[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-8167":193,"$fWlrkqUPBh8pmxYquem5n-ZpKIS7NwvZca2hdzUEzZ8g":216},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":207,"status":4,"views":208,"subdate":209,"up_date":210,"first_name":211,"last_name":212,"avatar":13,"cat_title":213,"subdate_jalali":214,"update_jalali":215},8167,1170,1171,4924,"نوترینو: ذره بنیادی بدون بار الکتریکی",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FdrwJ221pX6UpzWmdqGjU_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"نوترینو (Neutrino): ذره بنیادی بدون بار الکتریکی\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch1 style=\"color: #24292f; font-size: 28px; font-weight: 900\">نوترینو (Neutrino): ذره‌ای که از میان همه چیز می‌گذرد\u003C\u002Fh1>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">ذره‌ای بنیادی، خنثی و رازآلود که جهان زیراتمی را به ما نشان می‌دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">نوترینو\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> یکی از فراوان‌ترین ذرات بنیادی در کیهان است که برهم‌کنش بسیار ضعیفی با ماده دارد. این مقاله به زبان ساده، به معرفی نوترینو، تاریخچه کشف آن، انواعش مانند نوترینوی الکترونی\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>، و نقش آن در پدیده‌های عظیمی مانند ابرنواختر\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> و خورشید می‌پردازد. همچنین کاربردهای عملی نوترینوها در ستاره‌شناسی و فیزیک هسته‌ای و نیز سوالات رایج درباره این ذره شگفت‌انگیز را بررسی می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">نوترینو چیست؟ سفری به دنیای ذرات نامرئی\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">از یک معمای انرژی تا تولد یک ایده\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>داستان نوترینو با یک معما شروع شد. در دهه ۱۹۲۰ میلادی، فیزیک‌دانان مشغول مطالعه واپاشی بتا\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> بودند. در این فرآیند، یک نوترون درون هسته اتم به یک پروتون و یک الکترون تبدیل می‌شود. اما مشکلی وجود داشت: هنگامی که انرژی الکترون خارج شده را اندازه‌گیری می‌کردند، متوجه شدند مقداری از انرژی ناپدید می‌شود! این موضوع قانون پایستگی انرژی\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> را به چالش می‌کشید.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>فیزیک‌دانی اتریشی به نام \u003Cstrong>ولفگانگ پاولی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> در سال ۱۹۳۰ راه‌حل جسورانه‌ای پیشنهاد کرد. او گفت شاید ذره‌ای نامرئی و خنثی همراه الکترون ساطع می‌شود که بخش گمشده انرژی را با خود می‌برد. چون این ذره بار الکتریکی نداشت و به سختی با ماده برهم‌کنش می‌کرد، شناسایی آن تقریباً غیرممکن به نظر می‌رسید. \u003Cstrong>انریکو فرمی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>، فیزیک‌دان ایتالیایی، نام «نوترینو» به معنی «نوترون کوچک» را بر روی این ذره گذاشت و نظریه جامعی برای واپاشی بتا ارائه داد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>مثال:\u003C\u002Fstrong> تصور کنید شما و دوستتان در دو طرف یک دیوار بلند ایستاده‌اید. شما یک توپ (الکترون) را با انرژی مشخصی پرتاب می‌کنید. دوستتان توپ را دریافت می‌کند، اما انرژی آن کمتر از مقدار اولیه است. به نظر می‌رسد بخشی از انرژی ناپدید شده. حالا فرض کنید همزمان با توپ، یک ذره نامرئی (نوترینو) نیز پرتاب کرده‌اید که بقیه انرژی را حمل می‌کند. مشکل انرژی حل می‌شود، اما اثبات وجود آن ذره نامرئی کار دشواری است!