[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-3770":193,"$fpRjDw7fv2tTgM-Ives_HXr7iHPs7oTiVAcIhj3zgBLI":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":205,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},3770,1168,1182,1189,"پروتونفری‌دی‌ها: اندام دفعی اولیه در کرم‌های پهن",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQjKyiNQ4Y4IiWpti1rng_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله پروتونفری دی ها\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">پروتونفری‌دی‌ها\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup>: سیستم فیلتراسیون شگفت‌انگیز کرم‌های پهن\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">سفر به درون دنیای دفعی موجودات ساده: چگونه پلاناریا بدن خود را تمیز نگه می‌دارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">این مقاله به بررسی \u003Cstrong>پروتونفری‌دی‌ها\u003C\u002Fstrong> به عنوان اندام دفعی اولیه در کرم‌های پهن مانند پلاناریا می‌پردازد. شما با ساختار \u003Cstrong>سلول‌های شعله‌دار\u003C\u002Fstrong>، مکانیسم \u003Cstrong>فیلتراسیون و دفع\u003C\u002Fstrong> و نقش این سیستم در حفظ \u003Cstrong>تعادل آب و مواد زائد\u003C\u002Fstrong> آشنا خواهید شد. این مطلب با زبانی ساده و مثال‌های قابل درک، این مفهوم علمی را برای دانش‌آموزان مقاطع مختلف توضیح می‌دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کرم پلاناریا کیست و چرا به سیستم دفعی نیاز دارد؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>کرم پلاناریا یک موجود کوچک، پهن و نرم‌تن است که معمولاً در زیر سنگ‌ها یا در آب‌های تمیز جویبارها زندگی می‌کند. مانند همهٔ موجودات زنده، پلاناریا نیز در اثر فعالیت‌های سلولی خود، مواد زائد تولید می‌کند. اگر این مواد زائد از بدن خارج نشوند، مانند زباله‌هایی که در خانه جمع می‌شوند، سمی شده و به موجود آسیب می‌رسانند. از طرفی، بدن پلاناریا همیشه در تماس با آب است و آب به راحتی می‌تواند وارد بدنش شود. اگر راهی برای کنترل این حجم آب وجود نداشته باشد، بدنش مانند یک بادکنک پر از آب می‌شود و می‌ترکد! بنابراین، پلاناریا به یک سیستم برای \u003Cstrong>دفع مواد زائد\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>تنظیم مقدار آب بدن\u003C\u002Fstrong> نیاز دارد. اینجاست که پروتونفری‌دی‌ها وارد عمل می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ساختار پروتونفری‌دی‌ها: از سلول شعله‌دار تا مجرای دفع\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>سیستم پروتونفرییدی شبیه به یک شبکهٔ لوله‌کشی بسیار ریز است که در سراسر بدن کرم پخش شده است. این سیستم از چند بخش اصلی تشکیل شده است:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول اجزای پروتونفری دی ها\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نام بخش\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح و وظیفه\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تشبیه برای درک بهتر\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>سلول شعله‌دار\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">این سلول در انتهای هر لوله قرار دارد و دارای دسته‌ای از مژک‌ها\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> است که مانند شعلهٔ یک شمع به طور دائم در حال حرکت هستند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مانند یک \u003Cstrong>پمپ مکش\u003C\u002Fstrong> کوچک که آب را به داخل لوله می‌کشد.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>مجموعهٔ لوله‌ای\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">لوله‌های باریکی که از سلول شعله‌دار شروع شده و به هم متصل می‌شوند تا مواد جمع‌آوری شده را خارج کنند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شبیه به \u003Cstrong>لوله‌های فاضلاب\u003C\u002Fstrong> یک خانه که آب‌های استفاده شده را جمع‌آوری می‌کنند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>سوراخ‌های دفعی\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">منافذ ریزی روی پوست بدن که لوله‌ها به آن‌ها ختم می‌شوند و مواد زائد از طریق آن‌ها خارج می‌شوند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مانند \u003Cstrong>دریچه‌های خروجی\u003C\u002Fstrong> که زباله‌ها را از سیستم خارج می‌کنند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مکانیسم کار: پروتونفری‌دی‌ها چگونه مانند یک تصفیه‌خانه عمل می‌کنند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>فرآیند دفع در پروتونفری‌دی‌ها یک سیستم فیلتراسیون هوشمند و گام‌به‌گام است:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>گام اول: مکش\u003C\u002Fstrong> – حرکت مژک‌های سلول شعله‌دار یک جریان آب دائمی به سمت داخل لوله ایجاد می‌کند. این جریان، مایع بین سلولی\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup> (آب و مواد حل‌شده در اطراف سلول‌های بدن) را به درون لوله می‌مکد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>گام دوم: فیلتراسیون\u003C\u002Fstrong> – دیواره‌های سلول شعله‌دار مانند یک \u003Cstrong>صافی\u003C\u002Fstrong> یا \u003Cstrong>الک\u003C\u002Fstrong> بسیار ریز عمل می‌کنند. آن‌ها فقط به مولکول‌های کوچک مانند آب و مواد زائد کوچک (مانند آمونیاک) اجازهٔ عبور می‌دهند و مولکول‌های بزرگ و مفید بدن (مانند پروتئین‌ها و قندها) را نگه می‌دارند. این فرآیند را \u003Cem>فیلتراسیون اولیه\u003C\u002Fem> می‌نامند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>یک آزمایش فکری:\u003C\u002Fstrong> یک لیوان آب را که کمی شن ریز و نمک در آن حل شده است، در نظر بگیرید. اگر محتویات لیوان را از یک صافی بسیار ریز (مانند کاغذ صافی قهوه) عبور دهید، نمک (مولکول کوچک) از صافی رد می‌شود اما شن‌ها (مولکول‌های درشت) روی صافی باقی می‌مانند. سلول شعله‌دار دقیقاً همین کار را انجام می‌دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>گام سوم: انتقال و دفع\u003C\u002Fstrong> – مایع فیلترشده که حالا حاوی مواد زائد است، توسط جریان ایجادشده به حرکت درمی‌آید و از طریق شبکهٔ لوله‌ها به سوراخ‌های دفعی روی پوست بدن هدایت می‌شود و در نهایت به محیط خارج دفع می‌گردد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مقایسه با سایر جانداران: از ساده تا پیچیده\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>پروتونفری‌دی‌ها یکی از ساده‌ترین انواع سیستم‌های دفعی در جهان جانوری هستند. برای درک بهتر جایگاه آن، مقایسه‌ای با سایر موجودات انجام می‌دهیم:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول مقایسه سیستم های دفعی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">گروه جانوری\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">اندام دفعی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی‌های کلیدی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کرم‌های پهن (پلاناریا)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>پروتونفری‌دی‌ها\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ساده، شبکه‌ای از لوله‌ها، پایان بسته با سلول شعله‌دار، دفع مستقیم از منافذ پوستی.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کرم‌های حلقوی (کودر)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>نفری‌دی‌ها\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پیشرفته‌تر، دارای دهانهٔ قیفی‌شکل برای جمع‌آوری مستقیم مواد زائد از حفرهٔ بدن.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حشرات و عنکبوتیان\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>لوله‌های مالپیگی\u003Csup>۶\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مستقیم در خوناب\u003Csup>۷\u003C\u002Fsup> شناورند، مواد زائد را جذب و به روده می‌فرستند تا دفع شوند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پستانداران (انسان)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>کلیه‌ها\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پیچیده‌ترین سیستم، شامل واحدهای تصفیه‌کنندهٔ میکروسکوپی به نام \u003Cstrong>نفرون\u003Csup>۸\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>همانطور که می‌بینید، با پیچیده‌تر شدن جانداران، سیستم دفعی آن‌ها نیز پیچیده‌تر و کارآمدتر می‌شود. پروتونفری‌دی‌ها نمونهٔ اولیه و بسیار ساده‌ای از کلیه‌های ما هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اهمیت پروتونفری‌دی‌ها در بقای کرم