[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-6266":193,"$fNvrMULYfupxmPdUISZuOa67VYUCRz_66daLfZM_Ze3E":216},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":207,"status":4,"views":208,"subdate":209,"up_date":210,"first_name":211,"last_name":212,"avatar":13,"cat_title":213,"subdate_jalali":214,"update_jalali":215},6266,1169,1171,3853,"مقاومت ویژه: خاصیت ذاتی ماده برای مقاومت در برابر جریان الکتریکی",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F9gMUz74r9jyAbOzPSixV_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله مقاومت ویژه\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">مقاومت ویژه: راز مواد در برابر جریان برق\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">کشف خاصیت ذاتی مواد که میزان مخالفت آنها با عبور الکتریسیته را مشخص می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">این مقاله به زبان ساده به بررسی مفهوم \u003Cstrong>مقاومت ویژه\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> به عنوان یک خاصیت ذاتی و بنیادی مواد می‌پردازد. شما با خواندن این مطلب با عوامل مؤثر بر مقاومت ویژه مانند دما، رابطه آن با \u003Cstrong>قانون اهم\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup>، تفاوت \u003Cstrong>رسانا\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> و \u003Cstrong>نارسانا\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup>، و همچنین کاربردهای عملی آن در زندگی روزمره مانند ساخت \u003Cstrong>فیوز\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup> و ترموستات آشنا خواهید شد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مقاومت ویژه چیست؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>همه مواد در برابر عبور جریان الکتریکی مقداری مقاومت از خود نشان می‌دهند. اما این مقاومت فقط به شکل و اندازه جسم بستگی ندارد، بلکه به جنس ماده نیز وابسته است. این خاصیت ذاتی ماده است که \u003Cstrong>مقاومت ویژه\u003C\u002Fstrong> نامیده می‌شود. تصور کنید می‌خواهید آب را از داخل دو لوله با طول و قطر یکسان، اما یکی پلاستیکی و دیگری فلزی عبور دهید. قطعاً عبور آب از لوله فلزی راحت‌تر است زیرا سطح داخلی آن صاف‌تر و اصطکاک کمتری دارد. در دنیای الکتریسیته، الکترون‌ها نقش مولکول‌های آب را دارند و ماده، نقش جنس لوله را بازی می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>فرمول اصلی:\u003C\u002Fstrong> مقاومت ویژه با حرف یونانی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\rho$\u003C\u002Fspan> (رو) نشان داده می‌شود و واحد آن در سیستم استاندارد، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Ω.m\u003C\u002Fspan> (اهم در متر) است. رابطه آن با مقاومت الکتریکی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$R$\u003C\u002Fspan> به صورت زیر است:\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$R = \\rho \\frac{L}{A}$\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\nکه در آن: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$L$\u003C\u002Fspan> طول ماده و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$A$\u003C\u002Fspan> سطح مقطع آن است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">دسته‌بندی مواد بر اساس مقاومت ویژه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>مواد را می‌توان بر اساس مقدار مقاومت ویژه‌شان به سه دسته اصلی تقسیم کرد: \u003Cstrong>رساناها\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>نیمه‌رساناها\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>نارساناها (عایق‌ها)\u003C\u002Fstrong>. این دسته‌بندی به ما کمک می‌کند تا بدانیم از هر ماده در کجا استفاده کنیم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول دسته‌بندی مواد بر اساس مقاومت ویژه\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">دسته ماده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مقاومت ویژه