\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ویژگی‌های شگفت‌انگیز نوترینو\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>نوترینوها ذراتی بنیادی هستند، یعنی از ذرات کوچکتری ساخته نشده‌اند. ویژگی‌های کلیدی آن‌ها را در جدول زیر می‌بینید:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"ویژگی‌های کلیدی نوترینو\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">شرح\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مقایسه با الکترون\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>بار الکتریکی\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دقیقاً صفر. کاملاً خنثی است.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">الکترون بار منفی دارد \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">($-1$)\u003C\u002Fspan>.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>جرم\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بسیار بسیار ناچیز. نوترینوهای الکترونی سبک‌ترین نوترینوها هستند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جرم الکترون \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(~0.5 MeV\u002F$c^2$)\u003C\u002Fspan> است، در حالی که جرم نوترینو حداقل \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱,۰۰۰,۰۰۰\u003C\u002Fspan> بار کوچک‌تر است.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>برهم‌کنش\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">فقط از طریق نیروی هسته‌ای ضعیف\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> و گرانش. مانند یک روح از ماده عبور می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">الکترون از طریق نیروی الکترومغناطیس قوی برهم‌کنش می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>توانایی عبور از ماده\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">یک نوترینو می‌تواند از یک صفحه سربی به ضخامت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱\u003C\u002Fspan> سال نوری عبور کند و احتمالاً متوقف نشود!\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">الکترون در ضخامتی بسیار ناچیز از ماده (مثلاً چند میلی‌متر آلومینیوم) متوقف می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>به دلیل همین ویژگی‌های منحصر به فرد، نوترینوها اغلب «ذرات شبح» نامیده می‌شوند. کشف مستقیم آن‌ها تا سال ۱۹۵۶ طول کشید. در آن سال، \u003Cstrong>کلاید کوان\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>فردریک رینز\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>9\u003C\u002Fsup> با یک آزمایش دقیق نزدیک یک رآکتور هسته‌ای (که منبعی قوی از نوترینوهاست) موفق به ردیابی نوترینوی الکترونی شدند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">انواع نوترینو: سه خانواده شبح‌وار\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>امروزه می‌دانیم که نوترینوها در سه نوع یا «طعم»\u003Csup>10\u003C\u002Fsup> مختلف وجود دارند. هر نوع با یک ذره ماده دیگر مرتبط است:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Col>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>نوترینوی الکترونی\u003C\u002Fstrong> (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\nu_e$\u003C\u002Fspan>): همراه الکترون در واپاشی‌های بتا تولید می‌شود.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>نوترینوی میونی\u003C\u002Fstrong> (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\nu_\\mu$\u003C\u002Fspan>): همراه ذره میون\u003Csup>11\u003C\u002Fsup> (پسرعموی سنگین‌تر الکترون) تولید می‌شود.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>نوترینوی تائونی\u003C\u002Fstrong> (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\nu_\\tau$\u003C\u002Fspan>): همراه ذره تائون\u003Csup>12\u003C\u002Fsup> (سنگین‌ترین نسخه الکترون) تولید می‌شود.