[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-7688":3,"categoryMenus":29,"$f0KcySAKBDbjcm2GuIAGiRkvbo_Uy6y8dsLPddr2konA":216},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":19,"status":20,"views":21,"subdate":22,"up_date":23,"first_name":24,"last_name":25,"avatar":12,"cat_title":26,"subdate_jalali":27,"update_jalali":28},7688,67,1170,1182,4922,"کاهش: فرایند دریافت الکترون توسط اتم‌ها، یون‌ها یا مولکول‌ها",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FwUHxft2fTUe3IspowFHp_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"مقاله جامع کاهش شیمیایی\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch1 style=\"color: #24292f; font-size: 28px; font-weight: 900; text-align: center\">کاهش (Reduction)\u003Csup>[1]\u003C\u002Fsup>: واکنشِ جذب الکترون\u003C\u002Fh1>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95; text-align: center\">فرایند بنیادی دریافت الکترون توسط اتم‌ها، یون‌ها یا مولکول‌ها و نقش آن در زندگی روزمره و صنعت.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> کاهش یکی از دو نیمهٔ اساسی هر واکنش \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">redox\u003C\u002Fspan> (اکسایش و کاهش) است. در این فرایند، یک گونهٔ شیمیایی الکترون\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(e\u003Csup>-\u003C\u002Fsup>)\u003C\u002Fspan> می‌گیرد که منجر به \u003Cstrong>کاهش عدد اکسایش\u003C\u002Fstrong> آن می‌شود. این مفهوم نه تنها پایه‌ای برای درک پدیده‌هایی مانند زنگ‌زدن آهن و کارکرد باتری‌ها است، بلکه در فرآیندهای حیاتی مانند فتوسنتز و متابولیسم بدن نیز نقش کلیدی دارد. درک \u003Cstrong>عامل کاهنده\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>نیم‌واکنش کاهش\u003C\u002Fstrong> و ارتباط کاهش با \u003Cstrong>اکسایش\u003C\u002Fstrong> برای دانش‌آموزان در تمام سطوح ضروری است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">کاهش چیست و چرا مهم است؟\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cp>در دنیای شیمی، اتم‌ها برای پایدار شدن به دنبال آرایش الکترونی مطلوب هستند. یکی از راه‌های رسیدن به این پایداری، \u003Cstrong>مبادله الکترون\u003C\u002Fstrong> است. \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کاهش\u003C\u002Fspan> دقیقاً به فرایند \u003Cstrong>دریافت الکترون\u003C\u002Fstrong> اشاره دارد. وقتی یک اتم، یون یا مولکول الکترون می‌گیرد، بار الکتریکی آن \u003Cem>کاهش\u003C\u002Fem> می‌یابد (مثبت‌تر یا کمتر منفی می‌شود) یا به حالت پایدارتری می‌رسد. این مفهوم همیشه با مفهوم مکمل خود، یعنی \u003Cstrong>اکسایش\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">[2]\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fstrong> (از دست دادن الکترون)، همراه است و با هم واکنش \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">redox\u003C\u002Fspan> را تشکیل می‌دهند. برای به خاطر سپردن این دو، کلمه‌ی \u003Cem>"برکاه"\u003C\u002Fem> (\u003Cstrong>بر\u003C\u002Fstrong> = از دست دادن، \u003Cstrong>کاه\u003C\u002Fstrong> = گرفتن) می‌تواند کمک‌کننده باشد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>فرمول کلیدی:\u003C\u002Fstrong> کاهش همیشه شامل \u003Cstrong>افزایش الکترون\u003C\u002Fstrong> در سمت واکنش‌دهنده‌های معادله شیمیایی است. \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">مثال: $ Cu^{2+} + 2e^- \\rightarrow Cu $\u003C\u002Fspan> در این نیم‌واکنش، یون مس دو مثبت (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ Cu^{2+} $\u003C\u002Fspan>) دو الکترون می‌گیرد و به اتم مس (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ Cu $\u003C\u002Fspan>) تبدیل می‌شود. این یک فرایند کاهش واضح است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">عدد اکسایش: نقشه‌ی راه تشخیص کاهش\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>چگونه می‌توانیم بفهمیم کاهش رخ داده است؟ کلید پاسخ، \u003Cstrong>عدد اکسایش\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">[3]\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fstrong> است. عدد اکسایش یک عدد فرضی است که بار الکتریکی یک اتم در یک ترکیب را بر اساس قوانینی خاص نشان می‌دهد. \u003Cstrong>قانون طلایی: در یک واکنش کاهش، عدد اکسایش گونه‌ای که الکترون می‌گیرد، \u003Cem>کاهش\u003C\u002Fem> می‌یابد (یعنی کوچکتر یا کمتر مثبت می‌شود).