تقریبی (Ω.m)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال‌ها\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">کاربرد اصلی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>رسانا\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱۰\u003Csup>-۸\u003C\u002Fsup> تا ۱۰\u003Csup>-۶\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مس، نقره، آلومینیوم\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سیم‌کشی، انتقال برق\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>نیمه‌رسانا\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱۰\u003Csup>-۵\u003C\u002Fsup> تا ۱۰\u003Csup>۶\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سیلیسیم، ژرمانیم\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ترانزیستور، رایانه، سلول خورشیدی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>نارسانا (عایق)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">۱۰\u003Csup>۸\u003C\u002Fsup> تا ۱۰\u003Csup>۱۶\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شیشه، لاستیک، پلاستیک\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">غلاف سیم، دسته عایق ابزار\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">عوامل مؤثر بر مقاومت ویژه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>مقاومت ویژه یک ماده ثابت مطلق نیست و تحت تأثیر عواملی تغییر می‌کند. دو عامل بسیار مهم، \u003Cstrong>دما\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>ناخالصی\u003C\u002Fstrong> هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>تأثیر دما:\u003C\u002Fstrong> برای بیشتر رساناها، با افزایش دما، مقاومت ویژه افزایش می‌یابد. دلیل این است که اتم‌های ماده با انرژی بیشتر نوسان می‌کنند و مسیر حرکت الکترون‌ها را سد می‌کنند. برعکس، برای نیمه‌رساناها و عایق‌ها، افزایش دما معمولاً باعث کاهش مقاومت ویژه می‌شود، زیرا الکترون‌های بیشتری انرژی کافی برای شرکت در جریان برق پیدا می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>تأثیر ناخالصی:\u003C\u002Fstrong> افزودن مقدار کمی ناخالصی به یک ماده (مثلاً افزودن عناصر دیگر به فلزات) می‌تواند مقاومت ویژه آن را به شدت تغییر دهد. این اصل پایه ساخت \u003Cstrong>آلیاژ\u003C\u002Fstrong>هاست. برای مثال، مس خالص رسانای بسیار خوبی است، اما وقتی با کمی قلع مخلوط می‌شود و \u003Cstrong>برنز\u003C\u002Fstrong> را می‌سازد، مقاومت ویژه آن افزایش می‌یابد و در عوض محکم‌تر می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مقاومت ویژه در عمل: از فیوز تا صفحه‌لمس\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>مفهوم مقاومت ویژه تنها یک موضوع تئوری نیست، بلکه در بسیاری از وسایل اطراف ما به کار رفته است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>فیوز محافظ:\u003C\u002Fstrong> فیوز یک سیم نازک با جنس خاص (مانند سرب-قلع) است که مقاومت ویژه نسبتاً بالایی دارد. وقتی جریان برق از حد مجاز بیشتر شود، این سیم بر اساس رابطه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$P = I^2 R$\u003C\u002Fspan> (توان برابر است با مجذور جریان ضربدر مقاومت) گرم شده و ذوب می‌شود. این کار مدار را قطع و از وسایل برقی در برابر آسیب محافظت می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>ترموستات و دماسنج:\u003C\u002Fstrong> در بسیاری از ترموستات‌ها از یک نوار دوفلزی استفاده می‌شود. این نوار از دو فلز با ضرایب انبساط و مقاومت‌های ویژه مختلف به هم چسبیده تشکیل شده است. وقتی دما تغییر می‌کند، دو فلز به میزان متفاوتی منبسط یا منقبض می‌شوند و نوار خمیده می‌شود. این خمش یک کلید الکتریکی را روشن یا خاموش می‌کند تا دما را کنترل کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>صفحه‌های لمسی مقاومتی:\u003C\u002Fstrong> صفحه‌های لمسی ساده (مثلاً در برخی دستگاه‌های صنعتی یا کیوسک‌ها) از دو لایه شفاف با پوشش مقاومتی ساخته شده‌اند. وقتی شما صفحه را لمس می‌کنید، این دو لایه به