[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-8138":193,"$fwSIk-66FcBFxA-eBv3Bs8vT42EuUzxHYZygJ5L3W_M0":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":47,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},8138,5,0,281,"انطباق فسیل در آفریقا و آمریکای جنوبی: شباهت فسیل‌ها که نشان‌دهنده اتصال قبلی آن‌هاست.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FyDyUe1JA5cy6XIFSAKUn_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"شباهت فسیل‌های آفریقا و آمریکای جنوبی\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 28px; font-weight: 800\">زمین، پازلی غول‌پیکر: از کشف فسیل‌های یکسان تا نظریهٔ ابرقاره\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">چگونه فسیل‌های مشابه در دو سوی اقیانوس اطلس، گواهی بر اتصال دیرینهٔ قاره‌ها هستند؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> در این مقاله به یکی از شگفت‌انگیزترین شواهد زمین‌شناسی می‌پردازیم: کشف فسیل‌های کاملاً مشابه گیاهان و جانوران در قاره‌های آفریقا و آمریکای جنوبی. این کشف که مانند پیدا کردن قطعات یکسان یک پازل در اتاق‌های جداگانه است، دانشمندان را به این فکر واداشت که آیا این دو قاره روزگاری به هم متصل بوده‌اند؟ ما با زبانی ساده، این شاهدان سنگی را بررسی کرده و به معرفی نظریه‌ای به نام \u003Cstrong>تکتونیک صفحه‌ای\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> و ابرقارهٔ باستانی \u003Cstrong>پانگه‌آ\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> می‌پردازیم. همچنین با مثال‌هایی ملموس، فرآیندهای علمی پشت این کشف بزرگ را توضیح خواهیم داد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کشفی حیرت‌انگیز: فسیل‌های دوقلو در دو قاره\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>تصور کنید در حال گردش در طبیعت هستید و یک سنگ جالب با نقش یک برگ پیدا می‌کنید. چند ماه بعد، به مسافری می‌گویید که او هم دقیقاً همان سنگ را در شهری دورافتاده پیدا کرده است! اولین فکری که به ذهن می‌رسد این است که این دو سنگ از یک گیاه یکسان به جا مانده‌اند. دانشمندان زمین‌شناس در اوایل قرن بیستم با معما‌ای بزرگ‌تر از این روبرو شدند. آن‌ها فسیل‌های گیاهان و جانورانی را در سنگ‌های ساحلی \u003Cstrong>غرب آفریقا\u003C\u002Fstrong> کشف کردند که دقیقاً شبیه فسیل‌های کشف شده در سنگ‌های \u003Cstrong>شرق آمریکای جنوبی\u003C\u002Fstrong> بود!\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>این فسیل‌ها متعلق به حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">250\u003C\u002Fspan> میلیون سال پیش بودند. جالب‌ترین نمونه‌ها عبارتند از:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>گلوسوپتریس\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>: فسیل برگ یک گیاه باستانی که شکل‌های یکسان آن در هر دو قاره یافت شد.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>مزوزوروس\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>: خزنده‌ای کوچک و آبزی که فقط در نواحی خاصی از آمریکای جنوبی و آفریقای جنوبی کشف شده است. این خزنده نمی‌توانست هزاران کیلومتر اقیانوس شور را شنا کند!\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>سیانوگناتوس\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>: خزنده‌ای خشکی‌زی با جمجمه‌ای مشخص که ردپای آن در هر دو قاره دیده می‌شود.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"نمونه‌هایی از فسیل‌های مشابه در دو قاره\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نام فسیل\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع موجود زنده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مکان کشف در آمریکای جنوبی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مکان کشف در آفریقا\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">سن تقریبی (میلیون سال)\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">گلوسوپتریس\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">گیاه (برگ)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">برزیل، آرژانتین\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آفریقای