[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-5913":193,"$fdZM-qUMkcrLZbiy8F-GaLxGnIIwVkGcT4dSVlB5kA-Q":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":205,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},5913,1169,1182,3854,"فلز واسطه: فلزهای دسته d با اتمی که زیرلایه d در حال پر شدن است",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDZfXOVc5dGOJXalHxime_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"فلز واسطه\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">فلزات واسطه: ستون‌فقرات صنعت و رنگ دنیا\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">کاوشی در دنیای عناصری که زیرلایه d آنها در حال پرشدن است و خواص شگفت‌انگیز آنها را تعریف می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">فلزات واسطه\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>، گروهی گسترده و حیاتی از عناصر جدول تناوبی\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> هستند که به‌عنوان موتور محرکه تمدن مدرن شناخته می‌شوند. این مقاله به بررسی ویژگی‌های کلیدی این فلزات مانند خاصیت کاتالیزوری\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>، تشکیل ترکیبات رنگی\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> و رسانایی الکتریکی می‌پردازد و با مثال‌های عینی از آهن\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>، مس\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> و طلا\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>، نقش آن‌ها را در زندگی روزمره و صنعت برای دانش‌آموزان مقاطع مختلف توضیح می‌دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">فلزات واسطه در جدول تناوبی چه جایگاهی دارند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک فلزات واسطه، ابتدا باید با ساختار جدول تناوبی آشنا شویم. این جدول، خانه همه عناصر شناخته شده است. فلزات واسطه درست در وسط این جدول بزرگ، از دوره چهارم به بعد قرار گرفته‌اند. اگر به یک جدول تناوبی نگاه کنید، یک مستطیل بزرگ در مرکز آن می‌بینید که این عناصر، ساکنان آن هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>تعریف علمی آن‌ها این است: فلزاتی که در آن‌ها \u003Cstrong>زیرلایه d\u003C\u002Fstrong> در حال پرشدن است. اما این یعنی چه؟ اتم‌ها از لایه‌های الکترونی تشکیل شده‌اند و هر لایه خود به زیرلایه‌هایی به نام‌های s, p, d, f تقسیم می‌شود. در فلزات واسطه، آخرین الکترون‌هایی که به اتم اضافه می‌شوند، وارد این زیرلایه d می‌شوند. این ویژگی، عامل اصلی تمام خواص منحصربه‌فرد آن‌هاست.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه چند فلز واسطه مهم\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نام فلز\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نماد شیمیایی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">کاربرد عمده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی بارز\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آهن\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Fe\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ساخت فولاد، بدنه خودرو و پل\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مغناطیسی، مستحکم\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مس\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Cu\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سیم‌های برق، سکه، لوله‌کشی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">رسانای عالی گرما و برق\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نقره\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Ag\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جواهرسازی، الکترونیک، عکاسی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بازتابنده نور، ضد باکتری\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">طلا\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Au\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جواهرات، پشتوانه پول، الکترونیک\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">غیرفعال (بی‌اثر)، چکش‌خواری بالا\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چه ویژگی‌هایی فلزات واسطه را خاص می‌کند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>فلزات واسطه مانند قهرمانان همه‌فن‌حریفی در دنیای عناصر هستند. آن‌ها مجموعه‌ای از خواص را دارند که در کنار هم، کاربردهای فوق‌العاده‌ای به آن‌ها می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>تشکیل ترکیبات رنگی:\u003C\u002Fstrong> بسیاری از ترکیبات فلزات واسطه رنگی هستند. دلیل این پدیده، جذب نور مرئی توسط الکترون‌های زیرلایه d است. وقتی نور به این ترکیبات می‌تابد، این الکترون‌ها می‌توانند انرژی را جذب کرده و به لایه بالاتر بروند. نوری که جذب نمی‌شود، رنگ ترکیب را مشخص می‌کند. به عنوان مثال، یون \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$Cu^{2+}$\u003C\u002Fspan> در سنگ فیروزه آبی است و یون \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$Fe^{3+}$\u003C\u002Fspan> در زنگ آهن، قرمز-قهوه‌ای.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>خاصیت کاتالیزوری:\u003C\u002Fstrong> بسیاری از فلزات واسطه یا ترکیبات آن‌ها به عنوان کاتالیزور\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> عمل می‌کنند. کاتالیزور ماده‌ای است که سرعت یک واکنش شیمیایی را افزایش می‌دهد، اما خودش مصرف نمی‌شود. پلاتین\u003Csup>9\u003C\u002Fsup> در مبدل کاتالیستی خودروها، گازهای سمی خروجی از اگزوز را به گازهای بی‌ضرر تبدیل می‌کند. آهن نیز در فرآیند هابر\u003Csup>10\u003C\u002Fsup> برای تولید آمونیاک\u003Csup>11\u003C\u002Fsup> (ماده اولیه کودهای شیمیایی) به عنوان کاتالیزور استفاده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>رسانایی الکتریکی و گرمایی بالا:\u003C\u002Fstrong> تقریباً همه فلزات واسطه رسانای خوبی برای برق و گرما هستند. مس و نقره از بهترین رساناهای جهان هستند. به همین دلیل است که از مس در سیم‌کشی خانه‌ها و از نقره در کنتاکت‌های الکتریکی باکیفیت استفاده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>چکش‌خواری و مفتول‌پذیری:\u003C\u002Fstrong> این فلزات را می‌توان بدون اینکه بشکنند، به ورقه‌های نازک (چکش‌خواری) یا سیم‌های بلند (مفتول‌پذیری) تبدیل کرد. یک قطعه طلا را می‌توان آنقرار نازک کرد که مانند کاغذ شود! این خاصیت، کار کردن با آن‌ها را در صنعت بسیار آسان می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">فلزات واسطه چگونه دنیای ما را ساخته‌اند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>حالا که با ویژگی‌های این فلزات آشنا شدیم، بیایید ببینیم چگونه در اطراف ما حضور دارند. تصور دنیای امروز بدون فلزات واسطه، غیرممکن است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>در \u003Cstrong>صنعت ساخت‌وساز\u003C\u002Fstrong>، آهن و فولاد (آلیاژی از آهن و کربن) اسکلت اصلی ساختمان‌های بلند، پل‌ها و تونل‌ها را تشکیل می‌دهند. استحکام و دوام بالای آهن، امکان ساخت سازه‌های عظیم را فراهم کرده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>در \u003Cstrong>حمل‌ونقل\u003C\u002Fstrong>، بدنه خودروها، قطارها، هواپیماها و کشتی‌ها از فولاد و آلومینیوم (که خود یک فلز است اما واسطه نیست) ساخته می‌شود. همچنین کاتالیزورهای پلاتینی در اگزوز خودروها، آلودگی هوا را به شدت کاهش می‌دهند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>در \u003Cstrong>الکترونیک و فناوری اطلاعات\u003C\u002Fstrong>، طلا به دلیل مقاومت در برابر اکسایش و رسانایی عالی، در ساخت تراشه‌های کامپیوتری و اتصالات مهم استفاده می‌شود. مس نیز ستون فقرات شبکه‌های برق و مخابرات در سراسر جهان است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>در \u003Cstrong>پزشکی\u003C\u002Fstrong>، تیتانیوم\u003Csup>12\u003C\u002Fsup> به دلیل سازگاری با بدن انسان و مقاومت در برابر خوردگی، برای ساخت ایمپلنت‌های استخوانی و مفاصل مصنوعی به کار می‌رود. ترکیبات نقره نیز خاصیت ضد میکروبی دارند و در پانسمان زخم‌ها استفاده می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا همه فلزات، واسطه هستند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0\">خیر. این یک اشتباه رایج است. فلزات