[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-7672":193,"$fROUIMAApG1tjozUnT9Ciop5gxWf3riTgDp122KVV1N8":216},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":207,"status":4,"views":208,"subdate":209,"up_date":210,"first_name":211,"last_name":212,"avatar":13,"cat_title":213,"subdate_jalali":214,"update_jalali":215},7672,1170,1182,4922,"جفت الکترون پیوندی: جفت الکترون میان دو اتم ایجادکنندۀ پیوند اشتراکی",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FbKl0ofUISTVY0tcoGv8f_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله جفت الکترون پیوندی\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">جفت الکترون پیوندی\u003Csup>[1]\u003C\u002Fsup>: ستون‌های نامرئی جهان ماده\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">نگاهی دقیق‌تر به پیوند اشتراکی و نیرویی که اتم‌ها را در مولکول‌ها کنار هم نگه می‌دارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> جفت الکترون پیوندی، هستۀ مرکزی پیوند اشتراکی\u003Csup>[2]\u003C\u002Fsup> است. این مقاله به‌طور جامع و گام‌به‌گام، از تعریف ساده تا کاربردهای پیچیده، توضیح می‌دهد که چگونه اشتراک یک یا چند جفت الکترون بین دو اتم، منجر به تشکیل پیوند پایدار می‌شود. با بررسی انواع این جفت‌ها، نقش آن‌ها در شکل‌گیری مولکول‌هایی مانند آب و متان، و تفاوت آن‌ها با جفت‌های تنهای\u003Csup>[3]\u003C\u002Fsup>، درک عمیق‌تری از شیمی جهان اطراف خود پیدا خواهید کرد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">از اتم تنها تا مولکول: نیاز به پیوند\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>اتم‌ها به‌تنهایی، به جز گازهای نجیب\u003Csup>[4]\u003C\u002Fsup>، معمولاً پایدار نیستند. آن‌ها برای رسیدن به آرایش الکترونی پایدار (مانند گازهای نجیب)، نیاز به دادن، گرفتن یا \u003Cstrong>اشتراک‌گذاری\u003C\u002Fstrong> الکترون دارند. وقتی دو اتم غیرفلز، هر دو به الکترون نیاز دارند، منطقی‌ترین راه، اشتراک‌گذاری الکترون‌های والانس\u003Csup>[5]\u003C\u002Fsup> خود با یکدیگر است. این اشتراک‌گذاری، یک \u003Cstrong>پیوند اشتراکی\u003C\u002Fstrong> ایجاد می‌کند و الکترون‌های اشتراکی، یک \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">جفت الکترون پیوندی\u003C\u002Fspan> را تشکیل می‌دهند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>مثال کلاسیک، مولکول هیدروژن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(H_2)$\u003C\u002Fspan> است. هر اتم هیدروژن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(H)$\u003C\u002Fspan> تنها یک الکترون دارد. با نزدیک شدن دو اتم، اوربیتال\u003Csup>[6]\u003C\u002Fsup> تک‌الکترونی آن‌ها همپوشانی می‌کند و یک جفت الکترون بین دو هسته مشترک می‌شود. این جفت الکترون، هر دو هسته را جذب می‌کند و آن‌ها را محکم کنار هم نگه می‌دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>فرمول نشان دادن پیوند:\u003C\u002Fstrong> یک خط تیره \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(-)\u003C\u002Fspan> بین نماد دو اتم، نشان‌دهنده‌ی یک جفت الکترون پیوندی است. مثال: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$H-H$\u003C\u002Fspan> یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$H_2O$\u003C\u002Fspan> که به صورت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$H-O-H$\u003C\u002Fspan> نشان داده می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">انواع جفت الکترون پیوندی: از ساده تا چندگانه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>همیشه تنها یک جفت الکترون بین دو اتم به اشتراک گذاشته نمی‌شود. بسته به نیاز اتم‌ها برای رسیدن به وضعیت پایدار، ممکن است اشتراک الکترونی بیشتر شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"انواع جفت الکترون پیوندی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع پیوند\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تعداد جفت الکترون اشتراکی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نماد خطی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال مولکول\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پیوند یگانه\u003Csup>[7]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$A-B$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آب \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(H_2O)$\u003C\u002Fspan>، متان \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(CH_4)$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پایه‌ای‌ترین و رایج‌ترین نوع. بین اکسیژن و هر هیدروژن در آب، یک جفت الکترون پیوندی وجود دارد.