[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-7962":193,"$fpAm5uViAc2l5MMpcVsVesUOJNr0N_1uR8CGGNkw2wXY":216},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":207,"status":4,"views":208,"subdate":209,"up_date":210,"first_name":211,"last_name":212,"avatar":13,"cat_title":213,"subdate_jalali":214,"update_jalali":215},7962,1170,1171,4924,"فرا بحرانی: وضعیتی که واکنش زنجیره‌ای به‌صورت انفجاری ادامه می‌یابد",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F0AbO3e8zMGHIjmfyboS8_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله جامع فرا بحرانی\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">فرا بحرانی (Supercritical): وضعیتی که واکنش زنجیره‌ای به‌صورت انفجاری ادامه می‌یابد\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">راز انرژی درون هسته‌ای و مفهوم حیاتی "حالت بحرانی" در قلب راکتورها و ستارگان\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه مقاله:\u003C\u002Fstrong> حالت \u003Cstrong>فرا بحرانی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> یک وضعیت کلیدی در فیزیک هسته‌ای است که در آن یک واکنش زنجیره‌ای شکافت هسته‌ای، با نرخی شتاب‌دار و به صورت انفجاری ادامه می‌یابد. درک این مفهوم نه تنها برای کنترل انرژی هسته‌ای در نیروگاه‌ها حیاتی است، بلکه کلید درک فرآیندهای عظیمی مانند انفجار یک ابرنواختر\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> یا عملکرد یک بمب هسته‌ای\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> می‌باشد. این مقاله با زبانی ساده، از اصول اولیه شکافت هسته‌ای تا شرایط دستیابی به حالت فرا بحرانی و مثال‌های ملموس از دنیای واقعی را قدم‌به‌قدم شرح می‌دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پایه‌ها: از اتم تا واکنش زنجیره‌ای\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک حالت فرا بحرانی، ابتدا باید با دنیای کوچک اتم‌ها آشنا شویم. همه مواد از اتم‌ها ساخته شده‌اند. در مرکز هر اتم یک \u003Cstrong>هسته\u003C\u002Fstrong> وجود دارد که از ذراتی به نام پروتون\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> و نوترون\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> تشکیل شده است. برخی هسته‌های سنگین، مانند اورانیوم-۲۳۵\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>، ناپایدار هستند و می‌توانند شکسته شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>وقت یک نوترون آزاد به هسته این اتم ناپایدار برخورد می‌کند، آن را به دو هسته سبک‌تر تقسیم می‌کند. این فرآیند \u003Cstrong>شکافت هسته‌ای\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> نام دارد. این شکستن دو چیز مهم تولید می‌کند: مقدار بسیار زیادی انرژی و چند نوترون آزاد جدید. حالا اگر این نوترون‌های جدید به هسته‌های ناپایدار دیگر برخورد کنند، آنها را نیز می‌شکنند و نوترون‌های بیشتری آزاد می‌کنند. این چرخه که نوترون‌ها هسته‌ها را می‌شکنند و نوترون‌های بیشتری برای شکستن هسته‌های دیگر ایجاد می‌کنند، یک \u003Cstrong>واکنش زنجیره‌ای\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>مثال روزمره:\u003C\u002Fstrong> فرض کنید در یک سالن سینمای تاریک، تنها یک نفر کبریت دارد. او کبریت را روشن می‌کند (شکافت اولیه) و به همسایه خود شمعش را روشن می‌کند. حالا دو نفر نور دارند. هر کدام از آن‌ها شمع فرد دیگری را روشن می‌کنند و چهار نفر نوردار می‌شوند. این روند اگر بدون کنترل ادامه یابد، خیلی زود همه سالن پر از نور (انرژی) می‌شود. در این مثال، "نور" معادل انرژی و "روشن کردن شمع دیگران" معادل آزادسازی نوترون است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول مقایسه حالت‌های مختلف یک واکنش زنجیره‌ای هسته‌ای\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">حالت واکنش\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تعداد نوترون نسل بعد\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نتیجه نهایی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال کاربردی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">زیر بحرانی\u003Csup>9\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کمتر از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">واکنش به تدریج متوقف می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سوخت مصرف شده یا نمونه‌های کوچک آزمایشگاهی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>بحرانی\u003Csup>10\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دقیقاً برابر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">واکنش با نرخ ثابت و پایدار ادامه می‌یابد.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>هسته یک راکتور نیروگاهی در حال کار عادی\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>فرا بحرانی\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بیشتر از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">واکنش به سرعت تشدید و به صورت انفجاری پیش می‌رود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>لحظه انفجار یک بمب هسته‌ای یا مراحل پایانی زندگی یک ستاره بزرگ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نیروی مخفی: ضریب تکثیر موثر (k)\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>دانشمندان برای توصیف دقیق سرنوشت یک واکنش زنجیره‌ای، از یک مفهوم عددی کلیدی به نام \u003Cstrong>ضریب تکثیر موثر\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>11\u003C\u002Fsup> استفاده می‌کنند که آن را با نماد \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ k_{eff} $\u003C\u002Fspan> نشان می‌دهند. این عدد میانگین تعداد نوترون‌هایی را نشان می‌دهد که از شکافت یک هسته، می‌توانند باعث شکافت هسته‌های دیگر شوند. این عدد سه سرنوشت ممکن را رقم می‌زند:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>اگر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ k_{eff} (زیر بحرانی): جمعیت نوترون‌ها مثل جمعیتی که فرزندان کمتری از والدین تولید می‌کنند، کم‌کم منقرض می‌شود و واکنش می‌ایستد.\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>اگر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ k_{eff} = 1 $\u003C\u002Fspan> (بحرانی): جمعیت نوترون‌ها ثابت می‌ماند. به ازای هر نوترونی که مصرف می‌شود، دقیقاً یک نوترون جدید برای ادامه واکنش تولید می‌شود. این حالت ایده‌آل برای یک \u003Cstrong>راکتور نیروگاهی\u003C\u002Fstrong> است.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>اگر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ k_{eff} > 1 $\u003C\u002Fspan> (\u003Cstrong>فرا بحرانی\u003C\u002Fstrong>): جمعیت نوترون‌ها به طور تصاعدی رشد می‌کند. مانند ویروسی که هر فرد، چندین فرد جدید را آلوده می‌کند. انرژی با سرعت سرسام‌آوری آزاد می‌شود که اگر کنترل نشود، به انفجار می‌انجامد.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cp>دستیابی به حالت فرا بحرانی نیاز به \u003Cstrong>جرم بحرانی\u003Csup>12\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> دارد. یعنی باید مقدار کافی از ماده شکافت‌پذیر (مثل اورانیوم-۲۳۵) را در یک فضای کوچک جمع کرد تا احتمال فرار نوترون‌ها قبل از برخورد با هسته دیگر، کم شود و زنجیره بتواند خود را تقویت کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">فرا بحرانی در طبیعت و فناوری: دو روی یک سکه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>حالت فرا بحرانی هم می‌تواند ویرانگر باشد و هم می‌تواند منشأ آفرینش عناصر جهان. تفاوت در کنترل (یا عدم کنترل) این حالت است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>الف) مثال غیرقابل کنترل: بمب هسته‌ای\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nدر یک بمب هسته‌ای، هدف ایجاد یک حالت فرا بحرانی فوق‌العاده سریع و غیرقابل مهار است. با استفاده از مواد منفجره معمولی، دو تکه زیر-بحرانی از اورانیوم یا پلوتونیوم\u003Csup>13\u003C\u002Fsup> را با سرعت به هم می‌کوبند تا یک جرم