[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-7769":193,"$fBnUglWykfz3XlmTVFM18CBYfcFTcGLlqZSJlaXFMOQM":216},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":207,"status":4,"views":208,"subdate":209,"up_date":210,"first_name":211,"last_name":212,"avatar":13,"cat_title":213,"subdate_jalali":214,"update_jalali":215},7769,1170,1171,4924,"اىزوتوپ: اتم‌های یک عنصر با تعداد نوترون متفاوت",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FuEXYk5ubEXaKK2GBhQtv_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله ای در مورد ایزوتوپ\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">ایزوتوپ: رازِ تفاوت در هسته\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">اتم‌های یک عنصر شیمیایی، با وجود داشتن یک هویت مشترک، می‌توانند از درون متفاوت باشند. این تفاوت کلید درک بسیاری از پدیده‌های طبیعی است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> ایزوتوپ\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup>‌ها اتم‌هایی از یک \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">عنصر\u003C\u002Fspan> هستند که تعداد پروتون یکسان اما تعداد نوترون\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup> متفاوتی دارند. این تفاوت بر جرم اتمی تأثیر می‌گذارد اما خواص شیمیایی را تغییر نمی‌دهد. ایزوتوپ‌ها در زمینه‌هایی مانند \u003Cstrong>تعیین سن آثار باستانی\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>پزشکی هسته‌ای\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>انرژی اتمی\u003C\u002Fstrong> کاربردهای فراوانی دارند. درک مفهوم ایزوتوپ، پایه‌ای اساسی برای ورود به دنیای شیمی و فیزیک اتمی است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ساختمان اتم و تولد مفهوم ایزوتوپ\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک ایزوتوپ، ابتدا باید با ساختمان اتم آشنا شویم. هر اتم از دو بخش اصلی تشکیل شده است: \u003Cem>هسته\u003C\u002Fem> و \u003Cem>ابر الکترونی\u003C\u002Fem>. هسته در مرکز اتم قرار دارد و تقریباً تمام جرم اتم در آنجا متمرکز است. داخل هسته ذراتی به نام \u003Cstrong>پروتون\u003C\u002Fstrong> (با بار الکتریکی مثبت) و \u003Cstrong>نوترون\u003C\u002Fstrong> (بدون بار الکتریکی یا خنثی) وجود دارند. در اطراف هسته، الکترون‌ها (با بار منفی) در مدارهایی در حال چرخش هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>هویت یک \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">عنصر\u003C\u002Fspan> شیمیایی \u003Cstrong>تنها\u003C\u002Fstrong> توسط تعداد پروتون‌های هسته تعیین می‌شود. این عدد، \u003Cstrong>عدد اتمی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> نام دارد. برای مثال، هر اتمی که \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۶\u003C\u002Fspan> پروتون داشته باشد، کربن است؛ چه در یک تکه زغال باشد، چه در مولکول قند موجود در بدن شما.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>فرمول کلیدی:\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$عدد\\ جرمی\\ (A) = تعداد\\ پروتون\\ (Z) + تعداد\\ نوترون\\ (N)$\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\nعدد جرمی\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup> مجموع تعداد نوکلئون‌ها\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup> (پروتون و نوترون) در هسته است. ایزوتوپ‌های یک عنصر، عدد اتمی (Z) یکسان اما عدد جرمی (A) متفاوتی دارند، زیرا N در آنها متفاوت است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>دانشمندی به نام فردریک سودی در سال \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱۹۱۳\u003C\u002Fspan> متوجه شد که نمونه‌های طبیعی یک عنصر می‌توانند جرم‌های متفاوتی داشته باشند، در حالی که از نظر شیمیایی یکسان هستند. او برای توصیف این اتم‌های «هم‌مکان» (یعنی قرارگرفته در یک مکان در جدول تناوبی)، واژه «ایزوتوپ» را پیشنهاد کرد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نمونه‌های ملموس: ایزوتوپ‌های هیدروژن و کربن\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک بهتر، به سراغ دو عنصر آشنا می‌رویم: هیدروژن و کربن.