[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-5879":3,"categoryMenus":27,"$frNnYTrwTe4RU9WlwCpqgFYiLY3bM0ch7zPvMFdAotpA":214},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":17,"status":18,"views":19,"subdate":20,"up_date":21,"first_name":22,"last_name":23,"avatar":12,"cat_title":24,"subdate_jalali":25,"update_jalali":26},5879,67,1169,1182,3854,"بسپار یا پلیمر: مولکول بزرگی حاصل از به هم پیوستن صد تا چند هزار تک‌پار",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FdmyomDAYRmVA5hYK2MOj_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"مقاله بسپار یا پلیمر\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">بسپار یا پلیمر: دنیای مولکول‌های غول‌پیکر\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">از پلاستیک‌های روزمره تا پروتئین‌های بدن؛ سفر به قلب مواد\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">این مقاله به زبان ساده به بررسی دنیای شگفت‌انگیز \u003Cstrong>بسپارها\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> می‌پردازد. شما با مفاهیم پایه‌ای مانند \u003Cstrong>تک‌پار\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup>، \u003Cstrong>واکنش بسپارش\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> و انواع مختلف بسپارهای طبیعی و مصنوعی آشنا خواهید شد. همچنین نقش حیاتی این مواد در زندگی روزمره و فناوری‌های نوین به همراه مثال‌های ملموس توضیح داده می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">بسپار چیست و چگونه ساخته می‌شود؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>یک \u003Cstrong>بسپار\u003C\u002Fstrong> مانند یک قطار بسیار طولانی است که از به هم پیوستن واگن‌های کوچک و یکسان به نام \u003Cstrong>تک‌پار\u003C\u002Fstrong> ساخته می‌شود. این واگن‌های کوچک در یک \u003Cstrong>واکنش بسپارش\u003C\u002Fstrong> به هم متصل می‌شوند تا زنجیره‌ای بلند تشکیل دهند. به تعداد این واگن‌ها که از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">100\u003C\u002Fspan> تا چندین هزار عدد می‌تواند باشد، \u003Cstrong>درجه بسپارش\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup> می‌گویند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>یک مثال ساده:\u003C\u002Fstrong> پلاستیک نایلون یک بسپار مصنوعی است. تک‌پارهای آن در شرایط خاصی در کارخانه به هم می‌پیوندند و زنجیره‌ی بلند نایلون را می‌سازند. این فرآیند شیمیایی، \u003Cstrong>بسپارش\u003C\u002Fstrong> نام دارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>فرمول کلی این فرآیند را می‌توان به صورت زیر نشان داد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ n \\, A \\rightarrow (A)_n $\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\nدر این فرمول، \u003Cstrong>A\u003C\u002Fstrong> نشان‌دهنده‌ی تک‌پار و \u003Cstrong>(A)\u003Csub>n\u003C\u002Fsub>\u003C\u002Fstrong> نشان‌دهنده‌ی بسپار با \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">n\u003C\u002Fspan> واحد تکراری است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">انواع اصلی بسپارها\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>بسپارها را می‌توان بر اساس منشأ تولید یا ساختار مولکولی‌شان دسته‌بندی کرد. جدول زیر یک تقسیم‌بندی کلی را نشان می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول انواع بسپارها\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع بسپار\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">منشأ\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال‌های معروف\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی کلیدی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>طبیعی\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">طبیعت و موجودات زنده\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دی‌ان‌ای، پنبه، ابریشم، پروتئین\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">تجزیه‌پذیر\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>مصنوعی\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ساخته‌شده در آزمایشگاه و صنعت\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پلاستیک‌ها (بطری، نایلون)، لاستیک\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong style=\"background: #fee2e2; border-radius: 999px; color: #991b1b; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">غیرقابل تجزیه\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>نیمه‌مصنوعی\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تغییر شیمیایی بسپارهای