فرا-بحرانی واحد تشکیل دهند. ضریب \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ k_{eff} $\u003C\u002Fspan> به شدت بیشتر از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> می‌شود و کل واکنش در کسری از ثانیه رخ می‌دهد و انرژی عظیمی را به شکل انفجار، نور و گرما آزاد می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>ب) مثال کنترل شده: روشن کردن راکتور هسته‌ای\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nجالب است بدانید که برای راه‌اندازی یک راکتور نیروگاهی برای تولید برق، راکتور را به طور \u003Cem>مختصر و کنترل شده\u003C\u002Fem> در حالت فرا بحرانی قرار می‌دهند تا توان آن را از صفر به سطح مورد نیاز برسانند. این کار با برداشتن تدریجی میله‌های کنترل\u003Csup>14\u003C\u002Fsup> (که نوترون‌ها را جذب می‌کنند) انجام می‌شود تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ k_{eff} $\u003C\u002Fspan> کمی بیشتر از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> شود. به محض رسیدن به توان مطلوب، میله‌ها تا حدی بازگردانده می‌شوند تا حالت بحرانی پایدار (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ k_{eff} = 1 $\u003C\u002Fspan>) برقرار شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>ج) مثال کیهانی: انفجار ابرنواختر\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nدر قلب ستاره‌های بسیار پرجرم، هنگامی که سوخت هسته‌ای آنها تمام می‌شود، فشار گرانش\u003Csup>15\u003C\u002Fsup> لایه‌های بیرونی را به سمت مرکز فرو می‌ریزد. این فروپاشی ناگهانی، دما و چگالی هسته را به حدی بالا می‌برد که باعث شروع یک واکنش زنجیره‌ای سریع و فرا بحرانی از جذب نوترون توسط هسته‌های آهن و ایجاد عناصر سنگین‌تر می‌شود. این فرآیند انرژی عظیمی آزاد می‌کند و منجر به انفجار ستاره به شکل یک ابرنواختر درخشان می‌گردد. بسیاری از عناصر سنگین مثل طلا و نقره در جهان، در همین انفجارهای ابرنواختری فرا بحرانی ساخته شده‌اند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">سؤالات رایج و درک بهتر مفاهیم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا در یک نیروگاه هسته‌ای ممکن است حالت فرا بحرانی خطرناک رخ دهد؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nخیر، در طراحی مدرن راکتورها، چندین سیستم ایمنی مستقل وجود دارد. میله‌های کنترل همیشه آماده فرو رفتن در قلب راکتور برای جذب نوترون‌ها و کاهش \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ k_{eff} $\u003C\u002Fspan> هستند. همچنین، برخی از راکتورها از قوانین طبیعی فیزیک (مثل وابستگی فرآیند شکافت به دما) بهره می‌برند تا در صورت افزایش بیش از حد دما، واکنش به طور خودکار کند شود. حوادثی مانند چرنوبیل به دلیل ترکیبی از خطای انسانی و نقص در طراحی رخ داد، نه صرفاً قرار گرفتن در حالت فرا بحرانی کنترل نشده.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>تفاوت اصلی بین "بحرانی" و "فرا بحرانی" در چیست؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nتفاوت در ضریب تکثیر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ k_{eff} $\u003C\u002Fspan> است. در حالت \u003Cstrong>بحرانی\u003C\u002Fstrong>، این ضریب دقیقاً برابر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> است و واکنش پایدار و قابل کنترل است. در حالت \u003Cstrong>فرا بحرانی\u003C\u002Fstrong>، این ضریب از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> بیشتر است و واکنش به سرعت تشدید می‌شود. می‌توان آن را مانند شیر آب تشبیه کرد: بحرانی مثل زمانی است که مقدار آب ورودی و خروجی به یک تشت برابر است و سطح آب ثابت می‌ماند. فرا بحرانی مثل زمانی است که آب ورودی بیشتر از خروجی است و تشت به سرعت پر و سرریز می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> حالت \u003Cstrong>فرا بحرانی\u003C\u002Fstrong> نقطه‌ای است که در آن یک واکنش زنجیره‌ای هسته‌ای از کنترل خارج شده و با شتابی تصاعدی پیش می‌رود. این مفهوم با عدد \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ k_{eff} > 1 $\u003C\u002Fspan> تعریف می‌شود. درک این حالت کلید فهم دو پدیده ظاهراً متضاد است: از یک سو \u003Cstrong>انرژی مخرب بمب‌های هسته‌ای\u003C\u002Fstrong> و از سوی دیگر \u003Cstrong>فرآیندهای خلاقانه کیهانی\u003C\u002Fstrong> مانند شکل‌گیری عناصر در انفجار ابرنواخترها. در فناوری انرژی هسته‌ای صلح‌آمیز، دستیابی مختصر و کنترل‌شده به این حالت برای راه‌اندازی راکتور ضروری است، اما حفظ ایمنی و جلوگیری از وقوع ناخواسته آن، اولویت نخست مهندسی هسته‌ای محسوب می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی و واژه‌نامه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>فرا بحرانی (Supercritical)\u003C\u002Fstrong>: حالتی که در آن ضریب تکثیر موثر (k) بزرگتر از ۱ باشد و واکنش زنجیره‌ای به سرعت تشدید شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>ابرنواختر (Supernova)\u003C\u002Fstrong>: انفجار نهایی یک ستاره پرجرم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>بمب هسته‌ای (Nuclear Bomb)\u003C\u002Fstrong>: سلاحی که انرژی آن از شکافت یا گداز هسته‌ای کنترل‌نشده ناشی می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>پروتون (Proton)\u003C\u002Fstrong>: ذره‌ای با بار الکتریکی مثبت در هسته اتم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>نوترون (Neutron)\u003C\u002Fstrong>: ذره‌ای بدون بار الکتریکی در هسته اتم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>اورانیوم-۲۳۵ (Uranium-235)\u003C\u002Fstrong>: یک ایزوتوپ ناپایدار و شکافت‌پذیر از عنصر اورانیوم که در راکتورها و سلاح‌های هسته‌ای استفاده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>شکافت هسته‌ای (Nuclear Fission)\u003C\u002Fstrong>: فرآیند تقسیم یک هسته سنگین به دو یا چند هسته سبک‌تر، همراه با آزادسازی انرژی.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>8\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>واکنش زنجیره‌ای (Chain Reaction)\u003C\u002Fstrong>: فرآیندی که در آن محصول یک رویداد (مانند نوترون)، باعث آغاز رویدادهای مشابه بیشتر می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>9\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>زیر بحرانی (Subcritical)\u003C\u002Fstrong>: حالتی که در آن ضریب تکثیر موثر (k) کمتر از ۱ باشد و واکنش زنجیره‌ای نتواند خود را حفظ کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>10\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>بحرانی (Critical)\u003C\u002Fstrong>: حالتی که در آن ضریب تکثیر موثر (k) دقیقاً برابر ۱ باشد و واکنش با نرخ ثابت ادامه یابد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>11\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>ضریب تکثیر موثر (Effective Multiplication Factor - k\u003Csub>eff\u003C\u002Fsub>)\u003C\u002Fstrong>: میانگین تعداد نوترون‌های نسل بعدی حاصل از هر نوترونی که باعث شکافت می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>12\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>جرم بحرانی (Critical Mass)\u003C\u002Fstrong>: حداقل مقدار ماده شکافت‌پذیر مورد نیاز برای حفظ یک واکنش زنجیره‌ای هسته‌ای پایدار.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>13\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>پلوتونیوم (Plutonium)\u003C\u002Fstrong>: یک عنصر شیمیایی سنگین و رادیواکتیو که در راکتورها و سلاح‌های هسته‌ای استفاده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>14\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>میله‌های کنترل (Control Rods)\u003C\u002Fstrong>: میله‌هایی از مواد جذب‌کننده نوترون (مثل کادمیوم یا بور) که برای تنظیم سرعت واکنش در راکتور به کار می‌روند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>15\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>گرانش (Gravity)\u003C\u002Fstrong>: نیروی جاذبه‌ای که بین تمام اجرام دارای جرم