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پیوند دوگانه\u003Csup>[8]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$A=B$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اکسیژن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(O_2)$\u003C\u002Fspan>، دی‌اکسید کربن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(CO_2)$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: ltr; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">برای رسیدن به آرایش پایدار، اتم‌ها مجبور به اشتراک دو جفت الکترون می‌شوند. پیوند قوی‌تر و کوتاه‌تر از پیوند یگانه است.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پیوند سه‌گانه\u003Csup>[9]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">3\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$A \\equiv B$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نیتروژن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(N_2)$\u003C\u002Fspan>، استیلن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(C_2H_2)$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">قوی‌ترین و کوتاه‌ترین نوع پیوند اشتراکی. سه جفت الکترون بین دو اتم به اشتراک گذاشته می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">جفت پیوندی در مقابل جفت تنهای: یک تفاوت سرنوشت‌ساز\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>در یک مولکول، همه‌ی الکترون‌های لایه‌ی والانس\u003Csup>[5]\u003C\u002Fsup> یا در تشکیل پیوند شرکت می‌کنند (جفت پیوندی) یا شرکت نمی‌کنند (جفت تنهای\u003Csup>[3]\u003C\u002Fsup>). جفت تنهای، جفت الکترونی است که تنها متعلق به یک اتم است و در پیوندگیری شرکت ندارد، اما نقش مهمی در خواص مولکول (مثل شکل آن) ایفا می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>بیایید مولکول آب \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(H_2O)$\u003C\u002Fspan> را بررسی کنیم. اتم اکسیژن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">6\u003C\u002Fspan> الکترون والانس دارد. دو تا از این الکترون‌ها با دو الکترون از دو اتم هیدروژن، دو \u003Cstrong>جفت الکترون پیوندی\u003C\u002Fstrong> تشکیل می‌دهند. چهار الکترون باقی‌مانده‌ی اکسیژن، دو \u003Cstrong>جفت الکترون تنهای\u003C\u002Fstrong> می‌سازند. این جفت‌های تنهای، فضای بیشتری نسبت به جفت‌های پیوندی اشغال می‌کنند و باعث می‌شوند مولکول آب به شکل V یا خمیده درآید، نه خطی.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کاربرد در زندگی: از تنفس تا پلاستیک\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>درک جفت الکترون پیوندی، کلید فهم بسیاری از پدیده‌های روزمره است:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>تنفس و انرژی:\u003C\u002Fstrong> مولکول اکسیژن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(O_2)$\u003C\u002Fspan> که می‌نوشیم، توسط یک \u003Cstrong>پیوند دوگانه\u003C\u002Fstrong> قدرتمند بین دو اتم اکسیژن نگه داشته شده است. شکسته شدن این پیوند در سلول‌های ما، انرژی لازم برای زندگی را آزاد می‌کند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>ساختمان بدن:\u003C\u002Fstrong> پروتئین‌ها، دی‌ان‌ای و سایر مولکول‌های حیاتی، شبکه‌ای پیچیده از پیوندهای اشتراکی (یگانه و دوگانه) هستند که توسط جفت الکترون‌های پیوندی ایجاد شده‌اند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>صنعت پلاستیک:\u003C\u002Fstrong> پلی‌مرها (مانند پلی‌اتیلن در کیسه‌های پلاستیکی) زنجیره‌های طویلی از اتم‌های کربن هستند که با پیوندهای یگانه به هم متصل شده‌اند. استحکام این مواد از استحکام همین جفت‌های الکترون پیوندی ناشی می‌شود.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>سوخت‌ها:\u003C\u002Fstrong> سوختن گاز متان \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(CH_4)$\u003C\u002Fspan> در واقع شکستن پیوندهای C-H (چهار جفت الکترون پیوندی) و تشکیل پیوندهای جدید با اکسیژن است که حرارت آزاد می‌کند.