[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-6110":193,"$f8EVqLy3Q435jpaMWX4YAp8r_yDHv4gb8rD0OKgAgF1w":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":4,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},6110,60,0,128,"مدارس نظامیه: مدارسی که به دستور خواجه نظام‌الملک برای آموزش علم ساخته شد.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FJdZbl2jUdmZsjtLEKtaf_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله مدارس نظامیه\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">مدارس نظامیه: دانشگاه‌های دنیای قدیم\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">سفری به گذشته برای کشف مدارس بزرگی که یک وزیر دانا برای دانش‌آموزان ساخت.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">در این مقاله با مدارس \u003Cstrong>نظامیه\u003C\u002Fstrong> آشنا می‌شویم؛ مدرسه‌هایی که به دستور \u003Cstrong>خواجه نظام‌الملک طوسی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup>، وزیر با دانش سلجوقیان، در سرزمین‌های اسلامی ساخته شدند تا دانش‌آموزان بتوانند علوم مختلف مانند \u003Cstrong>فقه\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup>، \u003Cstrong>ادبیات\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>نجوم\u003C\u002Fstrong> را به رایگان بیاموزند. این مدارس نقش مهمی در پیشرفت علمی آن زمان داشتند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">خواجه نظام‌الملک که بود و چه کرد؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>فکر کنید شما یک \u003Cstrong>مدیر مدرسه\u003C\u002Fstrong> هستید که می‌خواهید یک مدرسهٔ جدید و بسیار خوب بسازید. خواجه نظام‌الملک دقیقاً همین کار را کرد، اما در اندازه‌ای بسیار بزرگ‌تر! او یک \u003Cstrong>وزیر\u003C\u002Fstrong> بسیار قدرتمند و دانا در زمان پادشاهی سلجوقیان بود. مانند یک مدیرکل امروزی که برای آموزش و پرورش یک کشور برنامه‌ریزی می‌کند، او تصمیم گرفت در شهرهای مهم مانند \u003Cstrong>بغداد\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>اصفهان\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>نیشابور\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>بلخ\u003C\u002Fstrong> مدرسه‌هایی بزرگ بسازد. هدف او این بود که دانش‌آموزان باهوش، بدون نگرانی از هزینه‌ها، درس بخوانند و دانشمندان بزرگی برای آینده شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ویژگی‌های جالب مدارس نظامیه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>این مدارس مانند یک \u003Cstrong>شهرک علمی\u003C\u002Fstrong> کامل بودند. برای درک بهتر، آن را با مدرسه خودتان مقایسه کنید:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه ویژگی‌های مدارس نظامیه با مدارس امروزی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مدارس نظامیه\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">شبیه چه چیزی در دنیای امروز است؟\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کتابخانه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دارای کتاب‌های بسیار زیاد\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کتابخانهٔ عمومی یا دیجیتال مدرسه\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">هزینه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">رایگان (با کمک‌های مالی)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مدرسهٔ غیرانتفاعی با بورسیه\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">محل اقامت\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حجره (اتاق‌های خواب برای دانش‌آموزان)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">خوابگاه دانش‌آموزی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">وعده غذایی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تهیه ناهار و شام برای همه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سلف سرویس مدرسه\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">درس‌هایی که در نظامیه تدریس می‌شد\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>در این مدارس، دانش‌آموزان درس‌های مختلفی می‌خواندند. اگر برنامهٔ هفتگی آن‌ها را می‌دیدید، چیزی شبیه به این بود:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>علوم دینی\u003C\u002Fstrong>: مانند یادگیری قوانین دین و تفسیر قرآن.