به سه دسته کلی تقسیم می‌شوند: فلزات اصلی (مانند آلومینیوم و سدیم)، فلزات واسطه (مانند آهن و مس) و فلزات داخلی (لانتانیدها\u003Csup>13\u003C\u002Fsup> و اکتینیدها\u003Csup>14\u003C\u002Fsup>). فلزات واسطه فقط بخشی از فلزات جدول تناوبی را تشکیل می‌دهند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>چرا طلا برخلاف آهن، زنگ نمی‌زند و درخشش خود را از دست نمی‌دهد؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0\">زنگ‌زدن در واقع اکسید شدن فلز است. آهن به راحتی با اکسیژن هوا واکنش داده و اکسید آهن ($Fe_2O_3$) که همان زنگ‌آهن است را تشکیل می‌دهد. اما طلا یک فلز "بی‌اثر" یا "اصیل" محسوب می‌شود، یعنی تمایل بسیار کمی برای واکنش با اکسیژن یا سایر مواد دارد. به همین دلیل برای هزاران سال درخشش خود را حفظ می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>عدد اکسایش\u003Csup>15\u003C\u002Fsup> در فلزات واسطه به چه معناست و چرا مهم است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0\">عدد اکسایش یک اتم، بار الکتریکی فرضی آن در یک ترکیب شیمیایی است. چیزی که فلزات واسطه را متمایز می‌کند، توانایی آن‌ها در داشتن \u003Cstrong>چندین عدد اکسایش\u003C\u002Fstrong> مختلف است. برای مثال، آهن می‌تواند عدد اکسایش \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">+2\u003C\u002Fspan> (مانند در $FeO$) و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">+3\u003C\u002Fspan> (مانند در $Fe_2O_3$) داشته باشد. این توانایی، دلیل تشکیل ترکیبات متنوع و داشتن خاصیت کاتالیزوری توسط آن‌هاست.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp>فلزات واسطه، با ویژگی منحصربه‌فرد "در حال پرشدن بودن زیرلایه d" خود، گروهی استثنایی و کاربردی در جدول تناوبی هستند. از رنگ‌آمیزی شیشه‌های کلیساهای قدیمی با کبالت\u003Csup>16\u003C\u002Fsup> تا ساخت فضاپیماها با تیتانیوم، از انتقال برق با مس تا درمان بیماری‌ها با پلاتین، ردپای این فلزات در تمام جنبه‌های زندگی مدرن دیده می‌شود. درک این عناصر، کلید درک بسیاری از فناوری‌هایی است که جهان امروز ما را شکل داده‌اند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> فلزات واسطه (Transition Metals)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> جدول تناوبی (Periodic Table)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> خاصیت کاتالیزوری (Catalytic Property)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> ترکیبات رنگی (Colored Compounds)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> آهن (Iron)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> مس (Copper)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> طلا (Gold)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> کاتالیزور (Catalyst)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>9\u003C\u002Fsup> پلاتین (Platinum)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>10\u003C\u002Fsup> فرآیند هابر (Haber Process)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>11\u003C\u002Fsup> آمونیاک (Ammonia)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>12\u003C\u002Fsup> تیتانیوم (Titanium)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>13\u003C\u002Fsup> لانتانیدها (Lanthanides)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>14\u003C\u002Fsup> اکتینیدها (Actinides)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>15\u003C\u002Fsup> عدد اکسایش (Oxidation State)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>16\u003C\u002Fsup> کبالت (Cobalt)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">خواص فلزات واسطه\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کاربردهای صنعتی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">ترکیبات رنگی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کاتالیزور\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">جدول تناوبی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204],"فلز واسطه","Transition Metal",0,258,"2025-11-01 13:48:31","2026-09-07 