[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-6442":3,"categoryMenus":29,"$fKyFrur07UsLPTPiNX--WaBcoXar4O92dk259AVwwm_4":216},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":19,"status":20,"views":21,"subdate":22,"up_date":23,"first_name":24,"last_name":25,"avatar":12,"cat_title":26,"subdate_jalali":27,"update_jalali":28},6442,67,1169,1171,3855,"غرقابی: آبیاری با جاری کردن آب روی سطح خاک",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FEZYJipTt0kIlb5HmnAeB_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"مقاله غرقابی (Flooding)\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">غرقابی (Flooding): آبیاری با جاری کردن آب روی سطح خاک\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">روش‌های سنتی آبیاری مزارع برای دانش‌آموزان کنجکاو\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">در این مقاله به بررسی روش آبیاری غرقابی\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> می‌پردازیم؛ یک تکنیک سنتی که در آن آب به صورت کنترل‌شده در سراسر مزرعه جاری می‌شود. این روش با مفاهیمی مانند \u003Cstrong>نفوذپذیری خاک\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>شیب زمین\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>مدیریت منابع آب\u003C\u002Fstrong> پیوند نزدیکی دارد و برای درک اصول اولیه کشاورزی و حفاظت از آب بسیار مفید است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">غرقابی چیست و چگونه کار می‌کند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>آبیاری غرقابی یکی از ساده‌ترین و قدیمی‌ترین روش‌های آبیاری در کشاورزی است. در این روش، آب از یک منبع (مانند کانال یا رودخانه) به داخل مزرعه هدایت شده و به آرامی روی سطح خاک پخش می‌شود. این آب به تدریج در خاک نفوذ می‌کند تا ریشه‌های گیاهان را سیراب کند. تصور کنید یک سینی پر از شن را با آب پر کنید؛ آب به آرامی در بین ذرات شن پایین می‌رود. آبیاری غرقابی هم دقیقاً به همین شکل عمل می‌کند، اما در مقیاسی بسیار بزرگ‌تر.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>مثال علمی:\u003C\u002Fstrong> اگر یک زمین کشاورزی به شکل مستطیل باشد، کشاورز با ایجاد پشته‌های کوچک خاکی در اطراف آن، زمین را به چندین نوار بلند تقسیم می‌کند. سپس آب از ابتدای این نوارها رها شده و مانند یک رودخانهٔ کوچک در طول آن‌ها جریان پیدا می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">انواع مختلف روش غرقابی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>همهٔ مزارع شبیه به هم نیستند، بنابراین کشاورزان از روش‌های مختلف غرقابی استفاده می‌کنند. انتخاب روش به عواملی مانند نوع خاک، شکل زمین و نوع محصول بستگی دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول انواع روش های آبیاری غرقابی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نام روش\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">شرح روش\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مناسب برای\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>غرقابی کرتی\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">زمین به مربع‌ها یا مستطیل‌های کوچکی به نام «کرت» تقسیم می‌شود و هر کرت به طور جداگانه پر از آب می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">محصولات با تراکم بالا مانند گندم و جو\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>غرقابی نواری\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">زمین به نوارهای بلند و باریک تقسیم شده و آب در طول این نوارها جریان می‌یابد.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">محصولات ردیفی مانند ذرت و پنبه\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>غرقابی شیاری\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آب درون شیارهای باریک و موازی کنار ردیف‌های گیاه جاری می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">درختان میوه و محصولات باغی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مزایا و معایب: یک مقایسهٔ منصفانه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>مانند هر روش دیگری، آبیاری غرقابی نیز نقاط قوت و ضعف خود را دارد. درک این موارد به ما کمک می‌کند تا بدانیم چرا در برخی مناطق از این روش استفاده می‌شود و در برخی مناطق دیگر روش‌های مدرن‌تر ترجیح داده می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول مزایا و معایب آبیاری غرقابی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مزایا\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">معایب\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>هزینهٔ کم\u003C\u002Fstrong>: نیاز به تجهیزات پیچیده و گران‌قیمت ندارد.