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Fol>\r\n\r\n\u003Cp>هر نوترینو یک پادذره\u003Csup>13\u003C\u002Fsup> نیز دارد که به آن پادنوترینو\u003Csup>14\u003C\u002Fsup> می‌گویند. جالب‌ترین ویژگی نوترینوها پدیده‌ای به نام «نوسان»\u003Csup>15\u003C\u002Fsup> است. این پدیده نشان می‌دهد که نوترینوها در حین پرواز در فضا، بین سه طعم مختلف تغییر ماهیت می‌دهند. این تغییر مستلزم آن است که نوترینوها \u003Cem>جرم داشته باشند\u003C\u002Fem>، هرچند بسیار کوچک. کشف نوسان نوترینوها یک انقلاب در فیزیک ذرات بود و جایزه نوبل فیزیک را در سال ۲۰۱۵ برای تاکاکی کاجیتا و آرتور بی. مک‌دانالد به ارمغان آورد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کجا نوترینو پیدا می‌شود؟ از خورشید تا اعماق زمین\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>نوترینوها همه جا هستند! آن‌ها محصول بسیاری از فرآیندهای هسته‌ای و ذره‌ای هستند. برخی از مهم‌ترین منابع عبارتند از:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>خورشید:\u003C\u002Fstrong> در مرکز خورشید، همجوشی هسته‌ای هیدروژن به هلیوم، تعداد بسیار زیادی نوترینوی الکترونی تولید می‌کند. در هر ثانیه، حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱۰۰ میلیارد\u003C\u002Fspan> نوترینوی خورشیدی از نوک انگشت شما عبور می‌کنند!\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>اتمسفر زمین:\u003C\u002Fstrong> پرتوهای کیهانی\u003Csup>16\u003C\u002Fsup> با اتم‌های جو برخورد کرده و ذرات ثانویه‌ای مانند میون تولید می‌کنند که با واپاشی آن‌ها نوترینوهای میونی و الکترونی به وجود می‌آیند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>رآکتورهای هسته‌ای:\u003C\u002Fstrong> واپاشی محصولات شکافت هسته‌ای در نیروگاه‌های اتمی، منبعی غنی و قابل کنترل از پادنوترینوهای الکترونی است.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>ابرنواخترها:\u003C\u002Fstrong> انفجار ستاره‌های سنگین در پایان عمرشان، یکی از خشن‌ترین و پرنوترینوترین اتفاقات کیهان است. بیشتر انرژی انفجار یک ابرنواختر به شکل نوترینو آزاد می‌شود.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چگونه نوترینو را شکار می‌کنیم؟ آزمایشگاه‌های غول‌پیکر\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>از آنجا که نوترینوها به ندرت با ماده برهم‌کنش می‌کنند، برای ردیابی حتی چند نوترینو، به آشکارسازهای بسیار بزرگ و حاوی مقدار عظیمی ماده نیاز داریم. این آشکارسازها اغلب در اعماق زمین یا زیر کوه‌ها ساخته می‌شوند تا از پرتوهای مزاحم دیگر مانند پرتوهای کیهانی محافظت شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال یک آشکارساز:\u003C\u002Fstrong> آزمایشگاه \u003Cstrong>سوپر کامیوکانده\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>17\u003C\u002Fsup> در ژاپن. این آشکارساز یک مخزن فولادی غول‌آسا است که با \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۵۰,۰۰۰\u003C\u002Fspan> تن آب بسیار خالص پر شده است. دیواره داخلی آن با هزاران لوله حساس به نور (فتومالتی‌پلایر\u003Csup>18\u003C\u002Fsup>) پوشیده شده است. هنگامی که یک نوترینوی ورودی به ندرت با یک الکترون درون آب برهم‌کنش می‌کند، الکترون با سرعت بسیار بالایی حرکت می‌کند و نور آبی رنگ ضعیفی به نام «تابش چرنکوف»\u003Csup>19\u003C\u002Fsup> تولید می‌کند. این نور توسط لوله‌ها تشخیص داده شده و اطلاعاتی درباره نوترینو به ما می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کاربردهای نوترینو: از نجوم تا نظارت بر رآکتورها\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>مطالعه نوترینوها فقط یک کنجکاوی علمی محض نیست. آن‌ها پنجره‌ای جدید به روی جهان گشوده‌اند:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>ستاره‌شناسی نوترینویی:\u003C\u002Fstrong> نوترینوها، برخلاف نور، به راحتی از میان گاز و غبار کیهانی عبور می‌کنند. بنابراین می‌توانیم با ردیابی نوترینوها، مستقیماً به درون هسته خورشید یا اعماق انفجار یک ابرنواختر نگاه کنیم.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>زمین‌شناسی:\u003C\u002Fstrong> اندازه‌گیری نوترینوهای حاصل از واپاشی مواد رادیواکتیو درون زمین (ژئو-نوترینو\u003Csup>20\u003C\u002Fsup>) به ما کمک می‌کند تا میزان گرمای درونی زمین را بهتر درک کنیم.