15:33:27","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F08\u002F10","15:33 1405\u002F06\u002F16",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},5871,"ارزیابی چرخه عمر: شاخصی برای میزان تأثیر فراورده بر محیط زیست طی طول عمر آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FM7RIZxR6qprc6ALE6IVI_200.png","2026-09-07 16:49:27","ارزیابی-چرخه-عمر-شاخصی-برای-میزان-تأثیر-فراورده-بر-محیط-زیست-طی-طول-عمر-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5871\u002Fارزیابی-چرخه-عمر-شاخصی-برای-میزان-تأثیر-فراورده-بر-محیط-زیست-طی-طول-عمر-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5871\u002Fارزیابی-چرخه-عمر-شاخصی-برای-میزان-تأثیر-فراورده-بر-محیط-زیست-طی-طول-عمر-آن","1405\u002F06\u002F16",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":230},5872,"آلکان: هیدروکربن‌های سیرشده از خانواده ترکیبات که میل زیادی به واکنش ندارند و در نفت خام فراوانند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBwkn43OUqoGvj0trZTrP_200.png","2026-09-07 16:47:42","آلکان-هیدروکربنهای-سیرشده-از-خانواده-ترکیبات-که-میل-زیادی-به-واکنش-ندارند-و-در-نفت-خام-فراوانند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5872\u002Fآلکان-هیدروکربنهای-سیرشده-از-خانواده-ترکیبات-که-میل-زیادی-به-واکنش-ندارند-و-در-نفت-خام-فراوانند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5872\u002Fآلکان-هیدروکربنهای-سیرشده-از-خانواده-ترکیبات-که-میل-زیادی-به-واکنش-ندارند-و-در-نفت-خام-فراوانند",{"id":240,"title":241,"cat":199,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":211,"update_jalali":230},5873,"آلکان راست‌زنجیر: آلکانی که هر اتم کربن به یک یا دو اتم کربن دیگر متصل است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvTToi84AgZIKbm5K79Kx_200.png","2026-09-07 16:45:37","آلکان-راستزنجیر-آلکانی-که-هر-اتم-کربن-به-یک-یا-دو-اتم-کربن-دیگر-متصل-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5873\u002Fآلکان-راستزنجیر-آلکانی-که-هر-اتم-کربن-به-یک-یا-دو-اتم-کربن-دیگر-متصل-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5873\u002Fآلکان-راستزنجیر-آلکانی-که-هر-اتم-کربن-به-یک-یا-دو-اتم-کربن-دیگر-متصل-است",{"id":248,"title":249,"cat":199,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":211,"update_jalali":230},5874,"آلکان شاخه‌دار: آلکانی که در ساختار آن یک یا چند اتم کربن با سه یا چهار اتم کربن دیگر پیوند دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNLqBBmTnfu5SNekALUu3_200.png","2026-09-07 16:43:56","آلکان-شاخهدار-آلکانی-که-در-ساختار-آن-یک-یا-چند-اتم-کربن-با-سه-یا-چهار-اتم-کربن-دیگر-پیوند-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5874\u002Fآلکان-شاخهدار-آلکانی-که-در-ساختار-آن-یک-یا-چند-اتم-کربن-با-سه-یا-چهار-اتم-کربن-دیگر-پیوند-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5874\u002Fآلکان-شاخهدار-آلکانی-که-در-ساختار-آن-یک-یا-چند-اتم-کربن-با-سه-یا-چهار-اتم-کربن-دیگر-پیوند-دارد",{"id":256,"title":257,"cat":199,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":211,"update_jalali":230},5875,"آلکن: هیدروکربن سیرنشده با پیوند کووالانسی دوگانه بین دو اتم کربن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FjC3Gmcc6pj7vZmq8Rv7y_200.png","2026-09-07 16:42:06","آلکن-هیدروکربن-سیرنشده-با-پیوند-کووالانسی-دوگانه-بین-دو-اتم-کربن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5875\u002Fآلکن-هیدروکربن-سیرنشده-با-پیوند-کووالانسی-دوگانه-بین-دو-اتم-کربن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5875\u002Fآلکن-هیدروکربن-سیرنشده-با-پیوند-کووالانسی-دوگانه-بین-دو-اتم-کربن",{"id":264,"title":265,"cat":199,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":211,"update_jalali":230},5876,"آلکین: هیدروکربن سیرنشده با پیوند کووالانسی سه‌گانه بین دو اتم کربن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FY3iDsyeM8hYl5X3kTZHN_200.png","2026-09-07 