[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-6796":3,"categoryMenus":27,"$fRlFa6yd5oOqi75x73XGaLSs1dajBwkVME7HzvIoyvfM":213},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":7,"status":18,"views":19,"subdate":20,"up_date":21,"first_name":22,"last_name":23,"avatar":12,"cat_title":24,"subdate_jalali":25,"update_jalali":26},6796,2,4,0,138,"نشانه‌های تغییر شیمیایی: ایجاد رنگ جدید، تولید گاز، تشکیل رسوب، آزاد یا جذب شدن گرما و نور",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F6rYNSbrSFqPj0uDqeods_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"مقاله نشانه های تغییر شیمیایی\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">نشانه‌های تغییر شیمیایی: پنج راهنمای تشخیص\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">چگونه می‌توان فهمید یک تغییر شیمیایی\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> رخ داده است؟ این مقاله به زبان ساده نشانه‌های اصلی این تغییرات را توضیح می‌دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> تغییرات شیمیایی، تغییراتی هستند که در آن ماده‌ای جدید با ویژگی‌های جدید به وجود می‌آید. پنج نشانهٔ اصلی برای تشخیص این تغییرات عبارت‌اند از: \u003Cstrong>ایجاد رنگ جدید\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>تولید گاز\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>تشکیل رسوب\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup>، \u003Cstrong>آزاد شدن گرما یا نور\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>جذب گرما\u003C\u002Fstrong>. با شناخت این نشانه‌ها می‌توانید بسیاری از پدیده‌های اطراف خود را بهتر درک کنید.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">تغییر شیمیایی چیست؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>وقتی یک تغییر شیمیایی رخ می‌دهد، پیوند بین اتم‌های مواد اولیه می‌شکند و اتم‌ها به شکل جدیدی کنار هم قرار می‌گیرند و در نتیجه، ماده‌ای کاملاً جدید با ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی متفاوت تولید می‌شود. این برخلاف تغییر فیزیکی است که در آن فقط شکل یا حالت ماده عوض می‌شود، مانند خرد کردن یخ.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پنج نشانهٔ کلیدی یک تغییر شیمیایی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای تشخیص آسان‌تر یک تغییر شیمیایی، می‌توانیم به پنج سرنخ اصلی توجه کنیم. این سرنخ‌ها به ما می‌گویند که احتمالاً یک واکنش شیمیایی در حال رخ دادن است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول نشانه های تغییر شیمیایی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نشانه\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال ملموس\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>ایجاد رنگ جدید\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">وقتی رنگ مواد در حین یک تغییر، به رنگی غیرمنتظره تبدیل می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">قهوه‌ای شدن پوست سیب پس از برش خوردن و ماندن در هوا.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>تولید گاز\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ظاهر شدن حباب‌های گاز که نشان از تولید یک مادهٔ گازی جدید دارد.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">وقتی جوش شیرین\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> را با سرکه مخلوط می‌کنید.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>تشکیل رسوب\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ایجاد یک مادهٔ جامد غیرحلال در مایع که ته‌نشین می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ته‌نشین شدن مواد جامد وقتی آب آهک با دی‌اکسید کربن تماس پیدا می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>آزاد شدن گرما یا نور\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">احساس گرم شدن یا دیدن نور در حین تغییر.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سوختن چوب در شومینه که هم گرما و هم نور تولید می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>جذب گرما\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سرد شدن محیط اطراف به دلیل جذب انرژی گرمایی توسط واکنش.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">وقتی مخلوط جوش شیرین و سرکه را لمس می‌کنید، احساس سرما می‌کنید.