[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-7684":193,"$f3zSbdNy-XYxEGzvnWpykrHFGU5K0Ab3dTyvX-FnF4jI":216},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":207,"status":4,"views":208,"subdate":209,"up_date":210,"first_name":211,"last_name":212,"avatar":13,"cat_title":213,"subdate_jalali":214,"update_jalali":215},7684,1170,1182,4922,"عبارت ثابت تعادل: رابطه ریاضی نسبت حاصل ضرب غلظت تعادلی فراورده‌ها به واکنش‌دهنده‌ها",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLT5TJt5oWu0b60R6ma7K_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله درباره عبارت ثابت تعادل\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">عبارت ثابت تعادل: رابطه‌ای که وضعیت یک واکنش شیمیایی را تعیین می‌کند\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">یک رابطه ریاضی ساده که نسبت غلظت فراورده‌ها به واکنش‌دهنده‌ها در حالت تعادل را نشان می‌دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> در شیمی، وقتی یک واکنش برگشت‌پذیر\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> به حالت \u003Cstrong>تعادل شیمیایی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup> می‌رسد، غلظت\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> تمام مواد شرکت‌کننده ثابت می‌ماند. \u003Cstrong>عبارت ثابت تعادل (K)\u003C\u002Fstrong> رابطه‌ای ریاضی است که این حالت پایدار را به صورت کمی توصیف می‌کند. این عبارت به ما می‌گوید آیا در حالت تعادل، فراورده‌ها غالب هستند یا واکنش‌دهنده‌ها. یادگیری نوشتن و محاسبه \u003Cstrong>ثابت تعادل K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fstrong> بر اساس غلظت، یکی از پایه‌های مهم درک سینتیک\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup> و تعادل شیمیایی برای دانش‌آموزان است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">تعادل شیمیایی چیست و چگونه ایجاد می‌شود؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک عبارت ثابت تعادل، ابتدا باید مفهوم تعادل شیمیایی را بفهمیم. بسیاری از واکنش‌های شیمیایی \u003Cem>برگشت‌پذیر\u003C\u002Fem> هستند؛ یعنی می‌توانند در هر دو جهت رفت\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup> و برگشت\u003Csup>۶\u003C\u002Fsup> پیش بروند. مثلاً فرض کنید در یک اتاق در بسته، آب در یک لیوان روباز در حال تبخیر است. در ابتدا فقط مولکول‌های آب از مایع به گاز می‌روند (واکنش رفت). اما با افزایش تعداد مولکول‌های آب در هوا، برخی از آنها دوباره به مایع برمی‌گردند (واکنش برگشت). پس از مدتی، سرعت تبخیر و میعان با هم برابر می‌شود. در این حالت، \u003Cstrong>تعادل پویا\u003Csup>۷\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> برقرار شده است: اگرچه مولکول‌ها دائماً در حرکت هستند، اما غلظت آب مایع و بخار آب در هوا ثابت می‌ماند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>در یک واکنش شیمیایی عمومی که به صورت زیر نوشته می‌شود:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$aA + bB \\rightleftharpoons cC + dD$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>در این معادله، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">A\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">B\u003C\u002Fspan>\u003Cstrong>واکنش‌دهنده‌ها\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۸\u003C\u002Fsup>، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">C\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">D\u003C\u002Fspan>\u003Cstrong>فراورده‌ها\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۹\u003C\u002Fsup> هستند. اعداد \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">a\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">b\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">c\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">d\u003C\u002Fspan> ضرایب استوکیومتری\u003Csup>۱۰\u003C\u002Fsup> هستند. دو فلش دوطرفه (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">⇌\u003C\u002Fspan>) نشان‌دهنده برگشت‌پذیر بودن واکنش است. تعادل وقتی برقرار می‌شود که \u003Cem>سرعت واکنش رفت برابر با سرعت واکنش برگشت شود\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه واکنش رفت و برگشت در تعادل\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">واکنش رفت (→)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">واکنش برگشت (←)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">حالت تعادل\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مواد اولیه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">A و B\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">C و D\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">همه‌ی مواد (A, B, C, D) وجود دارند\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سرعت واکنش در ابتدا\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بسیار