[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-7853":193,"$fG09GmlM7RYGIGA8qfe3mciOF_9m3BJCGydm60xflWFM":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":47,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},7853,5,0,281,"نیروی ربایش بین مولکول‌ها: عاملی که تعیین می‌کند نقطه جوش ماده چقدر باشد.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fh5FCp1AGtJfuAhgJekJc_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله علمی نیروی ربایش بین مولکولی و نقطه جوش\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">نیروی ربایش بین مولکول‌ها: کلید راز نقطه جوش\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">چرا بعضی مواد در دمای اتاق می‌جوشند و بعضی دیگر برای جوشیدن نیاز به حرارت بسیار زیاد دارند؟ پاسخ این معما در نیروهای نامرئی بین مولکول‌ها پنهان است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> نقطه جوش\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> یک ماده، دمایی است که در آن، فشار بخار آن با فشار اتمسفر برابر می‌شود و ماده از حالت مایع به گاز تبدیل می‌گردد. این دما مستقیماً به قدرت نیروهای بین مولکولی\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> وابسته است. هر چه این نیروهای ربایش\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> قوی‌تر باشند، جدا کردن مولکول‌ها از یکدیگر و تبخیر شدن ماده سخت‌تر بوده و در نتیجه نقطه جوش بالاتر می‌رود. عوامل مهمی مانند شکل مولکول، جرم مولکولی\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> و نوع پیوندهای ویژه‌ای به نام پیوند هیدروژنی\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>، قدرت این نیروها و در نهایت نقطه جوش را تعیین می‌کنند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نیروهای بین مولکولی: چسب نامرئی جهان\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>همه مواد از ذرات ریزی به نام مولکول\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> ساخته شده‌اند. این مولکول‌ها مانند آهن‌رباهای بسیار کوچکی هستند که همدیگر را جذب می‌کنند. این نیروی جاذبه را \u003Cstrong>نیروی بین مولکولی\u003C\u002Fstrong> می‌نامیم. برای اینکه یک مایع بجوشد و به گاز تبدیل شود، باید انرژی کافی به آن بدهیم تا مولکول‌ها بتوانند بر این نیروی چسبندگی غلبه کرده و از هم جدا شوند. پس هر چه این چسب قوی‌تر باشد، برای جدا کردن مولکول‌ها نیاز به انرژی گرمایی بیشتری داریم که یعنی نقطه جوش بالاتر.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">انواع نیروهای ربایش بین مولکولی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>این نیروها بسته به نوع مولکول‌ها، قدرت‌های مختلفی دارند. سه نوع اصلی را می‌توانیم به ترتیب قدرت بررسی کنیم:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول انواع نیروهای بین مولکولی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نام نیرو\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال ملموس\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تأثیر بر نقطه جوش\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>پراکندگی لندن\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ضعیف‌ترین نوع. به علت حرکت الکترون‌ها و ایجاد لحظه‌ای قطب مثبت و منفی در مولکول ایجاد می‌شود. در همه مولکول‌ها وجود دارد.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">چسبیدن مولکول‌های گازهای نجیب به هم یا چربی‌های جامد در دمای اتاق (مانند کره).\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ضعیف؛ نقطه جوش پایین (مثل گازهای نجیب).\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>دوقطبی-دوقطبی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>8\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نیروی ربایش بین مولکول‌های دارای قطب مثبت و منفی دائمی. قوی‌تر از نیروی پراکندگی لندن.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جاذبه بین مولکول‌های \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$HCl$\u003C\u002Fspan> یا استون\u003Csup>9\u003C\u002Fsup> (پاک‌کننده لاک ناخن).\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">متوسط؛ نقطه جوش بالاتر از مواد غیرقطبی با جرم مشابه.