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نشانه‌ها در آشپزخانه و طبیعت\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>بسیاری از تغییرات شیمیایی در زندگی روزمره ما اتفاق می‌افتند. وقتی نان در توستر برشته می‌شود، یک تغییر شیمیایی است که در آن رنگ نان به قهوه‌ای تغییر می‌کند و بوی خوشایندی نیز تولید می‌شود. زنگ زدن آهن نیز یک تغییر شیمیایی مهم است. در این فرآیند، آهن با اکسیژن و رطوبت هوا واکنش می‌دهد و ماده‌ای جدید به نام اکسید آهن (زنگ آهن) به رنگ نارنجی-قهوه‌ای تولید می‌شود که ویژگی‌های کاملاً متفاوتی دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته:\u003C\u002Fstrong> در یک تغییر شیمیایی، اغلب بیش از یک نشانه به طور همزمان دیده می‌شود. برای مثال، در سوختن چوب، هم نور و گرما آزاد می‌شود، هم گاز (دود) تولید می‌شود و هم رنگ جدید (ذغال سیاه) به وجود می‌آید.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا حل شدن شکر در آب یک تغییر شیمیایی است؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. در این تغییر، مولکول‌های شکر از هم جدا می‌شوند اما خودشان تغییری نمی‌کنند و مادهٔ جدیدی تولید نمی‌شود. این یک تغییر فیزیکی است زیرا با تبخیر آب، دوباره می‌توان شکر را به دست آورد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> اگر فقط حباب دیدیم، حتماً تغییر شیمیایی رخ داده است؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> همیشه نه. گاهی حباب‌ها به دلیل جوشیدن آب (تغییر فیزیکی) هستند، نه تولید گاز جدید. در جوشیدن، فقط حالت آب از مایع به گاز تغییر می‌کند. برای اطمینان باید ببینیم آیا مادهٔ جدیدی تولید شده است یا خیر.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا هر تغییر رنگی نشانهٔ تغییر شیمیایی است؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. اگر رنگ یک کاغذ را با ماژیک عوض کنیم، این یک تغییر فیزیکی است زیرا مادهٔ جدیدی تولید نشده و رنگدانه‌ها فقط روی کاغذ پخش شده‌اند. تغییر رنگ در تغییر شیمیایی باید ناشی از تشکیل یک مادهٔ شیمیایی جدید باشد، مانند قهوه‌ای شدن سیب.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp>نشانه‌های تغییر شیمیایی مانند راهنمایی‌های طبیعت برای تشخیص تشکیل مواد جدید هستند. با یادگیری این پنج نشانه — ایجاد رنگ جدید، تولید گاز، تشکیل رسوب، آزاد شدن گرما یا نور و جذب گرما — شما می‌توانید دنیای اطراف خود را با دقت بیشتری مشاهده و درک کنید. به خاطر داشته باشید که این نشانه‌ها اغلب با هم ظاهر می‌شوند و وجود حتی یکی از آن‌ها می‌تواند قویاً نشان‌دهندهٔ وقوع یک تغییر شیمیایی باشد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> تغییر شیمیایی (Chemical Change): تغییراتی که در آن ساختار ذره‌های ماده (مولکول‌ها) تغییر می‌کند و ماده یا مواد جدیدی با خواص متفاوت تولید می‌شود.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup> رسوب (Precipitate): مادهٔ جامد نامحلولی که در اثر یک واکنش شیمیایی بین دو محلول مایع به وجود می‌آید و ته‌نشین می‌شود.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> جوش شیرین (Baking Soda): نام شیمیایی آن سدیم بی‌کربنات است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تغییر شیمیایی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تولید گاز\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تشکیل رسوب\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">واکنش شیمیایی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">آزاد شدن گرما\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16,17],"پایهٔ هفتم","علوم هفتم","نشانه‌های تغییر شیمیایی",1,143,"2025-11-19 12:21:23","2026-08-24 12:34:28","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1404\u002F08\u002F28","12:34 1405\u002F06\u002F2",{"status":18,"data":28},[29,68,126,144,164],{"id":18,"title":30,"list_order":18,"items":31},"آشنایی",[32,37,41,45,52,56,60,64],{"id":33,"link":34,"type":35,"slug":12,"title":36},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":38,"link":39,"type":35,"slug":12,"title":40},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":42,"link":43,"type":35,"slug":12,"title":44},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":46,"link":47,"type":48,"slug":49,"handler":50,"title":51},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":53,"link":54,"type":35,"slug":12,"title":55},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":57,"link":58,"type":35,"slug":12,"title":59},