طبیعی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">لاستیک ولکانیزه‌شده، ریون\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">خواص بهبود یافته\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ساختار مولکولی و خواص فیزیکی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>نحوه‌ی آرایش زنجیره‌های بسپاری در کنار هم، خواص نهایی ماده را تعیین می‌کند. این آرایش می‌تواند منظم و بلوری یا نامنظم و بی‌شکل باشد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>به عنوان مثال، در پلی‌اتیلن با چگالی بالا (HDPE) که برای ساخت بطری‌های شیر استفاده می‌شود، زنجیره‌ها به صورت منظم و فشرده در کنار هم قرار گرفته‌اند که باعث استحکام و سفتی بیشتر می‌شود. برعکس، در پلی‌اتیلن با چگالی کم (LDPE) که برای ساخت نایلون‌های نرم به کار می‌رود، زنجیره‌ها شاخه‌دار و نامنظم هستند و ماده را نرم و انعطاف‌پذیر می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">بسپارها در خدمت بشر: از پزشکی تا فناوری فضایی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>کاربردهای بسپارها آنقدر گسترده است که زندگی مدرن بدون آن‌ها غیرممکن به نظر می‌رسد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>پزشکی:\u003C\u002Fstrong> نخ‌های بخیه قابل جذب، اعضای مصنوعی بدن مانند رگ‌های خونی و مفاصل، بسته‌بندی داروها و سرنگ‌های یکبار مصرف.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>صنعت بسته‌بندی:\u003C\u002Fstrong> انواع پلاستیک‌ها برای نگهداری مواد غذایی، بطری‌های نوشابه و آب.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>نساجی:\u003C\u002Fstrong> پارچه‌هایی مانند نایلون، پلی‌استر و اکریلیک که از بسپارهای مصنوعی ساخته می‌شوند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>حمل‌ونقل و ساختمان:\u003C\u002Fstrong> بدنه‌ی خودروها، لاستیک چرخ، عایق‌های حرارتی و صوتی، لوله‌های پلی‌مری.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا همه‌ی پلاستیک‌ها یکسان هستند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0\">خیر. این یک اشتباه رایج است. پلاستیک‌ها خانواده‌ای بزرگ از بسپارهای مصنوعی هستند که هر کدام ساختار و خواص متفاوتی دارند. برخی سخت و شکننده، برخی نرم و انعطاف‌پذیر و برخی دیگر بسیار مقاوم در برابر حرارت یا مواد شیمیایی هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>چرا برخی پلاستیک‌ها برای محیط زیست مضر هستند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0\">بسیاری از بسپارهای مصنوعی به دلیل ساختار شیمیایی قوی خود، در طبیعت به‌راحتی توسط میکروارگانیسم‌ها تجزیه نمی‌شوند و برای صدها سال در محیط باقی می‌مانند. این موضوع باعث آلودگی خاک و آب می‌شود. راه‌حل، بازیافت و استفاده از \u003Cstrong>بسپارهای زیست‌تخریب‌پذیر\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup> است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا DNA یک بسپار است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0\">بله، دقیقاً! مولکول \u003Cstrong>دی‌ان‌ای\u003C\u002Fstrong> یک بسپار طبیعی بسیار پیچیده است. تک‌پارهای آن نوکلئوتیدها هستند که به صورت یک زنجیره‌ی بسیار طولانی و مارپیچ دوگانه به هم متصل شده‌اند و حاوی اطلاعات ژنتیکی همه‌ی موجودات زنده هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> بسپارها مولکول‌های بزرگی هستند که از اتصال هزاران واحد کوچک‌تر به نام تک‌پار تشکیل می‌شوند. آن‌ها هم به صورت طبیعی در بدن ما و محیط اطراف وجود دارند و هم به صورت مصنوعی در صنعت تولید می‌شوند. درک این مواد به ما کمک می‌کند تا از آن‌ها هوشمندانه‌تر استفاده کنیم و با چالش‌هایی مانند آلودگی پلاستیک‌ها بهتر مقابله کنیم.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>بسپار (Polymer):\u003C\u002Fstrong> از دو بخش "بس" (بسیار) و "پار" (پاره\u002Fقطعه) تشکیل شده است. به معنای مولکولی متشکل از بخش‌های تکراری بسیار.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>تک‌پار (Monomer):\u003C\u002Fstrong> واحد سازنده‌ی کوچک و تکراری یک بسپار.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>واکنش بسپارش (Polymerization):\u003C\u002Fstrong> فرآیند شیمیایی که در آن تک‌پارها به هم می‌پیوندند و بسپار را تشکیل می‌دهند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>درجه بسپارش (Degree of Polymerization):\u003C\u002Fstrong> تعداد تک‌پارهای به هم پیوسته در یک زنجیره‌ی بسپاری.