[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-6860":193,"$fkE1hv0QBv-BGTtmhzYkWYlYp2E_RHu8oDzIz_5I9wdk":216},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":207,"status":4,"views":208,"subdate":209,"up_date":210,"first_name":211,"last_name":212,"avatar":13,"cat_title":213,"subdate_jalali":214,"update_jalali":215},6860,1169,1182,3857,"چرخه بیوژئوشیمیایی: چرخه حرکت عناصر شیمیایی بین محیط‌های زنده و غیرزنده",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FmqDiJ9xjyFCDqoYW1WIm_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله چرخه بیوژئوشیمیایی\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">چرخه‌های بیوژئوشیمیایی: سفر بی‌پایان عناصر در طبیعت\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">بررسی چگونگی حرکت و تبدیل مواد بین موجودات زنده و محیط غیرزنده\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">این مقاله به بررسی جامع \u003Cstrong>چرخه‌های بیوژئوشیمیایی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> می‌پردازد و نقش حیاتی آن‌ها در حفظ تعادل طبیعت را توضیح می‌دهد. مفاهیم کلیدی مانند \u003Cstrong>چرخه کربن\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup>، \u003Cstrong>چرخه نیتروژن\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup>، \u003Cstrong>چرخه فسفر\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup> و \u003Cstrong>چرخه آب\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup> به‌صورت گام‌به‌گام و با مثال‌های کاربردی برای دانش‌آموزان مقاطع مختلف ارائه شده‌است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چرخه بیوژئوشیمیایی چیست؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>سیاره زمین را می‌توان یک سیستم بسته در نظر گرفت که در آن مواد جدیدی وارد یا از آن خارج نمی‌شوند. عناصر شیمیایی ضروری برای زندگی، مانند کربن، نیتروژن و فسفر، به طور مداوم بین بخش‌های زنده (مانند گیاهان و جانوران) و بخش‌های غیرزنده (مانند هوا، آب و خاک) در گردش هستند. به این سفر دائمی و چرخشی، \u003Cstrong>چرخه بیوژئوشیمیایی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> می‌گویند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک بهتر، یک بطری آب پلاستیکی را تصور کنید. وقتی آن را بازیافت می‌کنید، پلاستیک ذوب و به محصول جدیدی تبدیل می‌شود. مواد اولیه آن (کربن و هیدروژن) از بین نمی‌روند، بلکه فقط شکل و محل قرارگیری آن‌ها تغییر می‌کند. طبیعت نیز دقیقاً همین کار را در مقیاسی بسیار بزرگ‌تر و پیچیده‌تر انجام می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>یک نکتهٔ کلیدی:\u003C\u002Fstrong> در یک چرخه بیوژئوشیمیایی، \u003Cstrong>ماده\u003C\u002Fstrong> بازیافت می‌شود، اما \u003Cstrong>انرژی\u003C\u002Fstrong> بازیافت نمی‌شود. انرژی خورشید وارد سیستم می‌شود، توسط موجودات زنده استفاده می‌شود و در نهایت به صورت گرما به فضا بازمی‌گردد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">انواع اصلی چرخه‌های بیوژئوشیمیایی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>چرخه‌های بیوژئوشیمیایی بر اساس محیطی که عنصر در آن ذخیره می‌شود، به دو دستهٔ اصلی تقسیم می‌شوند:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"انواع چرخه های بیوژئوشیمیایی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع چرخه\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">عنصر نمونه\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مخزن اصلی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">چرخه گازی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نیتروژن\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اتمسفر\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مخزن اصلی این عناصر اتمسفر است و چرخه‌ای سریع و جهانی دارند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">چرخه