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>هدررفت آب\u003C\u002Fstrong>: بخشی از آب تبخیر شده یا به اعماق خاک نفوذ می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>سادگی\u003C\u002Fstrong>: یادگیری و اجرای آن آسان است.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>فرسایش خاک\u003C\u002Fstrong>: جریان آب می‌تواند لایهٔ حاصلخیز خاک را بشوید.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>مناسب برای خاک‌های رسی\u003C\u002Fstrong>: آب در این خاک‌ها به خوبی پخش می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>نیاز به نیروی کار بیشتر\u003C\u002Fstrong>: برای کنترل جریان آب به افراد بیشتری نیاز است.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ریاضیات پشت آبیاری غرقابی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای این که بدانیم یک مزرعه به چقدر آب نیاز دارد، می‌توانیم از یک محاسبهٔ ساده استفاده کنیم. فرض کنید می‌خواهیم عمق آب در یک مزرعه را محاسبه کنیم. حجم آب مورد نیاز با استفاده از رابطهٔ زیر به دست می‌آید:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ V = A \\times d $\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\nدر این فرمول:\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">\u003Cstrong>V\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fspan> حجم آب مورد نیاز (مثلاً بر حسب متر مکعب)،\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">\u003Cstrong>A\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fspan> مساحت مزرعه (مثلاً بر حسب متر مربع)،\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">\u003Cstrong>d\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fspan> عمق آبی که می‌خواهیم به خاک بدهیم (بر حسب متر) است.\u003Cbr>\r\nمثال: برای یک مزرعه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1000\u003C\u002Fspan> متر مربعی که نیاز به آبیاری به عمق \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0.1\u003C\u002Fspan> متر دارد، حجم آب مورد نیاز خواهد بود: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ V = 1000 \\times 0.1 = 100 $\u003C\u002Fspan> متر مکعب.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">یک آزمایش کوچک: نفوذ آب در خاک‌های مختلف\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک بهتر چگونگی نفوذ آب، یک آزمایش ساده در خانه یا مدرسه انجام دهید. سه لیوان شفاف بردارید و یکی را با خاک رس، دیگری را با ماسه و سومی را با مخلوطی از هر دو پر کنید. سپس مقدار مساوی آب به آرامی به هر لیوان اضافه کنید. با کرونومتر زمان ببینید که آب در کدام لیوان زودتر به انتها می‌رسد. معمولاً آب در خاک ماسه‌ای سریع‌تر نفوذ می‌کند. این آزمایش به شما نشان می‌دهد که چرا برای خاک‌های رسی (که نفوذ کندی دارند) آبیاری غرقابی مناسب‌تر است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا آبیاری غرقابی برای همهٔ انواع گیاهان مناسب است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; padding-top: 8px\">خیر. گیاهانی مانند برنج که به زندگی در شرایط بسیار آبی عادت دارند، برای این روش ایده‌آل هستند. اما گیاهان حساس به رطوبت زیاد (مانند برخی از درختان میوه) ممکن است در صورت استفادهٔ نادرست از این روش، دچار پوسیدگی ریشه شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>بزرگ‌ترین خطر آبیاری غرقابی چیست؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; padding-top: 8px\">هدررفت زیاد آب و شستشوی املاح و مواد مغذی خاک. اگر آب بیش از حد نیاز به زمین داده شود، نه تنها آب به هدر می‌رود، بلکه مواد غذایی لازم برای رشد گیاه نیز از دسترس ریشه خارج می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>چگونه می‌توان بازده آبیاری غرقابی را افزایش داد؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; padding-top: 8px\">با انجام کارهای ساده‌ای مانند تسطیح دقیق زمین (برای پخش یکنواخت آب)، تعیین زمان دقیق قطع جریان آب و کاشت گیاهان در ردیف‌های منظم می‌توان تا حد زیادی از هدررفت آب جلوگیری کرد و بازدهی را بالا برد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp>آبیاری غرقابی یک روش سنتی و پرکاربرد در کشاورزی جهان است که با وجود سادگی، نیاز به مدیریت دقیق دارد. یادگیری اصول این روش نه تنها به درک ما از علم کشاورزی کمک می‌کند، بلکه اهمیت حفاظت از منابع ارزشمند آب را نیز به ما یادآوری می‌نماید. با پیشرفت فناوری، روش‌های کارآمدتری به وجود آمده‌اند، اما شناخت روش‌های پایه مانند غرقابی، سنگ بنای درک آن روش‌های پیشرفته است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> غرقابی (Flooding): در این روش آبیاری، آب به صورت یک لایهٔ یکنواخت در سراسر سطح مزرعه پخش می‌شود.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup> نفوذپذیری (Permeability): به توانایی خاک در عبور دادن آب از میان خود گفته می‌شود.