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>ادبیات فارسی و عربی\u003C\u002Fstrong>: برای زیبا نوشتن و سخنرانی کردن.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>فلسفه و منطق\u003C\u002Fstrong>: برای درست فکر کردن و حل مسائل سخت.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>ریاضیات و نجوم\u003C\u002Fstrong>: برای محاسبه و شناخت ستاره‌ها و سیارات.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cp>یک دانش‌آموز نظامیه باید در همهٔ این زمینه‌ها اطلاعات می‌داشت، دقیقاً مانند یک دانش‌آموز امروزی که باید در درس‌های ریاضی، علوم، فارسی و دینی نمرهٔ خوبی بگیرد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">یک روز از زندگی یک دانش‌آموز در مدرسه نظامیه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>تصور کنید \u003Cstrong>محمد\u003C\u002Fstrong>، یک دانش‌آموز \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">12\u003C\u002Fspan> ساله در مدرسه نظامیه نیشابور است. روز او از طلوع آفتاب شروع می‌شود:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Col>\r\n \u003Cli>صبح زود از خواب بیدار می‌شود، نماز می‌خواند و صبحانه می‌خورد.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>ساعت اول را در کلاس \u003Cstrong>ادبیات\u003C\u002Fstrong> می‌گذراند و شعرهای زیبا یاد می‌گیرد.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>ساعت بعد، در حیاط بزرگ مدرسه با دوستانش دربارهٔ یک مسئلهٔ \u003Cstrong>ریاضی\u003C\u002Fstrong> بحث می‌کند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>بعد از ناهار، به \u003Cstrong>کتابخانه\u003C\u002Fstrong> می‌رود و یک کتاب قدیمی دربارهٔ ستاره‌ها را مطالعه می‌کند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>عصر، استادش از او و دیگران امتحان شفاهی می‌گیرد.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Fol>\r\n\r\n\u003Cp>زندگی در نظامیه ترکیبی از درس، تحقیق و زندگی گروهی بود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا فقط پسران می‌توانستند در این مدارس درس بخوانند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp>در آن زمان، معمولاً دانش‌آموزان این مدارس پسر بودند. آموزش دختران به شکل دیگری و بیشتر در خانه صورت می‌گرفت.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا مدرسه نظامیه هنوز هم وجود دارد؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp>خیر، ساختمان‌های اصلی این مدارس پس از قرن‌ها از بین رفته‌اند. اما برخی از آن‌ها مانند نظامیه بغداد، نام و خاطره‌شان در کتاب‌های تاریخ باقی مانده است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>چرا این مدارس اینقدر مهم هستند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp>زیرا آن‌ها الگویی برای دانشگاه‌های امروزی شدند. ایدهٔ "مدرسه‌ای بزرگ با امکانات رایگان برای دانش‌آموزان بااستعداد" از ابداعات خواجه نظام‌الملک بود.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp>مدارس نظامیه مانند دانشگاه‌های امروزی بودند که حدود هزار سال پیش به دستور خواجه نظام‌الملک ساخته شدند. آن‌ها به دانش‌آموزان کمک می‌کردند تا در علوم مختلف متخصص شوند و هزینه‌ای هم پرداخت نکنند. این مدارس با کتابخانه‌های بزرگ، غذای رایگان و خوابگاه، محیط کاملی برای یادگیری فراهم کرده بودند. یادگیری از گذشته به ما نشان می‌دهد که چقدر آموزش و پرورش در پیشرفت یک جامعه اهمیت دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>خواجه نظام‌الملک طوسی\u003C\u002Fstrong> (Nizam al-Mulk): وزیر دانشمند و قدرتمند دوران سلجوقی که سیاست‌مدار و نویسنده‌ای بزرگ بود و کتاب "سیاست‌نامه" را نوشت.