[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-6435":193,"$fksh_s4KX_TckYkElSilT6xNFO9gsWRv2DzDAlkXWjFI":216},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":207,"status":4,"views":208,"subdate":209,"up_date":210,"first_name":211,"last_name":212,"avatar":13,"cat_title":213,"subdate_jalali":214,"update_jalali":215},6435,1169,1171,3855,"ژن: بخشی از مولکول DNA حاوی اطلاعات صفات ارثی",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FrmIKHF27iQPmXSN0SJeU_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله ژن\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">ژن: دفترچه راهنمای ارثی موجودات زنده\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">کشف رازهای \u003Cstrong>دی‌ان‌ای\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> و واحدهای سازندهٔ صفات وراثتی\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">این مقاله به بررسی مفهوم \u003Cstrong>ژن\u003C\u002Fstrong> به عنوان بخشی از مولکول \u003Cstrong>دی‌ان‌ای\u003C\u002Fstrong> می‌پردازد که حاوی اطلاعات \u003Cstrong>صفات ارثی\u003C\u002Fstrong> است. ما به زبان ساده، ساختار \u003Cstrong>کروموزوم\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>، چگونگی \u003Cstrong>وراثت\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> و بیان ژن‌ها، و نقش آن‌ها در تنوع موجودات زنده را توضیح خواهیم داد. این نوشتار با ارائه مثال‌های عینی و جداول کاربردی، درک این مفاهیم پایه‌ای علم ژنتیک را برای دانش‌آموزان مقاطع مختلف تسهیل می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ژن چیست و کجا قرار دارد؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>همهٔ موجودات زنده، از یک باکتری کوچک تا یک درخت بلندقامت یا یک انسان، ویژگی‌های خود را از والدینشان به ارث می‌برند. این اطلاعات ارثی درون مولکولی به نام \u003Cstrong>دی‌ان‌ای\u003C\u002Fstrong> ذخیره شده‌اند. \u003Cstrong>ژن\u003C\u002Fstrong> بخش خاص و معینی از این مولکول طولانی است که دستورالعمل ساخت و عملکرد یک ویژگی خاص را در خود نگه می‌دارد. برای درک بهتر، سلول‌های بدن شما را مانند یک کتابخانهٔ بزرگ در نظر بگیرید. در این کتابخانه، به جای کتاب، \u003Cstrong>کروموزوم\u003C\u002Fstrong>ها وجود دارند. هر کروموزوم یک کتاب قطور است که از مولکول \u003Cstrong>دی‌ان‌ای\u003C\u002Fstrong> ساخته شده است. هر ژن نیز مانند یک فصل خاص از این کتاب است که دربارهٔ یک موضوع مشخص، مثلاً رنگ چشم، توضیح می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>یک تشبیه ساده:\u003C\u002Fstrong> اگر کل \u003Cstrong>دی‌ان‌ای\u003C\u002Fstrong> یک موجود زنده را به یک کتاب آشپزی بزرگ تشبیه کنیم، هر \u003Cstrong>ژن\u003C\u002Fstrong> مانند یک دستور پخت مشخص برای تهیهٔ یک غذای خاص (مثلاً کیک یا سوپ) است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>هر سلول بدن انسان (به جز سلول‌های جنسی) دارای \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">46\u003C\u002Fspan> کروموزوم است که این کروموزوم‌ها به صورت جفت هستند. بنابراین ما \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">23\u003C\u002Fspan> جفت کروموزوم از والدین خود به ارث برده‌ایم: نیمی از مادر و نیمی از پدر. بر روی هر جفت کروموزوم، ژن‌های مربوط به یک صفت خاص در مکان‌های یکسانی قرار دارند. برای مثال، ژن تعیین کنندهٔ گروه خونی در مکان مشخصی روی یک کروموزوم خاص قرار دارد و شما یک کپی از این ژن را از پدر و کپی دیگر را از مادر دریافت کرده‌اید.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه مفاهیم پایه ژنتیک\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مفهوم\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>دی‌ان‌ای\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مولکول طولانی و نردبانی شکلی که حاوی تمام اطلاعات وراثتی است.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کل کتاب آشپزی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>کروموزوم\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ساختار فشرده‌شده‌ای از دی‌ان‌ای که در هستهٔ سلول قرار دارد.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">یک جلد از کتاب آشپزی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>ژن\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بخش معینی از دی‌ان‌ای که مسئول یک صفت خاص است.