جنوبی، نامیبیا\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">270-250\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مزوزوروس\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">خزنده آبزی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جنوب برزیل\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آفریقای جنوبی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">280-260\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سیانوگناتوس\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">خزنده خشکی‌زی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آرژانتین\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آفریقای جنوبی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">250-240\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">لیستروزوروس\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">خزنده شبه پستاندار\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آرژانتین\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آفریقای جنوبی، هند\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">250\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نظریه‌ای که پازل را حل کرد: از رانش قاره‌ها تا صفحه‌های زمین\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>با کشف این فسیل‌های یکسان، دانشمندان به فکر فرو رفتند. آن‌ها چند توضیح احتمالی را مطرح کردند:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>۱. \u003Cstrong>اتفاقی شانسی\u003C\u002Fstrong>: احتمال اینکه دو گونه کاملاً مشابه در دو قاره جداگانه تکامل یابند، بسیار بسیار کم است. مثل این است که دو نفر در دو شهر مختلف، دقیقاً یک‌جور شعر با یک‌جور قافیه بنویسند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>۲. \u003Cstrong>مهاجرت از راه خشکی\u003C\u002Fstrong>: شاید این موجودات از راه یک \u003Cstrong>پل خشکی\u003C\u002Fstrong> قدیمی بین دو قاره جابه‌جا شده باشند. اما زمین‌شناسان چنین پلی را در کف اقیانوس اطلس پیدا نکردند. ضخامت پوستهٔ قاره‌ای و اقیانوسی با هم متفاوت است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>۳. \u003Cstrong>جابه‌جایی خود قاره‌ها\u003C\u002Fstrong>: این ایده در ابتدا خنده‌دار به نظر می‌رسید! چگونه می‌توان تصور کرد که خشکی‌های عظیم روی زمین حرکت کنند؟ اما \u003Cstrong>آلفرد وگنر\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>، دانشمند آلمانی، در سال \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1912\u003C\u002Fspan> میلادی دقیقاً همین نظریه را مطرح کرد: \u003Cstrong>نظریهٔ رانش قاره‌ای\u003Csup>8\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>. او گفت قاره‌ها مانند تکه‌های یخ روی آب، شناورند و در طول زمان جابه‌جا می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>شواهد وگنر برای رانش قاره‌ها:\u003C\u002Fstrong> وگنر فقط به فسیل‌ها استناد نکرد. او گفت خطوط ساحلی غرب آفریقا و شرق آمریکای جنوبی مانند دو قطعه پازل به هم می‌چسبند. همچنین لایه‌های سنگی و رشته‌کوه‌های قدیمی در دو طرف اقیانوس، ادامهٔ یکدیگر هستند. این شواهد، نظریه او را تقویت کردند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>امروزه نظریه کامل‌تری به نام \u003Cstrong>تکتونیک صفحه‌ای\u003C\u002Fstrong> داریم. بر اساس این نظریه، پوستهٔ زمین از چندین \u003Cstrong>صفحه\u003Csup>9\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> سخت و بزرگ تشکیل شده که روی لایه‌ای نرم‌تر و داغ‌تر به نام \u003Cstrong>استنوسفر\u003Csup>10\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> شناورند و سالیانه چند سانتی‌متر حرکت می‌کنند. حرکت این صفحه‌ها باعث می‌شود قاره‌ها روی آن‌ها سوار شده و همراهشان حرکت کنند. میلیون‌ها سال پیش، آمریکای جنوبی و آفریقا روی یک صفحهٔ واحد قرار داشتند و به هم چسبیده بودند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">بازسازی پانگه‌آ: ابرقاره‌ای که از هم پاشید\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>دانشمندان با کنار هم گذاشتن همهٔ این شواهد (فسیل‌ها، شکل قاره‌ها، سنگ‌ها) نقشهٔ زمین در حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">300\u003C\u002Fspan> میلیون سال پیش را بازسازی کردند. آن‌ها متوجه شدند که تقریباً تمام خشکی‌های