رسوبی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">فسفر\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سنگ‌ها و خاک\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مخزن اصلی سنگ‌ها هستند و چرخه‌ای کند و محلی دارند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">بررسی چرخه کربن: از تنفس تا سوخت‌های فسیلی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>کربن اساس مولکول‌های حیاتی مانند پروتئین‌ها، چربی‌ها و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">DNA\u003C\u002Fspan> است. چرخه کربن را می‌توان به چند مرحلهٔ کلیدی تقسیم کرد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۱. تثبیت کربن:\u003C\u002Fstrong> گیاهان و برخی باکتری‌ها طی فرآیندی به نام \u003Cstrong>فتوسنتز\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۶\u003C\u002Fsup>، دی‌اکسید کربن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$CO_2$\u003C\u002Fspan>) را از هوا جذب و با استفاده از انرژی خورشید، آن را به قند (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$C_6H_{12}O_6$\u003C\u002Fspan>) تبدیل می‌کنند. معادله ساده شده فتوسنتز به این شکل است:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$6CO_2 + 6H_2O + \\text{انرژی نور} \\rightarrow C_6H_{12}O_6 + 6O_2$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۲. انتقال کربن:\u003C\u002Fstrong> هنگامی که یک خرگوش علف می‌خورد، کربن موجود در گیاه به بدن آن منتقل می‌شود. اگر یک روباه آن خرگوش را شکار کند، این کربن دوباره به موجود دیگری منتقل می‌شود. این زنجیره، \u003Cstrong>زنجیره غذایی\u003C\u002Fstrong> نام دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۳. بازگردانی کربن:\u003C\u002Fstrong> گیاهان، جانوران و باکتری‌ها با تنفس، قندها را می‌شکنند تا انرژی آزاد کنند. در این فرآیند، دی‌اکسید کربن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$CO_2$\u003C\u002Fspan>) تولید و به اتمسفر بازگردانده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۴. مخزن‌های بلندمدت:\u003C\u002Fstrong> گاهی کربن برای میلیون‌ها سال در اعماق زمین به دام می‌افتد و به \u003Cstrong>سوخت‌های فسیلی\u003C\u002Fstrong> مانند زغال‌سنگ و نفت تبدیل می‌شود. سوزاندن این سوخت‌ها توسط انسان، کربن ذخیره شده را به سرعت به اتمسفر بازمی‌گرداند و تعادل چرخه را برهم می‌زند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چرخه نیتروژن: چالش تبدیل گاز غیرقابل استفاده\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>اگرچه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">78%\u003C\u002Fspan> اتمسفر را نیتروژن گازی (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$N_2$\u003C\u002Fspan>) تشکیل می‌دهد، اما بیشتر موجودات زنده نمی‌توانند مستقیماً از آن استفاده کنند. چرخه نیتروژن برای تبدیل این گاز به فرم قابل جذب، مراحل پیچیده‌ای دارد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مراحل چرخه نیتروژن\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">فرآیند\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">کنشگر\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نتیجه\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تثبیت نیتروژن\u003Csup>۷\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">باکتری‌های ریشه‌دار (مانند نخود و لوبیا) و رعدوبرق\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تبدیل نیتروژن گازی (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$N_2$\u003C\u002Fspan>) به آمونیاک (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$NH_3$\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نیترات‌سازی\u003Csup>۸\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">باکتری‌های نیتریت‌ساز و نیترات‌ساز\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تبدیل آمونیاک به نیتریت (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$NO_2^-$\u003C\u002Fspan>) و