[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-5174":193,"$f4iEH2lkHxzQm_Akq7PRFL7BcEJNiVVuaUlamsVMqwY8":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":205,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},5174,1170,1182,4919,"ترجمه: فرایند ساخت پلی‌پپتید بر اساس اطلاعات رنای پیک",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FP5sco3VQLVuPE555Ls7r_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله جامع فرآیند ساخت پلی‌پپتید\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">ساخت پروتئین: از دستور العمل تا ماشین مولکولی\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">فرآیند ترجمه\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup>: چگونه اطلاعات رمز شده در RNA پیک به زنجیره‌های پلی‌پپتیدی کاربردی تبدیل می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">این مقاله به بررسی گام‌به‌گام فرآیند ترجمه\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> در سلول می‌پردازد، جایی که RNA پیک\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup> به عنوان یک دستور العمل، ساخت پلی‌پپتیدها\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> را هدایت می‌کند. ما نقش ریبوزوم\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup>، RNA ناقل\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup> و کدون\u003Csup>۶\u003C\u002Fsup>‌ها را با زبانی ساده توضیح داده و با مثال‌های عینی، این سفر مولکولی شگفت‌انگیز را برای دانش‌آموزان مقاطع مختلف شفاف می‌سازیم. کلیدواژه‌های اصلی این جستار عبارتند از: \u003Cstrong>ترجمه\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>RNA پیک\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>ریبوزوم\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>پلی‌پپتید\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مقدمه‌ای بر دنیای پروتئین‌سازی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>همهٔ موجودات زنده برای زنده ماندن و رشد به پروتئین‌ها نیاز دارند. پروتئین‌ها ماشین‌های مولکولی سلول هستند که وظایف گوناگونی از ساختاردهی تا انجام واکنش‌های شیمیایی را بر عهده دارند. اما این پروتئین‌ها چگونه ساخته می‌شوند؟ اطلاعات لازم برای ساخت آن‌ها در DNA ذخیره شده است، اما کارگاه اصلی ساخت در سیتوپلاسم\u003Csup>۷\u003C\u002Fsup> سلول قرار دارد. اینجاست که فرآیند \u003Cstrong>ترجمه\u003C\u002Fstrong> وارد عمل می‌شود. در این فرآیند، پیام DNA که قبلاً در قالب مولکولی به نام \u003Cstrong>RNA پیک\u003C\u002Fstrong> رونویسی\u003Csup>۸\u003C\u002Fsup> شده، به زنجیره‌ای از اسیدهای آمینه\u003Csup>۹\u003C\u002Fsup>، یعنی یک \u003Cstrong>پلی‌پپتید\u003C\u002Fstrong>، تبدیل می‌گردد. به RNA پیک مانند یک دستور العمل آشپزی فکر کنید که لیست مواد اولیه (اسیدهای آمینه) و ترتیب ترکیب آن‌ها را مشخص می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">بازیگران اصلی در صحنه ترجمه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای آنکه فرآیند ترجمه به درستی انجام شود، چندین مولکول کلیدی باید با هم همکاری کنند. درک نقش هر یک از این بازیگران، درک کل فرآیند را آسان می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول مولکول های کلیدی در ترجمه\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مولکول\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نقش و توصیف\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال کاربردی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">RNA پیک\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حامل پیام یا دستور العمل ساخت پروتئین از هسته به سیتوپلاسم است. این مولکول توالی دقیق اسیدهای آمینه را با استفاده از کد\u003Csup>۱۰\u003C\u002Fsup> سه‌حرفی مشخص می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مانند یک دستور العمل کیک‌پزی که می‌گوید: "یک فنجان شکر، دو عدد تخم‌مرغ، ..."