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>بسپارهای زیست‌تخریب‌پذیر (Biodegradable Polymers):\u003C\u002Fstrong> بسپارهایی که پس از دور ریخته شدن، در محیط طبیعی توسط موجودات ریز تجزیه شده و به مواد بی‌ضرر تبدیل می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تک‌پار\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">واکنش بسپارش\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پلاستیک\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">دی‌ان‌ای\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">زیست‌تخریب‌پذیر\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16],"بسپار یا پلیمر","Polymer",0,1,260,"2025-10-30 22:33:19","2026-09-07 16:34:17","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F08\u002F8","16:34 1405\u002F06\u002F16",{"status":18,"data":28},[29,68,128,146,166],{"id":18,"title":30,"list_order":18,"items":31},"آشنایی",[32,37,41,45,52,56,60,64],{"id":33,"link":34,"type":35,"slug":12,"title":36},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":38,"link":39,"type":35,"slug":12,"title":40},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":42,"link":43,"type":35,"slug":12,"title":44},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":46,"link":47,"type":48,"slug":49,"handler":50,"title":51},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":53,"link":54,"type":35,"slug":12,"title":55},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":57,"link":58,"type":35,"slug":12,"title":59},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":61,"link":62,"type":35,"slug":12,"title":63},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":65,"link":66,"type":35,"slug":12,"title":67},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":69,"title":70,"list_order":18,"items":71},2,"المپیادها",[72,76,80,84,88,92,96,100,104,108,112,116,120,124],{"id":73,"link":74,"type":35,"slug":12,"title":75},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":77,"link":78,"type":35,"slug":12,"title":79},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":81,"link":82,"type":35,"slug":12,"title":83},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":85,"link":86,"type":35,"slug":12,"title":87},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":89,"link":90,"type":35,"slug":12,"title":91},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":93,"link":94,"type":35,"slug":12,"title":95},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":97,"link":98,"type":35,"slug":12,"title":99},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":101,"link":102,"type":35,"slug":12,"title":103},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":105,"link":106,"type":35,"slug":12,"title":107},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":109,"link":110,"type":35,"slug":12,"title":111},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":113,"link":114,"type":35,"slug":12,"title":115},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":117,"link":118,"type":35,"slug":12,"title":119},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":121,"link":122,"type":35,"slug":12,"title":123},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":125,"link":126,"type":35,"slug":12,"title":127},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":129,"title":130,"list_order":18,"items":131},3,"نمونه و تیزهوشان",[132,136,141],{"id":133,"link":134,"type":35,"slug":12,"title":135},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":137,"link":138,"type":48,"slug":139,"handler":139,"title":140},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":142,"link":143,"type":48,"slug":144,"handler":144,"title":145},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":147,"title":148,"list_order":18,"items":149},7,"کتابهای درسی",[150,154,158,162],{"id":151,"link":152,"type":35,"slug":12,"title":153},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":155,"link":156,"type":35,"slug":12,"title":157},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":159,"link":160,"type":35,"slug":12,"title":161},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":163,"link":164,"type":35,"slug":12,"title":165},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":33,"title":167,"list_order":33,"items":168},"پیشنهاد