[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-7079":3,"categoryMenus":29,"$fRjOfOFsTkUvwGIgauQS9E0iHm2KcJZV8IHW5Xst39P4":216},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":19,"status":20,"views":21,"subdate":22,"up_date":23,"first_name":24,"last_name":25,"avatar":12,"cat_title":26,"subdate_jalali":27,"update_jalali":28},7079,67,1169,1182,3857,"چین‌خوردگی: انحنای لایه‌های سنگی تحت فشار تکتونیکی در پهنه زاگرس",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FW69yNIw3JMCr7605oNjR_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"مقاله چین‌خوردگی در زاگرس\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">چین‌خوردگی: راز انحنای کوه‌های زاگرس\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">کاوشی در نیروهای شگفت‌انگیزی که شکل‌دهندهٔ چهرهٔ سیارهٔ ما هستند\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">این مقاله به پدیدهٔ \u003Cstrong>چین‌خوردگی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup>، به‌ویژه در \u003Cstrong>پهنه زاگرس\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup>، می‌پردازد. ما بررسی می‌کنیم که چگونه \u003Cstrong>فشارهای تکتونیکی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> باعث خم شدن لایه‌های سنگی می‌شوند و اشکال گوناگونی مانند \u003Cstrong>طاق‌دیس\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup> و \u003Cstrong>ناودیس\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup> را به وجود می‌آورند. این فرآیند کلیدی در زمین‌شناسی، توضیح‌دهندهٔ شکل‌گیری برخی از معروف‌ترین چشماندازهای ایران و همچنین چگونگی تشکیل مخازن مهم \u003Cstrong>نفت و گاز\u003C\u002Fstrong> در این منطقه است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چین‌خوردگی چیست؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>تصور کنید یک فرش یا یک پتو را از دو طرف به سمت مرز آن فشار دهید. چه اتفاقی می‌افتد؟ در وسط، چین‌هایی برمی‌دارد و بالا می‌آید. \u003Cstrong>چین‌خوردگی\u003C\u002Fstrong> در زمین‌شناسی نیز دقیقاً مفهومی مشابه دارد. وقتی نیروهای عظیم در پوستهٔ زمین به لایه‌های سنگ‌رسوبی\u003Csup>۶\u003C\u002Fsup> که معمولاً به صورت افقی تشکیل شده‌اند، فشار وارد می‌کنند، این لایه‌ها به جای شکسته شدن، در صورت نرم و انعطاف‌پذیر بودن، خم شده و چین‌ها را به وجود می‌آورند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>یک آزمایش ساده:\u003C\u002Fstrong> چند لایه خمیر بازی با رنگ‌های مختلف را روی هم قرار دهید. حالا با دو دست خود، دو سر این لایه‌ها را به آرامی به سمت مرکز فشار دهید. خواهید دید که لایه‌ها دچار چین و چروک و خمیدگی می‌شوند. این یک مدل کوچک از فرآیند چین‌خوردگی است!\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">زاگرس؛ نمایشگاهی از چین‌خوردگی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>کوه‌های زاگرس، یکی از جوان‌ترین و فعال‌ترین رشته‌کوه‌های جهان از نظر زمین‌شناسی، نمونهٔ بی‌نظیری از چین‌خوردگی‌های گسترده است. این کوه‌ها حاصل برخورد دو صفحه\u003Csup>۷\u003C\u002Fsup> عظیم زمین‌ساختی — صفحهٔ عربستان و صفحهٔ اوراسیا — هستند. این برخورد که میلیون‌ها سال است ادامه دارد، باعث فشرده شدن لایه‌های سنگ‌رسوبی در این منطقه و چین‌خوردگی عظیم آن‌ها شده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"انواع چین‌های اصلی در زاگرس\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع چین\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">شکل\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح ساده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال در زاگرس\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">طاق‌دیس (چین رو به بالا)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شبیه قوس یا کوهان\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">لایه‌ها به سمت بالا خم شده‌اند، مانند نیم‌کرهٔ یک توپ.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کوه دنا، کوه زرد\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ناودیس (چین رو به پایین)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شبیه یک گودال یا ناودان\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">لایه‌ها به سمت پایین خم شده‌اند، مانند یک کاسه.