سپس نیترات (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$NO_3^-$\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جذب توسط گیاهان\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ریشه گیاهان\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">گیاهان نیترات را جذب و برای ساخت پروتئین استفاده می‌کنند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بازگشت به خاک\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">باکتری‌های تجزیه‌کننده\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تبدیل مواد زائد و اجساد موجودات به آمونیاک\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چرخه فسفر و آب: دو چرخه حیاتی دیگر\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>چرخه فسفر:\u003C\u002Fstrong> فسفر یک جزء کلیدی در \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">DNA\u003C\u002Fspan> و مولکول ناقل انرژی (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">ATP\u003C\u002Fspan>) است. برخلاف نیتروژن، این چرخه فاقد بخش گازی است. فسفر به آرامی از سنگ‌ها شسته شده و وارد خاک و آب می‌شود. گیاهان آن را جذب کرده و از طریق زنجیره غذایی منتقل می‌کنند. در نهایت، با تجزیه موجودات یا از طریق رسوب‌گذاری در کف اقیانوس‌ها (که طی میلیون‌ها سال به سنگ تبدیل می‌شوند) به چرخه بازمی‌گردد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>چرخه آب (چرخه هیدرولوژیک):\u003C\u002Fstrong> این چرخه، حرکت آب بین اقیانوس‌ها، اتمسفر و خشکی است. انرژی خورشید باعث تبخیر آب می‌شود. بخار آب سرد شده و به صورت ابر درمی‌آید و سپس به شکل باران یا برف (بارش) به زمین بازمی‌گردد. آب یا در خاک نفوذ می‌کند (آب‌های زیرزمینی) یا به سمت رودخانه‌ها و اقیانوس‌ها جاری می‌شود تا دوباره تبخیر شود. آب، حلال جهانی است و بسیاری از چرخه‌های دیگر (مانند کربن و نیتروژن) را تسهیل می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">فعالیت انسان و تأثیر بر چرخه‌های طبیعی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>فعالیت‌های انسانی می‌تواند این چرخه‌های ظریف را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. برای مثال:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال ۱: استفاده از کودهای شیمیایی\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nکشاورزان برای افزایش رشد محصولات، از کودهای نیتروژنی و فسفری استفاده می‌کنند. بخشی از این کودها توسط باران شسته شده و به رودخانه‌ها و دریاچه‌ها می‌ریزد. این مواد مغذی اضافی باعث رشد سریع و بیش از حد جلبک‌ها می‌شود. وقتی این جلبک‌ها می‌میرند و تجزیه می‌شوند، باکتری‌های تجزیه‌کننده تمام اکسیژن آب را مصرف می‌کنند و باعث مرگ ماهی‌ها و دیگر آبزیان می‌شوند. این پدیده \u003Cstrong>پُردَریایی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۹\u003C\u002Fsup> نام دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال ۲: سوزاندن سوخت‌های فسیلی\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nوقتی ما بنزین ماشین‌ها یا زغال‌سنگ نیروگاه‌ها را می‌سوزانیم، مقادیر عظیمی دی‌اکسید کربن که برای میلیون‌ها سال در زمین ذخیره شده بود، در مدت زمان کوتاهی وارد اتمسفر می‌کند. این افزایش غلظت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$CO_2$\u003C\u002Fspan> یکی از عوامل اصلی \u003Cstrong>پدیده گرمایش جهانی\u003C\u002Fstrong> و تغییرات آب‌وهوایی است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال: آیا چرخه‌های بیوژئوشیمیایی واقعاً "بی‌نقص" و کاملاً بسته هستند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">خیر، این چرخه‌ها در گذشته نزدیک به حالت بسته بودند، اما فعالیت‌های صنعتی انسان باعث شده است که تعادل آن‌ها به هم بخورد. برای مثال، ما با سوزاندن سوخت‌های فسیلی، کربن را بسیار سریع‌تر از آنچه طبیعت بتواند دوباره آن را ذخیره کند، به اتمسفر تزریق می‌کنیم. بنابراین، اگرچه ماده از بین نمی‌رود، اما توزیع آن