژی تولید شده از واکنش‌های همجوشی، برابر یا بیشتر از انرژی‌ای باشد که برای گرم کردن و نگه‌داری پلاسما صرف می‌شود.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>9\u003C\u002Fsup> ITER: مخفف International Thermonuclear Experimental Reactor (رآکتور آزمایشی گرماهسته‌ای بین‌المللی). یک پروژه عظیم تحقیقاتی بین‌المللی در جنوب فرانسه با هدف نمایش امکان فنی تولید انرژی از همجوشی.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">همجوشی هسته‌ای\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">انرژی پاک\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">رآکتور توکامک\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">دوتریم و تریتیم\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پلاسما\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205,206],"واکنش دوتریم ـ تریتیم","Deuterium - Tritium reaction","فیزیک دوازدهم","پایه دوازدهم",0,310,"2025-12-15 10:00:20","2026-08-19 10:28:35","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F24","10:28 1405\u002F05\u002F28",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,241,249,257,265,273,281,289,297,305,313],{"id":225,"title":226,"cat":199,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":213,"update_jalali":232},7701,"آستانهٔ دردناکى: حداقل شدت صوت ایجادکننده درد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlVFoIsv5riLsMk2Gt8WA_200.png","2026-08-20 02:25:42","آستانه-دردناکى-حداقل-شدت-صوت-ایجادکننده-درد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7701\u002Fآستانه-دردناکى-حداقل-شدت-صوت-ایجادکننده-درد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7701\u002Fآستانه-دردناکى-حداقل-شدت-صوت-ایجادکننده-درد","1405\u002F05\u002F29",{"id":234,"title":235,"cat":199,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":213,"update_jalali":232},7703,"آستانهٔ شنواىى: حداقل شدت صوت قابل شنیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlFfkFnVTBLiFxViurMjJ_200.png","2026-08-20 02:23:42","آستانه-شنواىى-حداقل-شدت-صوت-قابل-شنیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7703\u002Fآستانه-شنواىى-حداقل-شدت-صوت-قابل-شنیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7703\u002Fآستانه-شنواىى-حداقل-شدت-صوت-قابل-شنیدن",{"id":242,"title":243,"cat":199,"pic":244,"up_date":245,"title_url":246,"url":247,"legacy_url":248,"cat_title":213,"update_jalali":232},7705,"آشفتگى: تغییر موضعی در محیط برای ایجاد موج","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F1ynzQB0jSQoYL4lqCuF1_200.png","2026-08-20 02:19:22","آشفتگى-تغییر-موضعی-در-محیط-برای-ایجاد-موج","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7705\u002Fآشفتگى-تغییر-موضعی-در-محیط-برای-ایجاد-موج","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7705\u002Fآشفتگى-تغییر-موضعی-در-محیط-برای-ایجاد-موج",{"id":250,"title":251,"cat":199,"pic":252,"up_date":253,"title_url":254,"url":255,"legacy_url":256,"cat_title":213,"update_jalali":232},7707,"آشکارسازى: شناسایی وجود پدیده فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvKow1UCtZR5ZZsfnkMG4_200.png","2026-08-20 02:16:56","آشکارسازى-شناسایی-وجود-پدیده-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7707\u002Fآشکارسازى-شناسایی-وجود-پدیده-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7707\u002Fآشکارسازى-شناسایی-وجود-پدیده-فیزیکی",{"id":258,"title":259,"cat":199,"pic":260,"up_date":261,"title_url":262,"url":263,"legacy_url":264,"cat_title":213,"update_jalali":232},7709,"آونگ: جرم معلق از نقطه ثابت برای نوسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FdwFUUwrikLwk8B3Yrqi7_200.png","2026-08-20 02:15:00","آونگ-جرم-معلق-از-نقطه-ثابت-برای-نوسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7709\u002Fآونگ-جرم-معلق-از-نقطه-ثابت-برای-نوسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7709\u002Fآونگ-جرم-معلق-از-نقطه-ثابت-برای-نوسان",{"id":266,"title":267,"cat":199,"pic":268,"up_date":269,"title_url":270,"url":271,"legacy_url":272,"cat_title":213,"update_jalali":232},7710,"آونگ ساده: نقطه‌جرم معلق از رشته بدون جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F3smIxMgsrrgH1QppnUBQ_200.png","2026-08-20 02:13:38","آونگ-ساده-نقطهجرم-معلق-از-رشته-بدون-جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7710\u002Fآونگ-ساده-نقطهجرم-معلق-از-رشته-بدون-جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7710\u002Fآونگ-ساده-نقطهجرم-معلق-از-رشته-بدون-جرم",{"id":274,"title":275,"cat":199,"pic":276,"up_date":277,"title_url":278,"url":279,"legacy_url":280,"cat_title":213,"update_jalali":232},7712,"آىنهٔ تخت: سطح صیقلی بازتاب‌دهنده نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRD3Z3rUNIxQiTyvySnYv_200.png","2026-08-20 02:11:58","آىنه-تخت-سطح-صیقلی-بازتابدهنده-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7712\u002Fآىنه-تخت-سطح-صیقلی-بازتابدهنده-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7712\u002Fآىنه-تخت-سطح-صیقلی-بازتابدهنده-نور",{"id":282,"title":283,"cat":199,"pic":284,"up_date":285,"title_url":286,"url":287,"legacy_url":288,"cat_title":213,"update_jalali":232},7714,"اثر دوپلر: تغییر بسامد موج به دلیل حرکت منبع یا ناظر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAEewHxZY2hNhim1RJ2JW_200.png","2026-08-20 02:10:22","اثر-دوپلر-تغییر-بسامد-موج-به-دلیل-حرکت-منبع-یا-ناظر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7714\u002Fاثر-دوپلر-تغییر-بسامد-موج-به-دلیل-حرکت-منبع-یا-ناظر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7714\u002Fاثر-دوپلر-تغییر-بسامد-موج-به-دلیل-حرکت-منبع-یا-ناظر",{"id":290,"title":291,"cat":199,"pic":292,"up_date":293,"title_url":294,"url":295,"legacy_url":296,"cat_title":213,"update_jalali":232},7716,"اثر فوتوالکترىک: انتشار الکترون از سطح به دلیل تابش نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FL4FoOUjgmBlfDfbqAWgs_200.png","2026-08-20 02:08:25","اثر-فوتوالکترىک-انتشار-الکترون-از-سطح-به-دلیل-تابش-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7716\u002Fاثر-فوتوالکترىک-انتشار-الکترون-از-سطح-به-دلیل-تابش-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7716\u002Fاثر-فوتوالکترىک-انتشار-الکترون-از-سطح-به-دلیل-تابش-نور",{"id":298,"title":299,"cat":199,"pic":300,"up_date":301,"title_url":302,"url":303,"legacy_url":304,"cat_title":213,"update_jalali":232},7718,"اجاق میکروموج: دستگاه پخت‌وپز با امواج میکرو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FJ8OGb9afvV5f0QFpvD6M_200.png","2026-08-20 02:07:04","اجاق-میکروموج-دستگاه-پختوپز-با-امواج-میکرو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7718\u002Fاجاق-میکروموج-دستگاه-پختوپز-با-امواج-میکرو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7718\u002Fاجاق-میکروموج-دستگاه-پختوپز-با-امواج-میکرو",{"id":306,"title":307,"cat":199,"pic":308,"up_date":309,"title_url":310,"url":311,"legacy_url":312,"cat_title":213,"update_jalali":232},7719,"ارتعاش: حرکت دوره‌ای حول نقطه تعادل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F9mJCLJjtiFNQtfPacs8l_200.png","2026-08-20 01:59:53","ارتعاش-حرکت-دورهای-حول-نقطه-تعادل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7719\u002Fارتعاش-حرکت-دورهای-حول-نقطه-تعادل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7719\u002Fارتعاش-حرکت-دورهای-حول-نقطه-تعادل",{"id":314,"title":315,"cat":199,"pic":316,"up_date":317,"title_url":318,"url":319,"legacy_url":320,"cat_title":213,"update_jalali":232},7721,"ارتفاع صوت: حس شنوایی مرتبط با بسامد صوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNYtyPvbgpXRNA8sSYeUs_200.png","2026-08-20 01:58:12","ارتفاع-صوت-حس-شنوایی-مرتبط-با-بسامد-صوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7721\u002Fارتفاع-صوت-حس-شنوایی-مرتبط-با-بسامد-صوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7721\u002Fارتفاع-صوت-حس-شنوایی-مرتبط-با-بسامد-صوت"]