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>نظارت بر رآکتورهای هسته‌ای:\u003C\u002Fstrong> از آنجا که رآکتورهای هسته‌ای مقادیر زیادی پادنوترینو تولید می‌کنند، می‌توان با قرار دادن آشکارساز در نزدیکی آن‌ها، میزان فعالیت و ترکیب سوخت هسته‌ای را از راه دور و به طور مستمر تحت نظر گرفت.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>ارتباطات:\u003C\u002Fstrong> ایده‌ای آینده‌نگرانه استفاده از نوترینوها برای ارتباط با زیردریایی‌ها در عمق اقیانوس یا حتی ارسال پیام به آن سوی کهکشان است، زیرا نوترینوها از هر مانعی عبور می‌کنند.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا نوترینوها برای انسان خطرناک هستند؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. به دلیل اینکه نوترینوها برهم‌کنش بسیار بسیار ضعیفی با ماده دارند، تقریباً از بدن ما و از هر چیزی بدون هیچ اثری عبور می‌کنند. تریلیون‌ها نوترینو در هر ثانیه از بدن ما می‌گذرند بدون اینکه حتی متوجه شویم.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> اگر نوترینو اینقدر کشفش سخت است، چرا فیزیک‌دانان این همه برای مطالعه آن تلاش می‌کنند؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> دقیقاً به همین دلیل! رفتار عجیب و خواص خاص نوترینو (مثل نوسان و جرم بسیار کوچک) پنجره‌ای به سوی فیزیکی جدید فراتر از مدل استاندارد\u003Csup>21\u003C\u002Fsup> ذرات بنیادی است. مطالعه نوترینو ممکن است به ما در درک ماده تاریک\u003Csup>22\u003C\u002Fsup>، عدم تقارن ماده-پادماده در جهان و ماهیت گرانش کمک کند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> چرا نوترینو جرم دارد در حالی که در مدل استاندارد اولیه بدون جرم فرض شده بود؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> کشف نوسان نوترینو ثابت کرد که نوترینوها باید جرم داشته باشند. این کشف یکی از مهم‌ترین شواهد مبنی بر ناکامل بودن مدل استاندارد بود و نشان داد که درک ما از ذرات بنیادی نیاز به گسترش و بازنگری دارد. مقدار دقیق این جرم‌ها هنوز یکی از موضوعات داغ پژوهش‌های امروزی است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> نوترینوها ذرات شبح‌واری هستند که به ما اجازه می‌دهند قوانین بنیادی حاکم بر جهان در کوچک‌ترین مقیاس‌ها را کاوش کنیم. از حل یک معما در واپاشی بتا آغاز شدند و امروز به یکی از کلیدهای فهم کیهان تبدیل شده‌اند. مطالعه آن‌ها ترکیبی از نبوغ نظری (مثل پاولی و فرمی)، آزمایش‌های ظریف (کوان و رینز) و مهندسی غول‌آسا (آشکارسازهای زیرزمینی) است. نوترینوها به ما یادآوری می‌کنند که برای درک جهان، گاهی باید دنبال چیزهایی بگردیم که به سادگی دیده نمی‌شوند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>نوترینو (Neutrino):\u003C\u002Fstrong> ذره‌ای بنیادی با بار الکتریکی صفر و جرم بسیار ناچیز.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>نوترینوی الکترونی (Electron Neutrino):\u003C\u002Fstrong> نوعی از نوترینو که همراه الکترون تولید می‌شود.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>ابرنواختر (Supernova):\u003C\u002Fstrong> انفجار عظیم یک ستاره سنگین در پایان عمرش.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>واپاشی بتا (Beta Decay):\u003C\u002Fstrong> فرآیندی در فیزیک هسته‌ای که در آن یک نوترون به پروتون و الکترون (و یک پادنوترینوی الکترونی) تبدیل می‌شود.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>پایستگی انرژی (Conservation of Energy):\u003C\u002Fstrong> قانونی فیزیکی که می‌گوید انرژی کل در یک سیستم بسته ثابت می‌ماند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>ولفگانگ پاولی (Wolfgang Pauli):\u003C\u002Fstrong> فیزیک‌دان نظری اتریشی.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>انریکو فرمی (Enrico Fermi):\u003C\u002Fstrong> فیزیک‌دان ایتالیایی-آمریکایی.