[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-5124":3,"categoryMenus":27,"$fm_LrdFow2bSzEEPTzmo8LqaKijld6SmwXdds9JJJrdA":214},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":17,"status":18,"views":19,"subdate":20,"up_date":21,"first_name":22,"last_name":23,"avatar":12,"cat_title":24,"subdate_jalali":25,"update_jalali":26},5124,67,1170,1182,4919,"ساختار سوم پروتئین: تا خوردگی سه‌بعدی زنجیره پلی‌پپتید",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F4TR11ikbxkCzGNfAxpKi_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"مقاله ساختار سوم پروتئین\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">ساختار سوم پروتئین: نقشه سه‌بعدی حیات\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">کشف اسرار تا خوردگی سه‌بعدی زنجیره پلی‌پپتید و عملکرد آن در موجودات زنده\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">ساختار سوم پروتئین\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> به آرایش سه‌بعدی و منحصربه‌فرد یک زنجیره پلی‌پپتید\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup> کامل اطلاق می‌شود که شکل نهایی و عملکرد پروتئین را تعیین می‌کند. این ساختار پیچیده از طریق برهمکنش‌های شیمیایی بین گروه‌های جانبی اسیدهای آمینه\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> مختلف ایجاد می‌شود. درک این مفهوم برای دانش‌آموزان مقاطع مختلف، از \u003Cstrong>پیوندهای شیمیایی\u003C\u002Fstrong> ساده تا \u003Cstrong>تعاملات فضایی\u003C\u002Fstrong> پیشرفته، ضروری است و پایه‌ای برای علوم زیستی مدرن محسوب می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">از نخ مروارید تا توپ درهم‌تنیده: تعریف ساختار سوم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>اگر ساختار اول پروتئین را مانند یک نخ مروارید در نظر بگیریم که مرواریدهای آن اسیدهای آمینه هستند، و ساختار دوم پیچ‌خوردگی‌های موضعی این نخ (مانند مارپیچ آلفا\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup>) باشد، آنگاه ساختار سوم، شکل نهایی و سه‌بعدی این نخ پس از تا خوردن کامل است. این تا خوردگی، پروتئین را از حالتی خطی به یک جسم فشرده و کاربردی تبدیل می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>این فرآیند کاملاً خودبه‌خود و بر اساس توالی اسیدهای آمینه رخ می‌دهد. هر اسید آمینه ویژگی‌های شیمیایی خاص خود را دارد؛ برخی آب‌گریز\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup> و برخی آب‌دوست\u003Csup>۶\u003C\u002Fsup> هستند. اسیدهای آمینه آب‌گریز تمایل دارند به سمت داخل ساختار جمع شوند تا از تماس با آب دوری کنند، در حالی که اسیدهای آمینه آب‌دوست به سمت بیرون و محیط آبی اطراف متمایل می‌شوند. این نیروی محرکه اصلی تا خوردگی است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته:\u003C\u002Fstrong> برای درک بهتر، یک نخ کاموا را تصور کنید که بخش‌های مختلف آن به چسب، آهنربا یا موم آغشته شده است. وقتی آن را رها کنید، این نخ به طور طبیعی و بر اساس ویژگی‌های هر بخش، به شکل خاصی تا می‌خورد. پروتئین نیز دقیقاً به همین صورت عمل می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نیروهای نامرئی پشت صحنه: برهمکنش‌های پایدارکننده\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>چندین نیروی شیمیایی مختلف در کنار هم قرار می‌گیرند تا ساختار سوم پروتئین را پایدار نگه دارند. این برهمکنش‌ها نسبت به پیوندهای کووالانسی\u003Csup>۷\u003C\u002Fsup> ضعیف‌تر اما برای پویایی پروتئین حیاتی هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"انواع برهمکنش‌های پایدارکننده ساختار سوم پروتئین\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع برهمکنش\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح ساده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نقش در تا خوردگی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">برهمکنش‌های آب‌گریزی\u003Csup>۸\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تمایل بخش‌های غیرقطبی برای جمع‌شدن و دوری از آب\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اصلی‌ترین نیروی محرکه برای تشکیل هسته متراکم\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پیوندهای هیدروژنی\u003Csup>۹\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اتصال بین اتم هیدروژن با بار جزئی مثبت به یک اتم با بار جزئی منفی (مانند O یا N)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پایدارسازی بخش‌های سطحی و ساختارهای ثانویه مانند مارپیچ آلفا\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پیوندهای دی‌سولفیدی\u003Csup>۱۰\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پیوند کووالانسی قوی بین اتم‌های گوگرد دو سیستئین\u003Csup>۱۱\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ایجاد اتصالات محکم و پایدار بین بخش‌های دور از هم زنجیره\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">برهمکنش‌های الکتروستاتیک (نمکی)\u003Csup>۱۲\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جاذبه بین گروه‌های دارای بار مخالف (مثبت و منفی)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کمک به جهت‌دهی صحیح بخش‌های باردار پروتئین\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نیروهای واندروالسی\u003Csup>۱۳\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نیروهای جاذبه ضعیف بین اتم‌های مجاور\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کمک به بسته‌بندی فشرده و متراکم هسته پروتئین\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">دسته‌بندی ساختارهای سوم: کروی در برابر رشته‌ای\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>پروتئین‌ها بر اساس شکل کلی ساختار سوم خود به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پروتئین‌های کروی\u003Csup>۱۴\u003C\u002Fsup>:\u003C\u002Fstrong> این پروتئین‌ها به شکل کره‌های فشرده و تا‌خورده هستند. آنزیم‌ها\u003Csup>۱۵\u003C\u002Fsup>، که کاتالیزورهای واکنش‌های زیستی هستند، اغلب در این دسته قرار می‌گیرند. هموگلوبین\u003Csup>۱۶\u003C\u002Fsup> موجود در گلبول‌های قرمز خون که مسئول انتقال اکسیژن است، یک مثال کلاسیک از یک پروتئین کروی است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پروتئین‌های رشته‌ای\u003Csup>۱۷\u003C\u002Fsup>:\u003C\u002Fstrong> این پروتئین‌ها شکل دراز و کشیده‌ای دارند و اغلب نقش ساختاری ایفا می‌کنند. کراتین\u003Csup>۱۸\u003C\u002Fsup> که در مو و ناخن یافت می‌شود و کلاژن\u003Csup>۱۹\u003C\u002Fsup> که داربست اصلی پوست و استخوان‌ها را تشکیل می‌دهد، از مهم‌ترین نمونه‌های پروتئین‌های رشته‌ای هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ساختار سوم در عمل: نگاهی به عملکرد هموگلوبین\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>هموگلوبین پروتئینی است که از چهار زنجیره پلی‌پپتیدی تشکیل شده است. هر زنجیره به طور مستقل حول خود تا می‌خورد تا یک ساختار سوم ایجاد کند که یک "حفره" یا "جیب" ویژه در خود دارد. این حفره دقیقاً به اندازه‌ای است که یک مولکول \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$O_2$\u003C\u002Fspan> (اکسیژن) می‌تواند در آن قرار گیرد. شکل سه‌بعدی خاص این حفره، نتیجه آرایش دقیق اسیدهای آمینه در ساختار سوم است. اگر این تا خوردگی به درستی انجام نشود (مثلاً در بیماری کم‌خونی داسی‌شکل)، این حفره تغییر شکل داده و پروتئین نمی‌تواند اکسیژن را به خوبی حمل کند. این مثال به وضوح نشان می‌دهد که \u003Cstrong>عملکرد مستقیماً از شکل ناشی می‌شود\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>فرمول نمادین:\u003C\u002Fstrong> توالی اسیدهای آمینه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\rightarrow$\u003C\u002Fspan> برهمکنش‌های شیمیایی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\rightarrow$\u003C\u002Fspan> ساختار سوم منحصربه‌فرد \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\rightarrow$\u003C\u002Fspan> عملکرد خاص.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا ساختار سوم پروتئین ثابت است؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر، بسیاری از پروتئین‌ها تا حدی انعطاف‌پذیر هستند و ساختار سوم آن‌ها می‌تواند تغییرات کوچکی کند. این تغییرات اغلب برای عملکرد پروتئین ضروری است. برای مثال، هنگامی که هموگلوبین به اکسیژن متصل می‌شود، شکل کلی آن کمی تغییر می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> اگر پروتئین به درستی تا نخورد چه اتفاقی می‌افتد؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> پروتئین "ساختار یافته"\u003Csup>۲۰\u003C\u002Fsup> خود را از دست داده و "بی‌ساختار"\u003Csup>۲۱\u003C\u002Fsup> می‌شود. در این حالت معمولاً عملکرد خود را也从 دست می‌دهد. این فرآیند "دناتوره شدن"\u003Csup>۲۲\u003C\u002Fsup> نام دارد. پختن تخم‌مرغ یک مثال روزمره است؛ حرارت باعث می‌شود پروتئین‌های سفیده تخم‌مرغ دناتوره شده و ساختار سوم خود را از دست بدهند و از حالت شفاف و مایع به حالت سفید و جامد تغییر شکل دهند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> تفاوت اصلی ساختار دوم و سوم چیست؟\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> ساختار دوم به الگوهای تکراری و منظم در بخش‌های کوتاه زنجیره پلی‌پپتید اشاره دارد (مانند مارپیچ آلفا). در حالی که ساختار سوم، آرایش سه‌بعدی نهایی و کلی \u003Cem>تمام\u003C\u002Fem> زنجیره پلی‌پپتید را شامل می‌شود و این الگوهای ساختار دوم را در کنار هم و در فضا قرار می‌دهد تا شکل نهایی را بسازد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> ساختار سوم پروتئین، شکل سه‌بعدی فعال و نهایی یک زنجیره پلی‌پپتید منفرد است که توسط برهمکنش‌های بین گروه‌های جانبی اسیدهای آمینه آن پایدار می‌شود. این ساختار مستقیماً عملکرد پروتئین را دیکته می‌کند. از حمل اکسیژن توسط هموگلوبین تا استحکام بخشیدن به مو توسط کراتین، همه و همه به درستی تا خوردن پروتئین به ساختار سوم خاص خود وابسته است. درک این مفهوم، دروازه‌ای به سوی فهم زبان مولکولی حیات