زمین به هم چسبیده و یک ابرقارهٔ عظیم به نام \u003Cstrong>پانگه‌آ\u003C\u002Fstrong> تشکیل داده بودند. پانگه‌آ به معنای «همهٔ خشکی‌ها» است. در این ابرقاره، آمریکای جنوبی و آفریقا در کنار هم و بدون هیچ اقیانوسی در میانشان قرار داشتند. بنابراین، گیاهان و جانوران می‌توانستند آزادانه در آن گسترده شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>سپس، بر اساس نظریه تکتونیک صفحه‌ای، پانگه‌آ شروع به شکستن کرد. مانند شکستن یک تکه نان تُرد! این فرآیند بسیار آرام و در مقیاس میلیون‌ها سال اتفاق افتاد. با دور شدن صفحه‌ها از هم، اقیانوس اطلس جوان شروع به شکل‌گیری و گسترش کرد و سرانجام دو قاره را از هم جدا نمود. فسیل‌هایی که روزگاری در یک محیط مشترک دفن شده بودند، اکنون در دو سوی یک اقیانوس عظیم قرار گرفتند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>فرمول ساده‌ای برای نشان دادن سرعت حرکت صفحه‌ها وجود دارد: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ v = \\frac{d}{t} $\u003C\u002Fspan> که در آن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ v $\u003C\u002Fspan> سرعت حرکت صفحه (مثلاً سانتی‌متر در سال)، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ d $\u003C\u002Fspan> مسافت طی شده و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ t $\u003C\u002Fspan> زمان است. برای مثال، اگر صفحه‌ای با سرعت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2.5\u003C\u002Fspan> سانتی‌متر در سال حرکت کند، در \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan> میلیون سال (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ t = 10{,}000{,}000 $\u003C\u002Fspan> سال)، مسافتی معادل \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ d = v \\times t = 2.5 \\times 10{,}000{,}000 = 25{,}000{,}000 $\u003C\u002Fspan> سانتی‌متر یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">250\u003C\u002Fspan> کیلومتر جابه‌جا می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">آزمایش فکر: شما هم می‌توانید یک دانشمند زمین‌شناس شوید\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک بهتر این موضوع، یک آزمایش ساده انجام دهید:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>وسایل مورد نیاز:\u003C\u002Fstrong> یک کرهٔ جغرافیایی یا نقشهٔ جهان، یک ماژیک وازلین یا چسب خشک که پاک شود، قیچی (در صورت استفاده از نقشه).\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مراحل کار:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Col>\r\n \u003Cli>روی کره یا نقشه، خطوط ساحلی \u003Cstrong>شرق آمریکای جنوبی\u003C\u002Fstrong> (مثلاً برزیل) و \u003Cstrong>غرب آفریقا\u003C\u002Fstrong> (مثلاً خلیج گینه) را با دقت نگاه کنید.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>آیا به نظر نمی‌رسد این دو خط ساحلی می‌توانند به هم بچسبند؟ مانند دو قطعه پازل!\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>اگر از نقشه استفاده می‌کنید، می‌توانید با دقت، آمریکای جنوبی و آفریقا را ببرید و سعی کنید خطوط ساحلی آن‌ها را به هم برسانید.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>حالا تصور کنید روی این خشکی یکپارچه، دایناسورها و گیاهان باستانی زندگی می‌کرده‌اند. بعد از جدا شدن قاره‌ها، فسیل‌های این موجودات در هر دو طرف باقی مانده است.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Fol>\r\n\r\n\u003Cp>این دقیقاً کاری بود که آلفرد وگنر انجام داد! او نقشه‌ها را کنار هم گذاشت و متوجه این شباهت حیرت‌انگیز شد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پرسش‌های مهم و باورهای نادرست\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سؤال ۱:\u003C\u002Fstrong> آیا ممکن است باد یا جریان آب، بذر گیاهان یا تخم جانوران را از یک قاره به قاره دیگر برده و باعث ایجاد فسیل‌های مشابه شده باشد؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> برای برخی گیاهان یا حشرات ریز این امکان وجود دارد، اما برای جانوران بزرگ خشکی‌زی مثل \u003Cem>مزوزوروس\u003C\u002Fem> یا \u003Cem>سیانوگناتوس\u003C\u002Fem> این توضیح منطقی نیست. این جانوران نمی‌توانستند مسافت هزاران کیلومتری اقیانوس را طی کنند. همچنین، باد و جریان آب معمولاً گونه‌ها را به مکان‌های کاملاً تصادفی منتقل می‌کنند، در حالی که ما شاهد توزیع \u003Cem>دقیقاً منطبق\u003C\u002Fem> فسیل‌ها در مناطقی هستیم که امروزه از هم جدا شده‌اند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سؤال ۲:\u003C\u002Fstrong> آیا قاره‌ها واقعاً «می‌رانند»؟ آیا ما حرکت آن‌ها را احساس می‌کنیم؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> بله، قاره‌ها واقعاً در حرکتند، اما حرکت آن‌ها به‌آرامی و در مقیاس \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan> تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">5\u003C\u002Fspan> سانتی‌متر در سال اتفاق می‌افتد. این سرعت تقریباً برابر با سرعت رشد ناخن‌های دست شماست! بنابراین ما در طول زندگی خود آن را مستقیم احساس نمی‌کنیم. اما دانشمندان با دستگاه‌های دقیق ماهواره‌ای مثل GPS این حرکت را اندازه‌گیری کرده‌اند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سؤال ۳:\u003C\u002Fstrong> آیا شباهت فسیل‌ها می‌تواند ثابت کند که زمین مسطح بوده یا نظریه‌های دیگر درست است؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. شباهت فسیل‌ها فقط نشان می‌دهد که این قاره‌ها زمانی به هم متصل بوده‌اند. شکل کروی زمین با شواهد کاملاً دیگری (مثل سفرهای دریایی، عکس‌های فضایی، خسوف و کسوف) ثابت شده است. نظریهٔ تکتونیک صفحه‌ای بهترین و پذیرفته‌شده‌ترین توضیح علمی برای این پدیده و بسیاری پدیده‌های دیگر مانند زمین‌لرزه و آتشفشان است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> کشف فسیل‌های یکسان در آفریقا و آمریکای جنوبی، مانند کلیدی بود که قفل راز شکل‌گیری قاره‌ها را گشود. این فسیل‌ها که خود داستان زندگی موجودات گذشته را روایت می‌کنند، به عنوان شاهدان محکمی در دادگاه علم حاضر شدند و به کمک شواهدی دیگر مانند شکل قاره‌ها و رشته‌کوه‌ها، سرانجام نظریه‌ای را تأیید کردند که روزی مسخره به نظر می‌رسید: قاره‌ها حرکت می‌کنند. امروزه می‌دانیم زمین پوستۀ سخت و ثابتی ندارد، بلکه صفحه‌های عظیمی دارد که آرام و پیوسته در حال رقصی میلیون‌ساله هستند. پانگه‌آ از هم پاشید تا قاره‌های امروزی شکل بگیرند و داستان فسیل‌های مشابه، یادگاری ماندگار از آن دوران اتصال است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>تکتونیک صفحه‌ای\u003C\u002Fstrong> (Plate Tectonics): نظریه‌ای که بیان می‌کند پوستهٔ زمین از صفحه‌های متحرک و سختی تشکیل شده که حرکت آن‌ها باعث ایجاد پدیده‌هایی مانند زمین‌لرزه، آتشفشان و شکل‌گیری کوه‌ها و اقیانوس‌ها می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>پانگه‌آ\u003C\u002Fstrong> (Pangaea): نام ابرقاره‌ای که در دوران کهن زمین‌شناسی شامل تقریباً تمام خشکی‌های سطح زمین بود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>گلوسوپتریس\u003C\u002Fstrong> (Glossopteris): نام یک سرده از گیاهان دانه‌دار منقرض شده که فسیل برگ‌های آن به شکل خاصی است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>مزوزوروس\u003C\u002Fstrong> (Mesosaurus): یک خزنده کوچک و آبزی متعلق به دوره پرمین که در آب‌های شیرین زندگی می‌کرد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>سیانوگناتوس\u003C\u002Fstrong> (Cynognathus): یک خزنده شبه پستاندار خشکی‌زی و گوشتخوار از دوره تریاس.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>لیستروزوروس\u003C\u002Fstrong> (Lystrosaurus): یک خزنده شبه پستاندار گیاهخوار که فسیل آن در چندین قاره از جمله آفریقا، هند و قطب جنوب یافت شده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>آلفرد وگنر\u003C\u002Fstrong> (Alfred Wegener): دانشمند و هواشناس آلمانی (۱۸۸۰-۱۹۳۰) که نظریه رانش قاره‌ها را ارائه کرد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>8\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>رانش قاره‌ای\u003C\u002Fstrong> (Continental Drift): نظریه اولیه وگنر مبنی بر حرکت قاره‌ها نسبت به یکدیگر در طول زمان زمین‌شناسی.