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا الکترون‌های درون یک جفت پیوندی، ثابت و بی‌حرکت بین دو اتم هستند؟\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. این یک اشتباه رایج است. الکترون‌ها ذراتی با رفتار موجی هستند و نمی‌توان موقعیت دقیق آن‌ها را در هر لحظه مشخص کرد. آنچه ما به عنوان "جفت الکترون پیوندی" نشان می‌دهیم، در واقع \u003Cstrong>احتمال یافتن آن دو الکترون در فضای بین دو هسته\u003C\u002Fstrong> است که بسیار بالا است. آن‌ها به‌طور مداوم در حال حرکت در فضای اطراف هسته‌ها هستند، اما بیشتر زمان خود را در ناحیه‌ای که اوربیتال‌های اتمی همپوشانی کرده‌اند (منطقه‌ی پیوند) می‌گذرانند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا تعداد جفت الکترون‌های پیوندی همیشه از روی تعداد خطوط (تیزه) بین اتم‌ها در فرمول ساختاری مشخص می‌شود؟\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> بله، دقیقاً. در \u003Cstrong>فرمول ساختاری\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>[10]\u003C\u002Fsup>، هر خط نشان‌دهنده‌ی یک جفت الکترون پیوندی است.\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>یک خط \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(-)\u003C\u002Fspan> = یک جفت الکترون پیوندی (پیوند یگانه).\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>دو خط \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(=)\u003C\u002Fspan> = دو جفت الکترون پیوندی (پیوند دوگانه).\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>سه خط \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(\\equiv)\u003C\u002Fspan> = سه جفت الکترون پیوندی (پیوند سه‌گانه).\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\nبنابراین، در مولکول دی‌اکسید کربن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$O=C=O$\u003C\u002Fspan>، بین هر اتم کربن و اکسیژن، دو جفت الکترون پیوندی وجود دارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا پیوند سه‌گانه، سه برابر پیوند یگانه قوی است؟\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-bottom: 0px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> نه لزوماً. اگرچه با افزایش تعداد جفت الکترون‌های پیوندی، \u003Cstrong>انرژی پیوند\u003C\u002Fstrong> (انرژی مورد نیاز برای شکستن آن) افزایش و \u003Cstrong>طول پیوند\u003C\u002Fstrong> (فاصله بین هسته‌ها) کاهش می‌یابد، اما این رابطه خطی ساده نیست. به عنوان مثال، انرژی پیوند سه‌گانه نیتروژن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$(N \\equiv N)$\u003C\u002Fspan> بسیار بالا است و شکستن آن بسیار سخت است، اما این مقدار دقیقاً سه برابر انرژی یک پیوند یگانه N-N نیست، زیرا ماهیت اوربیتال‌های درگیر متفاوت است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> جفت الکترون پیوندی، مفهومی بنیادی در شیمی است که توضیح می‌دهد چگونه اتم‌ها از طریق اشتراک الکترون، به پایداری می‌رسند و مولکول‌های متنوعی را می‌سازند. از پیوند یگانه در مولکول آب حیات‌بخش گرفته تا پیوند سه‌گانه در هوایی که تنفس می‌کنیم، همه و همه حاصل نیروی جاذبه‌ای هستند که این جفت‌های الکترون نامرئی بین هسته‌ها ایجاد می‌کنند. درک این مفهوم، پنجره‌ای به سوی فهم ساختار ماده و تغییرات شیمیایی گشوده است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>[1] Bonding Electron Pair\u003Cbr>\r\n[2] Covalent Bond\u003Cbr>\r\n[3] Lone Pair (Non-bonding Electron Pair)\u003Cbr>\r\n[4] Noble Gases\u003Cbr>\r\n[5] Valence Electrons: الکترون‌های لایه آخر یک اتم که در تشکیل پیوند نقش دارند.\u003Cbr>\r\n[6] Orbital: ناحیه‌ای در اطراف هسته که احتمال یافتن الکترون در آن زیاد است.