هم وصل می‌شوند. مدار، مکان لمس را با اندازه‌گیری تغییر در مقاومت در نقاط مختلف صفحه تشخیص می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا مقاومت الکتریکی و مقاومت ویژه یک چیز هستند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; padding-top: 8px\">خیر. مقاومت الکتریکی (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$R$\u003C\u002Fspan>) یک خاصیت برای یک شیء کامل است (مانند یک سیم مسی خاص) و به طول و سطح مقطع آن بستگی دارد. اما مقاومت ویژه (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\rho$\u003C\u002Fspan>) یک خاصیت ذاتی برای جنس ماده است و مستقل از شکل و ابعاد جسم می‌باشد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>چرا طلا که مقاومت ویژه کمتری از مس دارد، در سیم‌کشی معمولی استفاده نمی‌شود؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; padding-top: 8px\">اگرچه طلا رسانای بهتری است، اما بسیار گران‌قیمت و نرم است. استحکام مکانیکی آن برای استفاده در سیم‌های بلند و تحت کشش کافی نیست. بنابراین مس و آلومینیوم به دلیل ترکیب خوبی از رسانایی، استحکام و قیمت مناسب، گزینه‌های بهتری هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا ابررساناها مقاومت ویژه دارند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; padding-top: 8px\">خیر. ابررساناها مواد خاصی هستند که در دماهای بسیار پایین (نزدیک به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">-273\u003C\u002Fspan> درجه سانتی‌گراد) مقاومت ویژه آنها دقیقاً صفر می‌شود. این یعنی جریان الکتریکی می‌تواند برای همیشه و بدون از دست دادن انرژی در آنها جریان یابد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> مقاومت ویژه یک مفهوم کلیدی در فیزیک و مهندسی برق است که به ما می‌گوید یک ماده چقدر ذاتی با عبور جریان الکتریکی مخالفت می‌کند. این خاصیت نه تنها مواد را به رسانا، نیمه‌رسانا و نارسانا تقسیم می‌کند، بلکه پایه ساخت بسیاری از فناوری‌های مدرن، از تراشه‌های رایانه‌ای گرفته تا سیستم‌های کنترل دما، است. درک این مفهوم ساده اما عمیق، دروازه ورود به دنیای شگفت‌انگیز الکترونیک و مواد می‌باشد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> مقاومت ویژه (Resistivity) - \u003Csup>۲\u003C\u002Fsup> قانون اهم (Ohm's Law) - \u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> رسانا (Conductor) - \u003Csup>۴\u003C\u002Fsup> نارسانا (Insulator) - \u003Csup>۵\u003C\u002Fsup> فیوز (Fuse) - \u003Csup>۶\u003C\u002Fsup> آلیاژ (Alloy)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">مقاومت الکتریکی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">رسانایی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">قانون اهم\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نیمه رسانا\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">فیوز\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205,206],"مقاومت ویژه","Resistivity","فیزیک یازدهم","پایه یازدهم",0,369,"2025-11-06 22:12:45","2026-08-31 06:55:07","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F08\u002F15","6:55 1405\u002F06\u002F9",{"tests":217,"papers":218,"files":219,"questions":220,"exams":221,"tutorials":222,"blogs":223},[],[],[],[],[],[],[224,233,241,249,257,265,273,281,289,297,305,313],{"id":225,"title":226,"cat":199,"pic":227,"up_date":228,"title_url":229,"url":230,"legacy_url":231,"cat_title":213,"update_jalali":232},5998,"آزمایش قطره‌روغن میلیکان: روش اندازه‌گیری بار الکتریکی الکترون","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fgqjh4S7JplvhmGRMJqMj_200.png","2026-09-03 21:34:59","آزمایش-قطرهروغن-میلیکان-روش-اندازهگیری-بار-الکتریکی-الکترون","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5998\u002Fآزمایش-قطرهروغن-میلیکان-روش-اندازهگیری-بار-الکتریکی-الکترون","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5998\u002Fآزمایش-قطرهروغن-میلیکان-روش-اندازهگیری-بار-الکتریکی-الکترون","1405\u002F06\u002F12",{"id":234,"title":235,"cat":199,"pic":236,"up_date":237,"title_url":238,"url":239,"legacy_url":240,"cat_title":213,"update_jalali":232},6001,"آهنربای