پلاناریا\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>وجود این سیستم برای پلاناریا حیاتی است. دو کار اصلی آن عبارتند از:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۱. دفع مواد سمی:\u003C\u002Fstrong> مهم‌ترین ماده‌زائد دفعی در پلاناریا، \u003Cstrong>آمونیاک\u003C\u002Fstrong> ($NH_3$) است. آمونیاک یک مادهٔ بسیار سمی است و باید به سرعت از بدن خارج شود. خوشبختانه پلاناریا در آب زندگی می‌کند و آمونیاک به راحتی در آب حل شده و از منافذ دفعی شسته می‌شود. این فرآیند را \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ ext{دفع مستقیم}$\u003C\u002Fspan> می‌نامند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۲. تنظیم اسمزی\u003Csup>۹\u003C\u002Fsup>:\u003C\u002Fstrong> این مهم‌ترین وظیفهٔ پروتونفری‌دی‌ها است. از آنجایی که بدن پلاناریا غلظت نمک و مواد محلول متفاوتی با آب اطرافش دارد، آب به طور طبیعی از محیط رقیق‌تر (خارج بدن) به محیط غلیظ‌تر (داخل بدن) نفوذ می‌کند. پروتونفری‌دی‌ها با خارج کردن آب اضافی، مانع از ورم کردن و ترکیدن سلول‌های کرم می‌شوند. در واقع، آن‌ها مانند یک \u003Cstrong>ترمز ضد آب‌گیری\u003C\u002Fstrong> برای بدن عمل می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا پروتونفری‌دی‌ها فقط مواد زائد را دفع می‌کنند؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. کار اصلی آن‌ها \u003Cstrong>تنظیم آب بدن\u003C\u002Fstrong> است. در حین این کار، مواد زائد حل‌شده در آب نیز از بدن خارج می‌شوند. پس وظیفهٔ اصلی، "دفع آب اضافی" است که به طور تصادفی حاوی مواد زائد نیز هست.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا کرم پلاناریا ادرار تولید می‌کند؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> نه به شکلی که ما می‌شناسیم. پلاناریا ادرار غلیظ شده تولید نمی‌کند. مایعی که از بدنش خارج می‌شود، بسیار رقیق است و تقریباً شبیه به آبی است که در آن زندگی می‌کند، با این تفاوت که حاوی مقدار کمی آمونیاک است. این برخلاف کلیه‌های انسان است که ادرار غلیظی تولید می‌کنند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> اگر پروتونفری‌دی‌های یک پلاناریا آسیب ببینند، چه اتفاقی می‌افتد؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> بدن کرم قادر به دفع آب اضافی نخواهد بود. در نتیجه، آب به داخل سلول‌ها نفوذ کرده و آن‌ها را متورم می‌کند. در نهایت، بدن کرم به طور غیرعادی متورم شده و ممکن است بترکد یا به دلیل تجمع مواد سمی مانند آمونیاک از بین برود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> پروتونفری‌دی‌ها یک سیستم دفعی ساده اما بسیار مؤثر در کرم‌های پهن مانند پلاناریا هستند. این سیستم متشکل از شبکه‌ای از لوله‌ها با سلول‌های شعله‌دار در انتهای آن‌ها است که با ایجاد جریان آب، به طور مداوم مایع بین سلولی را فیلتر می‌کنند. وظیفهٔ اصلی آن‌ها تنظیم مقدار آب بدن (تنظیم اسمزی) است و در حین این فرآیند، مواد زائد سمی مانند آمونیاک نیز از بدن دفع می‌شوند. پروتونفری‌دی‌ها نمونهٔ اولیه و پایه‌ای برای سیستم‌های دفعی پیچیده‌تر در جانوران پیشرفته‌تر، از جمله کلیه‌های انسان، به شمار می‌روند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>پروتونفری‌دی‌ها (Protonephridia):\u003C\u002Fstrong> به معنای "کلیه‌های اولیه"، ساده‌ترین نوع سیستم دفعی در برخی بیمهرگان.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>سلول شعله‌دار (Flame Cell):\u003C\u002Fstrong> سلول تخصص‌یافته‌ای که با حرکت مژک‌هایش، جریان مایع ایجاد می‌کند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>مژک (Cilium):\u003C\u002Fstrong> رشته‌های میکروسکوپی مو مانند روی سلول که با حرکت خود باعث جریان مایعات می‌شوند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>مایع بین سلولی (Interstitial Fluid):\u003C\u002Fstrong> مایعی که فضای بین سلول‌های بدن یک جانور را پر می‌کند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>نفری‌دی‌ها (Nephridia):\u003C\u002Fstrong> اندام‌های دفعی در کرم‌های حلقوی که پیشرفته‌تر از پروتونفری‌دی‌ها هستند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۶\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>لوله‌های مالپیگی (Malpighian Tubules):\u003C\u002Fstrong> سیستم دفعی در حشرات که مواد زائد را مستقیماً از خوناب جمع‌آوری می‌کند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۷\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>خوناب (Hemolymph):\u003C\u002Fstrong> مایعی که معادل خون در حشرات و برخی بیمهرگان است.