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">یک دستور پخت خاص در کتاب\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>الل\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اشکال مختلف یک ژن که در یک مکان مشخص روی کروموزوم‌های هم‌تا قرار دارند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دو نسخهٔ مختلف از یک دستور پخت (مثلاً با شکر یا عسل)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ژن‌ها چگونه کار می‌کنند؟ از اطلاعات تا پروتئین\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>وظیفهٔ اصلی اکثر ژن‌ها، رمزگذاری دستورالعمل ساخت مولکول‌هایی به نام \u003Cstrong>پروتئین\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> است. پروتئین‌ها کارگران اصلی سلول هستند و تقریباً همهٔ کارها، از ساختار اسکلت سلول گرفته تا انجام واکنش‌های شیمیایی، توسط آن‌ها انجام می‌شود. فرآیند استفاده از اطلاعات یک ژن برای ساخت یک پروتئین، در دو مرحلهٔ اصلی رخ می‌دهد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۱. رونویسی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>: در این مرحله، اطلاعات ژن از روی مولکول دی‌ان‌ای کپی‌برداری شده و به یک مولکول پیام‌رسان به نام \u003Cstrong>آر‌ان‌ای\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> تبدیل می‌شود. این کار مانند این است که از یک دستور پخت مهم در کتاب آشپزی، یک فتوکپی بگیریم تا اصل کتاب در کتابخانه باقی بماند و از آن محافظت شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۲. ترجمه\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>8\u003C\u002Fsup>: در این مرحله، سلول از روی دستورالعمل موجود در مولکول پیام‌رسان، پروتئین مورد نظر را می‌سازد. این فرآیند در کارگاه‌های کوچکی در سلول به نام \u003Cstrong>ریبوزوم\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>9\u003C\u002Fsup> انجام می‌شود. ریبوزوم‌ها مانند سرآشپز هستند که با خواندن دستور پخت (آر‌ان‌ای پیام‌رسان)، مواد اولیه (اسیدهای آمینه) را به هم متصل کرده و غذای نهایی (پروتئین) را تولید می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>فرمول سادهٔ جریان اطلاعات:\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 8px\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ DNA \\xrightarrow[\\text{رونویسی}]{} RNA \\xrightarrow[\\text{ترجمه}]{} Protein $\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ژن‌ها در عمل: از رنگ گل تا گروه خونی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>بیایید با چند مثال ببینیم ژن‌ها چگونه صفات قابل مشاهده را کنترل می‌کنند:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال ۱: رنگ گلِ گیاه میمون\u003C\u002Fstrong> در این گیاه، یک ژن خاص مسئول تعیین رنگ گل است. این ژن دارای دو الل (نسخه) اصلی است: یکی برای رنگ قرمز (R) و دیگری برای رنگ سفید (r). اگر گیاهی دو الل قرمز (RR) داشته باشد، گل‌هایش قرمز خواهند بود. اگر دو الل سفید (rr) داشته باشد، گل‌هایش سفید می‌شوند. اما اگر یک الل قرمز و یک الل سفید (Rr) داشته باشد، ممکن است در برخی گیاهان، رنگ صورتی ظاهر شود که نتیجهٔ بیان ناقص الل قرمز است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مثال ۲: گروه خونی در انسان\u003C\u002Fstrong> گروه خونی ABO توسط یک ژن که سه الل مختلف (A، B و O) دارد، کنترل می‌شود. الل A دستور ساخت پروتئین A روی گلبول‌های قرمز را می‌دهد. الل B دستور ساخت پروتئین B را صادر می‌کند. الل O هیچ کدام از این پروتئین‌ها را تولید نمی‌کند. ترکیب این الل‌ها از پدر و مادر، گروه خونی نهایی فرد را تعیین می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"وراثت گروه خونی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">الل های دریافتی از والدین\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">گروه خونی فرزند\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">A و A\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">A\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">فقط پروتئین A ساخته می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">A و O\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">A\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">الل A بر O غالب است.