موقت: ماده‌ای که فقط در حضور میدان مغناطیسی خارجی خاصیت مغناطیسی پیدا می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FKzY98AixlZz3xwrOZGxn_200.png","2026-09-03 21:33:53","آهنربای-موقت-مادهای-که-فقط-در-حضور-میدان-مغناطیسی-خارجی-خاصیت-مغناطیسی-پیدا-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6001\u002Fآهنربای-موقت-مادهای-که-فقط-در-حضور-میدان-مغناطیسی-خارجی-خاصیت-مغناطیسی-پیدا-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6001\u002Fآهنربای-موقت-مادهای-که-فقط-در-حضور-میدان-مغناطیسی-خارجی-خاصیت-مغناطیسی-پیدا-میکند",{"id":242,"title":243,"cat":199,"pic":244,"up_date":245,"title_url":246,"url":247,"legacy_url":248,"cat_title":213,"update_jalali":232},6000,"آهنربای دائمی: ماده‌ای که خاصیت مغناطیسی خود را برای مدت طولانی حفظ می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fj0bvh6Xq1ZlHVpIwgL2n_200.png","2026-09-03 21:31:31","آهنربای-دائمی-مادهای-که-خاصیت-مغناطیسی-خود-را-برای-مدت-طولانی-حفظ-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6000\u002Fآهنربای-دائمی-مادهای-که-خاصیت-مغناطیسی-خود-را-برای-مدت-طولانی-حفظ-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6000\u002Fآهنربای-دائمی-مادهای-که-خاصیت-مغناطیسی-خود-را-برای-مدت-طولانی-حفظ-میکند",{"id":250,"title":251,"cat":199,"pic":252,"up_date":253,"title_url":254,"url":255,"legacy_url":256,"cat_title":213,"update_jalali":232},6004,"آهنربای میله‌ای: آهنربایی با شکل میله‌ای و دو قطب شمال و جنوب","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FfjqWwGZtjzGxxtgYmIBg_200.png","2026-09-03 21:27:17","آهنربای-میلهای-آهنربایی-با-شکل-میلهای-و-دو-قطب-شمال-و-جنوب","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6004\u002Fآهنربای-میلهای-آهنربایی-با-شکل-میلهای-و-دو-قطب-شمال-و-جنوب","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6004\u002Fآهنربای-میلهای-آهنربایی-با-شکل-میلهای-و-دو-قطب-شمال-و-جنوب",{"id":258,"title":259,"cat":199,"pic":260,"up_date":261,"title_url":262,"url":263,"legacy_url":264,"cat_title":213,"update_jalali":232},6005,"آهنربای نعلی‌شکل: آهنربایی با شکل نعلی و دو قطب نزدیک به هم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5gt8jhGsjUqTgink0wPG_200.png","2026-09-03 21:25:48","آهنربای-نعلیشکل-آهنربایی-با-شکل-نعلی-و-دو-قطب-نزدیک-به-هم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6005\u002Fآهنربای-نعلیشکل-آهنربایی-با-شکل-نعلی-و-دو-قطب-نزدیک-به-هم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6005\u002Fآهنربای-نعلیشکل-آهنربایی-با-شکل-نعلی-و-دو-قطب-نزدیک-به-هم",{"id":266,"title":267,"cat":199,"pic":268,"up_date":269,"title_url":270,"url":271,"legacy_url":272,"cat_title":213,"update_jalali":232},6007,"ابررسانایی: پدیده از بین رفتن مقاومت الکتریکی در برخی مواد در دماهای بسیار پایین ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FCgGPQrX7757863SNHgLo_200.png","2026-09-03 21:23:29","ابررسانایی-پدیده-از-بین-رفتن-مقاومت-الکتریکی-در-برخی-مواد-در-دماهای-بسیار-پایین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6007\u002Fابررسانایی-پدیده-از-بین-رفتن-مقاومت-الکتریکی-در-برخی-مواد-در-دماهای-بسیار-پایین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6007\u002Fابررسانایی-پدیده-از-بین-رفتن-مقاومت-الکتریکی-در-برخی-مواد-در-دماهای-بسیار-پایین",{"id":274,"title":275,"cat":199,"pic":276,"up_date":277,"title_url":278,"url":279,"legacy_url":280,"cat_title":213,"update_jalali":232},6010,"اختلاف پتانسیل: تفاوت انرژی پتانسیل الکتریکی بین دو