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>هیدروژن:\u003C\u002Fstrong> ساده‌ترین اتم، با یک پروتون. اما این عنصر سه ایزوتوپ معروف دارد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول ایزوتوپ‌های هیدروژن\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نام متداول\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نماد\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">پروتون\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوترون\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پروتیوم\u003Csup>۶\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$^{1}_{1}H$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۰\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">رایج‌ترین ایزوتوپ (بیش از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۹۹.۹۸%\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دوتریوم\u003Csup>۷\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$^{2}_{1}H$\u003C\u002Fspan> یا D\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آب سنگین\u003Csup>۸\u003C\u002Fsup> از آن ساخته می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تریتیوم\u003Csup>۹\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$^{3}_{1}H$\u003C\u002Fspan> یا T\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۲\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ایزوتوپ ناپایدار (رادیواکتیو\u003Csup>۱۰\u003C\u002Fsup>) و کمیاب\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>کربن:\u003C\u002Fstrong> عنصر حیات. کربن با \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۶\u003C\u002Fspan> پروتون، ایزوتوپ‌های مهمی دارد. کربن-\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱۲\u003C\u002Fspan> ($^{12}_{6}C$) با \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۶\u003C\u002Fspan> نوترون، پایدار و فراوان است. کربن-\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱۳\u003C\u002Fspan> ($^{13}_{6}C$) با \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۷\u003C\u002Fspan> نوترون، کمیاب‌تر اما باز هم پایدار است. معروف‌ترین ایزوتوپ کربن، کربن-\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱۴\u003C\u002Fspan> ($^{14}_{6}C$) با \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۸\u003C\u002Fspan> نوترون است که ناپایدار (رادیواکتیو) بوده و برای تاریخ‌گذاری آثار باستانی استفاده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ایزوتوپ پایدار در مقابل ایزوتوپ ناپایدار (رادیوایزوتوپ)\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>ایزوتوپ‌ها از نظر پایداری به دو دسته بزرگ تقسیم می‌شوند:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>ایزوتوپ پایدار\u003Csup>۱۱\u003C\u002Fsup>:\u003C\u002Fstrong> هسته این اتم‌ها برای همیشه پایدار می‌ماند و از هم نمی‌پاشد. مانند پروتیوم، دوتریوم، کربن-\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱۲\u003C\u002Fspan> و اکسیژن-\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱۶\u003C\u002Fspan>. اکثر عناصر در طبیعت مخلوطی از ایزوتوپ‌های پایدار هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>ایزوتوپ ناپایدار (رادیوایزوتوپ)\u003Csup>۱۲\u003C\u002Fsup>:\u003C\u002Fstrong> هسته این اتم‌ها ناپایدار است و برای رسیدن به آرامش، ذرات یا انرژی از خود ساطع می‌کند. این پدیده \u003Cstrong>واپاشی هسته‌ای\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۱۳\u003C\u002Fsup> نام دارد. رادیوایزوتوپ‌ها به طور طبیعی وجود دارند یا در رآکتورهای هسته‌ای ساخته می‌شوند. مانند کربن-\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱۴\u003C\u002Fspan>، ید-\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱۳۱\u003C\u002Fspan> و اورانیوم-\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۲۳۵\u003C\u002Fspan>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته:\u003C\u002Fstrong> خواص \u003Cem>شیمیایی\u003C\u002Fem> یک عنصر (مثل میل به ترکیب با عناصر دیگر) به آرایش الکترون‌ها وابسته است که خود تابع تعداد پروتون‌هاست. پس ایزوتوپ‌های یک عنصر، خواص شیمیایی تقریباً یکسانی دارند. اما خواص \u003Cem>فیزیکی\u003C\u002Fem> مانند جرم، چگالی و خصوصیات هسته‌ای (مانند رادیواکتیویته) می‌توانند کاملاً متفاوت باشند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کاربردهای شگفت‌انگیز ایزوتوپ‌ها در زندگی و علم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>ایزوتوپ‌ها، به ویژه رادیوایزوتوپ‌ها، به ابزاری قدرتمند در علوم مختلف تبدیل شده‌اند:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۱. باستان‌شناسی و زمین‌شناسی (تعیین سن):\u003C\u002Fstrong> همانطور که گفته شد، کربن-\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱۴\u003C\u002Fspan> برای تاریخ‌گذاری بقایای