\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ریبوزوم\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کارگاه یا ماشین پروتئین‌سازی سلول. این ساختار، RNA پیک را می‌خواند و اسیدهای آمینه‌ای را که توسط RNA ناقل آورده شده‌اند، به هم متصل می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مانند یک آشپز و دستیارش که در آشپزخانه با هم کار می‌کنند تا با پیروی از دستور العمل، کیک را بپزند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">RNA ناقل\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مولکول تحویل‌دهنده یا کامیون حمل بار. یک سر آن یک اسید آمینهٔ خاص را حمل می‌کند و سر دیگر آن یک آنتی‌کدون\u003Csup>۱۱\u003C\u002Fsup> دارد که با کدون\u003Csup>۶\u003C\u002Fsup> مکمل روی RNA پیک جفت می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مانند یک پیک موتوری که یک بسته خاص (اسید آمینه) را با چک کردن آدرس (کدون) به مقصد می‌رساند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اسیدهای آمینه\u003Csup>۹\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بلوک‌های سازندهٔ پروتئین‌ها. ۲۰ نوع مختلف وجود دارند که مانند حروف الفبا، با ترتیب‌های مختلف، کلمات (پروتئین‌های) متفاوتی را می‌سازند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مانند آجرهای لگو با شکل‌ها و رنگ‌های مختلف که با کنار هم گذاشتن آن‌ها می‌توان سازه‌های گوناگونی ساخت.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کد ژنتیکی: الفبای زندگی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>دستور العمل RNA پیک به زبان یک کد سه‌حرفی نوشته شده است. به هر سه نوکلئوتید\u003Csup>۱۲\u003C\u002Fsup> متوالی روی RNA پیک، یک \u003Cstrong>کدون\u003C\u002Fstrong> می‌گویند. هر کدون مشخص می‌کند که کدام اسید آمینه باید به زنجیره در حال رشد اضافه شود. از آنجایی که ۴ نوکلئوتید مختلف در RNA وجود دارد، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$4^3 = 64$\u003C\u002Fspan> کدون مختلف ممکن است. بیشتر اسیدهای آمینه توسط بیش از یک کدون کدگذاری می‌شوند که به این ویژگی، "انحطاط\u003Csup>۱۳\u003C\u002Fsup>" کد ژنتیکی می‌گویند. همچنین کدون‌های شروع و توقف وجود دارند که مانند علامت "شروع" و "پایان" در یک جمله عمل می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>فرمول محاسبه تعداد کدون‌ها:\u003C\u002Fstrong> اگر تعداد حروف الفبای ژنتیکی (نوکلئوتیدها) را \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$n$\u003C\u002Fspan> و طول هر کدون را \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$k$\u003C\u002Fspan> در نظر بگیریم، تعداد کل کدون‌های ممکن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$n^k$\u003C\u002Fspan> خواهد بود. برای RNA، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$n=4$\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$k=3$\u003C\u002Fspan> است، پس: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$4^3 = 64$\u003C\u002Fspan>.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">گام‌های عملی فرآیند ترجمه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>ترجمه را می‌توان به سه مرحلهٔ مجزا تقسیم کرد: آغاز\u003Csup>۱۴\u003C\u002Fsup>، طویل‌سازی\u003Csup>۱۵\u003C\u002Fsup> و پایان\u003Csup>۱۶\u003C\u002Fsup>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۱. آغاز:\u003C\u002Fstrong> در این مرحله، ریبوزوم در محل \u003Cstrong>کدون شروع\u003C\u002Fstrong> (که معمولاً AUG است) روی RNA پیک جمع می‌شود. اولین RNA ناقل که حامل یک اسید آمینهٔ خاص (معمولاً متیونین\u003Csup>۱۷\u003C\u002Fsup>) است، با کدون شروع جفت می‌شود. مجموعهٔ ریبوزوم، RNA پیک و اولین RNA ناقل، "کمپلکس آغازین" را تشکیل می‌دهند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۲. طویل‌سازی:\u003C\u002Fstrong> این مرحلهٔ اصلی ساخت زنجیره است. ریبوزوم از روی RNA پیک حرکت می‌کند و هر بار یک کدون را می‌خواند. RNA ناقل متناظر با آن کدون، اسید آمینهٔ خود را وارد کرده و ریبوزوم بین اسید آمینهٔ جدید و زنجیرهٔ در حال رشد، یک پیوند پپتیدی\u003Csup>۱۸\u003C\u002Fsup> ایجاد می‌کند. سپس ریبوزوم به سمت کدون بعدی حرکت می‌کند و این چرخه تکرار می‌شود. مانند بافتن یک بند کفش که مهره‌ها (اسیدهای آمینه) یکی پس از دیگری به آن اضافه می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۳. پایان:\u003C\u002Fstrong> هنگامی که ریبوزوم به یک \u003Cstrong>کدون توقف\u003C\u002Fstrong> (مانند UAA, UAG, UGA) می‌رسد، فرآیند متوقف می‌شود. هیچ RNA ناقلی با این کدون‌ها جفت نمی‌شود. در عوض، فاکتورهای رهاشدن\u003Csup>۱۹\u003C\u002Fsup> وارد عمل شده و زنجیرهٔ پلی‌پپتیدی تازه ساخته شده را از ریبوزوم جدا می‌کنند. ریبوزوم نیز از RNA پیک جدا شده و آمادهٔ شروع یک چرخهٔ جدید ترجمه می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">یک مثال عینی از آغاز تا پایان\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>فرض کنید بخشی از یک RNA پیک دارای توالی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">AUG-UCU-UGU-UAA\u003C\u002Fspan> باشد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>کدون شروع (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">AUG\u003C\u002Fspan>):\u003C\u002Fstrong> ریبوزوم در این نقطه جمع می‌شود. یک RNA ناقل حامل اسید آمینه \u003Cem>متیونین\u003C\u002Fem> به آن متصل می‌شود.