است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> Tertiary Structure\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup> Polypeptide Chain\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> Amino Acid Side Chains\u002FR-groups\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup> Alpha Helix (α-helix)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup> Hydrophobic\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۶\u003C\u002Fsup> Hydrophilic\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۷\u003C\u002Fsup> Covalent Bonds\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۸\u003C\u002Fsup> Hydrophobic Interactions\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۹\u003C\u002Fsup> Hydrogen Bonds\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۰\u003C\u002Fsup> Disulfide Bonds\u002FBridges\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۱\u003C\u002Fsup> Cysteine\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۲\u003C\u002Fsup> Electrostatic Interactions (Salt Bridges)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۳\u003C\u002Fsup> van der Waals Forces\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۴\u003C\u002Fsup> Globular Proteins\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۵\u003C\u002Fsup> Enzymes\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۶\u003C\u002Fsup> Hemoglobin\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۷\u003C\u002Fsup> Fibrous Proteins\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۸\u003C\u002Fsup> Keratin\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۹\u003C\u002Fsup> Collagen\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۲۰\u003C\u002Fsup> Folded\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۲۱\u003C\u002Fsup> Unfolded\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۲۲\u003C\u002Fsup> Denaturation\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">ساختار پروتئین\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تا خوردگی پروتئین\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">هموگلوبین\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">آنزیم\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پیوندهای شیمیایی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16],"ساختار سوم پروتئین","Tertiary Structure",0,1,448,"2025-10-18 18:32:46","2026-08-18 22:59:03","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F07\u002F26","22:59 1405\u002F05\u002F27",{"status":18,"data":28},[29,68,128,146,166],{"id":18,"title":30,"list_order":18,"items":31},"آشنایی",[32,37,41,45,52,56,60,64],{"id":33,"link":34,"type":35,"slug":12,"title":36},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":38,"link":39,"type":35,"slug":12,"title":40},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":42,"link":43,"type":35,"slug":12,"title":44},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":46,"link":47,"type":48,"slug":49,"handler":50,"title":51},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":53,"link":54,"type":35,"slug":12,"title":55},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":57,"link":58,"type":35,"slug":12,"title":59},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":61,"link":62,"type":35,"slug":12,"title":63},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":65,"link":66,"type":35,"slug":12,"title":67},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":69,"title":70,"list_order":18,"items":71},2,"المپیادها",[72,76,80,84,88,92,96,100,104,108,112,116,120,124],{"id":73,"link":74,"type":35,"slug":12,"title":75},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":77,"link":78,"type":35,"slug":12,"title":79},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":81,"link":82,"type":35,"slug":12,"title":83},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":85,"link":86,"type":35,"slug":12,"title":87},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":89,"link":90,"type":35,"slug":12,"title":91},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":93,"link":94,"type":35,"slug":12,"title":95},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":97,"link":98,"type":35,"slug":12,"title":99},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":101,"link":102,"type":35,"slug":12,"title":103},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":105,"link":106,"type":35,"slug":12,"title":107},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":109,"link":110,"type":35,"slug":12,"title":111},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":113,"link":114,"type":35,"slug":12,"title":115},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":117,"link":118,"type":35,"slug":12,"title":119},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":121,"link":122,"type":35,"slug":12,"title":123},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":125,"link":126,"type":35,"slug":12,"title":127},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":129,"title":130,"list_order":18,"items":131},3,"نمونه