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">A و B\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">AB\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">هر دو پروتئین A و B ساخته می‌شوند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">O و O\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">O\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">هیچ پروتئینی ساخته نمی‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا هر ژن فقط مسئول یک صفت است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; padding-bottom: 0\">خیر، این یک اشتباه رایج است. در حالی که برخی ژن‌ها واقعاً فقط بر یک صفت اثر می‌گذارند (مانند ژن گروه خونی)، بسیاری از ژن‌ها دارای \u003Cstrong>پلی‌تروپی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>10\u003C\u002Fsup> هستند، یعنی یک ژن می‌تواند بر چندین صفت به ظاهر نامرتبط اثر بگذارد. برای مثال، یک ژن در گربه‌ها ممکن است هم بر رنگ مو و هم بر میزان شنوایی آن‌ها تأثیر بگذارد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا محیط بر عملکرد ژن‌ها تأثیر دارد؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; padding-bottom: 0\">بله، قطعاً. ژن‌ها حکم قطعی و تغییرناپذیر ندارند. \u003Cstrong>وراثت\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>محیط\u003C\u002Fstrong> با همکاری یکدیگر، صفات نهایی یک موجود زنده را شکل می‌دهند. برای مثال، یک فرد ممکن است از نظر ژنتیکی مستعد قدبلند بودن باشد، اما اگر در دوران کودکی تغذیهٔ مناسبی نداشته باشد، به قد ژنتیکی بالقوهٔ خود نخواهد رسید. به این interaction یا تعامل، \u003Cstrong>برهم‌کنش ژن و محیط\u003C\u002Fstrong> می‌گویند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>تفاوت صفت ارثی و اکتسابی چیست؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; padding-bottom: 0\">صفات \u003Cstrong>ارثی\u003C\u002Fstrong> از طریق ژن‌ها از والدین به فرزندان منتقل می‌شوند، مانند رنگ چشم یا گروه خونی. اما صفات \u003Cstrong>اکتسابی\u003C\u002Fstrong> در طول زندگی فرد و تحت تأثیر محیط به دست می‌آیند و به نسل بعد منتقل نمی‌شوند. یادگیری یک زبان جدید، یک مهارت ورزشی یا یک خالکوبی، همگی صفات اکتسابی هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> ژن‌ها واحدهای بنیادی \u003Cstrong>وراثت\u003C\u002Fstrong> هستند که بر روی مولکول \u003Cstrong>دی‌ان‌ای\u003C\u002Fstrong> درون \u003Cstrong>کروموزوم\u003C\u002Fstrong>ها قرار دارند. آن‌ها با رمزگذاری دستورالعمل ساخت \u003Cstrong>پروتئین\u003C\u002Fstrong>ها، صفات فیزیکی و فیزیولوژیکی موجودات زنده را کنترل می‌کنند. درک این که چگونه الل‌های مختلف یک ژن از پدر و مادر به فرزند به ارث می‌رسند و چگونه با محیط برهم‌کنش می‌کنند، کلید فهم تنوع شگفت‌انگیز زندگی روی کرهٔ زمین است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>دی‌ان‌ای\u003C\u002Fstrong> (DNA): DeoxyriboNucleic Acid - اسید دئوکسی ریبونوکلئیک، مولکول نردبانی شکلی که حاوی اطلاعات ژنتیکی است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>کروموزوم\u003C\u002Fstrong> (Chromosome): ساختارهای رشته‌ای شکلی در هستهٔ سلول که از DNA و پروتئین‌ها ساخته شده‌اند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>وراثت\u003C\u002Fstrong> (Heredity): انتقال صفات از والدین به فرزندان.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>الل\u003C\u002Fstrong> (Allele): یکی از اشکال مختلف یک ژن که در یک مکان مشخص روی کروموزوم قرار دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>پروتئین\u003C\u002Fstrong> (Protein): مولکول‌های درشتی که از زنجیره‌های اسید آمینه ساخته شده‌اند و وظایف گوناگونی در سلول بر عهده دارند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>رونویسی\u003C\u002Fstrong> (Transcription): فرآیند ساخت مولکول RNA از روی الگوی DNA.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>آر‌ان‌ای\u003C\u002Fstrong> (RNA): RiboNucleic Acid - اسید ریبونوکلئیک، مولکولی که در رونویسی و ترجمه اطلاعات ژنتیکی نقش دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>8\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>ترجمه\u003C\u002Fstrong> (Translation): فرآیند ساخت پروتئین بر اساس اطلاعات موجود در مولکول RNA.