16:40:19","آلکین-هیدروکربن-سیرنشده-با-پیوند-کووالانسی-سهگانه-بین-دو-اتم-کربن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5876\u002Fآلکین-هیدروکربن-سیرنشده-با-پیوند-کووالانسی-سهگانه-بین-دو-اتم-کربن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5876\u002Fآلکین-هیدروکربن-سیرنشده-با-پیوند-کووالانسی-سهگانه-بین-دو-اتم-کربن",{"id":272,"title":273,"cat":199,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":211,"update_jalali":230},5877,"گران‌روی: مقاومت یک سیال در برابر جاری شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FyLVglfZdHcJYpr7xoUoz_200.png","2026-09-07 16:38:09","گرانروی-مقاومت-یک-سیال-در-برابر-جاری-شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5877\u002Fگرانروی-مقاومت-یک-سیال-در-برابر-جاری-شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5877\u002Fگرانروی-مقاومت-یک-سیال-در-برابر-جاری-شدن",{"id":280,"title":281,"cat":199,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":211,"update_jalali":230},5878,"آهنگ واکنش: کمیتی نشان‌دهنده گستره زمانی انجام واکنش شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FcyTDTzf74HkeKZxHajE8_200.png","2026-09-07 16:36:04","آهنگ-واکنش-کمیتی-نشاندهنده-گستره-زمانی-انجام-واکنش-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5878\u002Fآهنگ-واکنش-کمیتی-نشاندهنده-گستره-زمانی-انجام-واکنش-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5878\u002Fآهنگ-واکنش-کمیتی-نشاندهنده-گستره-زمانی-انجام-واکنش-شیمیایی",{"id":288,"title":289,"cat":199,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":211,"update_jalali":230},5879,"بسپار یا پلیمر: مولکول بزرگی حاصل از به هم پیوستن صد تا چند هزار تک‌پار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FdmyomDAYRmVA5hYK2MOj_200.png","2026-09-07 16:34:17","بسپار-یا-پلیمر-مولکول-بزرگی-حاصل-از-به-هم-پیوستن-صد-تا-چند-هزار-تکپار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5879\u002Fبسپار-یا-پلیمر-مولکول-بزرگی-حاصل-از-به-هم-پیوستن-صد-تا-چند-هزار-تکپار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5879\u002Fبسپار-یا-پلیمر-مولکول-بزرگی-حاصل-از-به-هم-پیوستن-صد-تا-چند-هزار-تکپار",{"id":296,"title":297,"cat":199,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":211,"update_jalali":230},5880,"پالایش: فرایند جداسازی اجزای نفت خام","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FSUK5AsoBjj6UndH9PsNt_200.png","2026-09-07 16:29:16","پالایش-فرایند-جداسازی-اجزای-نفت-خام","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5880\u002Fپالایش-فرایند-جداسازی-اجزای-نفت-خام","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5880\u002Fپالایش-فرایند-جداسازی-اجزای-نفت-خام",{"id":304,"title":305,"cat":199,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":211,"update_jalali":230},5881,"تک‌پار: مولکول ساده‌ای که بسپار از به هم پیوستن آنها به وجود می‌آید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FuVhKx1ktdkK35T9Sl1KE_200.png","2026-09-07 16:27:10","تکپار-مولکول-سادهای-که-بسپار-از-به-هم-پیوستن-آنها-به-وجود-میآید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5881\u002Fتکپار-مولکول-سادهای-که-بسپار-از-به-هم-پیوستن-آنها-به-وجود-میآید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5881\u002Fتکپار-مولکول-سادهای-که-بسپار-از-به-هم-پیوستن-آنها-به-وجود-میآید",{"id":312,"title":313,"cat":199,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":211,"update_jalali":230},5882,"تقطیر جزء به جزء: روش جداسازی اجزای مخلوط مایعات با نقطه جوش متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FuA6DMTYSJsQTAonrPrV8_200.png","2026-09-07 16:23:49","تقطیر-جزء-به-جزء-روش-جداسازی-اجزای-مخلوط-مایعات-با-نقطه-جوش-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5882\u002Fتقطیر-جزء-به-جزء-روش-جداسازی-اجزای-مخلوط-مایعات-با-نقطه-جوش-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5882\u002Fتقطیر-جزء-به-جزء-روش-جداسازی-اجزای-مخلوط-مایعات-با-نقطه-جوش-متفاوت"]