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> فرسایش (Erosion): به فرآیند شسته شدن و از بین رفتن لایهٔ فوقانی و حاصلخیز خاک توسط عوامل طبیعی مانند آب و باد اطلاق می‌گردد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">روش های آبیاری\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کشاورزی سنتی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">مدیریت آب\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نفوذ خاک\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">محیط زیست\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16,17,18],"غرقابی","Flooding","انسان و محیط زیست یازدهم","پایه یازدهم",0,1,225,"2025-11-09 21:46:48","2026-09-13 13:30:44","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F08\u002F18","13:30 1405\u002F06\u002F22",{"status":20,"data":30},[31,70,130,148,168],{"id":20,"title":32,"list_order":20,"items":33},"آشنایی",[34,39,43,47,54,58,62,66],{"id":35,"link":36,"type":37,"slug":12,"title":38},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":40,"link":41,"type":37,"slug":12,"title":42},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":44,"link":45,"type":37,"slug":12,"title":46},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":48,"link":49,"type":50,"slug":51,"handler":52,"title":53},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":55,"link":56,"type":37,"slug":12,"title":57},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":59,"link":60,"type":37,"slug":12,"title":61},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":63,"link":64,"type":37,"slug":12,"title":65},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":67,"link":68,"type":37,"slug":12,"title":69},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":71,"title":72,"list_order":20,"items":73},2,"المپیادها",[74,78,82,86,90,94,98,102,106,110,114,118,122,126],{"id":75,"link":76,"type":37,"slug":12,"title":77},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":79,"link":80,"type":37,"slug":12,"title":81},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":83,"link":84,"type":37,"slug":12,"title":85},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":87,"link":88,"type":37,"slug":12,"title":89},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":91,"link":92,"type":37,"slug":12,"title":93},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":95,"link":96,"type":37,"slug":12,"title":97},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":99,"link":100,"type":37,"slug":12,"title":101},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":103,"link":104,"type":37,"slug":12,"title":105},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":107,"link":108,"type":37,"slug":12,"title":109},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":111,"link":112,"type":37,"slug":12,"title":113},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":115,"link":116,"type":37,"slug":12,"title":117},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":119,"link":120,"type":37,"slug":12,"title":121},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":123,"link":124,"type":37,"slug":12,"title":125},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":127,"link":128,"type":37,"slug":12,"title":129},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":131,"title":132,"list_order":20,"items":133},3,"نمونه و تیزهوشان",[134,138,143],{"id":135,"link":136,"type":37,"slug":12,"title":137},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":139,"link":140,"type":50,"slug":141,"handler":141,"title":142},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":144,"link":145,"type":50,"slug":146,"handler":146,"title":147},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":149,"title":150,"list_order":20,"items":151},7,"کتابهای درسی",[152,156,160,164],{"id":153,"link":154,"type":37,"slug":12,"title":155},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":157,"link":158,"type":37,"slug":12,"title":159},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":161,"link":162,"type":37,"slug":12,"title":163},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":165,"link":166,"type":37,"slug":12,"title":167},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":35,"title":169,"list_order":35,"items":170},"پیشنهاد