ویژه",[169,174,179,184,189,194,199,202,206,210],{"id":170,"link":171,"type":48,"slug":172,"handler":172,"title":173},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":175,"link":176,"type":48,"slug":177,"handler":177,"title":178},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":180,"link":181,"type":48,"slug":182,"handler":182,"title":183},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":185,"link":186,"type":48,"slug":187,"handler":187,"title":188},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":190,"link":191,"type":48,"slug":192,"handler":192,"title":193},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":195,"link":196,"type":35,"slug":197,"title":198},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":5,"link":200,"type":35,"slug":12,"title":201},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":203,"link":204,"type":35,"slug":12,"title":205},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":207,"link":208,"type":35,"slug":12,"title":209},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":211,"link":212,"type":35,"slug":12,"title":213},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":10,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":24,"update_jalali":230},5871,"ارزیابی چرخه عمر: شاخصی برای میزان تأثیر فراورده بر محیط زیست طی طول عمر آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FM7RIZxR6qprc6ALE6IVI_200.png","2026-09-07 16:49:27","ارزیابی-چرخه-عمر-شاخصی-برای-میزان-تأثیر-فراورده-بر-محیط-زیست-طی-طول-عمر-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5871\u002Fارزیابی-چرخه-عمر-شاخصی-برای-میزان-تأثیر-فراورده-بر-محیط-زیست-طی-طول-عمر-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5871\u002Fارزیابی-چرخه-عمر-شاخصی-برای-میزان-تأثیر-فراورده-بر-محیط-زیست-طی-طول-عمر-آن","1405\u002F06\u002F16",{"id":232,"title":233,"cat":10,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":24,"update_jalali":230},5872,"آلکان: هیدروکربن‌های سیرشده از خانواده ترکیبات که میل زیادی به واکنش ندارند و در نفت خام فراوانند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBwkn43OUqoGvj0trZTrP_200.png","2026-09-07 16:47:42","آلکان-هیدروکربنهای-سیرشده-از-خانواده-ترکیبات-که-میل-زیادی-به-واکنش-ندارند-و-در-نفت-خام-فراوانند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5872\u002Fآلکان-هیدروکربنهای-سیرشده-از-خانواده-ترکیبات-که-میل-زیادی-به-واکنش-ندارند-و-در-نفت-خام-فراوانند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5872\u002Fآلکان-هیدروکربنهای-سیرشده-از-خانواده-ترکیبات-که-میل-زیادی-به-واکنش-ندارند-و-در-نفت-خام-فراوانند",{"id":240,"title":241,"cat":10,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":24,"update_jalali":230},5873,"آلکان راست‌زنجیر: آلکانی که هر اتم کربن به یک یا دو اتم کربن دیگر متصل است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvTToi84AgZIKbm5K79Kx_200.png","2026-09-07 16:45:37","آلکان-راستزنجیر-آلکانی-که-هر-اتم-کربن-به-یک-یا-دو-اتم-کربن-دیگر-متصل-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5873\u002Fآلکان-راستزنجیر-آلکانی-که-هر-اتم-کربن-به-یک-یا-دو-اتم-کربن-دیگر-متصل-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5873\u002Fآلکان-راستزنجیر-آلکانی-که-هر-اتم-کربن-به-یک-یا-دو-اتم-کربن-دیگر-متصل-است",{"id":248,"title":249,"cat":10,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":24,"update_jalali":230},5874,"آلکان شاخه‌دار: آلکانی که در ساختار آن یک یا چند اتم کربن با سه یا چهار اتم کربن دیگر پیوند دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNLqBBmTnfu5SNekALUu3_200.png","2026-09-07 16:43:56","آلکان-شاخهدار-آلکانی-که-در-ساختار-آن-یک-یا-چند-اتم-کربن-با-سه-یا-چهار-اتم-کربن-دیگر-پیوند-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5874\u002Fآلکان-شاخهدار-آلکانی-که-در-ساختار-آن-یک-یا-چند-اتم-کربن-با-سه-یا-چهار-اتم-کربن-دیگر-پیوند-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5874\u002Fآلکان-شاخهدار-آلکانی-که-در-ساختار-آن-یک-یا-چند-اتم-کربن-با-سه-یا-چهار-اتم-کربن-دیگر-پیوند-دارد",{"id":256,"title":257,"cat":10,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":24,"update_jalali":230},5875,"آلکن: هیدروکربن سیرنشده با پیوند کووالانسی دوگانه بین دو اتم کربن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FjC3Gmcc6pj7vZmq8Rv7y_200.png","2026-09-07 