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>پیوند هیدروژنی\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مخصوص و بسیار قوی. زمانی رخ می‌دهد که اتم هیدروژن به اتم های بسیار الکترونگاتیو\u003Csup>10\u003C\u002Fsup> مانند نیتروژن، اکسیژن یا فلوئور متصل باشد.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">چسبندگی مولکول‌های آب \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(H_2O)$\u003C\u002Fspan> به هم. دلیل نقطه جوش بالای غیرمنتظره آب نسبت به مولکول‌های مشابه.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">خیلی قوی؛ نقطه جوش بسیار بالا. \u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">مهم‌ترین عامل\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته کلیدی:\u003C\u002Fstrong> در مولکول‌های مشابه (غیرقطبی)، هر چه جرم مولکولی بیشتر باشد، نیروهای پراکندگی لندن قوی‌تر و در نتیجه نقطه جوش بالاتر است. به همین دلیل است که پنتان \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(C_5H_{12})$\u003C\u002Fspan> در دمای \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">36\u003C\u002Fspan> درجه سانتی‌گراد می‌جوشد، اما هگزان \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(C_6H_{14})$\u003C\u002Fspan> با جرم بیشتر، در دمای \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">69\u003C\u002Fspan> درجه سانتی‌گراد به جوش می‌آید.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نیروی بین مولکولی در زندگی روزمره: از پخت غذا تا میعان شبنم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>این نیروهای نامرئی در اتفاقات ساده‌ای که هر روز می‌بینیم نقش اصلی را دارند:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>• پختن غذا:\u003C\u002Fstrong> نقطه جوش روغن مایع (مانند روغن آفتابگردان) بسیار بالاتر از نقطه جوش آب است (بیش از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">200\u003C\u002Fspan> درجه سانتی‌گراد در مقابل \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">100\u003C\u002Fspan> درجه). دلیل آن، وجود مولکول‌های بزرگ و سنگین روغن است که نیروهای پراکندگی لندن قوی‌ای بین آنها برقرار است. به همین خاطر می‌توانیم غذا را در روغن داغ سرخ کنیم بدون اینکه روغن به سرعت تبخیر شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>• تبخیر عرق:\u003C\u002Fstrong> وقتی عرق می‌کنیم، مولکول‌های آب روی پوست ما، انرژی گرمایی بدن را جذب می‌کنند تا بر نیروهای بین مولکولی (پیوندهای هیدروژنی قوی) غلبه کرده و تبخیر شوند. این فرآیند، بدن را خنک می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>• شکل قطرات آب:\u003C\u002Fstrong> نیروهای ربایش قوی بین مولکول‌های آب (پیوند هیدروژنی) باعث می‌شود این مولکول‌ها به شدت به هم بچسبند و قطراتی با سطح کشیده و گرد تشکیل دهند، نه اینکه به سرعت روی سطح پخش شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>• چسبندگی مرکب خودکار:\u003C\u002Fstrong> مرکب خودکار باید به اندازه‌ای رقیق باشد که بتواند از نوک خودکار عبور کند (نیروهای بین مولکولی نه خیلی قوی)، اما پس از نوشتن روی کاغذ به سرعت خشک شود. این اتفاق با تبخیر سریع بخشی از حلال\u003Csup>11\u003C\u002Fsup> (که معمولاً نقطه جوش پایینی دارد) و باقی ماندن رنگدانه‌ها رخ می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پرسش‌های مهم و اشتباهات رایج\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال ۱:\u003C\u002Fstrong> آیا موادی که نقطه جوش بالاتری دارند، همیشه سنگین‌تر (جرم مولکولی بالاتری) هستند؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. این یک اشتباه رایج است. \u003Cem>نوع\u003C\u002Fem> نیروی بین مولکولی بسیار مهم‌تر از جرم است. یک مثال بارز، مقایسه آب \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(H_2O)$\u003C\u002Fspan> با جرم مولکولی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">18\u003C\u002Fspan> و گاز متان \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(CH_4)$\u003C\u002Fspan> با جرم مولکولی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">16\u003C\u002Fspan> است. اگر فقط جرم ملاک بود، متان باید نقطه جوش بالاتری می‌داشت. اما آب در \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">100\u003C\u002Fspan>°C می‌جوشد و متان در \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">-161\u003C\u002Fspan>°C! دلیل این تفاوت عظیم، وجود پیوند هیدروژنی بسیار قوی در آب است در حالی که متان فقط نیروهای ضعیف پراکندگی لندن دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال ۲:\u003C\u002Fstrong> چرا الکل زخم (اتانول) سریع‌تر از آب خشک می‌شود؟ آیا نقطه جوش پایین‌تر برای یک ماده همیشه بد است؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> زیرا نیروهای بین مولکولی در اتانول (که پیوند هیدروژنی ضعیف‌تری نسبت به آب دارد) ضعیف‌تر است. بنابراین مولکول‌های اتانول راحت‌تر از مولکول‌های آب جدا شده و تبخیر می‌شوند و نقطه جوش پایین‌تری (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">78\u003C\u002Fspan>°C) دارند. نقطه جوش پایین یا بالا ذاتاً بد یا خوب نیست؛ کاربرد ماده تعیین می‌کند کدام مناسب‌تر است. نقطه جوش پایین برای مواد ضدعفونی‌کننده (برای تبخیر سریع)، عطرها و سوخت‌های سریع (مانند بنزین) مفید است. نقطه جوش بالا برای روغن موتور (که باید در دمای بالا پایدار بماند) یا آب به عنوان خنک‌کننده ضروری است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال ۳:\u003C\u002Fstrong> فشار هوا چه ربطی به نقطه جوش دارد؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> نقطه جوش، دمایی است که \u003Cstrong>فشار بخار\u003C\u002Fstrong> مایع با فشار هوای اطراف (فشار اتمسفر) برابر می‌شود. در ارتفاعات بالا مانند کوهستان، فشار هوا کمتر است. بنابراین آب در فشار کمتر، نیاز ندارد تا فشار بخارش را خیلی بالا ببرد تا با فشار هوا برابر شود؛ در نتیجه در دمای پایین‌تری می‌جوشد (مثلاً در قله دماوند در حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">85\u003C\u002Fspan>°C). در زودپز، با افزایش مصنوعی فشار، نقطه جوش آب بالا رفته و غذا سریع‌تر می‌پزد. این موضوع نشان می‌دهد نقطه جوش یک ثابت مطلق نیست و به فشار محیط بستگی دارد، اما قدرت نیروهای بین مولکولی است که اساس این دما را تعیین می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> نقطه جوش یک ماده مانند یک نشانه‌گر قدرت است که به ما می‌گوید مولکول‌های آن ماده با چه نیروی محکمی به هم چسبیده‌اند. این نیروهای ربایش نامرئی که به صورت \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پراکندگی لندن\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">دوقطبی-دوقطبی\u003C\u002Fspan> و قوی‌ترین آنها یعنی \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پیوند هیدروژنی\u003C\u002Fspan> خود را نشان می‌دهند، تعیین می‌کنند که برای جدا کردن مولکول‌ها و تبدیل مایع به گاز چقدر انرژی (گرما) نیاز است. با درک این رابطه، می‌توانیم رفتار مواد در اطراف خود، از خشک شدن باران روی آسفالت تا پختن غذا در قابلمه را بهتر تفسیر کنیم.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> نقطه جوش (Boiling Point): دمایی که در آن فشار بخار یک مایع با فشار اتمسفر برابر شده و جوشیدن در سراسر مایع آغاز می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> نیروهای بین مولکولی (Intermolecular Forces - IMF): نیروهای ربایشی که بین مولکول‌های یک ماده وجود دارند. این نیروها ضعیف‌تر از پیوندهای شیمیایی درون مولکولی هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> ربایش (Attraction): نیروی جاذبه.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> جرم مولکولی (Molecular Mass): مجموع جرم اتم‌های تشکیل‌دهنده یک مولکول.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> پیوند هیدروژنی (Hydrogen Bond): یک برهمکنش قوی بین مولکولی که بین اتم هیدروژن متصل به یک اتم الکترونگاتیو (مانند O, N, F) در یک مولکول و یک جفت الکترون تنها از یک اتم الکترونگاتیو در مولکول دیگر رخ می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> مولکول (Molecule): کوچکترین ذره یک ماده خالص که خواص آن ماده را دارد و از اتم‌هایی که با پیوند شیمیایی به هم متصل شده‌اند تشکیل می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> پراکندگی لندن (London Dispersion Forces): ضعیف‌ترین نوع نیروی بین مولکولی که در اثر حرکت الکترون‌ها و ایجاد دوقطبی‌های لحظه‌ای ایجاد می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> نیروهای دوقطبی-دوقطبی (Dipole-Dipole Forces): نیروهای ربایش بین مولکول‌های قطبی دائمی.