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۸\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>نفرون (Nephron):\u003C\u002Fstrong> واحد عملکردی و میکروسکوپی کلیه در مهره‌داران که عمل تصفیه خون را انجام می‌دهد.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۹\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>تنظیم اسمزی (Osmoregulation):\u003C\u002Fstrong> توانایی یک موجود زنده در حفظ تعادل آب و نمک‌های بدن در مقابل محیط اطراف.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کرم پلاناریا\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">اندام دفعی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">سلول شعله‌دار\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تنظیم اسمزی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کرم‌های پهن\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204],"پروتونفری‌دی‌ها","Protonephridia",0,238,"2025-09-27 10:49:11","2026-09-12 11:01:00","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F07\u002F5","11:01 1405\u002F06\u002F21",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},3731,"هم‌ایستایی: حفظ ثبات محیط داخلی بدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F9iXbvMJjqlH6k4nQppkW_200.png","2026-09-12 15:01:04","همایستایی-حفظ-ثبات-محیط-داخلی-بدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3731\u002Fهمایستایی-حفظ-ثبات-محیط-داخلی-بدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3731\u002Fهمایستایی-حفظ-ثبات-محیط-داخلی-بدن","1405\u002F06\u002F21",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":230},3732,"اسمز: انتشار آب از غشای نیمه‌تراوا از محلول رقیق به غلیظ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FdJdbgipUn4mPEfTrB08x_200.png","2026-09-12 14:58:38","اسمز-انتشار-آب-از-غشای-نیمهتراوا-از-محلول-رقیق-به-غلیظ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3732\u002Fاسمز-انتشار-آب-از-غشای-نیمهتراوا-از-محلول-رقیق-به-غلیظ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3732\u002Fاسمز-انتشار-آب-از-غشای-نیمهتراوا-از-محلول-رقیق-به-غلیظ",{"id":240,"title":241,"cat":199,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":211,"update_jalali":230},3733,"فشار اسمزی: فشار لازم برای توقف جریان آب به سمت محلول غلیظ‌تر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F0W3IiaJ7LtzK4wctqfCx_200.png","2026-09-12 14:56:23","فشار-اسمزی-فشار-لازم-برای-توقف-جریان-آب-به-سمت-محلول-غلیظتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3733\u002Fفشار-اسمزی-فشار-لازم-برای-توقف-جریان-آب-به-سمت-محلول-غلیظتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3733\u002Fفشار-اسمزی-فشار-لازم-برای-توقف-جریان-آب-به-سمت-محلول-غلیظتر",{"id":248,"title":249,"cat":199,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":211,"update_jalali":230},3734,"تنظیم اسمزی: کنترل تعادل آب و املاح در بدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FdjpcWnJPio9zHu2Zu819_200.png","2026-09-12 14:54:21","تنظیم-اسمزی-کنترل-تعادل-آب-و-املاح-در-بدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3734\u002Fتنظیم-اسمزی-کنترل-تعادل-آب-و-املاح-در-بدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3734\u002Fتنظیم-اسمزی-کنترل-تعادل-آب-و-املاح-در-بدن",{"id":256,"title":257,"cat":199,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":211,"update_jalali":230},3735,"کلیه: اندام اصلی دفع مواد زائد و تنظیم اسمزی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FuThvRxcaI9mEGeMl4cm6_200.png","2026-09-12 