زیاد\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">صفر\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سرعت رفت = سرعت برگشت\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تغییر غلظت‌ها\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">غلظت A و B کاهش می‌یابد\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">غلظت C و D افزایش می‌یابد\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">همه‌ی غلظت‌ها ثابت می‌مانند\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">وضعیت نهایی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کند می‌شود\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تند می‌شود\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">تعادل پویا\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نحوه نوشتن عبارت ثابت تعادل (K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>)\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>پس از رسیدن سیستم به تعادل، می‌توانیم غلظت هر ماده را اندازه‌گیری کنیم. \u003Cstrong>ثابت تعادل بر اساس غلظت (K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>)\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۱۱\u003C\u002Fsup> عددی است که از رابطه خاصی بین این غلظت‌ها به دست می‌آید. قاعده نوشتن آن بسیار ساده است:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>قاعده طلایی:\u003C\u002Fstrong> عبارت ثابت تعادل، برابر است با \u003Cem>حاصلضرب غلظت‌های تعادلی فراورده‌ها\u003C\u002Fem> تقسیم بر \u003Cem>حاصلضرب غلظت‌های تعادلی واکنش‌دهنده‌ها\u003C\u002Fem> که هر کدام به توان ضرایب استوکیومتری خود در معادله موازنه شده رسیده‌اند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>برای واکنش کلی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$aA + bB \\rightleftharpoons cC + dD$\u003C\u002Fspan>، عبارت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> به این شکل نوشته می‌شود:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$K_c = \\frac{[C]^c [D]^d}{[A]^a [B]^b}$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>در اینجا، علامت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">[ ]\u003C\u002Fspan> نشان‌دهنده غلظت تعادلی ماده بر حسب مول بر لیتر (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">mol\u002FL\u003C\u002Fspan> یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">M\u003C\u002Fspan>) است. چند نکته مهم:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>فقط غلظت \u003Cstrong>گازها\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>مواد محلول\u003C\u002Fstrong> در عبارت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> قرار می‌گیرند. غلظت \u003Cstrong>جامدات خالص\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>مایعات خالص\u003C\u002Fstrong> (مانند آب در واکنش‌های آبی) ثابت در نظر گرفته می‌شوند و در عبارت نوشته نمی‌شوند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>مقدار عددی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> برای یک واکنش در دمای مشخص، همیشه ثابت است. اگر دما تغییر کند، مقدار \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> نیز تغییر می‌کند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>مقدار بزرگ \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> (بسیار بزرگتر از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan>) نشان می‌دهد که در حالت تعادل، فراورده‌ها غالب هستند. مقدار کوچک \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> (بسیار کوچکتر از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan>) نشان می‌دهد که واکنش‌دهنده‌ها غالب هستند. اگر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> نزدیک به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> باشد، مقدار قابل توجهی از هر دو طرف در تعادل وجود دارد.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">یادگیری گام به گام با مثال‌های کاربردی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال ۱: واکنش تشکیل آمونیاک (هابر)\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nاین واکنش مهم صنعتی که برای تولید کود استفاده می‌شود به صورت زیر است:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$N_{2(g)} + 3H_{2(g)} \\rightleftharpoons 2NH_{3(g)}$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>گام ۱:\u003C\u002Fstrong> شناسایی مواد: همه مواد گاز هستند، پس همه در عبارت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> قرار می‌گیرند.