نقطه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FbG7qLSig7SozrV99TvJs_200.png","2026-09-03 21:20:48","اختلاف-پتانسیل-تفاوت-انرژی-پتانسیل-الکتریکی-بین-دو-نقطه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6010\u002Fاختلاف-پتانسیل-تفاوت-انرژی-پتانسیل-الکتریکی-بین-دو-نقطه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6010\u002Fاختلاف-پتانسیل-تفاوت-انرژی-پتانسیل-الکتریکی-بین-دو-نقطه",{"id":282,"title":283,"cat":199,"pic":284,"up_date":285,"title_url":286,"url":287,"legacy_url":288,"cat_title":213,"update_jalali":232},6012,"افت پتانسیل: کاهش پتانسیل الکتریکی در طول یک مقاومت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fw71lziDrcQaljtHoYqXe_200.png","2026-09-03 21:18:36","افت-پتانسیل-کاهش-پتانسیل-الکتریکی-در-طول-یک-مقاومت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6012\u002Fافت-پتانسیل-کاهش-پتانسیل-الکتریکی-در-طول-یک-مقاومت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6012\u002Fافت-پتانسیل-کاهش-پتانسیل-الکتریکی-در-طول-یک-مقاومت",{"id":290,"title":291,"cat":199,"pic":292,"up_date":293,"title_url":294,"url":295,"legacy_url":296,"cat_title":213,"update_jalali":232},6015,"القاگر: قطعه‌ای که انرژی را در میدان مغناطیسی ذخیره می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FC9OaWYwqDtAnpe5HMagP_200.png","2026-09-03 21:15:18","القاگر-قطعهای-که-انرژی-را-در-میدان-مغناطیسی-ذخیره-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6015\u002Fالقاگر-قطعهای-که-انرژی-را-در-میدان-مغناطیسی-ذخیره-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6015\u002Fالقاگر-قطعهای-که-انرژی-را-در-میدان-مغناطیسی-ذخیره-میکند",{"id":298,"title":299,"cat":199,"pic":300,"up_date":301,"title_url":302,"url":303,"legacy_url":304,"cat_title":213,"update_jalali":232},6017,"القای الکترومغناطیسی: تولید جریان الکتریکی در هادی به دلیل تغییر میدان مغناطیسی ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FzZYZa5Aw6cWmyjatCXf8_200.png","2026-09-03 21:12:25","القای-الکترومغناطیسی-تولید-جریان-الکتریکی-در-هادی-به-دلیل-تغییر-میدان-مغناطیسی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6017\u002Fالقای-الکترومغناطیسی-تولید-جریان-الکتریکی-در-هادی-به-دلیل-تغییر-میدان-مغناطیسی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6017\u002Fالقای-الکترومغناطیسی-تولید-جریان-الکتریکی-در-هادی-به-دلیل-تغییر-میدان-مغناطیسی",{"id":306,"title":307,"cat":199,"pic":308,"up_date":309,"title_url":310,"url":311,"legacy_url":312,"cat_title":213,"update_jalali":232},6019,"القای الکتریکی: جدا شدن بارهای الکتریکی در یک ماده به دلیل میدان الکتریکی خارجی ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNF4BiItP6MWZB3ja2N28_200.png","2026-09-03 13:38:46","القای-الکتریکی-جدا-شدن-بارهای-الکتریکی-در-یک-ماده-به-دلیل-میدان-الکتریکی-خارجی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6019\u002Fالقای-الکتریکی-جدا-شدن-بارهای-الکتریکی-در-یک-ماده-به-دلیل-میدان-الکتریکی-خارجی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6019\u002Fالقای-الکتریکی-جدا-شدن-بارهای-الکتریکی-در-یک-ماده-به-دلیل-میدان-الکتریکی-خارجی",{"id":314,"title":315,"cat":199,"pic":316,"up_date":317,"title_url":318,"url":319,"legacy_url":320,"cat_title":213,"update_jalali":232},6021,"القای مغناطیسی: ایجاد مغناطیس در یک ماده به دلیل میدان مغناطیسی خارجی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fcq9luN7lBykjmy5iKzW5_200.png","2026-09-03 13:36:59","القای-مغناطیسی-ایجاد-مغناطیس-در-یک-ماده-به-دلیل-میدان-مغناطیسی-خارجی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F6021\u002Fالقای-مغناطیسی-ایجاد-مغناطیس-در-یک-ماده-به-دلیل-میدان-مغناطیسی-خارجی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F6021\u002Fالقای-مغناطیسی-ایجاد-مغناطیس-در-یک-ماده-به-دلیل-میدان-مغناطیسی-خارجی"]