[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-5477":3,"categoryMenus":27,"$fJfAtQYJPTCXng4wC0EzjYJy90DKxaT5buAuRFZaBMqc":214},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":17,"status":18,"views":19,"subdate":20,"up_date":21,"first_name":22,"last_name":23,"avatar":12,"cat_title":24,"subdate_jalali":25,"update_jalali":26},5477,67,1170,1182,4919,"اکسیداسیون: از دست دادن الکترون توسط مولکول",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FyD2peP1q6WoMsFEgycC3_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"مقاله اکسیداسیون\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">اکسیداسیون: از دست دادن الکترون\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">نقش اساسی یک فرآیند شیمیایی در زندگی روزمره و صنعت\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">اکسیداسیون\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> یک فرآیند شیمیایی بنیادی است که در آن یک اتم، یون یا مولکول، الکترون از دست می‌دهد. این مفهوم که اغلب با زنگ زدن آهن، رسیدن میوه‌ها و حتی تولید انرژی در بدن ما مرتبط است، پایه‌ای برای درک واکنش‌های اکسایش-کاهش\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> محسوب می‌شود. این مقاله به زبان ساده به بررسی تعریف اکسیداسیون، معرفی عامل اکسنده\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>، ارائه مثال‌های ملموس از زندگی، و نقش آن در باتری‌ها می‌پردازد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اکسیداسیون چیست و چگونه رخ می‌دهد؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>در ساده‌ترین تعریف، اکسیداسیون فرآیندی است که طی آن یک گونه‌ی شیمیایی (اتم، یون یا مولکول) یک یا چند الکترون از دست می‌دهد. برای درک بهتر، می‌توان الکترون را مانند یک دارایی ارزشمند در نظر گرفت. گونه‌ای که الکترون از دست می‌دهد، "اکسیده می‌شود". این فرآیند به تنهایی رخ نمی‌دهد و همیشه با فرآیند دیگری به نام کاهش\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> همراه است که در آن گونه‌ی دیگری الکترون به دست می‌آورد. به این جفت فرآیند، واکنش اکسایش-کاهش یا ردوکس\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> می‌گویند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>فرمول کلی اکسیداسیون:\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ A \\to A^{+} + e^{-} $\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\nدر این رابطه، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">A\u003C\u002Fspan> گونه‌ی اکسید شونده، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">A^{+}\u003C\u002Fspan> گونه‌ی اکسید شده و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">e^{-}\u003C\u002Fspan> الکترون از دست رفته است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>یک مثال ساده، واکنش فلز روی با یون مس است. در این واکنش، اتم‌های روی (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Zn\u003C\u002Fspan>) دو الکترون از دست داده و به یون روی (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Zn^{2+}\u003C\u002Fspan>) تبدیل می‌شوند (اکسیداسیون). هم‌زمان، یون‌های مس (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Cu^{2+}\u003C\u002Fspan>) این دو الکترون را گرفته و به اتم مس (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Cu\u003C\u002Fspan>) تبدیل می‌شوند (کاهش).\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">عامل اکسنده و عامل کاهنده چه نقشی دارند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای وقوع اکسیداسیون، باید یک "عامل اکسنده" حضور داشته باشد. عامل اکسنده گونه‌ای است که خودش تمایل به کسب الکترون دارد (یعنی کاهش می‌یابد) و باعث می‌شود گونه‌ی دیگر الکترون از دست بدهد (اکسیده شود). در مقابل، "عامل کاهنده"\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> گونه‌ای است که الکترون از دست می‌دهد (اکسیده می‌شود) و باعث کاهش گونه‌ی دیگر می‌گردد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه عامل اکسنده و کاهنده\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">عامل اکسنده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">عامل کاهنده\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تعریف\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">گونه‌ای که الکترون می‌گیرد\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">گونه‌ای که الکترون از دست می‌دهد\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">فرآیند شیمیایی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دچار کاهش می‌شود\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دچار اکسیداسیون می‌شود\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مثال\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">گاز اکسیژن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">O_2\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">فلز سدیم (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Na\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تغییر عدد اکسایش\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کاهش می‌یابد\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">افزایش می‌یابد\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اکسیداسیون در زندگی روزمره و تولید انرژی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>شاید بدون آنکه بدانید، هر روزه شاهد پدیده‌ی اکسیداسیون در اطراف خود هستید. هنگامی که یک سیب بریده شده در معرض هوا قرار می‌گیرد، به دلیل واکنش با اکسیژن هوا رنگش قهوه‌ای می‌شود. این یک اکسیداسیون است. زنگ زدن آهن نیز یک نمونه‌ی کلاسیک است که در آن آهن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Fe\u003C\u002Fspan>) با