موجودات زنده قدیمی (تا حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۵۰۰۰۰\u003C\u002Fspan> سال) استفاده می‌شود. از ایزوتوپ‌های اورانیوم-\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۲۳۵\u003C\u002Fspan> یا پتاسیم-\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۴۰\u003C\u002Fspan> برای تعیین سن سنگ‌ها و زمین (میلیون‌ها یا میلیاردها سال) استفاده می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۲. پزشکی هسته‌ای:\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تشخیص بیماری\u003C\u002Fspan> پزشکان از رادیوایزوتوپ‌هایی مانند تکنسیوم-\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۹۹m\u003C\u002Fspan> به عنوان «ردیاب» استفاده می‌کنند. این ماده به بدن تزریق می‌شود و پرتوهای آن توسط دوربین‌های ویژه ثبت می‌شود تا تصویری از عملکرد اندام‌هایی مانند قلب، کلیه یا استخوان‌ها به دست آید. \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">درمان بیماری\u003C\u002Fspan> پرتوهای قوی برخی رادیوایزوتوپ‌ها مانند کبالت-\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۶۰\u003C\u002Fspan> یا ید-\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱۳۱\u003C\u002Fspan> برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۳. صنعت و کشاورزی:\u003C\u002Fstrong> از پرتوها برای استریل کردن لوازم پزشکی، کنترل ضخامت ورق‌های فلزی یا پلاستیکی در خط تولید، و ایجاد جهش‌های مفید در دانه‌های گیاهی استفاده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۴. انرژی هسته‌ای:\u003C\u002Fstrong> ایزوتوپ خاصی از اورانیوم به نام اورانیوم-\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۲۳۵\u003C\u002Fspan> قابلیت شکافت هسته‌ای\u003Csup>۱۴\u003C\u002Fsup> را دارد. در این فرآیند، هسته اتم شکافته می‌شود و انرژی عظیمی آزاد می‌کند که از آن در نیروگاه‌های اتمی برای تولید برق استفاده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا ایزوتوپ‌های یک عنصر، عناصر متفاوتی هستند؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nخیر. عنصر بودن فقط به تعداد پروتون وابسته است. ایزوتوپ‌ها فقط «انواع» مختلفی از اتم‌های \u003Cem>همان\u003C\u002Fem> عنصر هستند، مثل مدل‌های مختلف یک خودرو که همه از یک کارخانه می‌آیند اما امکانات داخلی متفاوتی دارند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا آب سنگین واقعاً سنگین است؟ مسموم کننده است؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nبله، به دلیل وجود دوتریوم به جای پروتیوم، جرم مولکولی آب سنگین حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱۰%\u003C\u002Fspan> بیشتر از آب معمولی است. نوشیدن مقدار کم آن برای انسان سمی نیست، اما نوشیدن مقادیر زیاد می‌تواند مسمومیت ایجاد کند زیرا سرعت برخی واکنش‌های زیستی را کند می‌کند. کاربرد اصلی آن در رآکتورهای هسته‌ای به عنوان کندساز\u003Csup>۱۵\u003C\u002Fsup> است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا همه‌ی عناصر ایزوتوپ‌های پایدار دارند؟\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nخیر. برخی عناصر (مانند تکنسیوم و پرومتیوم) هیچ ایزوتوپ پایدار طبیعی ندارند. تمام ایزوتوپ‌های شناخته شده آن‌ها رادیواکتیو هستند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> ایزوتوپ‌ها به ما می‌آموزند که یکسان بودن از بیرون (هویت شیمیایی) لزوماً به معنای یکسانی از درون (ساختار هسته) نیست. اتم‌های یک عنصر می‌توانند با داشتن تعداد نوترون‌های متفاوت، وزن‌ها و خواص هسته‌ای متفاوتی داشته باشند. این تفاوت ظریف، نه تنها یک مفهوم علمی مهم است، بلکه کاربردهای حیاتی در پزشکی، صنعت، باستان‌شناسی و تأمین انرژی دارد. درک ایزوتوپ، درک عمیق‌تری از دنیای اتم‌ها و نیروهای شگفت‌انگیز درون آن‌ها به ما می‌دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> ایزوتوپ (Isotope) – از ریشه یونانی به معنای «همان مکان».\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup> نوترون (Neutron) – ذره‌ای خنثی در هسته اتم.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> عدد اتمی (Atomic Number) – تعداد پروتون‌های هسته، با Z نشان داده می‌شود.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup> عدد جرمی (Mass Number) – مجموع پروتون‌ها و نوترون‌ها، با A نشان داده می‌شود.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup> نوکلئون (Nucleon) – به هر یک از ذرات تشکیل‌دهنده هسته (پروتون یا نوترون) گفته می‌شود.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۶\u003C\u002Fsup> پروتیوم (Protium) – ایزوتوپ سبک هیدروژن.