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":61,"link":62,"type":35,"slug":12,"title":63},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":65,"link":66,"type":35,"slug":12,"title":67},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":5,"title":69,"list_order":18,"items":70},"المپیادها",[71,74,78,82,86,90,94,98,102,106,110,114,118,122],{"id":6,"link":72,"type":35,"slug":12,"title":73},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":75,"link":76,"type":35,"slug":12,"title":77},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":79,"link":80,"type":35,"slug":12,"title":81},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":83,"link":84,"type":35,"slug":12,"title":85},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":87,"link":88,"type":35,"slug":12,"title":89},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":91,"link":92,"type":35,"slug":12,"title":93},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":95,"link":96,"type":35,"slug":12,"title":97},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":99,"link":100,"type":35,"slug":12,"title":101},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":103,"link":104,"type":35,"slug":12,"title":105},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":107,"link":108,"type":35,"slug":12,"title":109},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":111,"link":112,"type":35,"slug":12,"title":113},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":115,"link":116,"type":35,"slug":12,"title":117},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":119,"link":120,"type":35,"slug":12,"title":121},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":123,"link":124,"type":35,"slug":12,"title":125},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":127,"title":128,"list_order":18,"items":129},3,"نمونه و تیزهوشان",[130,134,139],{"id":131,"link":132,"type":35,"slug":12,"title":133},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":135,"link":136,"type":48,"slug":137,"handler":137,"title":138},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":140,"link":141,"type":48,"slug":142,"handler":142,"title":143},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":145,"title":146,"list_order":18,"items":147},7,"کتابهای درسی",[148,152,156,160],{"id":149,"link":150,"type":35,"slug":12,"title":151},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":153,"link":154,"type":35,"slug":12,"title":155},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":157,"link":158,"type":35,"slug":12,"title":159},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":161,"link":162,"type":35,"slug":12,"title":163},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":33,"title":165,"list_order":33,"items":166},"پیشنهاد ویژه",[167,172,177,182,187,192,197,201,205,209],{"id":168,"link":169,"type":48,"slug":170,"handler":170,"title":171},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":173,"link":174,"type":48,"slug":175,"handler":175,"title":176},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":178,"link":179,"type":48,"slug":180,"handler":180,"title":181},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":183,"link":184,"type":48,"slug":185,"handler":185,"title":186},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":188,"link":189,"type":48,"slug":190,"handler":190,"title":191},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":193,"link":194,"type":35,"slug":195,"title":196},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":198,"link":199,"type":35,"slug":12,"title":200},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":202,"link":203,"type":35,"slug":12,"title":204},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":206,"link":207,"type":35,"slug":12,"title":208},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":210,"link":211,"type":35,"slug":12,"title":212},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":214,"papers":215,"files":216,"questions":217,"exams":218,"tutorials":219,"blogs":220},[],[],[],[],[],[],[221,230,238,246,254,262,270,278,286,294,302,310],{"id":222,"title":223,"cat":10,"pic":224,"up_date":225,"title_url":226,"url":227,"legacy_url":228,"cat_title":24,"update_jalali":229},6722,"علوم