\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>گام ۲:\u003C\u002Fstrong> نوشتن فرمول کلی: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$K_c = \\frac{[فراورده]^{ضریب}}{[واکنش‌دهنده]^{ضریب}}$\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>گام ۳:\u003C\u002Fstrong> جایگزینی: فراورده \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">NH\u003Csub>3\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> با ضریب \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan>، واکنش‌دهنده‌ها \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">N\u003Csub>2\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> (ضریب \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan>) و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">H\u003Csub>2\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> (ضریب \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">3\u003C\u002Fspan>).\u003Cbr>\r\nپس عبارت ثابت تعادل می‌شود:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$K_c = \\frac{[NH_3]^2}{[N_2]^1 [H_2]^3}$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال ۲: واکنشی با حضور یک جامد\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nواکنش تجزیه حرارتی کربنات کلسیم:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$CaCO_{3(s)} \\rightleftharpoons CaO_{(s)} + CO_{2(g)}$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>گام ۱:\u003C\u002Fstrong> شناسایی مواد: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">CaCO\u003Csub>3\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">CaO\u003C\u002Fspan> جامد خالص هستند. \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">CO\u003Csub>2\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> گاز است.\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>گام ۲:\u003C\u002Fstrong> حذف غلظت جامدات خالص. غلظت یک جامد خالص ثابت است و در عبارت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> لحاظ نمی‌شود.\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>گام ۳:\u003C\u002Fstrong> نوشتن عبارت: تنها ماده‌ای که غلظت متغیر گازی دارد، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">CO\u003Csub>2\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> است. پس:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$K_c = [CO_2]$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>همانطور که می‌بینید، عبارت بسیار ساده شد! این به آن معنی است که در دمای ثابت، فشار (یا غلظت) گاز \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">CO\u003Csub>2\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> در حالت تعادل با جامدات، مقداری ثابت است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جمع‌بندی نحوه نوشتن Kc برای انواع مواد\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">حالت فیزیکی ماده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">آیا در عبارت Kc نوشته می‌شود؟\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">دلیل\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">گاز\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">O\u003Csub>2(g)\u003C\u002Fsub>, CO\u003Csub>2(g)\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">بله\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">غلظت یا فشار آن می‌تواند تغییر کند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">محلول آبی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">NaCl\u003Csub>(aq)\u003C\u002Fsub>, H\u003Csup>+\u003C\u002Fsup>\u003Csub>(aq)\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">بله\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">غلظت آن در محلول متغیر است.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مایع خالص\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">H\u003Csub>2\u003C\u002Fsub>O\u003Csub>(l)\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> (در بیشتر موارد)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #fee2e2; border-radius: 999px; color: #991b1b; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">خیر\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">غلظت آن تقریباً ثابت و بسیار زیاد است.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جامد خالص\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">CaCO\u003Csub>3(s)\u003C\u002Fsub>, C\u003Csub>(s)\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #fee2e2; border-radius: 999px; color: #991b1b; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">خیر\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">غلظت (چگالی) آن ثابت است.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال ۱:\u003C\u002Fstrong> آیا می‌توانیم برای یک واکنش در حال پیشرفت (غیرتعادلی) از فرمول \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> استفاده کنیم؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. فرمول \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$K_c = \\frac{[C]^c [D]^d}{[A]^a [B]^b}$\u003C\u002Fspan> فقط برای غلظت‌های \u003Cstrong>تعادلی\u003C\u002Fstrong> تعریف شده است. اگر غلظت‌ها را در هر زمان دیگری جایگزین کنیم، به عددی به نام \u003Cstrong>ضریب واکنش (Q)\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۱۲\u003C\u002Fsup> می‌رسیم. مقایسه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Q\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">K\u003C\u002Fspan> به ما می‌گوید واکنش به کدام سمت خواهد رفت.