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>طویل‌سازی:\u003C\u002Fstrong> ریبوزوم به کدون بعدی (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">UCU\u003C\u002Fspan>) حرکت می‌کند. RNA ناقلی که آنتی‌کدون \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">AGA\u003C\u002Fspan> دارد، اسید آمینه \u003Cem>سرین\u003C\u002Fem> را می‌آورد. ریبوزوم بین متیونین و سرین یک پیوند پپتیدی ایجاد می‌کند. سپس به کدون \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">UGU\u003C\u002Fspan> می‌رود و RNA ناقل با آنتی‌کدون \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">ACA\u003C\u002Fspan>، اسید آمینه \u003Cem>سیستئین\u003C\u002Fem> را تحویل می‌دهد و آن را به زنجیره وصل می‌کند. زنجیرهٔ ما اکنون \u003Cem>متیونین-سرین-سیستئین\u003C\u002Fem> است.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>پایان (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">UAA\u003C\u002Fspan>):\u003C\u002Fstrong> ریبوزوم به این کدون توقف می‌رسد. فرآیند متوقف شده و زنجیرهٔ پلی‌پپتیدی سه اسید آمینه‌ای رها می‌شود.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا RNA پیک فقط برای ساخت یک پروتئین استفاده می‌شود؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. یک مولکول RNA پیک می‌تواند به طور هم‌زمان توسط چندین ریبوزوم خوانده شود. به این ساختار، پلی‌ریبوزوم\u003Csup>۲۰\u003C\u002Fsup> می‌گویند. این مکانیسم به سلول اجازه می‌دهد تا از یک دستور العمل، تعداد زیادی پروتئین یکسان در زمان کوتاهی تولید کند، مانند یک چاپگر که چندین کپی از یک سند را چاپ می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> اگر در توالی RNA پیک یک جهش رخ دهد چه می‌شود؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> نتیجه بستگی به نوع جهش دارد. گاهی یک نوکلئوتید عوض می‌شود و این باعث تغییر یک کدون می‌گردد. اگر این تغییر منجر به کدونی شود که همان اسید آمینهٔ قبلی را کد می‌کند (به لطف ویژگی انحطاط)، هیچ تغییری در پروتئین ایجاد نمی‌شود. اما اگر اسید آمینه عوض شود، ممکن است ساختار و عملکرد پروتئین به طور کامل تغییر کند که می‌تواند عواقب جدی برای سلول داشته باشد. مانند این است که در دستور العمل کیک‌پزی، "شکر" به "نمک" تغییر کند!\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> پلی‌پپتید ساخته شده بلافاصله یک پروتئین فعال است؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> معمولاً خیر. زنجیرهٔ پلی‌پپتیدی تازه ساخته شده، برای رسیدن به شکل سه‌بعدی فعال و انجام وظیفهٔ خود، نیاز به "تاشدگی\u003Csup>۲۱\u003C\u002Fsup>" دارد. گاهی نیز چندین زنجیرهٔ پلی‌پپتیدی باید با هم ترکیب شوند تا یک پروتئین کامل و کاربردی را تشکیل دهند. این مرحله پس از ترجمه رخ می‌دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> فرآیند ترجمه، آخرین مرحلهٔ اصلی در مسیر بیان ژن\u003Csup>۲۲\u003C\u002Fsup> است که در آن اطلاعات ژنتیکی موجود در RNA پیک، به زبان اسیدهای آمینه ترجمه شده و یک زنجیرهٔ پلی‌پپتیدی ساخته می‌شود. این فرآیند با همکاری چندین مولکول کلیدی از جمله ریبوزوم (کارگاه)، RNA ناقل (حامل) و خود RNA پیک (دستور العمل) و با پیروی از قوانین کد ژنتیکی، به دقت انجام می‌پذیرد. درک این فرآیند اساسی، کلید فهم چگونگی عملکرد سلول و اساس بسیاری از فن‌آوری‌های زیستی مدرن است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> ترجمه (Translation)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup> RNA پیک (Messenger RNA - mRNA)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> پلی‌پپتید (Polypeptide)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup> ریبوزوم (Ribosome)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup> RNA ناقل (Transfer RNA - tRNA)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۶\u003C\u002Fsup> کدون (Codon): توالی سه نوکلئوتیدی روی RNA پیک که یک اسید آمینه یا علامت توقف را مشخص می‌کند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۷\u003C\u002Fsup> سیتوپلاسم (Cytoplasm)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۸\u003C\u002Fsup> رونویسی (Transcription)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۹\u003C\u002Fsup> اسید آمینه (Amino Acid)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۰\u003C\u002Fsup> کد ژنتیکی (Genetic Code)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۱\u003C\u002Fsup> آنتی‌کدون (Anticodon): توالی سه نوکلئوتیدی روی RNA ناقل که با کدون مکمل روی RNA پیک جفت می‌شود.