اکسیژن و آب واکنش داده و اکسید آهن یا زنگ آهن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Fe_2O_3\u003C\u002Fspan>) تشکیل می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>اما اکسیداسیون همیشه مضر نیست. در بدن ما، غذاها (مانند گلوکز) در حضور اکسیژن، اکسید می‌شوند تا انرژی مورد نیاز سلول‌ها را تولید کنند. این فرآیند که تنفس سلولی\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> نام دارد، یک واکنش اکسایش-کاهش حیاتی است. به طور مشابه، سوختن چوب در آتش نیز یک اکسیداسیون سریع است که گرما و نور آزاد می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نقش اکسیداسیون در باتری‌ها و پیل‌های الکتروشیمیایی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>یکی از کاربردی‌ترین استفاده‌های اکسیداسیون، در باتری‌ها است. در یک باتری ساده، یک واکنش اکسایش-کاهش خودبه‌خودی به طور کنترل‌شده انجام می‌شود و انرژی شیمیایی را به انرژی الکتریکی تبدیل می‌کند. در قطب منفی (آند\u003Csup>9\u003C\u002Fsup>)، یک فلز (مانند روی) اکسید شده و الکترون آزاد می‌کند. این الکترون‌ها از طریق یک مدار خارجی به سمت قطب مثبت (کاتد\u003Csup>10\u003C\u002Fsup>) جریان می‌یابند و جریان الکتریکی تولید می‌کنند. در کاتد، یک ماده (مانند اکسید منگنز) این الکترون‌ها را دریافت کرده و کاهش می‌یابد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>واکنش‌های یک باتری قلمی معمولی (روی-کربن):\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nدر آند (اکسیداسیون): \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ Zn \\to Zn^{2+} + 2e^{-} $\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\nدر کاتد (کاهش): \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ 2MnO_2 + 2NH_4^{+} + 2e^{-} \\to Mn_2O_3 + 2NH_3 + H_2O $\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا اکسیداسیون همیشه با اکسیژن مرتبط است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">خیر. اگرچه نام "اکسیداسیون" از واژه اکسیژن گرفته شده، اما این تعریف امروزه گسترده‌تر است. هر فرآیندی که شامل از دست دادن الکترون باشد، اکسیداسیون محسوب می‌شود، حتی اگر اکسیژن در آن دخیل نباشد. برای مثال، واکنش فلز سدیم با کلر برای تولید نمک طعام نیز یک اکسیداسیون است که در آن سدیم الکترون از دست می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>چگونه می‌توان تشخیص داد کدام گونه در یک واکنش اکسیده می‌شود؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">یک روش ساده، توجه به "عدد اکسایش" است. گونه‌ای که عدد اکسایش آن در طول واکنش افزایش یابد، اکسیده شده است. برای مثال، در واکنش آهن با مس، عدد اکسایش آهن از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">+2\u003C\u002Fspan> افزایش می‌یابد، بنابراین آهن اکسیده شده است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا اکسیداسیون و احتراق (سوختن) یکسان هستند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">احتراق یک نوع خاص از اکسیداسیون است که معمولاً سریع بوده و با تولید گرما و نور همراه است. بنابراین، همه‌ی احتراق‌ها اکسیداسیون هستند، اما همه‌ی اکسیداسیون‌ها (مانند زنگ زدن آهن که کند است) احتراق به حساب نمی‌آیند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> اکسیداسیون، فرآیند از دست دادن الکترون، یک مفهوم کلیدی در شیمی است که فراتر از نام آن، با اکسیژن محدود نمی‌شود. این پدیده در پشت صحنه‌ی بسیاری از وقایع اطراف ما، از زنگ زدن فلزات و رسیدن میوه‌ها تا تولید انرژی در بدن و باتری‌ها، نقش ایفا می‌کند. درک این مفهوم ساده، دروازه‌ای برای شناخت جهان پیچیده‌ی واکنش‌های شیمیایی می‌گشاید.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> اکسیداسیون (Oxidation)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> واکنش اکسایش-کاهش (Oxidation-Reduction Reaction)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> عامل اکسنده (Oxidizing Agent)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> کاهش (Reduction)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> ردوکس (Redox)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> عامل کاهنده (Reducing Agent)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> عدد اکسایش (Oxidation Number)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> تنفس سلولی (Cellular Respiration)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>9\u003C\u002Fsup> آند (Anode)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>10\u003C\u002Fsup> کاتد (Cathode)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">واکنش اکسایش-کاهش\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">عامل اکسنده\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">الکترون\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">باتری\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">زنگ زدن\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16],"اکسیداسیون","Oxidation",0,1,196,"2025-10-22 21:51:15","2026-08-18 15:44:26","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F07\u002F30","15:44 