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>8\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>نیروی هسته‌ای ضعیف (Weak Nuclear Force):\u003C\u002Fstrong> یکی از چهار نیروی بنیادی طبیعت که مسئول برخی واپاشی‌های ذرات است.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>9\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>کلاید کوان (Clyde Cowan) و فردریک رینز (Frederick Reines):\u003C\u002Fstrong> فیزیک‌دانان آمریکایی که نوترینو را به طور تجربی کشف کردند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>10\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>طعم (Flavor):\u003C\u002Fstrong> اصطلاحی برای تفاوت بین سه نوع نوترینو (الکترونی، میونی، تائونی).\u003Cbr>\r\n\u003Csup>11\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>میون (Muon):\u003C\u002Fstrong> ذره‌ای بنیادی شبیه الکترون اما با جرم حدود ۲۰۰ برابر بیشتر.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>12\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>تائون (Tauon یا Tau):\u003C\u002Fstrong> ذره‌ای بنیادی شبیه الکترون اما با جرم حدود ۳۵۰۰ برابر بیشتر.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>13\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>پادذره (Antiparticle):\u003C\u002Fstrong> برای هر ذره ماده، یک پادذره با بار مخالف (و برخی خصوصیات مخالف) وجود دارد.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>14\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>پادنوترینو (Antineutrino):\u003C\u002Fstrong> پادذره نوترینو.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>15\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>نوسان نوترینو (Neutrino Oscillation):\u003C\u002Fstrong> پدیده‌ای که در آن یک نوترینو در حین انتشار، بین سه طعم مختلف تغییر می‌کند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>16\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>پرتوهای کیهانی (Cosmic Rays):\u003C\u002Fstrong> ذرات پرانرژی (عمدتاً پروتون) که از فضا به زمین می‌رسند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>17\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>سوپر کامیوکانده (Super-Kamiokande):\u003C\u002Fstrong> یک آشکارساز نوترینوی غول‌پیکر در ژاپن.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>18\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>فتومالتی‌پلایر (Photomultiplier Tube):\u003C\u002Fstrong> وسیله‌ای برای تشخیص و تقویت نور بسیار ضعیف.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>19\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>تابش چرنکوف (Cherenkov Radiation):\u003C\u002Fstrong> نور آبی رنگی که وقتی یک ذره با سرعتی بیشتر از سرعت نور در یک محیط (مثلاً آب) حرکت کند، تولید می‌شود.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>20\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>ژئو-نوترینو (Geo-Neutrino):\u003C\u002Fstrong> نوترینوهای تولیدشده از واپاشی مواد رادیواکتیو درون زمین.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>21\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>مدل استاندارد (Standard Model):\u003C\u002Fstrong> نظریه‌ای که سه نیروی بنیادی (به جز گرانش) و تمام ذرات بنیادی شناخته شده را توصیف می‌کند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>22\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>ماده تاریک (Dark Matter):\u003C\u002Fstrong> نوعی از ماده که نور ساطع یا بازتاب نمی‌کند و فقط از اثرات گرانشی آن شناسایی شده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">ذرات بنیادی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نوترینو\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">فیزیک