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>9\u003C\u002Fsup> استون (Acetone): یک حلال آلی با فرمول شیمیایی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$C_3H_6O$\u003C\u002Fspan>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>10\u003C\u002Fsup> الکترونگاتیوی (Electronegativity): میزان توانایی یک اتم برای جذب الکترون‌های پیوندی به سوی خود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>11\u003C\u002Fsup> حلال (Solvent): مایعی که قابلیت حل کردن مواد دیگر (حل‌شونده) را دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نقطه جوش\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نیروهای بین مولکولی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پیوند هیدروژنی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تبخیر\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">مولکول قطبی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"پایهٔ نهم","علوم نهم","نیروی ربایش بین مولکول‌ها",365,"2025-12-08 19:04:55","2026-08-26 21:33:02","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F17","21:33 1405\u002F06\u002F4",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},8189,"فشار در گاز: گازها نیز مانند مایعات فشار وارد می‌کنند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYtoMF4ovxyLsxr6Nf2ln_200.png","2026-08-28 17:59:40","فشار-در-گاز-گازها-نیز-مانند-مایعات-فشار-وارد-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8189\u002Fفشار-در-گاز-گازها-نیز-مانند-مایعات-فشار-وارد-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8189\u002Fفشار-در-گاز-گازها-نیز-مانند-مایعات-فشار-وارد-میکنند","1405\u002F06\u002F6",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":230},8190,"ستون هوا: لایه‌ای از هوا روی سطح زمین که باعث ایجاد فشار هوا می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYvg6GeicjWBtv18z5Pbq_200.png","2026-08-28 17:56:28","ستون-هوا-لایهای-از-هوا-روی-سطح-زمین-که-باعث-ایجاد-فشار-هوا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8190\u002Fستون-هوا-لایهای-از-هوا-روی-سطح-زمین-که-باعث-ایجاد-فشار-هوا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8190\u002Fستون-هوا-لایهای-از-هوا-روی-سطح-زمین-که-باعث-ایجاد-فشار-هوا-میشود",{"id":240,"title":241,"cat":199,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":211,"update_jalali":230},8191,"کاهش فشار هوا: پدیده‌ای که در ارتفاعات رخ می‌دهد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fp2cirvio7x1mYqmherYx_200.png","2026-08-28 17:53:08","کاهش-فشار-هوا-پدیدهای-که-در-ارتفاعات-رخ-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8191\u002Fکاهش-فشار-هوا-پدیدهای-که-در-ارتفاعات-رخ-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8191\u002Fکاهش-فشار-هوا-پدیدهای-که-در-ارتفاعات-رخ-میدهد",{"id":248,"title":249,"cat":199,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":211,"update_jalali":230},8144,"نوع آب‌وهوای گذشته: شرایط آب‌وهوایی که از طریق مطالعه فسیل‌ها قابل تشخیص است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F6v6IA0Q7U6d79iE2Zat5_200.png","2026-08-28 17:48:18","نوع-آبوهوای-گذشته-شرایط-آبوهوایی-که-از-طریق-مطالعه-فسیلها-قابل-تشخیص-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8144\u002Fنوع-آبوهوای-گذشته-شرایط-آبوهوایی-که-از-طریق-مطالعه-فسیلها-قابل-تشخیص-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8144\u002Fنوع-آبوهوای-گذشته-شرایط-آبوهوایی-که-از-طریق-مطالعه-فسیلها-قابل-تشخیص-است",{"id":256,"title":257,"cat":199,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":211,"update_jalali":230},8145,"سنگ تبخیری: سنگی مانند گچ یا نمک که در محیط خشک و گرم تشکیل می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHojwwzUPv6QVHQUGNhVx_200.png","2026-08-28 17:45:22","سنگ-تبخیری-سنگی-مانند-گچ-یا-نمک-که-در-محیط-خشک-و-گرم-تشکیل-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8145\u002Fسنگ-تبخیری-سنگی-مانند-گچ-یا-نمک-که-در-محیط-خشک-و-گرم-تشکیل-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8145\u002Fسنگ-تبخیری-سنگی-مانند-گچ-یا-نمک-که-در-محیط-خشک-و-گرم-تشکیل-میشود",{"id":264,"title":265,"cat":199,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":211,"update_jalali":230},8147,"فسیل مرجان: فسیلی که نشان‌دهنده محیط کم‌عمق و گرم دریایی