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال ۲:\u003C\u002Fstrong> اگر معادله یک واکنش را برعکس بنویسیم یا در عددی ضرب کنیم، عبارت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> چه تغییری می‌کند؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> رابطه ثابت تعادل به شکل نوشتن معادله وابسته است.\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>برعکس کردن معادله:\u003C\u002Fstrong> اگر واکنش را معکوس کنیم، فراورده‌ها و واکنش‌دهنده‌ها جابجا می‌شوند. در نتیجه، عبارت جدید \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">K'\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> معکوس عبارت قبلی می‌شود: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$K'_c = \\frac{1}{K_c}$\u003C\u002Fspan>.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>ضرب کردن در یک عدد:\u003C\u002Fstrong> اگر تمام ضرایب استوکیومتری را در عدد \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">n\u003C\u002Fspan> ضرب کنیم، ثابت تعادل جدید برابر با ثابت تعادل قبلی به توان \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">n\u003C\u002Fspan> می‌شود: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$K''_c = (K_c)^n$\u003C\u002Fspan>.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال ۳:\u003C\u002Fstrong> بزرگ بودن عدد \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> آیا به معنای سریع‌تر رسیدن به تعادل است؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"color: #991b1b\">این یک اشتباه رایج است.\u003C\u002Fspan> مقدار \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> فقط ترکیب مخلوط را در \u003Cem>حالت نهایی تعادل\u003C\u002Fem> توصیف می‌کند و هیچ اطلاعاتی درباره \u003Cstrong>سرعت\u003C\u002Fstrong> رسیدن به آن حالت (سینتیک واکنش) نمی‌دهد. یک واکنش ممکن است \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> بسیار بزرگی داشته باشد اما برای رسیدن به تعادل هفته‌ها زمان ببرد (مثل واکنش زنگ زدن آهن در هوای مرطوب). برعکس، واکنشی با \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> کوچک ممکن است در کسری از ثانیه به تعادل برسد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> عبارت ثابت تعادل (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan>) یک ابزار ریاضی قدرتمند و در عین حال ساده است که وضعیت نهایی یک واکنش برگشت‌پذیر را خلاصه می‌کند. با یادگیری قانون نوشتن آن (\u003Cem>فراورده‌ها به توان ضرایبشان در صورت، واکنش‌دهنده‌ها به توان ضرایبشان در مخرج\u003C\u002Fem>) و توجه به حذف جامدات و مایعات خالص، می‌توان برای هر واکنشی این عبارت را نوشت. مقدار \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fspan> به ما می‌گوید در دمای مشخص، واکنش «چقدر کامل» به سمت تولید فراورده‌ها پیش رفته است. این مفهوم، سنگ بنای درک پیش‌بینی جهت واکنش، محاسبات تعادلی و حتی طراحی فرآیندهای صنعتی مانند تولید آمونیاک یا اسید سولفوریک است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> برگشت‌پذیر (Reversible Reaction): واکنشی که در آن فراورده‌ها می‌توانند با هم ترکیب شده و دوباره واکنش‌دهنده‌های اولیه را تولید کنند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup> تعادل شیمیایی (Chemical Equilibrium): حالتی در یک واکنش برگشت‌پذیر که در آن سرعت واکنش رفت با سرعت واکنش برگشت برابر شده و غلظت گونه‌های شیمیایی تغییر نمی‌کند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> غلظت (Concentration): مقدار یک ماده حل‌شده در واحد حجم حلال، معمولاً بر حسب مول بر لیتر.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup> سینتیک (Kinetics): شاخه‌ای از شیمی که سرعت واکنش‌های شیمیایی و عوامل مؤثر بر آن را مطالعه می‌کند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup> واکنش رفت (Forward Reaction): واکنشی که از چپ به راست معادله شیمیایی پیش می‌رود و واکنش‌دهنده‌ها را به فراورده تبدیل می‌کند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۶\u003C\u002Fsup> واکنش برگشت (Reverse Reaction): واکنشی که از راست به چپ معادله شیمیایی پیش می‌رود و فراورده‌ها را به واکنش‌دهنده تبدیل می‌کند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۷\u003C\u002Fsup> تعادل پویا (Dynamic Equilibrium): تعادلی که در آن واکنش‌ها متوقف نشده‌اند، اما به دلیل برابر بودن سرعت‌ها، تغییر خالصی مشاهده نمی‌شود.