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>فقه\u003C\u002Fstrong> (Fiqh): به قوانین و احکام دین اسلام گفته می‌شود. در مدارس نظامیه، دانش‌آموزان این قوانین را به طور دقیق مطالعه می‌کردند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">مدارس نظامیه\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">خواجه نظام‌الملک\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">سلجوقیان\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">آموزش رایگان\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تاریخ علم در اسلام\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"پایهٔ پنجم","مطالعات اجتماعی پنجم","مدارس نظامیه",723,"2025-11-04 10:33:07","2026-08-31 23:37:15","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1404\u002F08\u002F13","23:37 1405\u002F06\u002F9",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,288,296,304,312],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},5700,"ارتباط با دیگران: نیازمندی انسان برای زندگی به همراهی و تعامل با دیگران","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fuge9vLVmm5y7bzQiwVgL_200.png","2026-09-04 15:49:05","ارتباط-با-دیگران-نیازمندی-انسان-برای-زندگی-به-همراهی-و-تعامل-با-دیگران","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5700\u002Fارتباط-با-دیگران-نیازمندی-انسان-برای-زندگی-به-همراهی-و-تعامل-با-دیگران","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5700\u002Fارتباط-با-دیگران-نیازمندی-انسان-برای-زندگی-به-همراهی-و-تعامل-با-دیگران","1405\u002F06\u002F13",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":230},5701,"گفت‌وگو: مهم‌ترین راه ارتباط انسان‌ها با یکدیگر از طریق تبادل کلام","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fhrri5WvaFWm5Aqn9MUUk_200.png","2026-09-04 15:46:28","گفتوگو-مهمترین-راه-ارتباط-انسانها-با-یکدیگر-از-طریق-تبادل-کلام","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5701\u002Fگفتوگو-مهمترین-راه-ارتباط-انسانها-با-یکدیگر-از-طریق-تبادل-کلام","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5701\u002Fگفتوگو-مهمترین-راه-ارتباط-انسانها-با-یکدیگر-از-طریق-تبادل-کلام",{"id":240,"title":241,"cat":199,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":211,"update_jalali":230},5702,"گوینده‌ٔ گفت‌وگو: کسی که در گفت‌وگو صحبت می‌کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F77ItTFeFG0bqgpZ6RYgl_200.png","2026-09-04 15:43:38","گوینده-گفتوگو-کسی-که-در-گفتوگو-صحبت-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5702\u002Fگوینده-گفتوگو-کسی-که-در-گفتوگو-صحبت-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5702\u002Fگوینده-گفتوگو-کسی-که-در-گفتوگو-صحبت-میکند",{"id":248,"title":249,"cat":199,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":211,"update_jalali":230},5705,"شنونده‌ٔ گفت‌وگو: کسی که در گفت‌وگو به حرف‌ها گوش می‌دهد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FeXO2hBCM0DYnzQWmXHqn_200.png","2026-09-04 15:41:34","شنونده-گفتوگو-کسی-که-در-گفتوگو-به-حرفها-گوش-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5705\u002Fشنونده-گفتوگو-کسی-که-در-گفتوگو-به-حرفها-گوش-میدهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5705\u002Fشنونده-گفتوگو-کسی-که-در-گفتوگو-به-حرفها-گوش-میدهد",{"id":256,"title":257,"cat":199,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":211,"update_jalali":230},5706,"توجه و دقت در گفت‌و‌گو: تمرکز کامل بر حرف‌های گوینده و عدم توجه به چیزهای دیگر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FzWz1WuPQrQ1tNwNyjw3t_200.png","2026-09-04 15:38:26","توجه-و-دقت-در-گفتوگو-تمرکز-کامل-بر-حرفهای-گوینده-و-عدم-توجه-به-چیزهای-دیگر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5706\u002Fتوجه-و-دقت-در-گفتوگو-تمرکز-کامل-بر-حرفهای-گوینده-و-عدم-توجه-به-چیزهای-دیگر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5706\u002Fتوجه-و-دقت-در-گفتوگو-تمرکز-کامل-بر-حرفهای-گوینده-و-عدم-توجه-به-چیزهای-دیگر",{"id":264,"title":265,"cat":199,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":211,"update_jalali":230},5707,"قطع نکردن حرف گوینده: صبر کردن تا صحبت‌های گوینده تمام شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHcPBHVDGefvRbhIaW6Wt_200.png","2026-09-04 