هسته‌ای\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کیهان‌شناسی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">ابرنواختر\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205,206],"نوترینو","Neutrino","فیزیک دوازدهم","پایه دوازدهم",0,239,"2025-12-15 09:08:03","2026-08-19 10:51:26","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F24","10:51 1405\u002F05\u002F28",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,241,249,257,265,273,281,289,297,305,313],{"id":225,"title":226,"cat":199,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":213,"update_jalali":232},7701,"آستانهٔ دردناکى: حداقل شدت صوت ایجادکننده درد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlVFoIsv5riLsMk2Gt8WA_200.png","2026-08-20 02:25:42","آستانه-دردناکى-حداقل-شدت-صوت-ایجادکننده-درد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7701\u002Fآستانه-دردناکى-حداقل-شدت-صوت-ایجادکننده-درد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7701\u002Fآستانه-دردناکى-حداقل-شدت-صوت-ایجادکننده-درد","1405\u002F05\u002F29",{"id":234,"title":235,"cat":199,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":213,"update_jalali":232},7703,"آستانهٔ شنواىى: حداقل شدت صوت قابل شنیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlFfkFnVTBLiFxViurMjJ_200.png","2026-08-20 02:23:42","آستانه-شنواىى-حداقل-شدت-صوت-قابل-شنیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7703\u002Fآستانه-شنواىى-حداقل-شدت-صوت-قابل-شنیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7703\u002Fآستانه-شنواىى-حداقل-شدت-صوت-قابل-شنیدن",{"id":242,"title":243,"cat":199,"pic":244,"up_date":245,"title_url":246,"url":247,"legacy_url":248,"cat_title":213,"update_jalali":232},7705,"آشفتگى: تغییر موضعی در محیط برای ایجاد موج","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F1ynzQB0jSQoYL4lqCuF1_200.png","2026-08-20 02:19:22","آشفتگى-تغییر-موضعی-در-محیط-برای-ایجاد-موج","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7705\u002Fآشفتگى-تغییر-موضعی-در-محیط-برای-ایجاد-موج","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7705\u002Fآشفتگى-تغییر-موضعی-در-محیط-برای-ایجاد-موج",{"id":250,"title":251,"cat":199,"pic":252,"up_date":253,"title_url":254,"url":255,"legacy_url":256,"cat_title":213,"update_jalali":232},7707,"آشکارسازى: شناسایی وجود پدیده فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvKow1UCtZR5ZZsfnkMG4_200.png","2026-08-20 02:16:56","آشکارسازى-شناسایی-وجود-پدیده-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7707\u002Fآشکارسازى-شناسایی-وجود-پدیده-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7707\u002Fآشکارسازى-شناسایی-وجود-پدیده-فیزیکی",{"id":258,"title":259,"cat":199,"pic":260,"up_date":261,"title_url":262,"url":263,"legacy_url":264,"cat_title":213,"update_jalali":232},7709,"آونگ: جرم معلق از نقطه ثابت برای نوسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FdwFUUwrikLwk8B3Yrqi7_200.png","2026-08-20 02:15:00","آونگ-جرم-معلق-از-نقطه-ثابت-برای-نوسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7709\u002Fآونگ-جرم-معلق-از-نقطه-ثابت-برای-نوسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7709\u002Fآونگ-جرم-معلق-از-نقطه-ثابت-برای-نوسان",{"id":266,"title":267,"cat":199,"pic":268,"up_date":269,"title_url":270,"url":271,"legacy_url":272,"cat_title":213,"update_jalali":232},7710,"آونگ ساده: نقطه‌جرم معلق از رشته بدون جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F3smIxMgsrrgH1QppnUBQ_200.png","2026-08-20 