در بخش‌های مختلف چرخه تغییر می‌کند که می‌تواند پیامدهای جدی داشته باشد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال: چرا نمی‌توانیم مستقیماً نیتروژن هوا را تنفس کنیم و از آن استفاده کنیم؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">مولکول نیتروژن گازی (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$N_2$\u003C\u002Fspan>) دارای یک پیوند سه‌گانه بسیار قوی بین دو اتم نیتروژن است. بدن موجودات زنده فاقد آنزیم‌های لازم برای شکستن این پیوند قوی است. تنها برخی از باکتری‌های خاص (که یا در خاک زندگی می‌کنند یا با گیاهان خاصی همزیستی دارند) و همچنین انرژی بسیار زیاد رعدوبرق می‌توانند این پیوند را بشکنند و نیتروژن را به فرم قابل استفاده تبدیل کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال: کدام چرخه کندتر است: فسفر یا کربن؟ و چرا؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">چرخه فسفر به طور کلی کندتر از چرخه کربن است. زیرا مخزن اصلی فسفر، سنگ‌ها هستند و آزادسازی فسفر از سنگ‌ها طی فرآیند هوازدگی، بسیار کند صورت می‌گیرد. در مقابل، بخشی از چرخه کربن (مانند فتوسنتز و تنفس) بسیار سریع است، زیرا مخزن گازی (اتمسفر) دارد و تبادل بین هوا و موجودات زنده به سرعت انجام می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> چرخه‌های بیوژئوشیمیایی، سیستم‌های بازیافت قدرتمند و پیچیده‌ای هستند که حیات روی کره زمین را ممکن ساخته‌اند. درک این چرخه‌ها—از کربن و نیتروژن گرفته تا فسفر و آب—به ما کمک می‌کند تا بفهمیم چگونه تمام اجزای طبیعت به یکدیگر متصل هستند. فعالیت‌های انسانی می‌تواند این چرخه‌های حساس را مختل کند، بنابراین آگاهی از نحوه عملکرد آن‌ها برای حفاظت از محیط زیست و آینده سیاره ما ضروری است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> چرخه بیوژئوشیمیایی (Biogeochemical Cycle)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup> چرخه کربن (Carbon Cycle)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> چرخه نیتروژن (Nitrogen Cycle)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup> چرخه فسفر (Phosphorus Cycle)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup> چرخه آب (Water Cycle)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۶\u003C\u002Fsup> فتوسنتز (Photosynthesis)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۷\u003C\u002Fsup> تثبیت نیتروژن (Nitrogen Fixation)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۸\u003C\u002Fsup> نیترات‌سازی (Nitrification)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۹\u003C\u002Fsup> پُردَریایی (Eutrophication)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">چرخه کربن\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">چرخه نیتروژن\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">فتوسنتز\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">محیط زیست\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">طبیعت\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205,206],"چرخه بیوژئوشیمیایی","Biogeochemical Cycle","زمین شناسی یازدهم","پایه یازدهم",0,573,"2025-11-19 19:53:32","2026-09-12 21:13:57","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F08\u002F28","21:13 1405\u002F06\u002F21",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,241,249,257,265,273,281,289,297,305,313],{"id":225,"title":226,"cat":199,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":213,"update_jalali":232},6490,"سحابی: ابرهای غبار و گاز در فضا که محل تولد ستارگان و سیاره‌ها هستند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FZxcww3DoVH9kBQhJGMtF_200.png","2026-09-13 