15:35:26","قطع-نکردن-حرف-گوینده-صبر-کردن-تا-صحبتهای-گوینده-تمام-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5707\u002Fقطع-نکردن-حرف-گوینده-صبر-کردن-تا-صحبتهای-گوینده-تمام-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5707\u002Fقطع-نکردن-حرف-گوینده-صبر-کردن-تا-صحبتهای-گوینده-تمام-شود",{"id":272,"title":273,"cat":199,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":211,"update_jalali":230},5708,"نگاه کردن به گوینده: تماس چشمی با گوینده هنگام صحبت او","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FMz1FJ75Nh5T9QNOQL22o_200.png","2026-09-04 15:30:48","نگاه-کردن-به-گوینده-تماس-چشمی-با-گوینده-هنگام-صحبت-او","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5708\u002Fنگاه-کردن-به-گوینده-تماس-چشمی-با-گوینده-هنگام-صحبت-او","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5708\u002Fنگاه-کردن-به-گوینده-تماس-چشمی-با-گوینده-هنگام-صحبت-او",{"id":280,"title":281,"cat":199,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":211,"update_jalali":287},5709,"صدای مناسب در گفتگو: استفاده از صدایی نه خیلی بلند، نه خیلی آهسته و نه تند یا کند هنگام صحبت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FkJF4DloQucEPhyS7kKo3_200.png","2026-09-03 17:10:52","صدای-مناسب-در-گفتگو-استفاده-از-صدایی-نه-خیلی-بلند-نه-خیلی-آهسته-و-نه-تند-یا-کند-هنگام-صحبت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5709\u002Fصدای-مناسب-در-گفتگو-استفاده-از-صدایی-نه-خیلی-بلند-نه-خیلی-آهسته-و-نه-تند-یا-کند-هنگام-صحبت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5709\u002Fصدای-مناسب-در-گفتگو-استفاده-از-صدایی-نه-خیلی-بلند-نه-خیلی-آهسته-و-نه-تند-یا-کند-هنگام-صحبت","1405\u002F06\u002F12",{"id":289,"title":290,"cat":199,"pic":291,"up_date":292,"title_url":293,"url":294,"legacy_url":295,"cat_title":211,"update_jalali":287},5710,"بیان روشن و واضح در گفت‌وگو: گفتن منظور به شکلی دقیق و قابل فهم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FZW0tv5IA0mqFTSIbQC6a_200.png","2026-09-03 17:06:09","بیان-روشن-و-واضح-در-گفتوگو-گفتن-منظور-به-شکلی-دقیق-و-قابل-فهم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5710\u002Fبیان-روشن-و-واضح-در-گفتوگو-گفتن-منظور-به-شکلی-دقیق-و-قابل-فهم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5710\u002Fبیان-روشن-و-واضح-در-گفتوگو-گفتن-منظور-به-شکلی-دقیق-و-قابل-فهم",{"id":297,"title":298,"cat":199,"pic":299,"up_date":300,"title_url":301,"url":302,"legacy_url":303,"cat_title":211,"update_jalali":287},5711,"زمان مناسب برای گفت‌وگو: انتخاب لحظه‌ای که شنونده فرصت و توجه کافی دارد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FpLb4xX3VQffytZN41MHM_200.png","2026-09-03 17:01:51","زمان-مناسب-برای-گفتوگو-انتخاب-لحظهای-که-شنونده-فرصت-و-توجه-کافی-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5711\u002Fزمان-مناسب-برای-گفتوگو-انتخاب-لحظهای-که-شنونده-فرصت-و-توجه-کافی-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5711\u002Fزمان-مناسب-برای-گفتوگو-انتخاب-لحظهای-که-شنونده-فرصت-و-توجه-کافی-دارد",{"id":305,"title":306,"cat":199,"pic":307,"up_date":308,"title_url":309,"url":310,"legacy_url":311,"cat_title":211,"update_jalali":287},5712,"کلمات مؤدبانه در گفت‌وگو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FEMcuJWBUj1Rr09YDscOl_200.png","2026-09-03 16:56:48","کلمات-مؤدبانه-در-گفتوگو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5712\u002Fکلمات-مؤدبانه-در-گفتوگو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5712\u002Fکلمات-مؤدبانه-در-گفتوگو",{"id":313,"title":314,"cat":199,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":211,"update_jalali":287},5713,"حریم شخصی: محدوده‌ای که هیچ‌کس نباید بدون اجازه و رضایت فرد وارد آن شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FtjCBClRL0Otm24uCtjpO_200.png","2026-09-03 16:51:51","حریم-شخصی-محدودهای-که-هیچکس-نباید-بدون-اجازه-و-رضایت-فرد-وارد-آن-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5713\u002Fحریم-شخصی-محدودهای-که-هیچکس-نباید-بدون-اجازه-و-رضایت-فرد-وارد-آن-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5713\u002Fحریم-شخصی-محدودهای-که-هیچکس-نباید-بدون-اجازه-و-رضایت-فرد-وارد-آن-شود"]