02:13:38","آونگ-ساده-نقطهجرم-معلق-از-رشته-بدون-جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7710\u002Fآونگ-ساده-نقطهجرم-معلق-از-رشته-بدون-جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7710\u002Fآونگ-ساده-نقطهجرم-معلق-از-رشته-بدون-جرم",{"id":274,"title":275,"cat":199,"pic":276,"up_date":277,"title_url":278,"url":279,"legacy_url":280,"cat_title":213,"update_jalali":232},7712,"آىنهٔ تخت: سطح صیقلی بازتاب‌دهنده نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRD3Z3rUNIxQiTyvySnYv_200.png","2026-08-20 02:11:58","آىنه-تخت-سطح-صیقلی-بازتابدهنده-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7712\u002Fآىنه-تخت-سطح-صیقلی-بازتابدهنده-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7712\u002Fآىنه-تخت-سطح-صیقلی-بازتابدهنده-نور",{"id":282,"title":283,"cat":199,"pic":284,"up_date":285,"title_url":286,"url":287,"legacy_url":288,"cat_title":213,"update_jalali":232},7714,"اثر دوپلر: تغییر بسامد موج به دلیل حرکت منبع یا ناظر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAEewHxZY2hNhim1RJ2JW_200.png","2026-08-20 02:10:22","اثر-دوپلر-تغییر-بسامد-موج-به-دلیل-حرکت-منبع-یا-ناظر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7714\u002Fاثر-دوپلر-تغییر-بسامد-موج-به-دلیل-حرکت-منبع-یا-ناظر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7714\u002Fاثر-دوپلر-تغییر-بسامد-موج-به-دلیل-حرکت-منبع-یا-ناظر",{"id":290,"title":291,"cat":199,"pic":292,"up_date":293,"title_url":294,"url":295,"legacy_url":296,"cat_title":213,"update_jalali":232},7716,"اثر فوتوالکترىک: انتشار الکترون از سطح به دلیل تابش نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FL4FoOUjgmBlfDfbqAWgs_200.png","2026-08-20 02:08:25","اثر-فوتوالکترىک-انتشار-الکترون-از-سطح-به-دلیل-تابش-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7716\u002Fاثر-فوتوالکترىک-انتشار-الکترون-از-سطح-به-دلیل-تابش-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7716\u002Fاثر-فوتوالکترىک-انتشار-الکترون-از-سطح-به-دلیل-تابش-نور",{"id":298,"title":299,"cat":199,"pic":300,"up_date":301,"title_url":302,"url":303,"legacy_url":304,"cat_title":213,"update_jalali":232},7718,"اجاق میکروموج: دستگاه پخت‌وپز با امواج میکرو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FJ8OGb9afvV5f0QFpvD6M_200.png","2026-08-20 02:07:04","اجاق-میکروموج-دستگاه-پختوپز-با-امواج-میکرو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7718\u002Fاجاق-میکروموج-دستگاه-پختوپز-با-امواج-میکرو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7718\u002Fاجاق-میکروموج-دستگاه-پختوپز-با-امواج-میکرو",{"id":306,"title":307,"cat":199,"pic":308,"up_date":309,"title_url":310,"url":311,"legacy_url":312,"cat_title":213,"update_jalali":232},7719,"ارتعاش: حرکت دوره‌ای حول نقطه تعادل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F9mJCLJjtiFNQtfPacs8l_200.png","2026-08-20 01:59:53","ارتعاش-حرکت-دورهای-حول-نقطه-تعادل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7719\u002Fارتعاش-حرکت-دورهای-حول-نقطه-تعادل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7719\u002Fارتعاش-حرکت-دورهای-حول-نقطه-تعادل",{"id":314,"title":315,"cat":199,"pic":316,"up_date":317,"title_url":318,"url":319,"legacy_url":320,"cat_title":213,"update_jalali":232},7721,"ارتفاع صوت: حس شنوایی مرتبط با بسامد صوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNYtyPvbgpXRNA8sSYeUs_200.png","2026-08-20 01:58:12","ارتفاع-صوت-حس-شنوایی-مرتبط-با-بسامد-صوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7721\u002Fارتفاع-صوت-حس-شنوایی-مرتبط-با-بسامد-صوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7721\u002Fارتفاع-صوت-حس-شنوایی-مرتبط-با-بسامد-صوت"]