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>9\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>ریبوزوم\u003C\u002Fstrong> (Ribosome): اندامک سلولی که سنتز پروتئین را انجام می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>10\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>پلی‌تروپی\u003C\u002Fstrong> (Pleiotropy): پدیده‌ای که در آن یک ژن بر چندین صفت فنوتیپی متفاوت اثر می‌گذارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">ژن\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">دی‌ان‌ای\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">وراثت\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کروموزوم\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">صفات ارثی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205,206],"ژن","Hereditary Factor","انسان و محیط زیست یازدهم","پایه یازدهم",0,246,"2025-11-09 20:54:57","2026-09-13 13:49:35","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F08\u002F18","13:49 1405\u002F06\u002F22",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,241,249,257,265,273,281,289,297,305,313],{"id":225,"title":226,"cat":199,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":213,"update_jalali":232},6434,"زباله الکترونیکی: دستگاه‌های الکترونیکی مصرف شده حاوی فلزات خطرناک","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FnkwXJhlQHrB6insCDy7Y_200.png","2026-09-13 13:51:27","زباله-الکترونیکی-دستگاههای-الکترونیکی-مصرف-شده-حاوی-فلزات-خطرناک","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6434\u002Fزباله-الکترونیکی-دستگاههای-الکترونیکی-مصرف-شده-حاوی-فلزات-خطرناک","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6434\u002Fزباله-الکترونیکی-دستگاههای-الکترونیکی-مصرف-شده-حاوی-فلزات-خطرناک","1405\u002F06\u002F22",{"id":234,"title":235,"cat":199,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":213,"update_jalali":232},6436,"سرانه سالانه مصرف آب: آب مصرفی برای هر نفر در سال","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F71CWd4EZjKvEsgxT93ll_200.png","2026-09-13 13:47:41","سرانه-سالانه-مصرف-آب-آب-مصرفی-برای-هر-نفر-در-سال","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6436\u002Fسرانه-سالانه-مصرف-آب-آب-مصرفی-برای-هر-نفر-در-سال","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6436\u002Fسرانه-سالانه-مصرف-آب-آب-مصرفی-برای-هر-نفر-در-سال",{"id":242,"title":243,"cat":199,"pic":244,"up_date":245,"title_url":246,"url":247,"legacy_url":248,"cat_title":213,"update_jalali":232},6437,"سوخت سبز: سوخت سازگار با محیط زیست به دست آمده از مواد گیاهی و جانوری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FS7PE8XQQaInn9CRZbFwV_200.png","2026-09-13 13:45:45","سوخت-سبز-سوخت-سازگار-با-محیط-زیست-به-دست-آمده-از-مواد-گیاهی-و-جانوری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6437\u002Fسوخت-سبز-سوخت-سازگار-با-محیط-زیست-به-دست-آمده-از-مواد-گیاهی-و-جانوری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6437\u002Fسوخت-سبز-سوخت-سازگار-با-محیط-زیست-به-دست-آمده-از-مواد-گیاهی-و-جانوری",{"id":250,"title":251,"cat":199,"pic":252,"up_date":253,"title_url":254,"url":255,"legacy_url":256,"cat_title":213,"update_jalali":232},6438,"سوخت فسیلی: مواد انرژی‌زا مانند زغال‌سنگ، نفت و گاز حاصل از تجزیه گیاهان و جانوران","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FfTNREf4c2gC2hJarCSBS_200.png","2026-09-13 13:43:33","سوخت-فسیلی-مواد-انرژیزا-مانند-زغالسنگ-نفت-و-گاز-حاصل-از-تجزیه-گیاهان-و-جانوران","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6438\u002Fسوخت-فسیلی-مواد-انرژیزا-مانند-زغالسنگ-نفت-و-گاز-حاصل-از-تجزیه-گیاهان-و-جانوران","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6438\u002Fسوخت-فسیلی-مواد-انرژیزا-مانند-زغالسنگ-نفت-و-گاز-حاصل-از-تجزیه-گیاهان-و-جانوران",{"id":258,"title":259,"cat":199,"pic":260,"up_date":261,"title_url":262,"url":263,"legacy_url":264,"cat_title":213,"update_jalali":232},6439,"شبکه لوله آب: کلیه لوله‌کشی‌ها و دستگاه‌های توزیع آب","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FgkFZa72IigGcacuRy4cY_200.png","2026-09-13 13:40:10","شبکه-لوله-آب-کلیه-لولهکشیها-و-دستگاههای-توزیع-آب","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6439\u002Fشبکه-لوله-آب-کلیه-لولهکشیها-و-دستگاههای-توزیع-آب","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6439\u002Fشبکه-لوله-آب-کلیه-لولهکشیها-و-دستگاههای-توزیع-آب",{"id":266,"title":267,"cat":199,"pic":268,"up_date":269,"title_url":270,"url":271,"legacy_url":272,"cat_title":213,"update_jalali":232},6440,"طوفان گرد و غبار: رخداد ناشی از بادهای متلاطم بالا