تجربی: شاخه‌ای از علم که با مشاهده، پرسش، آزمایش و جمع‌آوری شواهد، پدیده‌های طبیعی را بررسی می‌کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FeETcCuqOOXDWdU2aKFrA_200.png","2026-08-24 18:40:41","علوم-تجربی-شاخهای-از-علم-که-با-مشاهده-پرسش-آزمایش-و-جمعآوری-شواهد-پدیدههای-طبیعی-را-بررسی-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6722\u002Fعلوم-تجربی-شاخهای-از-علم-که-با-مشاهده-پرسش-آزمایش-و-جمعآوری-شواهد-پدیدههای-طبیعی-را-بررسی-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6722\u002Fعلوم-تجربی-شاخهای-از-علم-که-با-مشاهده-پرسش-آزمایش-و-جمعآوری-شواهد-پدیدههای-طبیعی-را-بررسی-میکند","1405\u002F06\u002F2",{"id":231,"title":232,"cat":10,"pic":233,"up_date":234,"title_url":235,"url":236,"legacy_url":237,"cat_title":24,"update_jalali":229},6723,"تفکر علمی: اندیشیدن دربارهٔ مسئله‌ها با استفاده از منطق، مشاهده و شواهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F1FxqR8MdRo4DbBTr5lRV_200.png","2026-08-24 18:37:39","تفکر-علمی-اندیشیدن-درباره-مسئلهها-با-استفاده-از-منطق-مشاهده-و-شواهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6723\u002Fتفکر-علمی-اندیشیدن-درباره-مسئلهها-با-استفاده-از-منطق-مشاهده-و-شواهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6723\u002Fتفکر-علمی-اندیشیدن-درباره-مسئلهها-با-استفاده-از-منطق-مشاهده-و-شواهد",{"id":239,"title":240,"cat":10,"pic":241,"up_date":242,"title_url":243,"url":244,"legacy_url":245,"cat_title":24,"update_jalali":229},6724,"تجربه: انجام آزمایش برای یافتن پاسخ درست به پرسش‌های علمی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FTKIuGIFDkDTIs1d3zNni_200.png","2026-08-24 18:31:44","تجربه-انجام-آزمایش-برای-یافتن-پاسخ-درست-به-پرسشهای-علمی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6724\u002Fتجربه-انجام-آزمایش-برای-یافتن-پاسخ-درست-به-پرسشهای-علمی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6724\u002Fتجربه-انجام-آزمایش-برای-یافتن-پاسخ-درست-به-پرسشهای-علمی",{"id":247,"title":248,"cat":10,"pic":249,"up_date":250,"title_url":251,"url":252,"legacy_url":253,"cat_title":24,"update_jalali":229},6725,"پرسش علمی: سؤالی که بتوان با مشاهده و آزمایش به آن پاسخ داد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FtNRsz0TIo0AjjaxWESaI_200.png","2026-08-24 18:28:37","پرسش-علمی-سؤالی-که-بتوان-با-مشاهده-و-آزمایش-به-آن-پاسخ-داد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6725\u002Fپرسش-علمی-سؤالی-که-بتوان-با-مشاهده-و-آزمایش-به-آن-پاسخ-داد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6725\u002Fپرسش-علمی-سؤالی-که-بتوان-با-مشاهده-و-آزمایش-به-آن-پاسخ-داد",{"id":255,"title":256,"cat":10,"pic":257,"up_date":258,"title_url":259,"url":260,"legacy_url":261,"cat_title":24,"update_jalali":229},6726,"پیش‌بینی: حدسی منطقی دربارهٔ نتیجهٔ یک آزمایش پیش از انجام آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FZOWxnlAP936Rvjjp3Hxu_200.png","2026-08-24 18:26:35","پیشبینی-حدسی-منطقی-درباره-نتیجه-یک-آزمایش-پیش-از-انجام-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6726\u002Fپیشبینی-حدسی-منطقی-درباره-نتیجه-یک-آزمایش-پیش-از-انجام-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6726\u002Fپیشبینی-حدسی-منطقی-درباره-نتیجه-یک-آزمایش-پیش-از-انجام-آن",{"id":263,"title":264,"cat":10,"pic":265,"up_date":266,"title_url":267,"url":268,"legacy_url":269,"cat_title":24,"update_jalali":229},6727,"آزمایش: کاری برنامه‌ریزی‌شده برای بررسی درستی یک فرضیه یا پیش‌بینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQZ1QZ39iwrdnhzz6thM5_200.png","2026-08-24 18:23:16","آزمایش-کاری-برنامهریزیشده-برای-بررسی-درستی-یک-فرضیه-یا-پیشبینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6727\u002Fآزمایش-کاری-برنامهریزیشده-برای-بررسی-درستی-یک-فرضیه-یا-پیشبینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6727\u002Fآزمایش-کاری-برنامهریزیشده-برای-بررسی-درستی-یک-فرضیه-یا-پیشبینی",{"id":271,"title":272,"cat":10,"pic":273,"up_date":274,"title_url":275,"url":276,"legacy_url":277,"cat_title":24,"update_jalali":229},6728,"مشاهده: استفاده از حواس پنج‌گانه برای جمع‌آوری اطلاعات دربارهٔ پدیده‌ها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FMPsFO7J8BGhlnHJO6AI7_200.png","2026-08-24 18:17:51","مشاهده-استفاده-از-حواس-پنجگانه-برای-جمعآوری-اطلاعات-درباره-پدیدهها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6728\u002Fمشاهده-استفاده-از-حواس-پنجگانه-برای-جمعآوری-اطلاعات-درباره-پدیدهها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6728\u002Fمشاهده-استفاده-از-حواس-پنجگانه-برای-جمعآوری-اطلاعات-درباره-پدیدهها",{"id":279,"title":280,"cat":10,"pic":281,"up_date":282,"title_url":283,"url":284,"legacy_url":285,"cat_title":24,"update_jalali":229},6729,"ثبت داده‌ها: نوشتن و نگهداری نتایج مشاهده‌ها و آزمایش‌ها به‌صورت دقیق","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBK2ZS3WotjzY3YQMZZxa_200.png","2026-08-24 15:51:59","ثبت-دادهها-نوشتن-و-نگهداری-نتایج-مشاهدهها-و-آزمایشها-بهصورت-دقیق","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6729\u002Fثبت-دادهها-نوشتن-و-نگهداری-نتایج-مشاهدهها-و-آزمایشها-بهصورت-دقیق","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6729\u002Fثبت-دادهها-نوشتن-و-نگهداری-نتایج-مشاهدهها-و-آزمایشها-بهصورت-دقیق",{"id":287,"title":288,"cat":10,"pic":289,"up_date":290,"title_url":291,"url":292,"legacy_url":293,"cat_title":24,"update_jalali":229},6730,"تجزیه و تحلیل داده‌ها: مقایسه، دسته‌بندی و نتیجه‌گیری از داده‌های به‌دست‌آمده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FIMlMSTDBSE7bHXGMPSBQ_200.png","2026-08-24 15:46:26","تجزیه-و-تحلیل-دادهها-مقایسه-دستهبندی-و-نتیجهگیری-از-دادههای-بهدستآمده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6730\u002Fتجزیه-و-تحلیل-دادهها-مقایسه-دستهبندی-و-نتیجهگیری-از-دادههای-بهدستآمده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6730\u002Fتجزیه-و-تحلیل-دادهها-مقایسه-دستهبندی-و-نتیجهگیری-از-دادههای-بهدستآمده",{"id":295,"title":296,"cat":10,"pic":297,"up_date":298,"title_url":299,"url":300,"legacy_url":301,"cat_title":24,"update_jalali":229},6731,"فرضیه: پاسخ احتمالی یا پیش‌بینی‌شده برای یک پرسش علمی که باید با آزمایش بررسی شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F8pAd9XaLxrH3bvcIN8ej_200.png","2026-08-24 15:43:05","فرضیه-پاسخ-احتمالی-یا-پیشبینیشده-برای-یک-پرسش-علمی-که-باید-با-آزمایش-بررسی-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6731\u002Fفرضیه-پاسخ-احتمالی-یا-پیشبینیشده-برای-یک-پرسش-علمی-که-باید-با-آزمایش-بررسی-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6731\u002Fفرضیه-پاسخ-احتمالی-یا-پیشبینیشده-برای-یک-پرسش-علمی-که-باید-با-آزمایش-بررسی-شود",{"id":303,"title":304,"cat":10,"pic":305,"up_date":306,"title_url":307,"url":308,"legacy_url":309,"cat_title":24,"update_jalali":229},6732,"حل مسئله به روش علمی: فرایندی شامل طرح پرسش، فرضیه‌سازی، آزمایش، مشاهده و نتیجه‌گیری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fi5Ih7z7qRsmbIcYFxnsg_200.png","2026-08-24 15:39:00","حل-مسئله-به-روش-علمی-فرایندی-شامل-طرح-پرسش-فرضیهسازی-آزمایش-مشاهده-و-نتیجهگیری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6732\u002Fحل-مسئله-به-روش-علمی-فرایندی-شامل-طرح-پرسش-فرضیهسازی-آزمایش-مشاهده-و-نتیجهگیری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6732\u002Fحل-مسئله-به-روش-علمی-فرایندی-شامل-طرح-پرسش-فرضیهسازی-آزمایش-مشاهده-و-نتیجهگیری",{"id":311,"title":312,"cat":10,"pic":313,"up_date":314,"title_url":315,"url":316,"legacy_url":317,"cat_title":24,"update_jalali":229},6733,"ابزار آزمایشگاهی: وسایلی مانند بشر، همزن شیشه‌ای و استوانه مدرج که برای انجام آزمایش‌ها استفاده می‌شوند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F6TOTk8GY9uUyaUEfyTxP_200.png","2026-08-24 15:34:56","ابزار-آزمایشگاهی-وسایلی-مانند-بشر-همزن-شیشهای-و-استوانه-مدرج-که-برای-انجام-آزمایشها-استفاده-میشوند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6733\u002Fابزار-آزمایشگاهی-وسایلی-مانند-بشر-همزن-شیشهای-و-استوانه-مدرج-که-برای-انجام-آزمایشها-استفاده-میشوند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6733\u002Fابزار-آزمایشگاهی-وسایلی-مانند-بشر-همزن-شیشهای-و-استوانه-مدرج-که-برای-انجام-آزمایشها-استفاده-میشوند"]