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>9\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>صفحه\u003C\u002Fstrong> (Plate): قطعات بزرگ و سخت پوسته زمین (لیتوسفر) که بر روی استنوسفر جابه‌جا می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>10\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>استنوسفر\u003C\u002Fstrong> (Asthenosphere): بخشی نرم‌تر و خمیری از گوشتهٔ بالایی زمین که صفحات لیتوسفری روی آن شناورند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">فسیل\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پانگه‌آ\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تکتونیک صفحه‌ای\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">رانش قاره‌ها\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">آلفرد وگنر\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"پایهٔ نهم","علوم نهم","انطباق فسیل در آفریقا و آمریکای جنوبی",235,"2025-12-14 17:48:12","2026-08-28 00:05:26","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F23","0:05 1405\u002F06\u002F6",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},8189,"فشار در گاز: گازها نیز مانند مایعات فشار وارد می‌کنند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYtoMF4ovxyLsxr6Nf2ln_200.png","2026-08-28 17:59:40","فشار-در-گاز-گازها-نیز-مانند-مایعات-فشار-وارد-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8189\u002Fفشار-در-گاز-گازها-نیز-مانند-مایعات-فشار-وارد-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8189\u002Fفشار-در-گاز-گازها-نیز-مانند-مایعات-فشار-وارد-میکنند","1405\u002F06\u002F6",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":230},8190,"ستون هوا: لایه‌ای از هوا روی سطح زمین که باعث ایجاد فشار هوا می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYvg6GeicjWBtv18z5Pbq_200.png","2026-08-28 17:56:28","ستون-هوا-لایهای-از-هوا-روی-سطح-زمین-که-باعث-ایجاد-فشار-هوا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8190\u002Fستون-هوا-لایهای-از-هوا-روی-سطح-زمین-که-باعث-ایجاد-فشار-هوا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8190\u002Fستون-هوا-لایهای-از-هوا-روی-سطح-زمین-که-باعث-ایجاد-فشار-هوا-میشود",{"id":240,"title":241,"cat":199,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":211,"update_jalali":230},8191,"کاهش فشار هوا: پدیده‌ای که در ارتفاعات رخ می‌دهد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fp2cirvio7x1mYqmherYx_200.png","2026-08-28 17:53:08","کاهش-فشار-هوا-پدیدهای-که-در-ارتفاعات-رخ-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8191\u002Fکاهش-فشار-هوا-پدیدهای-که-در-ارتفاعات-رخ-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8191\u002Fکاهش-فشار-هوا-پدیدهای-که-در-ارتفاعات-رخ-میدهد",{"id":248,"title":249,"cat":199,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":211,"update_jalali":230},8144,"نوع آب‌وهوای گذشته: شرایط آب‌وهوایی که از طریق مطالعه فسیل‌ها قابل تشخیص است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F6v6IA0Q7U6d79iE2Zat5_200.png","2026-08-28 17:48:18","نوع-آبوهوای-گذشته-شرایط-آبوهوایی-که-از-طریق-مطالعه-فسیلها-قابل-تشخیص-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8144\u002Fنوع-آبوهوای-گذشته-شرایط-آبوهوایی-که-از-طریق-مطالعه-فسیلها-قابل-تشخیص-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8144\u002Fنوع-آبوهوای-گذشته-شرایط-آبوهوایی-که-از-طریق-مطالعه-فسیلها-قابل-تشخیص-است",{"id":256,"title":257,"cat":199,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":211,"update_jalali":230},8145,"سنگ تبخیری: سنگی مانند گچ یا نمک که در محیط خشک و گرم تشکیل می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHojwwzUPv6QVHQUGNhVx_200.png","2026-08-28 17:45:22","سنگ-تبخیری-سنگی-مانند-گچ-یا-نمک-که-در-محیط-خشک-و-گرم-تشکیل-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8145\u002Fسنگ-تبخیری-سنگی-مانند-گچ-یا-نمک-که-در-محیط-خشک-و-گرم-تشکیل-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8145\u002Fسنگ-تبخیری-سنگی-مانند-گچ-یا-نمک-که-در-محیط-خشک-و-گرم-تشکیل-میشود",{"id":264,"title":265,"cat":199,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":211,"update_jalali":230},8147,"فسیل مرجان: فسیلی که نشان‌دهنده محیط کم‌عمق و گرم دریایی در گذشته است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FgitOhEpsHdQJjb2s1yIz_200.png","2026-08-28 