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دره‌های بین کوه‌های زاگرس\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">چین‌خوردگی موازی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">لایه‌ها ضخامت ثابتی دارند\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ضخامت لایه‌ها در حین خم شدن تغییر چندانی نمی‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">متداول در سازندهای آسماری\u003Csup>۸\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ریاضیات پشت چین‌خوردگی: یک نگاه ساده\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک کمی از این پدیده، می‌توانیم از مفهوم ساده‌ای مانند \u003Cstrong>تنش\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۹\u003C\u002Fsup> و \u003Cstrong>کرنش\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۱۰\u003C\u002Fsup> استفاده کنیم. تنش، نیروی وارد بر واحد سطح است و کرنش، میزان تغییر شکل نسبی است. رابطهٔ ساده‌ای بین این دو وجود دارد (البته برای مواد الاستیک):\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\sigma = E \\cdot \\epsilon$\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\nدر این فرمول ساده:\r\n\u003Cul style=\"margin-top: 8px; padding-right: 20px\">\r\n \u003Cli>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$\\sigma$\u003C\u002Fspan> (سیگما) نشان‌دهندهٔ \u003Cstrong>تنش\u003C\u002Fstrong> است.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$E$\u003C\u002Fspan> نشان‌دهندهٔ \u003Cstrong>مدول یانگ\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۱۱\u003C\u002Fsup> یا میزان سفتی سنگ است.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$\\epsilon$\u003C\u002Fspan> (اپسیلون) نشان‌دهندهٔ \u003Cstrong>کرنش\u003C\u002Fstrong> یا میزان تغییر شکل است.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\nوقتی تنش از حد تحمل سنگ فراتر رود، سنگ به جای شکستن، اگر شرایط مناسب باشد، دچار تغییر شکل پلاستیک (خمیری) و چین‌خوردگی می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چین‌خوردگی و گنجینه‌های انرژی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>یکی از مهم‌ترین کاربردهای عملی مطالعهٔ چین‌خوردگی در زاگرس، اکتشاف \u003Cstrong>نفت و گاز\u003C\u002Fstrong> است. \u003Cstrong>طاق‌دیس\u003C\u002Fstrong>‌ها اغلب نقش \u003Cstrong>تله‌های نفتی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۱۲\u003C\u002Fsup> را بازی می‌کنند. از آنجایی که نفت و گاز سبک‌تر از آب هستند و به سمت بالا حرکت می‌کنند، در بالاترین نقطهٔ طاق‌دیس، زیر یک لایهٔ نفوذناپذیر به نام "سنگ پوشش"\u003Csup>۱۳\u003C\u002Fsup>، جمع می‌شوند و یک میدان نفتی بزرگ تشکیل می‌دهند. بسیاری از میادین غنی نفت و گاز ایران، مانند میادین اهواز و گچساران، در چنین ساختارهای طاق‌دیسی واقع شده‌اند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کاربرد عملی\u003C\u002Fspan> زمین‌شناسان با استفاده از نقشه‌برداری و روش‌های ژئوفیزیکی، این چین‌ها را شناسایی می‌کنند تا مکان‌های احتمالی وجود نفت را پیدا کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا همهٔ کوه‌ها بر اثر چین‌خوردگی به وجود آمده‌اند؟\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 8px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. روش‌های دیگری برای تشکیل کوه وجود دارد، مانند \u003Cstrong>گسل‌خوردگی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۱۴\u003C\u002Fsup> (که در آن قطعات زمین نسبت به هم جابه‌جا می‌شوند) یا فعالیت‌های آتشفشانی. اما زاگرس عمدتاً حاصل چین‌خوردگی است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا چین‌خوردگی می‌تواند باعث زمین‌لرزه شود؟\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 8px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> بله، اما به طور غیرمستقیم. فرآیند چین‌خوردگی اغلب با ایجاد \u003Cstrong>گسل\u003C\u002Fstrong> در سنگ‌ها همراه است. زمانی که این گسل‌ها به طور ناگهانی حرکت کنند، زمین‌لرزه رخ می‌دهد. بنابراین، منطقهٔ زاگرس به دلیل فعالیت زمین‌ساختی مداوم، یک منطقهٔ لرزه‌خیز محسوب می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> سرعت چین‌خوردگی چقدر است؟\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 8px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> این فرآیند بسیار کند است و در مقیاس زمانی زمین‌شناسی — میلیون‌ها سال — رخ می‌دهد. ما در طول عمر خود قادر به دیدن تشکیل یک چین جدید نیستیم، اما می‌توانیم نتایج آن را در چشماندازها ببینیم.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nچین‌خوردگی یک فرآیند بنیادی در زمین‌شناسی است که توسط نیروهای تکتونیکی رانده می‌شود و مناظر خیره‌کننده‌ای مانند کوه‌های زاگرس را شکل می‌دهد. این پدیده نه‌تنها در زیبایی‌شناسی طبیعت نقش دارد، بلکه از نظر اقتصادی نیز به‌دلیل ایجاد \u003Cstrong>تله‌های نفتی\u003C\u002Fstrong> حیاتی است. درک این فرآیند به ما کمک می‌کند تا تاریخچهٔ پویای سیارهٔ زمین و منابع ارزشمند آن را بهتر بشناسیم.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> چین‌خوردگی (Folding)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup> پهنه زاگرس (Zagros Fold and Thrust Belt)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> فشارهای تکتونیکی (Tectonic Forces)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup> طاق‌دیس (Anticline)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup> ناودیس (Syncline)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۶\u003C\u002Fsup> سنگ‌رسوبی (Sedimentary Rock)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۷\u003C\u002Fsup> صفحه (Plate)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۸\u003C\u002Fsup> سازند آسماری (Asmari Formation - یک سازند سنگی مهم میزبان نفت در زاگرس)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۹\u003C\u002Fsup> تنش (Stress)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۰\u003C\u002Fsup> کرنش (Strain)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۱\u003C\u002Fsup> مدول یانگ (Young's Modulus)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۲\u003C\u002Fsup> تلهٔ نفتی (Oil Trap)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۳\u003C\u002Fsup> سنگ پوشش (Cap Rock)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۴\u003C\u002Fsup> گسل‌خوردگی (Faulting)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">چین‌خوردگی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کوه‌زایی زاگرس\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">زمین‌شناسی ساختاری\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تکتونیک صفحه‌ای\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تله‌های نفتی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16,17,18],"چین‌خوردگی","Folding","زمین شناسی یازدهم","پایه یازدهم",0,1,268,"2025-11-23 19:45:28","2026-09-11 01:09:38","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F2","1:09 1405\u002F06\u002F20",{"status":20,"data":30},[31,70,130,148,168],{"id":20,"title":32,"list_order":20,"items":33},"آشنایی",[34,39,43,47,54,58,62,66],{"id":35,"link":36,"type":37,"slug":12,"title":38},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":40,"link":41,"type":37,"slug":12,"title":42},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":44,"link":45,"type":37,"slug":12,"title":46},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":48,"link":49,"type":50,"slug":51,"handler":52,"title":53},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":55,"link":56,"type":37,"slug":12,"title":57},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":59,"link":60,"type":37,"slug":12,"title":61},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":63,"link":64,"type":37,"slug":12,"title":65},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":67,"link":68,"type":37,"slug":12,"title":69},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":71,"title":