وجود دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">فرا بحرانی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">واکنش زنجیره‌ای هسته‌ای\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">ضریب تکثیر موثر (k)\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">جرم بحرانی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">شکافت هسته‌ای\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205,206],"فرا بحرانی","Supercritical","فیزیک دوازدهم","پایه دوازدهم",0,138,"2025-12-10 15:11:41","2026-08-19 18:57:32","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F19","18:57 1405\u002F05\u002F28",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,241,249,257,265,273,281,289,297,305,313],{"id":225,"title":226,"cat":199,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":213,"update_jalali":232},7701,"آستانهٔ دردناکى: حداقل شدت صوت ایجادکننده درد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlVFoIsv5riLsMk2Gt8WA_200.png","2026-08-20 02:25:42","آستانه-دردناکى-حداقل-شدت-صوت-ایجادکننده-درد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7701\u002Fآستانه-دردناکى-حداقل-شدت-صوت-ایجادکننده-درد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7701\u002Fآستانه-دردناکى-حداقل-شدت-صوت-ایجادکننده-درد","1405\u002F05\u002F29",{"id":234,"title":235,"cat":199,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":213,"update_jalali":232},7703,"آستانهٔ شنواىى: حداقل شدت صوت قابل شنیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlFfkFnVTBLiFxViurMjJ_200.png","2026-08-20 02:23:42","آستانه-شنواىى-حداقل-شدت-صوت-قابل-شنیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7703\u002Fآستانه-شنواىى-حداقل-شدت-صوت-قابل-شنیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7703\u002Fآستانه-شنواىى-حداقل-شدت-صوت-قابل-شنیدن",{"id":242,"title":243,"cat":199,"pic":244,"up_date":245,"title_url":246,"url":247,"legacy_url":248,"cat_title":213,"update_jalali":232},7705,"آشفتگى: تغییر موضعی در محیط برای ایجاد موج","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F1ynzQB0jSQoYL4lqCuF1_200.png","2026-08-20 02:19:22","آشفتگى-تغییر-موضعی-در-محیط-برای-ایجاد-موج","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7705\u002Fآشفتگى-تغییر-موضعی-در-محیط-برای-ایجاد-موج","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7705\u002Fآشفتگى-تغییر-موضعی-در-محیط-برای-ایجاد-موج",{"id":250,"title":251,"cat":199,"pic":252,"up_date":253,"title_url":254,"url":255,"legacy_url":256,"cat_title":213,"update_jalali":232},7707,"آشکارسازى: شناسایی وجود پدیده فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvKow1UCtZR5ZZsfnkMG4_200.png","2026-08-20 02:16:56","آشکارسازى-شناسایی-وجود-پدیده-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7707\u002Fآشکارسازى-شناسایی-وجود-پدیده-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7707\u002Fآشکارسازى-شناسایی-وجود-پدیده-فیزیکی",{"id":258,"title":259,"cat":199,"pic":260,"up_date":261,"title_url":262,"url":263,"legacy_url":264,"cat_title":213,"update_jalali":232},7709,"آونگ: جرم معلق از نقطه ثابت برای نوسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FdwFUUwrikLwk8B3Yrqi7_200.png","2026-08-20 02:15:00","آونگ-جرم-معلق-از-نقطه-ثابت-برای-نوسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7709\u002Fآونگ-جرم-معلق-از-نقطه-ثابت-برای-نوسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7709\u002Fآونگ-جرم-معلق-از-نقطه-ثابت-برای-نوسان",{"id":266,"title":267,"cat":199,"pic":268,"up_date":269,"title_url":270,"url":271,"legacy_url":272,"cat_title":213,"update_jalali":232},7710,"آونگ ساده: نقطه‌جرم معلق از رشته بدون جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F3smIxMgsrrgH1QppnUBQ_200.png","2026-08-20 02:13:38","آونگ-ساده-نقطهجرم-معلق-از-رشته-بدون-جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7710\u002Fآونگ-ساده-نقطهجرم-معلق-از-رشته-بدون-جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7710\u002Fآونگ-ساده-نقطهجرم-معلق-از-رشته-بدون-جرم",{"id":274,"title":275,"cat":199,"pic":276,"up_date":277,"title_url":278,"url":279,"legacy_url":280,"cat_title":213,"update_jalali":232},7712,"آىنهٔ تخت: سطح صیقلی بازتاب‌دهنده نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRD3Z3rUNIxQiTyvySnYv_200.png","2026-08-20 02:11:58","آىنه-تخت-سطح-صیقلی-بازتابدهنده-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7712\u002Fآىنه-تخت-سطح-صیقلی-بازتابدهنده-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7712\u002Fآىنه-تخت-سطح-صیقلی-بازتابدهنده-نور",{"id":282,"title":283,"cat":199,"pic":284,"up_date":285,"title_url":286,"url":287,"legacy_url":288,"cat_title":213,"update_jalali":232},7714,"اثر دوپلر: تغییر بسامد موج به دلیل حرکت منبع یا ناظر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAEewHxZY2hNhim1RJ2JW_200.png","2026-08-20 02:10:22","اثر-دوپلر-تغییر-بسامد-موج-به-دلیل-حرکت-منبع-یا-ناظر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7714\u002Fاثر-دوپلر-تغییر-بسامد-موج-به-دلیل-حرکت-منبع-یا-ناظر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7714\u002Fاثر-دوپلر-تغییر-بسامد-موج-به-دلیل-حرکت-منبع-یا-ناظر",{"id":290,"title":291,"cat":199,"pic":292,"up_date":293,"title_url":294,"url":295,"legacy_url":296,"cat_title":213,"update_jalali":232},7716,"اثر فوتوالکترىک: انتشار الکترون از سطح به دلیل تابش نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FL4FoOUjgmBlfDfbqAWgs_200.png","2026-08-20 02:08:25","اثر-فوتوالکترىک-انتشار-الکترون-از-سطح-به-دلیل-تابش-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7716\u002Fاثر-فوتوالکترىک-انتشار-الکترون-از-سطح-به-دلیل-تابش-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7716\u002Fاثر-فوتوالکترىک-انتشار-الکترون-از-سطح-به-دلیل-تابش-نور",{"id":298,"title":299,"cat":199,"pic":300,"up_date":301,"title_url":302,"url":303,"legacy_url":304,"cat_title":213,"update_jalali":232},7718,"اجاق میکروموج: دستگاه پخت‌وپز با امواج میکرو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FJ8OGb9afvV5f0QFpvD6M_200.png","2026-08-20 02:07:04","اجاق-میکروموج-دستگاه-پختوپز-با-امواج-میکرو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7718\u002Fاجاق-میکروموج-دستگاه-پختوپز-با-امواج-میکرو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7718\u002Fاجاق-میکروموج-دستگاه-پختوپز-با-امواج-میکرو",{"id":306,"title":307,"cat":199,"pic":308,"up_date":309,"title_url":310,"url":311,"legacy_url":312,"cat_title":213,"update_jalali":232},7719,"ارتعاش: حرکت دوره‌ای حول نقطه تعادل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F9mJCLJjtiFNQtfPacs8l_200.png","2026-08-20 01:59:53","ارتعاش-حرکت-دورهای-حول-نقطه-تعادل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7719\u002Fارتعاش-حرکت-دورهای-حول-نقطه-تعادل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7719\u002Fارتعاش-حرکت-دورهای-حول-نقطه-تعادل",{"id":314,"title":315,"cat":199,"pic":316,"up_date":317,"title_url":318,"url":319,"legacy_url":320,"cat_title":213,"update_jalali":232},7721,"ارتفاع صوت: حس شنوایی مرتبط با بسامد صوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNYtyPvbgpXRNA8sSYeUs_200.png","2026-08-20 01:58:12","ارتفاع-صوت-حس-شنوایی-مرتبط-با-بسامد-صوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7721\u002Fارتفاع-صوت-حس-شنوایی-مرتبط-با-بسامد-صوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7721\u002Fارتفاع-صوت-حس-شنوایی-مرتبط-با-بسامد-صوت"]