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۲\u003C\u002Fsup> نوکلئوتید (Nucleotide)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۳\u003C\u002Fsup> انحطاط (Degeneracy)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۴\u003C\u002Fsup> آغاز (Initiation)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۵\u003C\u002Fsup> طویل‌سازی (Elongation)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۶\u003C\u002Fsup> پایان (Termination)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۷\u003C\u002Fsup> متیونین (Methionine)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۸\u003C\u002Fsup> پیوند پپتیدی (Peptide Bond)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۹\u003C\u002Fsup> فاکتورهای رهاشدن (Release Factors)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۲۰\u003C\u002Fsup> پلی‌ریبوزوم (Polyribosome یا Polysome)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۲۱\u003C\u002Fsup> تاشدگی (Protein Folding)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۲۲\u003C\u002Fsup> بیان ژن (Gene Expression)\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">بیان ژن\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کد ژنتیکی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">اسید آمینه\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">سنتز پروتئین\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">زیست‌شناسی سلولی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204],"ترجمه","Translation",0,362,"2025-10-18 21:52:09","2026-08-18 22:25:28","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F07\u002F26","22:25 1405\u002F05\u002F27",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},5040,"دِنا: مولکول ذخیره‌کننده اطلاعات وراثتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fy8eETa74pHYaZTBRAOsx_200.png","2026-08-18 23:53:45","دنا-مولکول-ذخیرهکننده-اطلاعات-وراثتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5040\u002Fدنا-مولکول-ذخیرهکننده-اطلاعات-وراثتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5040\u002Fدنا-مولکول-ذخیرهکننده-اطلاعات-وراثتی","1405\u002F05\u002F27",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":230},5041,"رِنا: مولکول تک‌رشته‌ای حاوی ریبوز، نقش انتقال اطلاعات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F4aGwCa4hK70RZo59A2Li_200.png","2026-08-18 23:51:54","رنا-مولکول-تکرشتهای-حاوی-ریبوز-نقش-انتقال-اطلاعات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5041\u002Fرنا-مولکول-تکرشتهای-حاوی-ریبوز-نقش-انتقال-اطلاعات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5041\u002Fرنا-مولکول-تکرشتهای-حاوی-ریبوز-نقش-انتقال-اطلاعات",{"id":240,"title":241,"cat":199,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":211,"update_jalali":230},5042,"نوکلئوتید: واحد سازنده نوکلئیک اسیدها شامل قند، باز و فسفات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FnYELLzEYQ0FJs02wGjwL_200.png","2026-08-18 23:50:50","نوکلئوتید-واحد-سازنده-نوکلئیک-اسیدها-شامل-قند-باز-و-فسفات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5042\u002Fنوکلئوتید-واحد-سازنده-نوکلئیک-اسیدها-شامل-قند-باز-و-فسفات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5042\u002Fنوکلئوتید-واحد-سازنده-نوکلئیک-اسیدها-شامل-قند-باز-و-فسفات",{"id":248,"title":249,"cat":199,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":211,"update_jalali":230},5043,"دئوکسی ریبوز: قند پنج‌کربنه موجود در دِنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FViK8k3XVW3fi5PN2zFPO_200.png","2026-08-18 23:46:33","دئوکسی-ریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-دنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5043\u002Fدئوکسی-ریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-دنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5043\u002Fدئوکسی-ریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-دنا",{"id":256,"title":257,"cat":199,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":211,"update_jalali":230},5044,"ریبوز: قند پنج‌کربنه موجود در رِنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fi0G0Bisen8mqurtDJfS7_200.png","2026-08-18 23:45:18","ریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-رنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5044\u002Fریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-رنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5044\u002Fریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-رنا",{"id":264,"title":265,"cat":199,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":211,"update_jalali":230},5045,"باز آلی نیتروژن‌دار: ساختار حلقه‌ای حاوی نیتروژن در نوکلئوتید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHr3bY2O7jNjkoSHZBzQo_200.png","2026-08-18 23:43:54","باز-آلی-نیتروژندار-ساختار-حلقهای-حاوی-نیتروژن-در-نوکلئوتید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5045\u002Fباز-آلی-نیتروژندار-ساختار-حلقهای-حاوی-نیتروژن-در-نوکلئوتید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5045\u002Fباز-آلی-نیتروژندار-ساختار-حلقهای-حاوی-نیتروژن-در-نوکلئوتید",{"id":272,"title":273,"cat":199,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":211,"update_jalali":230},5046,"پورین: باز دوحلقه‌ای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBQX6yNziVgxA4i6eh7WK_200.png","2026-08-18 23:42:43","پورین-باز-دوحلقهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5046\u002Fپورین-باز-دوحلقهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5046\u002Fپورین-باز-دوحلقهای",{"id":280,"title":281,"cat":199,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":211,"update_jalali":230},5047,"پیریمیدین: باز تک‌حلقه‌ای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F8yXOn870bJ67oT1Joowv_200.png","2026-08-18 23:41:09","پیریمیدین-باز-تکحلقهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5047\u002Fپیریمیدین-باز-تکحلقهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5047\u002Fپیریمیدین-باز-تکحلقهای",{"id":288,"title":289,"cat":199,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":211,"update_jalali":230},5048,"پیوند فسفودی استر: پیوند کوالانسی بین نوکلئوتیدها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FF4O3DGg10VdBRQQZ5ynh_200.png","2026-08-18 23:39:51","پیوند-فسفودی-استر-پیوند-کوالانسی-بین-نوکلئوتیدها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5048\u002Fپیوند-فسفودی-استر-پیوند-کوالانسی-بین-نوکلئوتیدها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5048\u002Fپیوند-فسفودی-استر-پیوند-کوالانسی-بین-نوکلئوتیدها",{"id":296,"title":297,"cat":199,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":211,"update_jalali":230},5049,"مارپیچ دو رشته‌ای: ساختار مارپیچی دِنا با دو رشته مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUXxOXG9tCNwauccqkAdk_200.png","2026-08-18 23:38:55","مارپیچ-دو-رشتهای-ساختار-مارپیچی-دنا-با-دو-رشته-مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5049\u002Fمارپیچ-دو-رشتهای-ساختار-مارپیچی-دنا-با-دو-رشته-مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5049\u002Fمارپیچ-دو-رشتهای-ساختار-مارپیچی-دنا-با-دو-رشته-مکمل",{"id":304,"title":305,"cat":199,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":211,"update_jalali":230},5050,"جفت باز مکمل: جفت‌های اختصاصی آدنین-تیمین و گوانین-سیتوزین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7M2zBPmJiVcNMRyHEZKG_200.png","2026-08-18 23:37:08","جفت-باز-مکمل-جفتهای-اختصاصی-آدنین-تیمین-و-گوانین-سیتوزین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5050\u002Fجفت-باز-مکمل-جفتهای-اختصاصی-آدنین-تیمین-و-گوانین-سیتوزین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5050\u002Fجفت-باز-مکمل-جفتهای-اختصاصی-آدنین-تیمین-و-گوانین-سیتوزین",{"id":312,"title":313,"cat":199,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":211,"update_jalali":230},5051,"پیوند هیدروژنی: پیوند ضعیف بین بازهای مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5ibr5Z7ObrvnTX93tM9h_200.png","2026-08-18 23:35:56","پیوند-هیدروژنی-پیوند-ضعیف-بین-بازهای-مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5051\u002Fپیوند-هیدروژنی-پیوند-ضعیف-بین-بازهای-مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5051\u002Fپیوند-هیدروژنی-پیوند-ضعیف-بین-بازهای-مکمل"]