\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول تغییر عدد اکسایش در کاهش\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نمونه واکنش\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: center; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">گونه‌ی کاهنده‌شده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: center; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تغییر عدد اکسایش\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: center; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نتیجه\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ 2Mg + O_2 \\rightarrow 2MgO $\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">اکسیژن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ O_2 $\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">-2\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">کاهش\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ Zn + Cu^{2+} \\rightarrow Zn^{2+} + Cu $\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">یون مس (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ Cu^{2+} $\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">+2\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">کاهش\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ Cl_2 + 2Br^- \\rightarrow 2Cl^- + Br_2 $\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">کلر (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ Cl_2 $\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">-1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: center\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">کاهش\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">عامل کاهنده و عامل اکسنده: قهرمانان و ضدقهرمانان واکنش\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>در یک نبرد شیمیایی کاهش-اکسایش، دو نقش اصلی وجود دارد:\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>عامل کاهنده\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">[4]\u003C\u002Fspan>:\u003C\u002Fstrong> این گونه، الکترون از دست می‌دهد (اکسید می‌شود) و باعث می‌شود گونهٔ دیگر الکترون بگیرد (کاهش یابد). مانند روی (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Zn\u003C\u002Fspan>) در مثال جدول بالا که یون مس را کاهش داد.\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>عامل اکسنده\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">[5]\u003C\u002Fspan>:\u003C\u002Fstrong> این گونه، الکترون می‌گیرد (کاهش می‌یابد) و باعث می‌شود گونهٔ دیگر الکترون از دست بدهد (اکسید شود). مانند یون مس (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ Cu^{2+} $\u003C\u002Fspan>) در همان مثال.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>یک مثال ساده: وقتی سیب بریده شده در معرض هوا قهوه‌ای می‌شود، اکسیژن هوا (عامل اکسنده) باعث اکسید شدن مواد داخل سیب می‌شود. خود سیب نقش عامل کاهنده را ایفا می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کاهش در عمل: از باتری تا تنفس سلولی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>کاهش یک مفهوم انتزاعی نیست، بلکه در قلب بسیاری از فناوری‌ها و فرآیندهای طبیعی قرار دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>باتری‌ها:\u003C\u002Fstrong> در یک باتری ساده روی-کربن، کاهش در قطب مثبت (کاتد\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">[6]\u003C\u002Fspan>) رخ می‌دهد. برای مثال، یون‌های هیدروژن از مادهٔ الکترولیت، الکترون می‌گیرند و به گاز هیدروژن تبدیل می‌شوند: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ 2H^+ + 2e^- \\rightarrow H_2 $\u003C\u002Fspan>. همین جریان الکترون‌هاست که چراغ قوه را روشن می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>تصفیه فلزات (ذوب):\u003C\u002Fstrong> فلزات ارزشمندی مثل آهن از سنگ معدن خود (مثلاً هماتیت، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ Fe_2O_3 $\u003C\u002Fspan>) استخراج می‌شوند. در کوره بلند، کربن یا مونوکسیدکربن به عنوان عامل کاهنده قوی عمل می‌کند و اکسیژن را از اکسید آهن می‌گیرد (یون آرسنید را کاهش می‌دهد): \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ Fe_2O_3 + 3CO \\rightarrow 2Fe + 3CO_2 $\u003C\u002Fspan>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>تنفس سلولی:\u003C\u002Fstrong> در میتوکندری سلول‌های ما، غذا (مانند گلوکز) اکسید می‌شود تا انرژی آزاد کند. در پایان این زنجیره، اکسیژنی که تنفس می‌کنیم، الکترون می‌گیرد و کاهش می‌یابد تا به آب تبدیل شود: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ O_2 + 4H^+ + 4e^- \\rightarrow 2H_2O $\u003C\u002Fspan>. بدون این فرآیند کاهش حیاتی، تولید انرژی در بدن متوقف می‌شد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش:\u003C\u002Fstrong> آیا کاهش همیشه با گرفتن اکسیژن همراه است؟ این یک اشتباه رایج است.\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. این تعریف قدیمی و محدود است. کاهش در تعریف مدرن، \u003Cstrong>دریافت الکترون\u003C\u002Fstrong> است. گرفتن اکسیژن معمولاً باعث اکسایش می‌شود (مثل زنگ زدن آهن). کاهش می‌تواند شامل گرفتن هیدروژن، از دست دادن اکسیژن یا به سادگی دریافت مستقیم الکترون باشد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش:\u003C\u002Fstrong> در واکنش \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ H_2 + Cl_2 \\rightarrow 2HCl $\u003C\u002Fspan>، کدام گونه کاهش می‌یابد؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> کلر (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ Cl_2 $\u003C\u002Fspan>). عدد اکسایش کلر از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0\u003C\u002Fspan> در \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ Cl_2 $\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">-1\u003C\u002Fspan> در \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$ HCl $\u003C\u002Fspan> کاهش می‌یابد (الکترون می‌گیرد). هیدروژن اکسید می‌شود (عدد اکسایش از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">+1\u003C\u002Fspan> افزایش می‌یابد).\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پرسش:\u003C\u002Fstrong> آیا کاهش می‌تواند بدون اکسایش رخ دهد؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> هرگز. در هر واکنش \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">redox\u003C\u002Fspan>، کاهش و اکسایش همزمان و جدایی‌ناپذیرند. الکترونی که یک گونه از دست می‌دهد، حتماً باید توسط گونه‌ی دیگری گرفته شود. تعداد الکترون‌های از دست رفته در اکسایش دقیقاً برابر با تعداد الکترون‌های به دست آمده در کاهش است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> کاهش، فرآیند دریافت الکترون است که با کاهش عدد اکسایش همراهی می‌شود. این مفهوم در کنار اکسایش، موتور محرک بسیاری از واکنش‌های شیمیایی در صنعت (باتری، متالورژی)، محیط زیست (خوردگی) و بدن موجودات زنده (تنفس) است. تشخیص آن از طریق ردیابی تغییر عدد اکسایش و درک نقش‌های عامل کاهنده و اکسنده، کلید درک جهان اطراف ما از منظر شیمی است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[1]\u003C\u002Fsup> Reduction (کاهش): به فرایند دریافت الکترون توسط یک اتم، یون یا مولکول اشاره دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[2]\u003C\u002Fsup> Oxidation (اکسایش): فرایند از دست دادن الکترون.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[3]\u003C\u002Fsup> Oxidation Number (عدد اکسایش): عددی که بار الکتریکی یک اتم در یک ترکیب را به صورت فرضی نشان می‌دهد و برای ردیابی انتقال الکترون استفاده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[4]\u003C\u002Fsup> Reducing Agent (عامل کاهنده): گونه‌ای که در یک واکنش شیمیایی الکترون از دست می‌دهد و باعث کاهش گونهٔ دیگر می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[5]\u003C\u002Fsup> Oxidizing Agent (عامل اکسنده): گونه‌ای که در یک واکنش شیمیایی الکترون می‌گیرد و باعث اکسایش گونهٔ دیگر می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[6]\u003C\u002Fsup> Cathode (کاتد): الکترودی که در آن کاهش رخ می‌دهد. (در یک سلول گالوانی\u002Fباتری)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; margin-left: 8px; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">واکنش اکسایش و کاهش\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; margin-left: 8px; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">عدد اکسایش\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; margin-left: 8px; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">عامل کاهنده\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; margin-left: 8px; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کاربردهای کاهش\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; margin-left: 8px; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نیم