1405\u002F05\u002F27",{"status":18,"data":28},[29,68,128,146,166],{"id":18,"title":30,"list_order":18,"items":31},"آشنایی",[32,37,41,45,52,56,60,64],{"id":33,"link":34,"type":35,"slug":12,"title":36},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":38,"link":39,"type":35,"slug":12,"title":40},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":42,"link":43,"type":35,"slug":12,"title":44},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":46,"link":47,"type":48,"slug":49,"handler":50,"title":51},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":53,"link":54,"type":35,"slug":12,"title":55},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":57,"link":58,"type":35,"slug":12,"title":59},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":61,"link":62,"type":35,"slug":12,"title":63},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":65,"link":66,"type":35,"slug":12,"title":67},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":69,"title":70,"list_order":18,"items":71},2,"المپیادها",[72,76,80,84,88,92,96,100,104,108,112,116,120,124],{"id":73,"link":74,"type":35,"slug":12,"title":75},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":77,"link":78,"type":35,"slug":12,"title":79},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":81,"link":82,"type":35,"slug":12,"title":83},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":85,"link":86,"type":35,"slug":12,"title":87},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":89,"link":90,"type":35,"slug":12,"title":91},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":93,"link":94,"type":35,"slug":12,"title":95},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":97,"link":98,"type":35,"slug":12,"title":99},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":101,"link":102,"type":35,"slug":12,"title":103},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":105,"link":106,"type":35,"slug":12,"title":107},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":109,"link":110,"type":35,"slug":12,"title":111},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":113,"link":114,"type":35,"slug":12,"title":115},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":117,"link":118,"type":35,"slug":12,"title":119},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":121,"link":122,"type":35,"slug":12,"title":123},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":125,"link":126,"type":35,"slug":12,"title":127},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":129,"title":130,"list_order":18,"items":131},3,"نمونه و تیزهوشان",[132,136,141],{"id":133,"link":134,"type":35,"slug":12,"title":135},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":137,"link":138,"type":48,"slug":139,"handler":139,"title":140},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":142,"link":143,"type":48,"slug":144,"handler":144,"title":145},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":147,"title":148,"list_order":18,"items":149},7,"کتابهای درسی",[150,154,158,162],{"id":151,"link":152,"type":35,"slug":12,"title":153},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":155,"link":156,"type":35,"slug":12,"title":157},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":159,"link":160,"type":35,"slug":12,"title":161},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":163,"link":164,"type":35,"slug":12,"title":165},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":33,"title":167,"list_order":33,"items":168},"پیشنهاد ویژه",[169,174,179,184,189,194,199,202,206,210],{"id":170,"link":171,"type":48,"slug":172,"handler":172,"title":173},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":175,"link":176,"type":48,"slug":177,"handler":177,"title":178},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":180,"link":181,"type":48,"slug":182,"handler":182,"title":183},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":185,"link":186,"type":48,"slug":187,"handler":187,"title":188},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":190,"link":191,"type":48,"slug":192,"handler":192,"title":193},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":195,"link":196,"type":35,"slug":197,"title":198},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":5,"link":200,"type":35,"slug":12,"title":201},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":203,"link":204,"type":35,"slug":12,"title":205},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":207,"link":208,"type":35,"slug":12,"title":209},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":211,"link":212,"type":35,"slug":12,"title":213},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":10,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":24,"update_jalali":230},5040,"دِنا: مولکول ذخیره‌کننده اطلاعات وراثتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fy8eETa74pHYaZTBRAOsx_200.png","2026-08-18 23:53:45","دنا-مولکول-ذخیرهکننده-اطلاعات-وراثتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5040\u002Fدنا-مولکول-ذخیرهکننده-اطلاعات-وراثتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5040\u002Fدنا-مولکول-ذخیرهکننده-اطلاعات-وراثتی","1405\u002F05\u002F27",{"id":232,"title":233,"cat":10,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":24,"update_jalali":230},5041,"رِنا: مولکول تک‌رشته‌ای حاوی ریبوز، نقش انتقال اطلاعات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F4aGwCa4hK70RZo59A2Li_200.png","2026-08-18 23:51:54","رنا-مولکول-تکرشتهای-حاوی-ریبوز-نقش-انتقال-اطلاعات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5041\u002Fرنا-مولکول-تکرشتهای-حاوی-ریبوز-نقش-انتقال-اطلاعات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5041\u002Fرنا-مولکول-تکرشتهای-حاوی-ریبوز-نقش-انتقال-اطلاعات",{"id":240,"title":241,"cat":10,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":24,"update_jalali":230},5042,"نوکلئوتید: واحد سازنده نوکلئیک اسیدها شامل قند، باز و فسفات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FnYELLzEYQ0FJs02wGjwL_200.png","2026-08-18 23:50:50","نوکلئوتید-واحد-سازنده-نوکلئیک-اسیدها-شامل-قند-باز-و-فسفات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5042\u002Fنوکلئوتید-واحد-سازنده-نوکلئیک-اسیدها-شامل-قند-باز-و-فسفات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5042\u002Fنوکلئوتید-واحد-سازنده-نوکلئیک-اسیدها-شامل-قند-باز-و-فسفات",{"id":248,"title":249,"cat":10,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":24,"update_jalali":230},5043,"دئوکسی ریبوز: قند پنج‌کربنه موجود در دِنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FViK8k3XVW3fi5PN2zFPO_200.png","2026-08-18 23:46:33","دئوکسی-ریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-دنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5043\u002Fدئوکسی-ریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-دنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5043\u002Fدئوکسی-ریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-دنا",{"id":256,"title":257,"cat":10,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":24,"update_jalali":230},5044,"ریبوز: قند پنج‌کربنه موجود در رِنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fi0G0Bisen8mqurtDJfS7_200.png","2026-08-18 23:45:18","ریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-رنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5044\u002Fریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-رنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5044\u002Fریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-رنا",{"id":264,"title":265,"cat":10,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":24,"update_jalali":230},5045,"باز آلی نیتروژن‌دار: ساختار حلقه‌ای حاوی نیتروژن در نوکلئوتید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHr3bY2O7jNjkoSHZBzQo_200.png","2026-08-18 23:43:54","باز-آلی-نیتروژندار-ساختار-حلقهای-حاوی-نیتروژن-در-نوکلئوتید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5045\u002Fباز-آلی-نیتروژندار-ساختار-حلقهای-حاوی-نیتروژن-در-نوکلئوتید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5045\u002Fباز-آلی-نیتروژندار-ساختار-حلقهای-حاوی-نیتروژن-در-نوکلئوتید",{"id":272,"title":273,"cat":10,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":24,"update_jalali":230},5046,"پورین: باز دوحلقه‌ای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBQX6yNziVgxA4i6eh7WK_200.png","2026-08-18 23:42:43","پورین-باز-دوحلقهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5046\u002Fپورین-باز-دوحلقهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5046\u002Fپورین-باز-دوحلقهای",{"id":280,"title":281,"cat":10,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":24,"update_jalali":230},5047,"پیریمیدین: باز تک‌حلقه‌ای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F8yXOn870bJ67oT1Joowv_200.png","2026-08-18 23:41:09","پیریمیدین-باز-تکحلقهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5047\u002Fپیریمیدین-باز-تکحلقهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5047\u002Fپیریمیدین-باز-تکحلقهای",{"id":288,"title":289,"cat":10,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":24,"update_jalali":230},5048,"پیوند فسفودی استر: پیوند کوالانسی بین نوکلئوتیدها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FF4O3DGg10VdBRQQZ5ynh_200.png","2026-08-18 23:39:51","پیوند-فسفودی-استر-پیوند-کوالانسی-بین-نوکلئوتیدها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5048\u002Fپیوند-فسفودی-استر-پیوند-کوالانسی-بین-نوکلئوتیدها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5048\u002Fپیوند-فسفودی-استر-پیوند-کوالانسی-بین-نوکلئوتیدها",{"id":296,"title":297,"cat":10,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":24,"update_jalali":230},5049,"مارپیچ دو رشته‌ای: ساختار مارپیچی دِنا با دو رشته مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUXxOXG9tCNwauccqkAdk_200.png","2026-08-18 23:38:55","مارپیچ-دو-رشتهای-ساختار-مارپیچی-دنا-با-دو-رشته-مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5049\u002Fمارپیچ-دو-رشتهای-ساختار-مارپیچی-دنا-با-دو-رشته-مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5049\u002Fمارپیچ-دو-رشتهای-ساختار-مارپیچی-دنا-با-دو-رشته-مکمل",{"id":304,"title":305,"cat":10,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":24,"update_jalali":230},5050,"جفت باز مکمل: جفت‌های اختصاصی آدنین-تیمین و گوانین-سیتوزین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7M2zBPmJiVcNMRyHEZKG_200.png","2026-08-18 23:37:08","جفت-باز-مکمل-جفتهای-اختصاصی-آدنین-تیمین-و-گوانین-سیتوزین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5050\u002Fجفت-باز-مکمل-جفتهای-اختصاصی-آدنین-تیمین-و-گوانین-سیتوزین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5050\u002Fجفت-باز-مکمل-جفتهای-اختصاصی-آدنین-تیمین-و-گوانین-سیتوزین",{"id":312,"title":313,"cat":10,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":24,"update_jalali":230},5051,"پیوند هیدروژنی: پیوند ضعیف بین بازهای مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5ibr5Z7ObrvnTX93tM9h_200.png","2026-08-18 23:35:56","پیوند-هیدروژنی-پیوند-ضعیف-بین-بازهای-مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5051\u002Fپیوند-هیدروژنی-پیوند-ضعیف-بین-بازهای-مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5051\u002Fپیوند-هیدروژنی-پیوند-ضعیف-بین-بازهای-مکمل"]