ویژه",[171,176,181,186,191,196,201,204,208,212],{"id":172,"link":173,"type":50,"slug":174,"handler":174,"title":175},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":177,"link":178,"type":50,"slug":179,"handler":179,"title":180},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":182,"link":183,"type":50,"slug":184,"handler":184,"title":185},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":187,"link":188,"type":50,"slug":189,"handler":189,"title":190},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":192,"link":193,"type":50,"slug":194,"handler":194,"title":195},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":197,"link":198,"type":37,"slug":199,"title":200},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":5,"link":202,"type":37,"slug":12,"title":203},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":205,"link":206,"type":37,"slug":12,"title":207},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":209,"link":210,"type":37,"slug":12,"title":211},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":213,"link":214,"type":37,"slug":12,"title":215},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,241,249,257,265,273,281,289,297,305,313],{"id":225,"title":226,"cat":10,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":26,"update_jalali":232},6434,"زباله الکترونیکی: دستگاه‌های الکترونیکی مصرف شده حاوی فلزات خطرناک","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FnkwXJhlQHrB6insCDy7Y_200.png","2026-09-13 13:51:27","زباله-الکترونیکی-دستگاههای-الکترونیکی-مصرف-شده-حاوی-فلزات-خطرناک","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6434\u002Fزباله-الکترونیکی-دستگاههای-الکترونیکی-مصرف-شده-حاوی-فلزات-خطرناک","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6434\u002Fزباله-الکترونیکی-دستگاههای-الکترونیکی-مصرف-شده-حاوی-فلزات-خطرناک","1405\u002F06\u002F22",{"id":234,"title":235,"cat":10,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":26,"update_jalali":232},6435,"ژن: بخشی از مولکول DNA حاوی اطلاعات صفات ارثی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FrmIKHF27iQPmXSN0SJeU_200.png","2026-09-13 13:49:35","ژن-بخشی-از-مولکول-DNA-حاوی-اطلاعات-صفات-ارثی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6435\u002Fژن-بخشی-از-مولکول-DNA-حاوی-اطلاعات-صفات-ارثی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6435\u002Fژن-بخشی-از-مولکول-DNA-حاوی-اطلاعات-صفات-ارثی",{"id":242,"title":243,"cat":10,"pic":244,"up_date":245,"title_url":246,"url":247,"legacy_url":248,"cat_title":26,"update_jalali":232},6436,"سرانه سالانه مصرف آب: آب مصرفی برای هر نفر در سال","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F71CWd4EZjKvEsgxT93ll_200.png","2026-09-13 13:47:41","سرانه-سالانه-مصرف-آب-آب-مصرفی-برای-هر-نفر-در-سال","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6436\u002Fسرانه-سالانه-مصرف-آب-آب-مصرفی-برای-هر-نفر-در-سال","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6436\u002Fسرانه-سالانه-مصرف-آب-آب-مصرفی-برای-هر-نفر-در-سال",{"id":250,"title":251,"cat":10,"pic":252,"up_date":253,"title_url":254,"url":255,"legacy_url":256,"cat_title":26,"update_jalali":232},6437,"سوخت سبز: سوخت سازگار با محیط زیست به دست آمده از مواد گیاهی و جانوری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FS7PE8XQQaInn9CRZbFwV_200.png","2026-09-13 13:45:45","سوخت-سبز-سوخت-سازگار-با-محیط-زیست-به-دست-آمده-از-مواد-گیاهی-و-جانوری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6437\u002Fسوخت-سبز-سوخت-سازگار-با-محیط-زیست-به-دست-آمده-از-مواد-گیاهی-و-جانوری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6437\u002Fسوخت-سبز-سوخت-سازگار-با-محیط-زیست-به-دست-آمده-از-مواد-گیاهی-و-جانوری",{"id":258,"title":259,"cat":10,"pic":260,"up_date":261,"title_url":262,"url":263,"legacy_url":264,"cat_title":26,"update_jalali":232},6438,"سوخت فسیلی: مواد انرژی‌زا مانند زغال‌سنگ، نفت و گاز حاصل از تجزیه گیاهان و جانوران","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FfTNREf4c2gC2hJarCSBS_200.png","2026-09-13 13:43:33","سوخت-فسیلی-مواد-انرژیزا-مانند-زغالسنگ-نفت-و-گاز-حاصل-از-تجزیه-گیاهان-و-جانوران","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6438\u002Fسوخت-فسیلی-مواد-انرژیزا-مانند-زغالسنگ-نفت-و-گاز-حاصل-از-تجزیه-گیاهان-و-جانوران","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6438\u002Fسوخت-فسیلی-مواد-انرژیزا-مانند-زغالسنگ-نفت-و-گاز-حاصل-از-تجزیه-گیاهان-و-جانوران",{"id":266,"title":267,"cat":10,"pic":268,"up_date":269,"title_url":270,"url":271,"legacy_url":272,"cat_title":26,"update_jalali":232},6439,"شبکه