\u003Cbr>\r\n[7] Single Bond\u003Cbr>\r\n[8] Double Bond\u003Cbr>\r\n[9] Triple Bond\u003Cbr>\r\n[10] Structural Formula\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پیوند شیمیایی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پیوند کووالانسی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">الکترون والانس\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">مولکول\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">ساختار لوویس\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205,206],"جفت الکترون پیوندی","Bonding Electron Pair","شیمی دوازدهم","پایه دوازدهم",0,347,"2025-12-06 08:56:30","2026-08-17 16:25:52","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F15","16:25 1405\u002F05\u002F26",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,241,249,257,265,273,281,289,297,305,313],{"id":225,"title":226,"cat":199,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":213,"update_jalali":232},7646,"آبکاری: پوشاندن سطح جسم با لایه نازک فلز در سلول الکترولیتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fv2So9mGx5tSGK8X7SR1b_200.png","2026-08-17 17:31:31","آبکاری-پوشاندن-سطح-جسم-با-لایه-نازک-فلز-در-سلول-الکترولیتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7646\u002Fآبکاری-پوشاندن-سطح-جسم-با-لایه-نازک-فلز-در-سلول-الکترولیتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7646\u002Fآبکاری-پوشاندن-سطح-جسم-با-لایه-نازک-فلز-در-سلول-الکترولیتی","1405\u002F05\u002F26",{"id":234,"title":235,"cat":199,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":213,"update_jalali":232},7647,"آند: الکترودی که در سطح آن اکسایش رخ می‌دهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRdTdHQYJfgPrbpVXdRAa_200.png","2026-08-17 17:29:00","آند-الکترودی-که-در-سطح-آن-اکسایش-رخ-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7647\u002Fآند-الکترودی-که-در-سطح-آن-اکسایش-رخ-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7647\u002Fآند-الکترودی-که-در-سطح-آن-اکسایش-رخ-میدهد",{"id":242,"title":243,"cat":199,"pic":244,"up_date":245,"title_url":246,"url":247,"legacy_url":248,"cat_title":213,"update_jalali":232},7648,"اسید: ماده‌ای با مزۀ ترش که با بازها نمک تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNvXWqeJXjZT1FJABliur_200.png","2026-08-17 17:22:07","اسید-مادهای-با-مزۀ-ترش-که-با-بازها-نمک-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7648\u002Fاسید-مادهای-با-مزۀ-ترش-که-با-بازها-نمک-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7648\u002Fاسید-مادهای-با-مزۀ-ترش-که-با-بازها-نمک-تولید-میکند",{"id":250,"title":251,"cat":199,"pic":252,"up_date":253,"title_url":254,"url":255,"legacy_url":256,"cat_title":213,"update_jalali":232},7649,"اسید آرنیوس: ماده‌ای که با حل شدن در آب غلظت +H₃O را افزایش می‌دهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FEFcbuExoqGNfy4zZJBA7_200.png","2026-08-17 17:20:52","اسید-آرنیوس-مادهای-که-با-حل-شدن-در-آب-غلظت-H₃O-را-افزایش-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7649\u002Fاسید-آرنیوس-مادهای-که-با-حل-شدن-در-آب-غلظت-H₃O-را-افزایش-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7649\u002Fاسید-آرنیوس-مادهای-که-با-حل-شدن-در-آب-غلظت-H₃O-را-افزایش-میدهد",{"id":258,"title":259,"cat":199,"pic":260,"up_date":261,"title_url":262,"url":263,"legacy_url":264,"cat_title":213,"update_jalali":232},7650,"اسید تک‌پروتوندار: اسیدی که هر مولکول آن حداکثر یک هیدرونیوم تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FuLyw8UdlWsi5sps1r9CT_200.png","2026-08-17 17:18:29","اسید-تکپروتوندار-اسیدی-که-هر-مولکول-آن-حداکثر-یک-هیدرونیوم-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7650\u002Fاسید-تکپروتوندار-اسیدی-که-هر-مولکول-آن-حداکثر-یک-هیدرونیوم-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7650\u002Fاسید-تکپروتوندار-اسیدی-که-هر-مولکول-آن-حداکثر-یک-هیدرونیوم-تولید-میکند",{"id":266,"title":267,"cat":199,"pic":268,"up_date":269,"title_url":270,"url":271,"legacy_url":272,"cat_title":213,"update_jalali":232},7651,"اسید چرب: کربوکسیلیک اسید با زنجیر دراز کربنی سیر شده یا سیرنشده بدون شاخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUvJ8bGG6Yax0GwbWqETd_200.png","2026-08-17 17:15:17","اسید-چرب-کربوکسیلیک-اسید-با-زنجیر-دراز-کربنی-سیر-شده-یا-سیرنشده-بدون-شاخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7651\u002Fاسید-چرب-کربوکسیلیک-اسید-با-زنجیر-دراز-کربنی-سیر-شده-یا-سیرنشده-بدون-شاخه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7651\u002Fاسید-چرب-کربوکسیلیک-اسید-با-زنجیر-دراز-کربنی-سیر-شده-یا-سیرنشده-بدون-شاخه",{"id":274,"title":275,"cat":199,"pic":276,"up_date":277,"title_url":278,"url":279,"legacy_url":280,"cat_title":213,"update_jalali":232},7652,"اصل