14:52:30","کلیه-اندام-اصلی-دفع-مواد-زائد-و-تنظیم-اسمزی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3735\u002Fکلیه-اندام-اصلی-دفع-مواد-زائد-و-تنظیم-اسمزی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3735\u002Fکلیه-اندام-اصلی-دفع-مواد-زائد-و-تنظیم-اسمزی",{"id":264,"title":265,"cat":199,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":211,"update_jalali":230},3736,"نفرون: واحد عملکردی کلیه برای تشکیل ادرار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FxGT0Qk28RpxpXFZTWc19_200.png","2026-09-12 14:35:41","نفرون-واحد-عملکردی-کلیه-برای-تشکیل-ادرار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3736\u002Fنفرون-واحد-عملکردی-کلیه-برای-تشکیل-ادرار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3736\u002Fنفرون-واحد-عملکردی-کلیه-برای-تشکیل-ادرار",{"id":272,"title":273,"cat":199,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":211,"update_jalali":230},3737,"گلومرول: توده مویرگی در نفرون برای فیلتراسیون خون","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FPyuLm0JHJGS0Ji81UrMY_200.png","2026-09-12 14:32:52","گلومرول-توده-مویرگی-در-نفرون-برای-فیلتراسیون-خون","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3737\u002Fگلومرول-توده-مویرگی-در-نفرون-برای-فیلتراسیون-خون","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3737\u002Fگلومرول-توده-مویرگی-در-نفرون-برای-فیلتراسیون-خون",{"id":280,"title":281,"cat":199,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":211,"update_jalali":230},3738,"کپسول بومن: ساختار کیسه‌ای پوشاننده گلومرول","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FJgT7E1yblUZTtSMC3Fce_200.png","2026-09-12 14:31:01","کپسول-بومن-ساختار-کیسهای-پوشاننده-گلومرول","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3738\u002Fکپسول-بومن-ساختار-کیسهای-پوشاننده-گلومرول","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3738\u002Fکپسول-بومن-ساختار-کیسهای-پوشاننده-گلومرول",{"id":288,"title":289,"cat":199,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":211,"update_jalali":230},3739,"لوله‌های کلیوی: لوله‌های پیچیده برای بازجذب و ترشح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F0ItnB4ukMXnshflJZQHh_200.png","2026-09-12 14:28:50","لولههای-کلیوی-لولههای-پیچیده-برای-بازجذب-و-ترشح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3739\u002Fلولههای-کلیوی-لولههای-پیچیده-برای-بازجذب-و-ترشح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3739\u002Fلولههای-کلیوی-لولههای-پیچیده-برای-بازجذب-و-ترشح",{"id":296,"title":297,"cat":199,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":211,"update_jalali":230},3740,"شریان کلیوی: ورود خون به کلیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F8fP12HdZJA7rR9ilv8qK_200.png","2026-09-12 14:26:41","شریان-کلیوی-ورود-خون-به-کلیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3740\u002Fشریان-کلیوی-ورود-خون-به-کلیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3740\u002Fشریان-کلیوی-ورود-خون-به-کلیه",{"id":304,"title":305,"cat":199,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":211,"update_jalali":230},3741,"سیاهرگ کلیوی: خروج خون تصفیه‌شده از کلیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FWl2kk03k78ARyr5UkNqG_200.png","2026-09-12 14:25:03","سیاهرگ-کلیوی-خروج-خون-تصفیهشده-از-کلیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3741\u002Fسیاهرگ-کلیوی-خروج-خون-تصفیهشده-از-کلیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3741\u002Fسیاهرگ-کلیوی-خروج-خون-تصفیهشده-از-کلیه",{"id":312,"title":313,"cat":199,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":211,"update_jalali":230},3742,"حابس: ناحیه ورود و خروج عروق و حالب در کلیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FKxZ60Gab39l5G5tp3TXo_200.png","2026-09-12 14:22:35","حابس-ناحیه-ورود-و-خروج-عروق-و-حالب-در-کلیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3742\u002Fحابس-ناحیه-ورود-و-خروج-عروق-و-حالب-در-کلیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3742\u002Fحابس-ناحیه-ورود-و-خروج-عروق-و-حالب-در-کلیه"]