72,"list_order":20,"items":73},2,"المپیادها",[74,78,82,86,90,94,98,102,106,110,114,118,122,126],{"id":75,"link":76,"type":37,"slug":12,"title":77},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":79,"link":80,"type":37,"slug":12,"title":81},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":83,"link":84,"type":37,"slug":12,"title":85},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":87,"link":88,"type":37,"slug":12,"title":89},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":91,"link":92,"type":37,"slug":12,"title":93},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":95,"link":96,"type":37,"slug":12,"title":97},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":99,"link":100,"type":37,"slug":12,"title":101},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":103,"link":104,"type":37,"slug":12,"title":105},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":107,"link":108,"type":37,"slug":12,"title":109},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":111,"link":112,"type":37,"slug":12,"title":113},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":115,"link":116,"type":37,"slug":12,"title":117},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":119,"link":120,"type":37,"slug":12,"title":121},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":123,"link":124,"type":37,"slug":12,"title":125},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":127,"link":128,"type":37,"slug":12,"title":129},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":131,"title":132,"list_order":20,"items":133},3,"نمونه و تیزهوشان",[134,138,143],{"id":135,"link":136,"type":37,"slug":12,"title":137},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":139,"link":140,"type":50,"slug":141,"handler":141,"title":142},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":144,"link":145,"type":50,"slug":146,"handler":146,"title":147},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":149,"title":150,"list_order":20,"items":151},7,"کتابهای درسی",[152,156,160,164],{"id":153,"link":154,"type":37,"slug":12,"title":155},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":157,"link":158,"type":37,"slug":12,"title":159},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":161,"link":162,"type":37,"slug":12,"title":163},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":165,"link":166,"type":37,"slug":12,"title":167},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":35,"title":169,"list_order":35,"items":170},"پیشنهاد ویژه",[171,176,181,186,191,196,201,204,208,212],{"id":172,"link":173,"type":50,"slug":174,"handler":174,"title":175},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":177,"link":178,"type":50,"slug":179,"handler":179,"title":180},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":182,"link":183,"type":50,"slug":184,"handler":184,"title":185},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":187,"link":188,"type":50,"slug":189,"handler":189,"title":190},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":192,"link":193,"type":50,"slug":194,"handler":194,"title":195},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":197,"link":198,"type":37,"slug":199,"title":200},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":5,"link":202,"type":37,"slug":12,"title":203},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":205,"link":206,"type":37,"slug":12,"title":207},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":209,"link":210,"type":37,"slug":12,"title":211},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":213,"link":214,"type":37,"slug":12,"title":215},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,241,249,257,265,273,281,289,297,305,313],{"id":225,"title":226,"cat":10,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":26,"update_jalali":232},6490,"سحابی: ابرهای غبار و گاز در فضا که محل تولد ستارگان و سیاره‌ها هستند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FZxcww3DoVH9kBQhJGMtF_200.png","2026-09-13 02:35:25","سحابی-ابرهای-غبار-و-گاز-در-فضا-که-محل-تولد-ستارگان-و-سیارهها-هستند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6490\u002Fسحابی-ابرهای-غبار-و-گاز-در-فضا-که-محل-تولد-ستارگان-و-سیارهها-هستند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6490\u002Fسحابی-ابرهای-غبار-و-گاز-در-فضا-که-محل-تولد-ستارگان-و-سیارهها-هستند","1405\u002F06\u002F22",{"id":234,"title":235,"cat":10,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":26,"update_jalali":232},6492,"کندرول: گلوله‌های کانی‌ای ریز در شهاب‌سنگ‌ها، حاصل تبلور قطره‌های مذاب در فضای اولیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FV8kpkeXaXxNyzQbQOZoa_200.png","2026-09-13 02:33:45","کندرول-گلولههای-کانیای-ریز-در-شهابسنگها-حاصل-تبلور-قطرههای-مذاب-در-فضای-اولیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6492\u002Fکندرول-گلولههای-کانیای-ریز-در-شهابسنگها-حاصل-تبلور-قطرههای-مذاب-در-فضای-اولیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6492\u002Fکندرول-گلولههای-کانیای-ریز-در-شهابسنگها-حاصل-تبلور-قطرههای-مذاب-در-فضای-اولیه",{"id":242,"title":243,"cat":10,"pic":244,"up_date":245,"title_url":246,"url":247,"legacy_url":248,"cat_title":26,"update_jalali":232},6494,"شهاب‌سنگ: قطعات سنگی یا فلزی که از فضا به سطح زمین می‌رسند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Far7icq9mlVtwYZRbFwXe_200.png","2026-09-13 02:32:12","شهابسنگ-قطعات-سنگی-یا-فلزی-که-از-فضا-به-سطح-زمین-میرسند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6494\u002Fشهابسنگ-قطعات-سنگی-یا-فلزی-که-از-فضا-به-سطح-زمین-میرسند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6494\u002Fشهابسنگ-قطعات-سنگی-یا-فلزی-که-از-فضا-به-سطح-زمین-میرسند",{"id":250,"title":251,"cat":10,"pic":252,"up_date":253,"title_url":254,"url":255,"legacy_url":256,"cat_title":26,"update_jalali":232},6496,"کندریت: شهاب‌سنگ‌های حاوی کندرول که قدیمی‌ترین مواد سیستم خورشیدی هستند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FpypusKRDlOuwjDSCoJ6d_200.png","2026-09-13 02:31:01","کندریت-شهابسنگهای-حاوی-کندرول-که-قدیمیترین-مواد-سیستم-خورشیدی-هستند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6496\u002Fکندریت-شهابسنگهای-حاوی-کندرول-که-قدیمیترین-مواد-سیستم-خورشیدی-هستند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6496\u002Fکندریت-شهابسنگهای-حاوی-کندرول-که-قدیمیترین-مواد-سیستم-خورشیدی-هستند",{"id":258,"title":259,"cat":10,"pic":260,"up_date":261,"title_url":262,"url":263,"legacy_url":264,"cat_title":26,"update_jalali":232},6498,"کهکشان: مجموعه‌ای عظیم از ستارگان، گاز، غبار و ماده تاریک تحت تأثیر گرانش","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUOxvvdZvwL1kFDRjFzQK_200.png","2026-09-13 02:29:28","کهکشان-مجموعهای-عظیم-از-ستارگان-گاز-غبار-و-ماده-تاریک-تحت-تأثیر-گرانش","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6498\u002Fکهکشان-مجموعهای-عظیم-از-ستارگان-گاز-غبار-و-ماده-تاریک-تحت-تأثیر-گرانش","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6498\u002Fکهکشان-مجموعهای-عظیم-از-ستارگان-گاز-غبار-و-ماده-تاریک-تحت-تأثیر-گرانش",{"id":266,"title":267,"cat":10,"pic":268,"up_date":269,"title_url":270,"url":271,"legacy_url":272,"cat_title":26,"update_jalali":232},6500,"کهکشان راه شیری: کهکشان مارپیچی که سامانه خورشیدی در آن قرار دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F864s0QBMKU5obXu40DRo_200.png","2026-09-13 02:27:13","کهکشان-راه-شیری-کهکشان-مارپیچی-که-سامانه-خورشیدی-در-آن-قرار-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6500\u002Fکهکشان-راه-شیری-کهکشان-مارپیچی-که-سامانه-خورشیدی-در-آن-قرار-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6500\u002Fکهکشان-راه-شیری-کهکشان-مارپیچی-که-سامانه-خورشیدی-در-آن-قرار-دارد",{"id":274,"title":275,"cat":10,"pic":276,"up_date":277,"title_url":278,"url":279,"legacy_url":280,"cat_title":26,"update_jalali":232},6502,"سامانه