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۸\u003C\u002Fsup> واکنش‌دهنده‌ها (Reactants): مواد اولیه‌ای که در ابتدای یک واکنش شیمیایی حضور دارند و طی واکنش مصرف می‌شوند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۹\u003C\u002Fsup> فراورده‌ها (Products): مواد جدیدی که در نتیجه یک واکنش شیمیایی تولید می‌شوند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۰\u003C\u002Fsup> ضرایب استوکیومتری (Stoichiometric Coefficients): اعدادی در جلوی فرمول‌های شیمیایی در یک معادله موازنه شده که نسبت مولی مواد شرکت‌کننده در واکنش را نشان می‌دهند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۱\u003C\u002Fsup> ثابت تعادل بر اساس غلظت (Equilibrium Constant based on Concentration - K\u003Csub>c\u003C\u002Fsub>): مقدار عددی ثابت تعادل که از جایگزینی غلظت‌های تعادلی مواد (بر حسب مول بر لیتر) در عبارت ثابت تعادل به دست می‌آید.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۲\u003C\u002Fsup> ضریب واکنش (Reaction Quotient - Q): مقداری که با فرمول مشابه K محاسبه می‌شود، اما برای غلظت‌ها در هر لحظه از زمان، نه فقط حالت تعادل. مقایسه Q و K جهت پیش‌بینی سمت و سوی واکنش استفاده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تعادل شیمیایی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">واکنش برگشت‌پذیر\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">غلظت تعادلی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">ثابت تعادل Kc\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">استوکیومتری\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205,206],"عبارت ثابت تعادل","Equilibrium Constant Expression","شیمی دوازدهم","پایه دوازدهم",0,423,"2025-12-06 10:15:32","2026-08-17 15:46:25","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F15","15:46 1405\u002F05\u002F26",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,241,249,257,265,273,281,289,297,305,313],{"id":225,"title":226,"cat":199,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":213,"update_jalali":232},7646,"آبکاری: پوشاندن سطح جسم با لایه نازک فلز در سلول الکترولیتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fv2So9mGx5tSGK8X7SR1b_200.png","2026-08-17 17:31:31","آبکاری-پوشاندن-سطح-جسم-با-لایه-نازک-فلز-در-سلول-الکترولیتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7646\u002Fآبکاری-پوشاندن-سطح-جسم-با-لایه-نازک-فلز-در-سلول-الکترولیتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7646\u002Fآبکاری-پوشاندن-سطح-جسم-با-لایه-نازک-فلز-در-سلول-الکترولیتی","1405\u002F05\u002F26",{"id":234,"title":235,"cat":199,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":213,"update_jalali":232},7647,"آند: الکترودی که در سطح آن اکسایش رخ می‌دهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRdTdHQYJfgPrbpVXdRAa_200.png","2026-08-17 17:29:00","آند-الکترودی-که-در-سطح-آن-اکسایش-رخ-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7647\u002Fآند-الکترودی-که-در-سطح-آن-اکسایش-رخ-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7647\u002Fآند-الکترودی-که-در-سطح-آن-اکسایش-رخ-میدهد",{"id":242,"title":243,"cat":199,"pic":244,"up_date":245,"title_url":246,"url":247,"legacy_url":248,"cat_title":213,"update_jalali":232},7648,"اسید: ماده‌ای با مزۀ ترش که با بازها نمک تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNvXWqeJXjZT1FJABliur_200.png","2026-08-17 17:22:07","اسید-مادهای-با-مزۀ-ترش-که-با-بازها-نمک-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7648\u002Fاسید-مادهای-با-مزۀ-ترش-که-با-بازها-نمک-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7648\u002Fاسید-مادهای-با-مزۀ-ترش-که-با-بازها-نمک-تولید-میکند",{"id":250,"title":251,"cat":199,"pic":252,"up_date":253,"title_url":254,"url":255,"legacy_url":256,"cat_title":213,"update_jalali":232},7649,"اسید آرنیوس: ماده‌ای که با حل شدن در آب غلظت +H₃O را افزایش می‌دهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FEFcbuExoqGNfy4zZJBA7_200.png","2026-08-17 17:20:52","اسید-آرنیوس-مادهای-که-با-حل-شدن-در-آب-غلظت-H₃O-را-افزایش-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7649\u002Fاسید-آرنیوس-مادهای-که-با-حل-شدن-در-آب-غلظت-H₃O-را-افزایش-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7649\u002Fاسید-آرنیوس-مادهای-که-با-حل-شدن-در-آب-غلظت-H₃O-را-افزایش-میدهد",{"id":258,"title":259,"cat":199,"pic":260,"up_date":261,"title_url":262,"url":263,"legacy_url":264,"cat_title":213,"update_jalali":232},7650,"اسید تک‌پروتوندار: اسیدی که هر مولکول آن حداکثر یک هیدرونیوم تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FuLyw8UdlWsi5sps1r9CT_200.png","2026-08-17 