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۷\u003C\u002Fsup> دوتریوم (Deuterium) – ایزوتوپ سنگین هیدروژن.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۸\u003C\u002Fsup> آب سنگین (Heavy Water) – آبی که مولکول‌های آن به جای هیدروژن معمولی، حاوی دوتریوم هستند ($D_2O$).\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۹\u003C\u002Fsup> تریتیوم (Tritium) – ایزوتوپ رادیواکتیو هیدروژن.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۰\u003C\u002Fsup> رادیواکتیو (Radioactive) – خاصیت برخی هسته‌ها برای گسیل پرتو.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۱\u003C\u002Fsup> ایزوتوپ پایدار (Stable Isotope).\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۲\u003C\u002Fsup> رادیوایزوتوپ (Radioisotope) یا ایزوتوپ ناپایدار (Unstable Isotope).\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۳\u003C\u002Fsup> واپاشی هسته‌ای (Nuclear Decay).\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۴\u003C\u002Fsup> شکافت هسته‌ای (Nuclear Fission).\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۵\u003C\u002Fsup> کندساز (Moderator) – ماده‌ای که سرعت نوترون‌های سریع را کاهش می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">ایزوتوپ\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">اتم\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نوترون\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">رادیوایزوتوپ\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کاربردهای هسته‌ای\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205,206],"اىزوتوپ","Isotope","فیزیک دوازدهم","پایه دوازدهم",0,274,"2025-12-07 13:22:21","2026-08-20 01:27:40","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F16","1:27 1405\u002F05\u002F29",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,241,249,257,265,273,281,289,297,305,313],{"id":225,"title":226,"cat":199,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":213,"update_jalali":232},7701,"آستانهٔ دردناکى: حداقل شدت صوت ایجادکننده درد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlVFoIsv5riLsMk2Gt8WA_200.png","2026-08-20 02:25:42","آستانه-دردناکى-حداقل-شدت-صوت-ایجادکننده-درد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7701\u002Fآستانه-دردناکى-حداقل-شدت-صوت-ایجادکننده-درد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7701\u002Fآستانه-دردناکى-حداقل-شدت-صوت-ایجادکننده-درد","1405\u002F05\u002F29",{"id":234,"title":235,"cat":199,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":213,"update_jalali":232},7703,"آستانهٔ شنواىى: حداقل شدت صوت قابل شنیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlFfkFnVTBLiFxViurMjJ_200.png","2026-08-20 02:23:42","آستانه-شنواىى-حداقل-شدت-صوت-قابل-شنیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7703\u002Fآستانه-شنواىى-حداقل-شدت-صوت-قابل-شنیدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7703\u002Fآستانه-شنواىى-حداقل-شدت-صوت-قابل-شنیدن",{"id":242,"title":243,"cat":199,"pic":244,"up_date":245,"title_url":246,"url":247,"legacy_url":248,"cat_title":213,"update_jalali":232},7705,"آشفتگى: تغییر موضعی در محیط برای ایجاد موج","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F1ynzQB0jSQoYL4lqCuF1_200.png","2026-08-20 02:19:22","آشفتگى-تغییر-موضعی-در-محیط-برای-ایجاد-موج","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7705\u002Fآشفتگى-تغییر-موضعی-در-محیط-برای-ایجاد-موج","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7705\u002Fآشفتگى-تغییر-موضعی-در-محیط-برای-ایجاد-موج",{"id":250,"title":251,"cat":199,"pic":252,"up_date":253,"title_url":254,"url":255,"legacy_url":256,"cat_title":213,"update_jalali":232},7707,"آشکارسازى: شناسایی وجود پدیده فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvKow1UCtZR5ZZsfnkMG4_200.png","2026-08-20 02:16:56","آشکارسازى-شناسایی-وجود-پدیده-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7707\u002Fآشکارسازى-شناسایی-وجود-پدیده-فیزیکی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7707\u002Fآشکارسازى-شناسایی-وجود-پدیده-فیزیکی",{"id":258,"title":259,"cat":199,"pic":260,"up_date":261,"title_url":262,"url":263,"legacy_url":264,"cat_title":213,"update_jalali":232},7709,"آونگ: جرم معلق از نقطه ثابت برای نوسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FdwFUUwrikLwk8B3Yrqi7_200.png","2026-08-20 02:15:00","آونگ-جرم-معلق-از-نقطه-ثابت-برای-نوسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7709\u002Fآونگ-جرم-معلق-از-نقطه-ثابت-برای-نوسان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7709\u002Fآونگ-جرم-معلق-از-نقطه-ثابت-برای-نوسان",{"id":266,"title":267,"cat":199,"pic":268,"up_date":269,"title_url":270,"url":271,"legacy_url":272,"cat_title":213,"update_jalali":232},7710,"آونگ ساده: نقطه‌جرم معلق از رشته بدون جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F3smIxMgsrrgH1QppnUBQ_200.png","2026-08-20 02:13:38","آونگ-ساده-نقطهجرم-معلق-از-رشته-بدون-جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7710\u002Fآونگ-ساده-نقطهجرم-معلق-از-رشته-بدون-جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7710\u002Fآونگ-ساده-نقطهجرم-معلق-از-رشته-بدون-جرم",{"id":274,"title":275,"cat":199,"pic":276,"up_date":277,"title_url":278,"url":279,"legacy_url":280,"cat_title":213,"update_jalali":232},7712,"آىنهٔ تخت: سطح صیقلی بازتاب‌دهنده نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRD3Z3rUNIxQiTyvySnYv_200.png","2026-08-20 02:11:58","آىنه-تخت-سطح-صیقلی-بازتابدهنده-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7712\u002Fآىنه-تخت-سطح-صیقلی-بازتابدهنده-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7712\u002Fآىنه-تخت-سطح-صیقلی-بازتابدهنده-نور",{"id":282,"title":283,"cat":199,"pic":284,"up_date":285,"title_url":286,"url":287,"legacy_url":288,"cat_title":213,"update_jalali":232},7714,"اثر دوپلر: تغییر بسامد موج به دلیل حرکت منبع یا ناظر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAEewHxZY2hNhim1RJ2JW_200.png","2026-08-20 02:10:22","اثر-دوپلر-تغییر-بسامد-موج-به-دلیل-حرکت-منبع-یا-ناظر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7714\u002Fاثر-دوپلر-تغییر-بسامد-موج-به-دلیل-حرکت-منبع-یا-ناظر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7714\u002Fاثر-دوپلر-تغییر-بسامد-موج-به-دلیل-حرکت-منبع-یا-ناظر",{"id":290,"title":291,"cat":199,"pic":292,"up_date":293,"title_url":294,"url":295,"legacy_url":296,"cat_title":213,"update_jalali":232},7716,"اثر فوتوالکترىک: انتشار الکترون از سطح به دلیل تابش نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FL4FoOUjgmBlfDfbqAWgs_200.png","2026-08-20 02:08:25","اثر-فوتوالکترىک-انتشار-الکترون-از-سطح-به-دلیل-تابش-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7716\u002Fاثر-فوتوالکترىک-انتشار-الکترون-از-سطح-به-دلیل-تابش-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7716\u002Fاثر-فوتوالکترىک-انتشار-الکترون-از-سطح-به-دلیل-تابش-نور",{"id":298,"title":299,"cat":199,"pic":300,"up_date":301,"title_url":302,"url":303,"legacy_url":304,"cat_title":213,"update_jalali":232},7718,"اجاق میکروموج: دستگاه پخت‌وپز با امواج میکرو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FJ8OGb9afvV5f0QFpvD6M_200.png","2026-08-20 02:07:04","اجاق-میکروموج-دستگاه-پختوپز-با-امواج-میکرو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7718\u002Fاجاق-میکروموج-دستگاه-پختوپز-با-امواج-میکرو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7718\u002Fاجاق-میکروموج-دستگاه-پختوپز-با-امواج-میکرو",{"id":306,"title":307,"cat":199,"pic":308,"up_date":309,"title_url":310,"url":311,"legacy_url":312,"cat_title":213,"update_jalali":232},7719,"ارتعاش: حرکت دوره‌ای حول نقطه تعادل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F9mJCLJjtiFNQtfPacs8l_200.png","2026-08-20 01:59:53","ارتعاش-حرکت-دورهای-حول-نقطه-تعادل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7719\u002Fارتعاش-حرکت-دورهای-حول-نقطه-تعادل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7719\u002Fارتعاش-حرکت-دورهای-حول-نقطه-تعادل",{"id":314,"title":315,"cat":199,"pic":316,"up_date":317,"title_url":318,"url":319,"legacy_url":320,"cat_title":213,"update_jalali":232},7721,"ارتفاع صوت: حس شنوایی مرتبط با بسامد صوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNYtyPvbgpXRNA8sSYeUs_200.png","2026-08-20 01:58:12","ارتفاع-صوت-حس-شنوایی-مرتبط-با-بسامد-صوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7721\u002Fارتفاع-صوت-حس-شنوایی-مرتبط-با-بسامد-صوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7721\u002Fارتفاع-صوت-حس-شنوایی-مرتبط-با-بسامد-صوت"]