لوشاتلیه: اگر عاملی تعادل را برهم زند، سامانه جهت تأثیرپذیری کمتر جابه‌جا می‌شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXcI5Dqu892lOEdiZoyVe_200.png","2026-08-17 17:12:04","اصل-لوشاتلیه-اگر-عاملی-تعادل-را-برهم-زند-سامانه-جهت-تأثیرپذیری-کمتر-جابهجا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7652\u002Fاصل-لوشاتلیه-اگر-عاملی-تعادل-را-برهم-زند-سامانه-جهت-تأثیرپذیری-کمتر-جابهجا-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7652\u002Fاصل-لوشاتلیه-اگر-عاملی-تعادل-را-برهم-زند-سامانه-جهت-تأثیرپذیری-کمتر-جابهجا-میشود",{"id":282,"title":283,"cat":199,"pic":284,"up_date":285,"title_url":286,"url":287,"legacy_url":288,"cat_title":213,"update_jalali":232},7653,"اکسایش: فرایند از دست دادن الکترون توسط اتم‌ها، یون‌ها یا مولکول‌ها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvNbPSsE2BsPbhb0t3mXj_200.png","2026-08-17 17:10:34","اکسایش-فرایند-از-دست-دادن-الکترون-توسط-اتمها-یونها-یا-مولکولها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7653\u002Fاکسایش-فرایند-از-دست-دادن-الکترون-توسط-اتمها-یونها-یا-مولکولها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7653\u002Fاکسایش-فرایند-از-دست-دادن-الکترون-توسط-اتمها-یونها-یا-مولکولها",{"id":290,"title":291,"cat":199,"pic":292,"up_date":293,"title_url":294,"url":295,"legacy_url":296,"cat_title":213,"update_jalali":232},7654,"اکسنده: گونه‌ای که در واکنش اکسایش-کاهش گونۀ دیگر را اکسید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FmdEuSnZW3wPcVcnT0HQN_200.png","2026-08-17 17:08:11","اکسنده-گونهای-که-در-واکنش-اکسایش-کاهش-گونۀ-دیگر-را-اکسید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7654\u002Fاکسنده-گونهای-که-در-واکنش-اکسایش-کاهش-گونۀ-دیگر-را-اکسید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7654\u002Fاکسنده-گونهای-که-در-واکنش-اکسایش-کاهش-گونۀ-دیگر-را-اکسید-میکند",{"id":298,"title":299,"cat":199,"pic":300,"up_date":301,"title_url":302,"url":303,"legacy_url":304,"cat_title":213,"update_jalali":232},7655,"الکترود: رسانای الکترونی در نیم سلول الکتروشیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7TZzCRvqJdJSQtRvQ01d_200.png","2026-08-17 17:04:59","الکترود-رسانای-الکترونی-در-نیم-سلول-الکتروشیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7655\u002Fالکترود-رسانای-الکترونی-در-نیم-سلول-الکتروشیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7655\u002Fالکترود-رسانای-الکترونی-در-نیم-سلول-الکتروشیمیایی",{"id":306,"title":307,"cat":199,"pic":308,"up_date":309,"title_url":310,"url":311,"legacy_url":312,"cat_title":213,"update_jalali":232},7656,"الکتروشیمی: علم استفاده از انرژی الکتریکی برای انجام تغییر شیمیایی یا تولید آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FkFSdqENFY4UmNdvBPsKN_200.png","2026-08-17 17:03:26","الکتروشیمی-علم-استفاده-از-انرژی-الکتریکی-برای-انجام-تغییر-شیمیایی-یا-تولید-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7656\u002Fالکتروشیمی-علم-استفاده-از-انرژی-الکتریکی-برای-انجام-تغییر-شیمیایی-یا-تولید-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7656\u002Fالکتروشیمی-علم-استفاده-از-انرژی-الکتریکی-برای-انجام-تغییر-شیمیایی-یا-تولید-آن",{"id":314,"title":315,"cat":199,"pic":316,"up_date":317,"title_url":318,"url":319,"legacy_url":320,"cat_title":213,"update_jalali":232},7657,"انرژی فعال‌سازی: حداقل انرژی لازم برای شروع واکنش شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fc33e0ZATqf4qZoJJtRdW_200.png","2026-08-17 17:00:47","انرژی-فعالسازی-حداقل-انرژی-لازم-برای-شروع-واکنش-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7657\u002Fانرژی-فعالسازی-حداقل-انرژی-لازم-برای-شروع-واکنش-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7657\u002Fانرژی-فعالسازی-حداقل-انرژی-لازم-برای-شروع-واکنش-شیمیایی"]