02:35:25","سحابی-ابرهای-غبار-و-گاز-در-فضا-که-محل-تولد-ستارگان-و-سیارهها-هستند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6490\u002Fسحابی-ابرهای-غبار-و-گاز-در-فضا-که-محل-تولد-ستارگان-و-سیارهها-هستند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6490\u002Fسحابی-ابرهای-غبار-و-گاز-در-فضا-که-محل-تولد-ستارگان-و-سیارهها-هستند","1405\u002F06\u002F22",{"id":234,"title":235,"cat":199,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":213,"update_jalali":232},6492,"کندرول: گلوله‌های کانی‌ای ریز در شهاب‌سنگ‌ها، حاصل تبلور قطره‌های مذاب در فضای اولیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FV8kpkeXaXxNyzQbQOZoa_200.png","2026-09-13 02:33:45","کندرول-گلولههای-کانیای-ریز-در-شهابسنگها-حاصل-تبلور-قطرههای-مذاب-در-فضای-اولیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6492\u002Fکندرول-گلولههای-کانیای-ریز-در-شهابسنگها-حاصل-تبلور-قطرههای-مذاب-در-فضای-اولیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6492\u002Fکندرول-گلولههای-کانیای-ریز-در-شهابسنگها-حاصل-تبلور-قطرههای-مذاب-در-فضای-اولیه",{"id":242,"title":243,"cat":199,"pic":244,"up_date":245,"title_url":246,"url":247,"legacy_url":248,"cat_title":213,"update_jalali":232},6494,"شهاب‌سنگ: قطعات سنگی یا فلزی که از فضا به سطح زمین می‌رسند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Far7icq9mlVtwYZRbFwXe_200.png","2026-09-13 02:32:12","شهابسنگ-قطعات-سنگی-یا-فلزی-که-از-فضا-به-سطح-زمین-میرسند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6494\u002Fشهابسنگ-قطعات-سنگی-یا-فلزی-که-از-فضا-به-سطح-زمین-میرسند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6494\u002Fشهابسنگ-قطعات-سنگی-یا-فلزی-که-از-فضا-به-سطح-زمین-میرسند",{"id":250,"title":251,"cat":199,"pic":252,"up_date":253,"title_url":254,"url":255,"legacy_url":256,"cat_title":213,"update_jalali":232},6496,"کندریت: شهاب‌سنگ‌های حاوی کندرول که قدیمی‌ترین مواد سیستم خورشیدی هستند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FpypusKRDlOuwjDSCoJ6d_200.png","2026-09-13 02:31:01","کندریت-شهابسنگهای-حاوی-کندرول-که-قدیمیترین-مواد-سیستم-خورشیدی-هستند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6496\u002Fکندریت-شهابسنگهای-حاوی-کندرول-که-قدیمیترین-مواد-سیستم-خورشیدی-هستند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6496\u002Fکندریت-شهابسنگهای-حاوی-کندرول-که-قدیمیترین-مواد-سیستم-خورشیدی-هستند",{"id":258,"title":259,"cat":199,"pic":260,"up_date":261,"title_url":262,"url":263,"legacy_url":264,"cat_title":213,"update_jalali":232},6498,"کهکشان: مجموعه‌ای عظیم از ستارگان، گاز، غبار و ماده تاریک تحت تأثیر گرانش","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUOxvvdZvwL1kFDRjFzQK_200.png","2026-09-13 02:29:28","کهکشان-مجموعهای-عظیم-از-ستارگان-گاز-غبار-و-ماده-تاریک-تحت-تأثیر-گرانش","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6498\u002Fکهکشان-مجموعهای-عظیم-از-ستارگان-گاز-غبار-و-ماده-تاریک-تحت-تأثیر-گرانش","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6498\u002Fکهکشان-مجموعهای-عظیم-از-ستارگان-گاز-غبار-و-ماده-تاریک-تحت-تأثیر-گرانش",{"id":266,"title":267,"cat":199,"pic":268,"up_date":269,"title_url":270,"url":271,"legacy_url":272,"cat_title":213,"update_jalali":232},6500,"کهکشان راه شیری: کهکشان مارپیچی که سامانه خورشیدی در آن قرار دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F864s0QBMKU5obXu40DRo_200.png","2026-09-13 02:27:13","کهکشان-راه-شیری-کهکشان-مارپیچی-که-سامانه-خورشیدی-در-آن-قرار-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6500\u002Fکهکشان-راه-شیری-کهکشان-مارپیچی-که-سامانه-خورشیدی-در-آن-قرار-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6500\u002Fکهکشان-راه-شیری-کهکشان-مارپیچی-که-سامانه-خورشیدی-در-آن-قرار-دارد",{"id":274,"title":275,"cat":199,"pic":276,"up_date":277,"title_url":278,"url":279,"legacy_url":280,"cat_title":213,"update_jalali":232},6502,"سامانه خورشیدی: مجموعه‌ای شامل خورشید، سیاره‌ها، قمرها