17:18:29","اسید-تکپروتوندار-اسیدی-که-هر-مولکول-آن-حداکثر-یک-هیدرونیوم-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7650\u002Fاسید-تکپروتوندار-اسیدی-که-هر-مولکول-آن-حداکثر-یک-هیدرونیوم-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7650\u002Fاسید-تکپروتوندار-اسیدی-که-هر-مولکول-آن-حداکثر-یک-هیدرونیوم-تولید-میکند",{"id":266,"title":267,"cat":199,"pic":268,"up_date":269,"title_url":270,"url":271,"legacy_url":272,"cat_title":213,"update_jalali":232},7651,"اسید چرب: کربوکسیلیک اسید با زنجیر دراز کربنی سیر شده یا سیرنشده بدون شاخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUvJ8bGG6Yax0GwbWqETd_200.png","2026-08-17 17:15:17","اسید-چرب-کربوکسیلیک-اسید-با-زنجیر-دراز-کربنی-سیر-شده-یا-سیرنشده-بدون-شاخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7651\u002Fاسید-چرب-کربوکسیلیک-اسید-با-زنجیر-دراز-کربنی-سیر-شده-یا-سیرنشده-بدون-شاخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7651\u002Fاسید-چرب-کربوکسیلیک-اسید-با-زنجیر-دراز-کربنی-سیر-شده-یا-سیرنشده-بدون-شاخه",{"id":274,"title":275,"cat":199,"pic":276,"up_date":277,"title_url":278,"url":279,"legacy_url":280,"cat_title":213,"update_jalali":232},7652,"اصل لوشاتلیه: اگر عاملی تعادل را برهم زند، سامانه جهت تأثیرپذیری کمتر جابه‌جا می‌شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXcI5Dqu892lOEdiZoyVe_200.png","2026-08-17 17:12:04","اصل-لوشاتلیه-اگر-عاملی-تعادل-را-برهم-زند-سامانه-جهت-تأثیرپذیری-کمتر-جابهجا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7652\u002Fاصل-لوشاتلیه-اگر-عاملی-تعادل-را-برهم-زند-سامانه-جهت-تأثیرپذیری-کمتر-جابهجا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7652\u002Fاصل-لوشاتلیه-اگر-عاملی-تعادل-را-برهم-زند-سامانه-جهت-تأثیرپذیری-کمتر-جابهجا-میشود",{"id":282,"title":283,"cat":199,"pic":284,"up_date":285,"title_url":286,"url":287,"legacy_url":288,"cat_title":213,"update_jalali":232},7653,"اکسایش: فرایند از دست دادن الکترون توسط اتم‌ها، یون‌ها یا مولکول‌ها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvNbPSsE2BsPbhb0t3mXj_200.png","2026-08-17 17:10:34","اکسایش-فرایند-از-دست-دادن-الکترون-توسط-اتمها-یونها-یا-مولکولها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7653\u002Fاکسایش-فرایند-از-دست-دادن-الکترون-توسط-اتمها-یونها-یا-مولکولها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7653\u002Fاکسایش-فرایند-از-دست-دادن-الکترون-توسط-اتمها-یونها-یا-مولکولها",{"id":290,"title":291,"cat":199,"pic":292,"up_date":293,"title_url":294,"url":295,"legacy_url":296,"cat_title":213,"update_jalali":232},7654,"اکسنده: گونه‌ای که در واکنش اکسایش-کاهش گونۀ دیگر را اکسید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FmdEuSnZW3wPcVcnT0HQN_200.png","2026-08-17 17:08:11","اکسنده-گونهای-که-در-واکنش-اکسایش-کاهش-گونۀ-دیگر-را-اکسید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7654\u002Fاکسنده-گونهای-که-در-واکنش-اکسایش-کاهش-گونۀ-دیگر-را-اکسید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7654\u002Fاکسنده-گونهای-که-در-واکنش-اکسایش-کاهش-گونۀ-دیگر-را-اکسید-میکند",{"id":298,"title":299,"cat":199,"pic":300,"up_date":301,"title_url":302,"url":303,"legacy_url":304,"cat_title":213,"update_jalali":232},7655,"الکترود: رسانای الکترونی در نیم سلول الکتروشیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7TZzCRvqJdJSQtRvQ01d_200.png","2026-08-17 17:04:59","الکترود-رسانای-الکترونی-در-نیم-سلول-الکتروشیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7655\u002Fالکترود-رسانای-الکترونی-در-نیم-سلول-الکتروشیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7655\u002Fالکترود-رسانای-الکترونی-در-نیم-سلول-الکتروشیمیایی",{"id":306,"title":307,"cat":199,"pic":308,"up_date":309,"title_url":310,"url":311,"legacy_url":312,"cat_title":213,"update_jalali":232},7656,"الکتروشیمی: علم استفاده از انرژی الکتریکی برای انجام تغییر شیمیایی یا تولید آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FkFSdqENFY4UmNdvBPsKN_200.png","2026-08-17 17:03:26","الکتروشیمی-علم-استفاده-از-انرژی-الکتریکی-برای-انجام-تغییر-شیمیایی-یا-تولید-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7656\u002Fالکتروشیمی-علم-استفاده-از-انرژی-الکتریکی-برای-انجام-تغییر-شیمیایی-یا-تولید-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7656\u002Fالکتروشیمی-علم-استفاده-از-انرژی-الکتریکی-برای-انجام-تغییر-شیمیایی-یا-تولید-آن",{"id":314,"title":315,"cat":199,"pic":316,"up_date":317,"title_url":318,"url":319,"legacy_url":320,"cat_title":213,"update_jalali":232},7657,"انرژی فعال‌سازی: حداقل انرژی لازم برای شروع واکنش شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fc33e0ZATqf4qZoJJtRdW_200.png","2026-08-17 17:00:47","انرژی-فعالسازی-حداقل-انرژی-لازم-برای-شروع-واکنش-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7657\u002Fانرژی-فعالسازی-حداقل-انرژی-لازم-برای-شروع-واکنش-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7657\u002Fانرژی-فعالسازی-حداقل-انرژی-لازم-برای-شروع-واکنش-شیمیایی"]