16:42:06","آلکن-هیدروکربن-سیرنشده-با-پیوند-کووالانسی-دوگانه-بین-دو-اتم-کربن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5875\u002Fآلکن-هیدروکربن-سیرنشده-با-پیوند-کووالانسی-دوگانه-بین-دو-اتم-کربن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5875\u002Fآلکن-هیدروکربن-سیرنشده-با-پیوند-کووالانسی-دوگانه-بین-دو-اتم-کربن",{"id":264,"title":265,"cat":10,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":24,"update_jalali":230},5876,"آلکین: هیدروکربن سیرنشده با پیوند کووالانسی سه‌گانه بین دو اتم کربن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FY3iDsyeM8hYl5X3kTZHN_200.png","2026-09-07 16:40:19","آلکین-هیدروکربن-سیرنشده-با-پیوند-کووالانسی-سهگانه-بین-دو-اتم-کربن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5876\u002Fآلکین-هیدروکربن-سیرنشده-با-پیوند-کووالانسی-سهگانه-بین-دو-اتم-کربن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5876\u002Fآلکین-هیدروکربن-سیرنشده-با-پیوند-کووالانسی-سهگانه-بین-دو-اتم-کربن",{"id":272,"title":273,"cat":10,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":24,"update_jalali":230},5877,"گران‌روی: مقاومت یک سیال در برابر جاری شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FyLVglfZdHcJYpr7xoUoz_200.png","2026-09-07 16:38:09","گرانروی-مقاومت-یک-سیال-در-برابر-جاری-شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5877\u002Fگرانروی-مقاومت-یک-سیال-در-برابر-جاری-شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5877\u002Fگرانروی-مقاومت-یک-سیال-در-برابر-جاری-شدن",{"id":280,"title":281,"cat":10,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":24,"update_jalali":230},5878,"آهنگ واکنش: کمیتی نشان‌دهنده گستره زمانی انجام واکنش شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FcyTDTzf74HkeKZxHajE8_200.png","2026-09-07 16:36:04","آهنگ-واکنش-کمیتی-نشاندهنده-گستره-زمانی-انجام-واکنش-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5878\u002Fآهنگ-واکنش-کمیتی-نشاندهنده-گستره-زمانی-انجام-واکنش-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5878\u002Fآهنگ-واکنش-کمیتی-نشاندهنده-گستره-زمانی-انجام-واکنش-شیمیایی",{"id":288,"title":289,"cat":10,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":24,"update_jalali":230},5880,"پالایش: فرایند جداسازی اجزای نفت خام","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FSUK5AsoBjj6UndH9PsNt_200.png","2026-09-07 16:29:16","پالایش-فرایند-جداسازی-اجزای-نفت-خام","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5880\u002Fپالایش-فرایند-جداسازی-اجزای-نفت-خام","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5880\u002Fپالایش-فرایند-جداسازی-اجزای-نفت-خام",{"id":296,"title":297,"cat":10,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":24,"update_jalali":230},5881,"تک‌پار: مولکول ساده‌ای که بسپار از به هم پیوستن آنها به وجود می‌آید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FuVhKx1ktdkK35T9Sl1KE_200.png","2026-09-07 16:27:10","تکپار-مولکول-سادهای-که-بسپار-از-به-هم-پیوستن-آنها-به-وجود-میآید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5881\u002Fتکپار-مولکول-سادهای-که-بسپار-از-به-هم-پیوستن-آنها-به-وجود-میآید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5881\u002Fتکپار-مولکول-سادهای-که-بسپار-از-به-هم-پیوستن-آنها-به-وجود-میآید",{"id":304,"title":305,"cat":10,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":24,"update_jalali":230},5882,"تقطیر جزء به جزء: روش جداسازی اجزای مخلوط مایعات با نقطه جوش متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FuA6DMTYSJsQTAonrPrV8_200.png","2026-09-07 16:23:49","تقطیر-جزء-به-جزء-روش-جداسازی-اجزای-مخلوط-مایعات-با-نقطه-جوش-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5882\u002Fتقطیر-جزء-به-جزء-روش-جداسازی-اجزای-مخلوط-مایعات-با-نقطه-جوش-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5882\u002Fتقطیر-جزء-به-جزء-روش-جداسازی-اجزای-مخلوط-مایعات-با-نقطه-جوش-متفاوت",{"id":312,"title":313,"cat":10,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":24,"update_jalali":230},5883,"زیست‌تخریب‌پذیر: موادی که در محیط زیست به کمک باکتری‌ها به مواد ساده‌تر تجزیه می‌شوند ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fc5SrKfFVae9VRfcwIwah_200.png","2026-09-07 16:19:14","زیستتخریبپذیر-موادی-که-در-محیط-زیست-به-کمک-باکتریها-به-مواد-سادهتر-تجزیه-میشوند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5883\u002Fزیستتخریبپذیر-موادی-که-در-محیط-زیست-به-کمک-باکتریها-به-مواد-سادهتر-تجزیه-میشوند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5883\u002Fزیستتخریبپذیر-موادی-که-در-محیط-زیست-به-کمک-باکتریها-به-مواد-سادهتر-تجزیه-میشوند"]