واکنش\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16,17,18],"کاهش","Reduction","شیمی دوازدهم","پایه دوازدهم",0,1,191,"2025-12-06 10:42:17","2026-08-17 15:37:11","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F15","15:37 1405\u002F05\u002F26",{"status":20,"data":30},[31,70,130,148,168],{"id":20,"title":32,"list_order":20,"items":33},"آشنایی",[34,39,43,47,54,58,62,66],{"id":35,"link":36,"type":37,"slug":12,"title":38},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":40,"link":41,"type":37,"slug":12,"title":42},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":44,"link":45,"type":37,"slug":12,"title":46},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":48,"link":49,"type":50,"slug":51,"handler":52,"title":53},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":55,"link":56,"type":37,"slug":12,"title":57},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":59,"link":60,"type":37,"slug":12,"title":61},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":63,"link":64,"type":37,"slug":12,"title":65},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":67,"link":68,"type":37,"slug":12,"title":69},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":71,"title":72,"list_order":20,"items":73},2,"المپیادها",[74,78,82,86,90,94,98,102,106,110,114,118,122,126],{"id":75,"link":76,"type":37,"slug":12,"title":77},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":79,"link":80,"type":37,"slug":12,"title":81},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":83,"link":84,"type":37,"slug":12,"title":85},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":87,"link":88,"type":37,"slug":12,"title":89},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":91,"link":92,"type":37,"slug":12,"title":93},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":95,"link":96,"type":37,"slug":12,"title":97},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":99,"link":100,"type":37,"slug":12,"title":101},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":103,"link":104,"type":37,"slug":12,"title":105},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":107,"link":108,"type":37,"slug":12,"title":109},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":111,"link":112,"type":37,"slug":12,"title":113},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":115,"link":116,"type":37,"slug":12,"title":117},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":119,"link":120,"type":37,"slug":12,"title":121},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":123,"link":124,"type":37,"slug":12,"title":125},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":127,"link":128,"type":37,"slug":12,"title":129},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":131,"title":132,"list_order":20,"items":133},3,"نمونه و تیزهوشان",[134,138,143],{"id":135,"link":136,"type":37,"slug":12,"title":137},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":139,"link":140,"type":50,"slug":141,"handler":141,"title":142},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":144,"link":145,"type":50,"slug":146,"handler":146,"title":147},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":149,"title":150,"list_order":20,"items":151},7,"کتابهای درسی",[152,156,160,164],{"id":153,"link":154,"type":37,"slug":12,"title":155},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":157,"link":158,"type":37,"slug":12,"title":159},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":161,"link":162,"type":37,"slug":12,"title":163},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":165,"link":166,"type":37,"slug":12,"title":167},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":35,"title":169,"list_order":35,"items":170},"پیشنهاد