و تیزهوشان",[132,136,141],{"id":133,"link":134,"type":35,"slug":12,"title":135},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":137,"link":138,"type":48,"slug":139,"handler":139,"title":140},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":142,"link":143,"type":48,"slug":144,"handler":144,"title":145},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":147,"title":148,"list_order":18,"items":149},7,"کتابهای درسی",[150,154,158,162],{"id":151,"link":152,"type":35,"slug":12,"title":153},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":155,"link":156,"type":35,"slug":12,"title":157},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":159,"link":160,"type":35,"slug":12,"title":161},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":163,"link":164,"type":35,"slug":12,"title":165},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":33,"title":167,"list_order":33,"items":168},"پیشنهاد ویژه",[169,174,179,184,189,194,199,202,206,210],{"id":170,"link":171,"type":48,"slug":172,"handler":172,"title":173},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":175,"link":176,"type":48,"slug":177,"handler":177,"title":178},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":180,"link":181,"type":48,"slug":182,"handler":182,"title":183},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":185,"link":186,"type":48,"slug":187,"handler":187,"title":188},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":190,"link":191,"type":48,"slug":192,"handler":192,"title":193},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":195,"link":196,"type":35,"slug":197,"title":198},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":5,"link":200,"type":35,"slug":12,"title":201},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":203,"link":204,"type":35,"slug":12,"title":205},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":207,"link":208,"type":35,"slug":12,"title":209},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":211,"link":212,"type":35,"slug":12,"title":213},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":10,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":24,"update_jalali":230},5040,"دِنا: مولکول ذخیره‌کننده اطلاعات وراثتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fy8eETa74pHYaZTBRAOsx_200.png","2026-08-18 23:53:45","دنا-مولکول-ذخیرهکننده-اطلاعات-وراثتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5040\u002Fدنا-مولکول-ذخیرهکننده-اطلاعات-وراثتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5040\u002Fدنا-مولکول-ذخیرهکننده-اطلاعات-وراثتی","1405\u002F05\u002F27",{"id":232,"title":233,"cat":10,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":24,"update_jalali":230},5041,"رِنا: مولکول تک‌رشته‌ای حاوی ریبوز، نقش انتقال اطلاعات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F4aGwCa4hK70RZo59A2Li_200.png","2026-08-18 23:51:54","رنا-مولکول-تکرشتهای-حاوی-ریبوز-نقش-انتقال-اطلاعات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5041\u002Fرنا-مولکول-تکرشتهای-حاوی-ریبوز-نقش-انتقال-اطلاعات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5041\u002Fرنا-مولکول-تکرشتهای-حاوی-ریبوز-نقش-انتقال-اطلاعات",{"id":240,"title":241,"cat":10,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":24,"update_jalali":230},5042,"نوکلئوتید: واحد سازنده نوکلئیک اسیدها شامل قند، باز و فسفات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FnYELLzEYQ0FJs02wGjwL_200.png","2026-08-18 23:50:50","نوکلئوتید-واحد-سازنده-نوکلئیک-اسیدها-شامل-قند-باز-و-فسفات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5042\u002Fنوکلئوتید-واحد-سازنده-نوکلئیک-اسیدها-شامل-قند-باز-و-فسفات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5042\u002Fنوکلئوتید-واحد-سازنده-نوکلئیک-اسیدها-شامل-قند-باز-و-فسفات",{"id":248,"title":249,"cat":10,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":24,"update_jalali":230},5043,"دئوکسی ریبوز: قند پنج‌کربنه موجود در دِنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FViK8k3XVW3fi5PN2zFPO_200.png","2026-08-18 