17:42:19","فسیل-مرجان-فسیلی-که-نشاندهنده-محیط-کمعمق-و-گرم-دریایی-در-گذشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8147\u002Fفسیل-مرجان-فسیلی-که-نشاندهنده-محیط-کمعمق-و-گرم-دریایی-در-گذشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8147\u002Fفسیل-مرجان-فسیلی-که-نشاندهنده-محیط-کمعمق-و-گرم-دریایی-در-گذشته-است",{"id":272,"title":273,"cat":199,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":211,"update_jalali":230},8149,"اصل «حال، کلیدی برای گذشته است»: استفاده از فرایندهای امروزی برای درک گذشته زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FfAn3EqDGg64VJKlaOra8_200.png","2026-08-28 17:40:00","اصل-حال-کلیدی-برای-گذشته-است-استفاده-از-فرایندهای-امروزی-برای-درک-گذشته-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8149\u002Fاصل-حال-کلیدی-برای-گذشته-است-استفاده-از-فرایندهای-امروزی-برای-درک-گذشته-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8149\u002Fاصل-حال-کلیدی-برای-گذشته-است-استفاده-از-فرایندهای-امروزی-برای-درک-گذشته-زمین",{"id":280,"title":281,"cat":199,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":211,"update_jalali":230},8151,"فشار: مقدار نیروی وارد بر واحد سطح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FecP1TmRYzMiQCv2LwYzt_200.png","2026-08-28 17:37:09","فشار-مقدار-نیروی-وارد-بر-واحد-سطح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8151\u002Fفشار-مقدار-نیروی-وارد-بر-واحد-سطح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8151\u002Fفشار-مقدار-نیروی-وارد-بر-واحد-سطح",{"id":288,"title":289,"cat":199,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":211,"update_jalali":230},8153,"یکای فشار: پاسکال، برابر با یک نیوتون بر متر مربع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F2NsVzv3kyR0PIGUsb9Z1_200.png","2026-08-28 17:28:59","یکای-فشار-پاسکال-برابر-با-یک-نیوتون-بر-متر-مربع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8153\u002Fیکای-فشار-پاسکال-برابر-با-یک-نیوتون-بر-متر-مربع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8153\u002Fیکای-فشار-پاسکال-برابر-با-یک-نیوتون-بر-متر-مربع",{"id":296,"title":297,"cat":199,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":211,"update_jalali":230},8154,"تأثیر سطح بر فشار: کاهش سطح → افزایش فشار، افزایش سطح → کاهش فشار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F6gpdXme8ApQxPIdOoXlJ_200.png","2026-08-28 17:25:04","تأثیر-سطح-بر-فشار-کاهش-سطح-افزایش-فشار-افزایش-سطح-کاهش-فشار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8154\u002Fتأثیر-سطح-بر-فشار-کاهش-سطح-افزایش-فشار-افزایش-سطح-کاهش-فشار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8154\u002Fتأثیر-سطح-بر-فشار-کاهش-سطح-افزایش-فشار-افزایش-سطح-کاهش-فشار",{"id":304,"title":305,"cat":199,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":211,"update_jalali":230},8156,"نیروی وارد بر سطح: نیرویی مانند وزن که باعث ایجاد فشار می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvkYgd3getQ0Jwnu9mrhK_200.png","2026-08-28 17:21:34","نیروی-وارد-بر-سطح-نیرویی-مانند-وزن-که-باعث-ایجاد-فشار-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8156\u002Fنیروی-وارد-بر-سطح-نیرویی-مانند-وزن-که-باعث-ایجاد-فشار-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8156\u002Fنیروی-وارد-بر-سطح-نیرویی-مانند-وزن-که-باعث-ایجاد-فشار-میشود",{"id":312,"title":313,"cat":199,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":211,"update_jalali":230},8158,"چوب‌اسکی: وسیله‌ای که با افزایش سطح تماس، فشار وارد بر برف را کم می‌کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fw2hplC076oj33wBiMzFc_200.png","2026-08-28 17:17:40","چوباسکی-وسیلهای-که-با-افزایش-سطح-تماس-فشار-وارد-بر-برف-را-کم-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8158\u002Fچوباسکی-وسیلهای-که-با-افزایش-سطح-تماس-فشار-وارد-بر-برف-را-کم-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8158\u002Fچوباسکی-وسیلهای-که-با-افزایش-سطح-تماس-فشار-وارد-بر-برف-را-کم-میکند"]