ویژه",[171,176,181,186,191,196,201,204,208,212],{"id":172,"link":173,"type":50,"slug":174,"handler":174,"title":175},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":177,"link":178,"type":50,"slug":179,"handler":179,"title":180},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":182,"link":183,"type":50,"slug":184,"handler":184,"title":185},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":187,"link":188,"type":50,"slug":189,"handler":189,"title":190},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":192,"link":193,"type":50,"slug":194,"handler":194,"title":195},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":197,"link":198,"type":37,"slug":199,"title":200},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":5,"link":202,"type":37,"slug":12,"title":203},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":205,"link":206,"type":37,"slug":12,"title":207},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":209,"link":210,"type":37,"slug":12,"title":211},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":213,"link":214,"type":37,"slug":12,"title":215},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,241,249,257,265,273,281,289,297,305,313],{"id":225,"title":226,"cat":10,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":26,"update_jalali":232},7646,"آبکاری: پوشاندن سطح جسم با لایه نازک فلز در سلول الکترولیتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fv2So9mGx5tSGK8X7SR1b_200.png","2026-08-17 17:31:31","آبکاری-پوشاندن-سطح-جسم-با-لایه-نازک-فلز-در-سلول-الکترولیتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7646\u002Fآبکاری-پوشاندن-سطح-جسم-با-لایه-نازک-فلز-در-سلول-الکترولیتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7646\u002Fآبکاری-پوشاندن-سطح-جسم-با-لایه-نازک-فلز-در-سلول-الکترولیتی","1405\u002F05\u002F26",{"id":234,"title":235,"cat":10,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":26,"update_jalali":232},7647,"آند: الکترودی که در سطح آن اکسایش رخ می‌دهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRdTdHQYJfgPrbpVXdRAa_200.png","2026-08-17 17:29:00","آند-الکترودی-که-در-سطح-آن-اکسایش-رخ-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7647\u002Fآند-الکترودی-که-در-سطح-آن-اکسایش-رخ-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7647\u002Fآند-الکترودی-که-در-سطح-آن-اکسایش-رخ-میدهد",{"id":242,"title":243,"cat":10,"pic":244,"up_date":245,"title_url":246,"url":247,"legacy_url":248,"cat_title":26,"update_jalali":232},7648,"اسید: ماده‌ای با مزۀ ترش که با بازها نمک تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNvXWqeJXjZT1FJABliur_200.png","2026-08-17 17:22:07","اسید-مادهای-با-مزۀ-ترش-که-با-بازها-نمک-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7648\u002Fاسید-مادهای-با-مزۀ-ترش-که-با-بازها-نمک-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7648\u002Fاسید-مادهای-با-مزۀ-ترش-که-با-بازها-نمک-تولید-میکند",{"id":250,"title":251,"cat":10,"pic":252,"up_date":253,"title_url":254,"url":255,"legacy_url":256,"cat_title":26,"update_jalali":232},7649,"اسید آرنیوس: ماده‌ای که با حل شدن در آب غلظت +H₃O را افزایش می‌دهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FEFcbuExoqGNfy4zZJBA7_200.png","2026-08-17 17:20:52","اسید-آرنیوس-مادهای-که-با-حل-شدن-در-آب-غلظت-H₃O-را-افزایش-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7649\u002Fاسید-آرنیوس-مادهای-که-با-حل-شدن-در-آب-غلظت-H₃O-را-افزایش-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7649\u002Fاسید-آرنیوس-مادهای-که-با-حل-شدن-در-آب-غلظت-H₃O-را-افزایش-میدهد",{"id":258,"title":259,"cat":10,"pic":260,"up_date":261,"title_url":262,"url":263,"legacy_url":264,"cat_title":26,"update_jalali":232},7650,"اسید تک‌پروتوندار: اسیدی که هر مولکول آن حداکثر یک هیدرونیوم تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FuLyw8UdlWsi5sps1r9CT_200.png","2026-08-17 17:18:29","اسید-تکپروتوندار-اسیدی-که-هر-مولکول-آن-حداکثر-یک-هیدرونیوم-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7650\u002Fاسید-تکپروتوندار-اسیدی-که-هر-مولکول-آن-حداکثر-یک-هیدرونیوم-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7650\u002Fاسید-تکپروتوندار-اسیدی-که-هر-مولکول-آن-حداکثر-یک-هیدرونیوم-تولید-میکند",{"id":266,"title":267,"cat":10,"pic":268,"up_date":269,"title_url":270,"url":271,"legacy_url":272,"cat_title":26,"update_jalali":232},7651,"اسید چرب: کربوکسیلیک اسید با زنجیر دراز کربنی سیر شده یا سیرنشده بدون شاخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUvJ8bGG6Yax0GwbWqETd_200.png","2026-08-17 