در گذشته است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FgitOhEpsHdQJjb2s1yIz_200.png","2026-08-28 17:42:19","فسیل-مرجان-فسیلی-که-نشاندهنده-محیط-کمعمق-و-گرم-دریایی-در-گذشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8147\u002Fفسیل-مرجان-فسیلی-که-نشاندهنده-محیط-کمعمق-و-گرم-دریایی-در-گذشته-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8147\u002Fفسیل-مرجان-فسیلی-که-نشاندهنده-محیط-کمعمق-و-گرم-دریایی-در-گذشته-است",{"id":272,"title":273,"cat":199,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":211,"update_jalali":230},8149,"اصل «حال، کلیدی برای گذشته است»: استفاده از فرایندهای امروزی برای درک گذشته زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FfAn3EqDGg64VJKlaOra8_200.png","2026-08-28 17:40:00","اصل-حال-کلیدی-برای-گذشته-است-استفاده-از-فرایندهای-امروزی-برای-درک-گذشته-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8149\u002Fاصل-حال-کلیدی-برای-گذشته-است-استفاده-از-فرایندهای-امروزی-برای-درک-گذشته-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8149\u002Fاصل-حال-کلیدی-برای-گذشته-است-استفاده-از-فرایندهای-امروزی-برای-درک-گذشته-زمین",{"id":280,"title":281,"cat":199,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":211,"update_jalali":230},8151,"فشار: مقدار نیروی وارد بر واحد سطح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FecP1TmRYzMiQCv2LwYzt_200.png","2026-08-28 17:37:09","فشار-مقدار-نیروی-وارد-بر-واحد-سطح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8151\u002Fفشار-مقدار-نیروی-وارد-بر-واحد-سطح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8151\u002Fفشار-مقدار-نیروی-وارد-بر-واحد-سطح",{"id":288,"title":289,"cat":199,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":211,"update_jalali":230},8153,"یکای فشار: پاسکال، برابر با یک نیوتون بر متر مربع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F2NsVzv3kyR0PIGUsb9Z1_200.png","2026-08-28 17:28:59","یکای-فشار-پاسکال-برابر-با-یک-نیوتون-بر-متر-مربع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8153\u002Fیکای-فشار-پاسکال-برابر-با-یک-نیوتون-بر-متر-مربع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8153\u002Fیکای-فشار-پاسکال-برابر-با-یک-نیوتون-بر-متر-مربع",{"id":296,"title":297,"cat":199,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":211,"update_jalali":230},8154,"تأثیر سطح بر فشار: کاهش سطح → افزایش فشار، افزایش سطح → کاهش فشار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F6gpdXme8ApQxPIdOoXlJ_200.png","2026-08-28 17:25:04","تأثیر-سطح-بر-فشار-کاهش-سطح-افزایش-فشار-افزایش-سطح-کاهش-فشار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8154\u002Fتأثیر-سطح-بر-فشار-کاهش-سطح-افزایش-فشار-افزایش-سطح-کاهش-فشار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8154\u002Fتأثیر-سطح-بر-فشار-کاهش-سطح-افزایش-فشار-افزایش-سطح-کاهش-فشار",{"id":304,"title":305,"cat":199,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":211,"update_jalali":230},8156,"نیروی وارد بر سطح: نیرویی مانند وزن که باعث ایجاد فشار می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvkYgd3getQ0Jwnu9mrhK_200.png","2026-08-28 17:21:34","نیروی-وارد-بر-سطح-نیرویی-مانند-وزن-که-باعث-ایجاد-فشار-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8156\u002Fنیروی-وارد-بر-سطح-نیرویی-مانند-وزن-که-باعث-ایجاد-فشار-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8156\u002Fنیروی-وارد-بر-سطح-نیرویی-مانند-وزن-که-باعث-ایجاد-فشار-میشود",{"id":312,"title":313,"cat":199,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":211,"update_jalali":230},8158,"چوب‌اسکی: وسیله‌ای که با افزایش سطح تماس، فشار وارد بر برف را کم می‌کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fw2hplC076oj33wBiMzFc_200.png","2026-08-28 17:17:40","چوباسکی-وسیلهای-که-با-افزایش-سطح-تماس-فشار-وارد-بر-برف-را-کم-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8158\u002Fچوباسکی-وسیلهای-که-با-افزایش-سطح-تماس-فشار-وارد-بر-برف-را-کم-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8158\u002Fچوباسکی-وسیلهای-که-با-افزایش-سطح-تماس-فشار-وارد-بر-برف-را-کم-میکند"]