و اجرام کوچک‌تر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUyFauqlifRkdJWl4pwSa_200.png","2026-09-13 02:25:24","سامانه-خورشیدی-مجموعهای-شامل-خورشید-سیارهها-قمرها-و-اجرام-کوچکتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6502\u002Fسامانه-خورشیدی-مجموعهای-شامل-خورشید-سیارهها-قمرها-و-اجرام-کوچکتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6502\u002Fسامانه-خورشیدی-مجموعهای-شامل-خورشید-سیارهها-قمرها-و-اجرام-کوچکتر",{"id":282,"title":283,"cat":199,"pic":284,"up_date":285,"title_url":286,"url":287,"legacy_url":288,"cat_title":213,"update_jalali":232},6504,"قوانین کپلر: سه قانون حاکم بر حرکت سیارات به دور خورشید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlAlG7ogVZt6YjH0E1JYA_200.png","2026-09-13 02:23:37","قوانین-کپلر-سه-قانون-حاکم-بر-حرکت-سیارات-به-دور-خورشید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6504\u002Fقوانین-کپلر-سه-قانون-حاکم-بر-حرکت-سیارات-به-دور-خورشید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6504\u002Fقوانین-کپلر-سه-قانون-حاکم-بر-حرکت-سیارات-به-دور-خورشید",{"id":290,"title":291,"cat":199,"pic":292,"up_date":293,"title_url":294,"url":295,"legacy_url":296,"cat_title":213,"update_jalali":232},6507,"فسیل: آثار و بقایای حفظ‌شده جانداران یا گیاهان در لایه‌های زمینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7oEpkfzel6v5sfhI72JN_200.png","2026-09-13 02:21:38","فسیل-آثار-و-بقایای-حفظشده-جانداران-یا-گیاهان-در-لایههای-زمینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6507\u002Fفسیل-آثار-و-بقایای-حفظشده-جانداران-یا-گیاهان-در-لایههای-زمینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6507\u002Fفسیل-آثار-و-بقایای-حفظشده-جانداران-یا-گیاهان-در-لایههای-زمینی",{"id":298,"title":299,"cat":199,"pic":300,"up_date":301,"title_url":302,"url":303,"legacy_url":304,"cat_title":213,"update_jalali":232},6508,"استروماتولیت: ساختارهای لایه‌لایه حاصل فعالیت سیانوباکتری‌ها، قدیمی‌ترین فسیل‌های زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FtUfawc1uzs3IHfVa2Mfc_200.png","2026-09-13 02:20:22","استروماتولیت-ساختارهای-لایهلایه-حاصل-فعالیت-سیانوباکتریها-قدیمیترین-فسیلهای-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6508\u002Fاستروماتولیت-ساختارهای-لایهلایه-حاصل-فعالیت-سیانوباکتریها-قدیمیترین-فسیلهای-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6508\u002Fاستروماتولیت-ساختارهای-لایهلایه-حاصل-فعالیت-سیانوباکتریها-قدیمیترین-فسیلهای-زمین",{"id":306,"title":307,"cat":199,"pic":308,"up_date":309,"title_url":310,"url":311,"legacy_url":312,"cat_title":213,"update_jalali":232},6509,"ناپیوستگی: وقفه یا گسستگی در رسوب‌گذاری لایه‌های زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fi6A4st88kVm2SKJC5RiD_200.png","2026-09-13 02:17:45","ناپیوستگی-وقفه-یا-گسستگی-در-رسوبگذاری-لایههای-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6509\u002Fناپیوستگی-وقفه-یا-گسستگی-در-رسوبگذاری-لایههای-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6509\u002Fناپیوستگی-وقفه-یا-گسستگی-در-رسوبگذاری-لایههای-زمین",{"id":314,"title":315,"cat":199,"pic":316,"up_date":317,"title_url":318,"url":319,"legacy_url":320,"cat_title":213,"update_jalali":232},6510,"ناپیوستگی آذرین‌پی: قرارگیری مستقیم سنگ‌های رسوبی بر توده‌های آذرین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FPdlp2bYkX1Hi12Wpuzc4_200.png","2026-09-13 02:15:58","ناپیوستگی-آذرینپی-قرارگیری-مستقیم-سنگهای-رسوبی-بر-تودههای-آذرین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6510\u002Fناپیوستگی-آذرینپی-قرارگیری-مستقیم-سنگهای-رسوبی-بر-تودههای-آذرین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6510\u002Fناپیوستگی-آذرینپی-قرارگیری-مستقیم-سنگهای-رسوبی-بر-تودههای-آذرین"]