23:46:33","دئوکسی-ریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-دنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5043\u002Fدئوکسی-ریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-دنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5043\u002Fدئوکسی-ریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-دنا",{"id":256,"title":257,"cat":10,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":24,"update_jalali":230},5044,"ریبوز: قند پنج‌کربنه موجود در رِنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fi0G0Bisen8mqurtDJfS7_200.png","2026-08-18 23:45:18","ریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-رنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5044\u002Fریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-رنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5044\u002Fریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-رنا",{"id":264,"title":265,"cat":10,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":24,"update_jalali":230},5045,"باز آلی نیتروژن‌دار: ساختار حلقه‌ای حاوی نیتروژن در نوکلئوتید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHr3bY2O7jNjkoSHZBzQo_200.png","2026-08-18 23:43:54","باز-آلی-نیتروژندار-ساختار-حلقهای-حاوی-نیتروژن-در-نوکلئوتید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5045\u002Fباز-آلی-نیتروژندار-ساختار-حلقهای-حاوی-نیتروژن-در-نوکلئوتید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5045\u002Fباز-آلی-نیتروژندار-ساختار-حلقهای-حاوی-نیتروژن-در-نوکلئوتید",{"id":272,"title":273,"cat":10,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":24,"update_jalali":230},5046,"پورین: باز دوحلقه‌ای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBQX6yNziVgxA4i6eh7WK_200.png","2026-08-18 23:42:43","پورین-باز-دوحلقهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5046\u002Fپورین-باز-دوحلقهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5046\u002Fپورین-باز-دوحلقهای",{"id":280,"title":281,"cat":10,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":24,"update_jalali":230},5047,"پیریمیدین: باز تک‌حلقه‌ای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F8yXOn870bJ67oT1Joowv_200.png","2026-08-18 23:41:09","پیریمیدین-باز-تکحلقهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5047\u002Fپیریمیدین-باز-تکحلقهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5047\u002Fپیریمیدین-باز-تکحلقهای",{"id":288,"title":289,"cat":10,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":24,"update_jalali":230},5048,"پیوند فسفودی استر: پیوند کوالانسی بین نوکلئوتیدها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FF4O3DGg10VdBRQQZ5ynh_200.png","2026-08-18 23:39:51","پیوند-فسفودی-استر-پیوند-کوالانسی-بین-نوکلئوتیدها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5048\u002Fپیوند-فسفودی-استر-پیوند-کوالانسی-بین-نوکلئوتیدها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5048\u002Fپیوند-فسفودی-استر-پیوند-کوالانسی-بین-نوکلئوتیدها",{"id":296,"title":297,"cat":10,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":24,"update_jalali":230},5049,"مارپیچ دو رشته‌ای: ساختار مارپیچی دِنا با دو رشته مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUXxOXG9tCNwauccqkAdk_200.png","2026-08-18 23:38:55","مارپیچ-دو-رشتهای-ساختار-مارپیچی-دنا-با-دو-رشته-مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5049\u002Fمارپیچ-دو-رشتهای-ساختار-مارپیچی-دنا-با-دو-رشته-مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5049\u002Fمارپیچ-دو-رشتهای-ساختار-مارپیچی-دنا-با-دو-رشته-مکمل",{"id":304,"title":305,"cat":10,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":24,"update_jalali":230},5050,"جفت باز مکمل: جفت‌های اختصاصی آدنین-تیمین و گوانین-سیتوزین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7M2zBPmJiVcNMRyHEZKG_200.png","2026-08-18 23:37:08","جفت-باز-مکمل-جفتهای-اختصاصی-آدنین-تیمین-و-گوانین-سیتوزین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5050\u002Fجفت-باز-مکمل-جفتهای-اختصاصی-آدنین-تیمین-و-گوانین-سیتوزین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5050\u002Fجفت-باز-مکمل-جفتهای-اختصاصی-آدنین-تیمین-و-گوانین-سیتوزین",{"id":312,"title":313,"cat":10,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":24,"update_jalali":230},5051,"پیوند هیدروژنی: پیوند ضعیف بین بازهای مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5ibr5Z7ObrvnTX93tM9h_200.png","2026-08-18 23:35:56","پیوند-هیدروژنی-پیوند-ضعیف-بین-بازهای-مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5051\u002Fپیوند-هیدروژنی-پیوند-ضعیف-بین-بازهای-مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5051\u002Fپیوند-هیدروژنی-پیوند-ضعیف-بین-بازهای-مکمل"]