برنده گرد و غبار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FMWt3DuY91GkgHQiASJzM_200.png","2026-09-13 13:37:14","طوفان-گرد-و-غبار-رخداد-ناشی-از-بادهای-متلاطم-بالا-برنده-گرد-و-غبار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6440\u002Fطوفان-گرد-و-غبار-رخداد-ناشی-از-بادهای-متلاطم-بالا-برنده-گرد-و-غبار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6440\u002Fطوفان-گرد-و-غبار-رخداد-ناشی-از-بادهای-متلاطم-بالا-برنده-گرد-و-غبار",{"id":274,"title":275,"cat":199,"pic":276,"up_date":277,"title_url":278,"url":279,"legacy_url":280,"cat_title":213,"update_jalali":232},6441,"ظرفیت زراعی خاک: بالاترین حد رطوبت قابل نگهداری در خاک برای گیاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDmtYXkgxxz0O13QIIbgG_200.png","2026-09-13 13:32:18","ظرفیت-زراعی-خاک-بالاترین-حد-رطوبت-قابل-نگهداری-در-خاک-برای-گیاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6441\u002Fظرفیت-زراعی-خاک-بالاترین-حد-رطوبت-قابل-نگهداری-در-خاک-برای-گیاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6441\u002Fظرفیت-زراعی-خاک-بالاترین-حد-رطوبت-قابل-نگهداری-در-خاک-برای-گیاه",{"id":282,"title":283,"cat":199,"pic":284,"up_date":285,"title_url":286,"url":287,"legacy_url":288,"cat_title":213,"update_jalali":232},6442,"غرقابی: آبیاری با جاری کردن آب روی سطح خاک","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FEZYJipTt0kIlb5HmnAeB_200.png","2026-09-13 13:30:44","غرقابی-آبیاری-با-جاری-کردن-آب-روی-سطح-خاک","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6442\u002Fغرقابی-آبیاری-با-جاری-کردن-آب-روی-سطح-خاک","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6442\u002Fغرقابی-آبیاری-با-جاری-کردن-آب-روی-سطح-خاک",{"id":290,"title":291,"cat":199,"pic":292,"up_date":293,"title_url":294,"url":295,"legacy_url":296,"cat_title":213,"update_jalali":232},6443,"فرمالدئید: گازی با بوی تند ناشی از احتراق ناقص ترکیبات کربن‌دار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F4lPlSxId4lQaVeSU7zAQ_200.png","2026-09-13 13:27:36","فرمالدئید-گازی-با-بوی-تند-ناشی-از-احتراق-ناقص-ترکیبات-کربندار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6443\u002Fفرمالدئید-گازی-با-بوی-تند-ناشی-از-احتراق-ناقص-ترکیبات-کربندار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6443\u002Fفرمالدئید-گازی-با-بوی-تند-ناشی-از-احتراق-ناقص-ترکیبات-کربندار",{"id":298,"title":299,"cat":199,"pic":300,"up_date":301,"title_url":302,"url":303,"legacy_url":304,"cat_title":213,"update_jalali":232},6444,"کسری مخزن تجمعی: از دست دادن حجم بزرگی آب از سفره‌های زیرزمینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FWQZS0VMHWEGJ8JTIEzlM_200.png","2026-09-13 13:25:58","کسری-مخزن-تجمعی-از-دست-دادن-حجم-بزرگی-آب-از-سفرههای-زیرزمینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6444\u002Fکسری-مخزن-تجمعی-از-دست-دادن-حجم-بزرگی-آب-از-سفرههای-زیرزمینی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6444\u002Fکسری-مخزن-تجمعی-از-دست-دادن-حجم-بزرگی-آب-از-سفرههای-زیرزمینی",{"id":306,"title":307,"cat":199,"pic":308,"up_date":309,"title_url":310,"url":311,"legacy_url":312,"cat_title":213,"update_jalali":232},6449,"کسری مخزن سالانه: برداشت آب بیشتر از میزان تغذیه آبخوان‌ها در سال","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FOoxzG321VwF9YDGO3gOX_200.png","2026-09-13 13:24:17","کسری-مخزن-سالانه-برداشت-آب-بیشتر-از-میزان-تغذیه-آبخوانها-در-سال","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6449\u002Fکسری-مخزن-سالانه-برداشت-آب-بیشتر-از-میزان-تغذیه-آبخوانها-در-سال","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6449\u002Fکسری-مخزن-سالانه-برداشت-آب-بیشتر-از-میزان-تغذیه-آبخوانها-در-سال",{"id":314,"title":315,"cat":199,"pic":316,"up_date":317,"title_url":318,"url":319,"legacy_url":320,"cat_title":213,"update_jalali":232},6452,"کود آلی: کود با منشأ جانوری و گیاهی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDpI9Wddf4sS4edfHtvnr_200.png","2026-09-13 13:22:06","کود-آلی-کود-با-منشأ-جانوری-و-گیاهی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6452\u002Fکود-آلی-کود-با-منشأ-جانوری-و-گیاهی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6452\u002Fکود-آلی-کود-با-منشأ-جانوری-و-گیاهی"]