لوله آب: کلیه لوله‌کشی‌ها و دستگاه‌های توزیع آب","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FgkFZa72IigGcacuRy4cY_200.png","2026-09-13 13:40:10","شبکه-لوله-آب-کلیه-لولهکشیها-و-دستگاههای-توزیع-آب","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6439\u002Fشبکه-لوله-آب-کلیه-لولهکشیها-و-دستگاههای-توزیع-آب","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6439\u002Fشبکه-لوله-آب-کلیه-لولهکشیها-و-دستگاههای-توزیع-آب",{"id":274,"title":275,"cat":10,"pic":276,"up_date":277,"title_url":278,"url":279,"legacy_url":280,"cat_title":26,"update_jalali":232},6440,"طوفان گرد و غبار: رخداد ناشی از بادهای متلاطم بالا برنده گرد و غبار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FMWt3DuY91GkgHQiASJzM_200.png","2026-09-13 13:37:14","طوفان-گرد-و-غبار-رخداد-ناشی-از-بادهای-متلاطم-بالا-برنده-گرد-و-غبار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6440\u002Fطوفان-گرد-و-غبار-رخداد-ناشی-از-بادهای-متلاطم-بالا-برنده-گرد-و-غبار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6440\u002Fطوفان-گرد-و-غبار-رخداد-ناشی-از-بادهای-متلاطم-بالا-برنده-گرد-و-غبار",{"id":282,"title":283,"cat":10,"pic":284,"up_date":285,"title_url":286,"url":287,"legacy_url":288,"cat_title":26,"update_jalali":232},6441,"ظرفیت زراعی خاک: بالاترین حد رطوبت قابل نگهداری در خاک برای گیاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDmtYXkgxxz0O13QIIbgG_200.png","2026-09-13 13:32:18","ظرفیت-زراعی-خاک-بالاترین-حد-رطوبت-قابل-نگهداری-در-خاک-برای-گیاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6441\u002Fظرفیت-زراعی-خاک-بالاترین-حد-رطوبت-قابل-نگهداری-در-خاک-برای-گیاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6441\u002Fظرفیت-زراعی-خاک-بالاترین-حد-رطوبت-قابل-نگهداری-در-خاک-برای-گیاه",{"id":290,"title":291,"cat":10,"pic":292,"up_date":293,"title_url":294,"url":295,"legacy_url":296,"cat_title":26,"update_jalali":232},6443,"فرمالدئید: گازی با بوی تند ناشی از احتراق ناقص ترکیبات کربن‌دار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F4lPlSxId4lQaVeSU7zAQ_200.png","2026-09-13 13:27:36","فرمالدئید-گازی-با-بوی-تند-ناشی-از-احتراق-ناقص-ترکیبات-کربندار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6443\u002Fفرمالدئید-گازی-با-بوی-تند-ناشی-از-احتراق-ناقص-ترکیبات-کربندار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6443\u002Fفرمالدئید-گازی-با-بوی-تند-ناشی-از-احتراق-ناقص-ترکیبات-کربندار",{"id":298,"title":299,"cat":10,"pic":300,"up_date":301,"title_url":302,"url":303,"legacy_url":304,"cat_title":26,"update_jalali":232},6444,"کسری مخزن تجمعی: از دست دادن حجم بزرگی آب از سفره‌های زیرزمینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FWQZS0VMHWEGJ8JTIEzlM_200.png","2026-09-13 13:25:58","کسری-مخزن-تجمعی-از-دست-دادن-حجم-بزرگی-آب-از-سفرههای-زیرزمینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6444\u002Fکسری-مخزن-تجمعی-از-دست-دادن-حجم-بزرگی-آب-از-سفرههای-زیرزمینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6444\u002Fکسری-مخزن-تجمعی-از-دست-دادن-حجم-بزرگی-آب-از-سفرههای-زیرزمینی",{"id":306,"title":307,"cat":10,"pic":308,"up_date":309,"title_url":310,"url":311,"legacy_url":312,"cat_title":26,"update_jalali":232},6449,"کسری مخزن سالانه: برداشت آب بیشتر از میزان تغذیه آبخوان‌ها در سال","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FOoxzG321VwF9YDGO3gOX_200.png","2026-09-13 13:24:17","کسری-مخزن-سالانه-برداشت-آب-بیشتر-از-میزان-تغذیه-آبخوانها-در-سال","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6449\u002Fکسری-مخزن-سالانه-برداشت-آب-بیشتر-از-میزان-تغذیه-آبخوانها-در-سال","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6449\u002Fکسری-مخزن-سالانه-برداشت-آب-بیشتر-از-میزان-تغذیه-آبخوانها-در-سال",{"id":314,"title":315,"cat":10,"pic":316,"up_date":317,"title_url":318,"url":319,"legacy_url":320,"cat_title":26,"update_jalali":232},6452,"کود آلی: کود با منشأ جانوری و گیاهی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDpI9Wddf4sS4edfHtvnr_200.png","2026-09-13 13:22:06","کود-آلی-کود-با-منشأ-جانوری-و-گیاهی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6452\u002Fکود-آلی-کود-با-منشأ-جانوری-و-گیاهی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6452\u002Fکود-آلی-کود-با-منشأ-جانوری-و-گیاهی"]