17:15:17","اسید-چرب-کربوکسیلیک-اسید-با-زنجیر-دراز-کربنی-سیر-شده-یا-سیرنشده-بدون-شاخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7651\u002Fاسید-چرب-کربوکسیلیک-اسید-با-زنجیر-دراز-کربنی-سیر-شده-یا-سیرنشده-بدون-شاخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7651\u002Fاسید-چرب-کربوکسیلیک-اسید-با-زنجیر-دراز-کربنی-سیر-شده-یا-سیرنشده-بدون-شاخه",{"id":274,"title":275,"cat":10,"pic":276,"up_date":277,"title_url":278,"url":279,"legacy_url":280,"cat_title":26,"update_jalali":232},7652,"اصل لوشاتلیه: اگر عاملی تعادل را برهم زند، سامانه جهت تأثیرپذیری کمتر جابه‌جا می‌شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXcI5Dqu892lOEdiZoyVe_200.png","2026-08-17 17:12:04","اصل-لوشاتلیه-اگر-عاملی-تعادل-را-برهم-زند-سامانه-جهت-تأثیرپذیری-کمتر-جابهجا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7652\u002Fاصل-لوشاتلیه-اگر-عاملی-تعادل-را-برهم-زند-سامانه-جهت-تأثیرپذیری-کمتر-جابهجا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7652\u002Fاصل-لوشاتلیه-اگر-عاملی-تعادل-را-برهم-زند-سامانه-جهت-تأثیرپذیری-کمتر-جابهجا-میشود",{"id":282,"title":283,"cat":10,"pic":284,"up_date":285,"title_url":286,"url":287,"legacy_url":288,"cat_title":26,"update_jalali":232},7653,"اکسایش: فرایند از دست دادن الکترون توسط اتم‌ها، یون‌ها یا مولکول‌ها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvNbPSsE2BsPbhb0t3mXj_200.png","2026-08-17 17:10:34","اکسایش-فرایند-از-دست-دادن-الکترون-توسط-اتمها-یونها-یا-مولکولها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7653\u002Fاکسایش-فرایند-از-دست-دادن-الکترون-توسط-اتمها-یونها-یا-مولکولها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7653\u002Fاکسایش-فرایند-از-دست-دادن-الکترون-توسط-اتمها-یونها-یا-مولکولها",{"id":290,"title":291,"cat":10,"pic":292,"up_date":293,"title_url":294,"url":295,"legacy_url":296,"cat_title":26,"update_jalali":232},7654,"اکسنده: گونه‌ای که در واکنش اکسایش-کاهش گونۀ دیگر را اکسید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FmdEuSnZW3wPcVcnT0HQN_200.png","2026-08-17 17:08:11","اکسنده-گونهای-که-در-واکنش-اکسایش-کاهش-گونۀ-دیگر-را-اکسید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7654\u002Fاکسنده-گونهای-که-در-واکنش-اکسایش-کاهش-گونۀ-دیگر-را-اکسید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7654\u002Fاکسنده-گونهای-که-در-واکنش-اکسایش-کاهش-گونۀ-دیگر-را-اکسید-میکند",{"id":298,"title":299,"cat":10,"pic":300,"up_date":301,"title_url":302,"url":303,"legacy_url":304,"cat_title":26,"update_jalali":232},7655,"الکترود: رسانای الکترونی در نیم سلول الکتروشیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7TZzCRvqJdJSQtRvQ01d_200.png","2026-08-17 17:04:59","الکترود-رسانای-الکترونی-در-نیم-سلول-الکتروشیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7655\u002Fالکترود-رسانای-الکترونی-در-نیم-سلول-الکتروشیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7655\u002Fالکترود-رسانای-الکترونی-در-نیم-سلول-الکتروشیمیایی",{"id":306,"title":307,"cat":10,"pic":308,"up_date":309,"title_url":310,"url":311,"legacy_url":312,"cat_title":26,"update_jalali":232},7656,"الکتروشیمی: علم استفاده از انرژی الکتریکی برای انجام تغییر شیمیایی یا تولید آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FkFSdqENFY4UmNdvBPsKN_200.png","2026-08-17 17:03:26","الکتروشیمی-علم-استفاده-از-انرژی-الکتریکی-برای-انجام-تغییر-شیمیایی-یا-تولید-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7656\u002Fالکتروشیمی-علم-استفاده-از-انرژی-الکتریکی-برای-انجام-تغییر-شیمیایی-یا-تولید-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7656\u002Fالکتروشیمی-علم-استفاده-از-انرژی-الکتریکی-برای-انجام-تغییر-شیمیایی-یا-تولید-آن",{"id":314,"title":315,"cat":10,"pic":316,"up_date":317,"title_url":318,"url":319,"legacy_url":320,"cat_title":26,"update_jalali":232},7657,"انرژی فعال‌سازی: حداقل انرژی لازم برای شروع واکنش شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fc33e0ZATqf4qZoJJtRdW_200.png","2026-08-17 17:00:47","انرژی-فعالسازی-حداقل-انرژی-لازم-برای-شروع-واکنش-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7657\u002Fانرژی-فعالسازی-حداقل-انرژی-لازم-برای-شروع-واکنش-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7657\u002Fانرژی-فعالسازی-حداقل-انرژی-لازم-برای-شروع-واکنش-شیمیایی"]