خورشیدی: مجموعه‌ای شامل خورشید، سیاره‌ها، قمرها و اجرام کوچک‌تر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUyFauqlifRkdJWl4pwSa_200.png","2026-09-13 02:25:24","سامانه-خورشیدی-مجموعهای-شامل-خورشید-سیارهها-قمرها-و-اجرام-کوچکتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6502\u002Fسامانه-خورشیدی-مجموعهای-شامل-خورشید-سیارهها-قمرها-و-اجرام-کوچکتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6502\u002Fسامانه-خورشیدی-مجموعهای-شامل-خورشید-سیارهها-قمرها-و-اجرام-کوچکتر",{"id":282,"title":283,"cat":10,"pic":284,"up_date":285,"title_url":286,"url":287,"legacy_url":288,"cat_title":26,"update_jalali":232},6504,"قوانین کپلر: سه قانون حاکم بر حرکت سیارات به دور خورشید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlAlG7ogVZt6YjH0E1JYA_200.png","2026-09-13 02:23:37","قوانین-کپلر-سه-قانون-حاکم-بر-حرکت-سیارات-به-دور-خورشید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6504\u002Fقوانین-کپلر-سه-قانون-حاکم-بر-حرکت-سیارات-به-دور-خورشید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6504\u002Fقوانین-کپلر-سه-قانون-حاکم-بر-حرکت-سیارات-به-دور-خورشید",{"id":290,"title":291,"cat":10,"pic":292,"up_date":293,"title_url":294,"url":295,"legacy_url":296,"cat_title":26,"update_jalali":232},6507,"فسیل: آثار و بقایای حفظ‌شده جانداران یا گیاهان در لایه‌های زمینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7oEpkfzel6v5sfhI72JN_200.png","2026-09-13 02:21:38","فسیل-آثار-و-بقایای-حفظشده-جانداران-یا-گیاهان-در-لایههای-زمینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6507\u002Fفسیل-آثار-و-بقایای-حفظشده-جانداران-یا-گیاهان-در-لایههای-زمینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6507\u002Fفسیل-آثار-و-بقایای-حفظشده-جانداران-یا-گیاهان-در-لایههای-زمینی",{"id":298,"title":299,"cat":10,"pic":300,"up_date":301,"title_url":302,"url":303,"legacy_url":304,"cat_title":26,"update_jalali":232},6508,"استروماتولیت: ساختارهای لایه‌لایه حاصل فعالیت سیانوباکتری‌ها، قدیمی‌ترین فسیل‌های زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FtUfawc1uzs3IHfVa2Mfc_200.png","2026-09-13 02:20:22","استروماتولیت-ساختارهای-لایهلایه-حاصل-فعالیت-سیانوباکتریها-قدیمیترین-فسیلهای-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6508\u002Fاستروماتولیت-ساختارهای-لایهلایه-حاصل-فعالیت-سیانوباکتریها-قدیمیترین-فسیلهای-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6508\u002Fاستروماتولیت-ساختارهای-لایهلایه-حاصل-فعالیت-سیانوباکتریها-قدیمیترین-فسیلهای-زمین",{"id":306,"title":307,"cat":10,"pic":308,"up_date":309,"title_url":310,"url":311,"legacy_url":312,"cat_title":26,"update_jalali":232},6509,"ناپیوستگی: وقفه یا گسستگی در رسوب‌گذاری لایه‌های زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fi6A4st88kVm2SKJC5RiD_200.png","2026-09-13 02:17:45","ناپیوستگی-وقفه-یا-گسستگی-در-رسوبگذاری-لایههای-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6509\u002Fناپیوستگی-وقفه-یا-گسستگی-در-رسوبگذاری-لایههای-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6509\u002Fناپیوستگی-وقفه-یا-گسستگی-در-رسوبگذاری-لایههای-زمین",{"id":314,"title":315,"cat":10,"pic":316,"up_date":317,"title_url":318,"url":319,"legacy_url":320,"cat_title":26,"update_jalali":232},6510,"ناپیوستگی آذرین‌پی: قرارگیری مستقیم سنگ‌های رسوبی بر توده‌های آذرین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FPdlp2bYkX1Hi12Wpuzc4_200.png","2026-09-13 02:15:58","ناپیوستگی-آذرینپی-قرارگیری-مستقیم-سنگهای-رسوبی-بر-تودههای-آذرین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6510\u002Fناپیوستگی-آذرینپی-قرارگیری-مستقیم-سنگهای-رسوبی-بر-تودههای-آذرین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6510\u002Fناپیوستگی-آذرینپی-قرارگیری-مستقیم-سنگهای-رسوبی-بر-تودههای-آذرین"]