[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-3732":193,"$fOIE-RT_0_EwN1W9U_BE3rIORtJJEYfc83AWraPeneaw":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":205,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},3732,1168,1182,1189,"اسمز: انتشار آب از غشای نیمه‌تراوا از محلول رقیق به غلیظ",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FdJdbgipUn4mPEfTrB08x_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله اسمز\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">اسمز: نیروی پنهان حرکت آب\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">چگونه آب از میان یک غشا عبور می‌کند تا تعادل ایجاد کند؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>خلاصه:\u003C\u002Fstrong> اسمز\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> یک پدیدهٔ طبیعی حیاتی است که در آن آب از طریق یک غشای نیمه‌تراوا\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup> از ناحیه‌ای با غلظت حل‌شونده\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> پایین (محلول رقیق) به ناحیه‌ای با غلظت حل‌شونده بالا (محلول غلیظ) منتشر می‌شود. این فرآیند که هدف آن برقراری تعادل غلظت در دو طرف غشا است، پایهٔ بسیاری از فرآیندهای زیستی، از تغذیهٔ سلول‌های گیاهی تا تصفیهٔ آب دریاها، محسوب می‌شود. درک این مفهوم کلیدی برای دانش‌آموزان مقاطع مختلف تحصیلی، از شناخت پدیدهٔ پلاسمولیز\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup> در سلول‌ها تا فهم روش‌های نوین نمک‌زدایی، ضروری است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اسمز چیست و چگونه کار می‌کند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک اسمز، ابتدا باید با چند مفهوم پایه آشنا شویم. یک \u003Cstrong>محلول\u003C\u002Fstrong> مخلوطی همگن از یک \u003Cstrong>حل‌شونده\u003C\u002Fstrong> (مانند نمک یا شکر) در یک \u003Cstrong>حلال\u003C\u002Fstrong> (مانند آب) است. به مقدار حل‌شونده در یک حجم معین از حلال، \u003Cstrong>غلظت\u003C\u002Fstrong> می‌گویند. حالا یک \u003Cstrong>غشای نیمه‌تراوا\u003C\u002Fstrong> را تصور کنید. این غشا مانند یک دروازه‌بان بسیار دقیق عمل می‌کند؛ به مولکول‌های کوچک مثل آب اجازهٔ عبور می‌دهد اما مولکول‌های بزرگ‌تر حل‌شونده را مسدود می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>وقتی دو محلول با غلظت‌های متفاوت توسط چنین غشایی از هم جدا شوند، آب از سمتی که غلظت حل‌شونده کمتر است (یعنی مولکول‌های آب بیشترند) به سمتی که غلظت حل‌شونده بیشتر است (یعنی مولکول‌های آب کمترند) حرکت می‌کند. این حرکت تا جایی ادامه می‌یابد که غلظت حل‌شونده در دو طرف غشا برابر شود. به این حالت \u003Cstrong>تعادل اسمزی\u003C\u002Fstrong> می‌گویند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>مثال ساده:\u003C\u002Fstrong> اگر یک کشمش خشک را در یک لیوان آب قرار دهید، پس از چند ساعت متوجه می‌شوید که کشمش بزرگ و متورم شده است. دلیل این پدیده اسمز است. آب از لیوان (محلول رقیق) به داخل کشمش (که حاوی مواد قندی با غلظت بالا است) نفوذ کرده و آن را پرآب می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">انواع محلول‌ها از نظر اسمزی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>وقتی یک سلول در یک محلول قرار می‌گیرد، بسته به غلظت محلول بیرونی نسبت به غلظت درون سلول، یکی از سه حالت زیر رخ می‌دهد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"انواع محیط های اسمزی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع محیط\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">شرایط غلظتی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">جهت حرکت آب\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تأثیر بر سلول جانوری (مانند گلبول قرمز)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تأثیر بر سلول گیاهی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>هایپوتونیک\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">غلظت محلول بیرون سلول \u003Cstrong>کمتر\u003C\u002Fstrong> از درون سلول است.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">به \u003Cstrong>داخل\u003C\u002Fstrong> سلول\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سلول متورم و ممکن است بترکد (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Lysis\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سلول سفت و محکم می‌شود (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Turgor\u003C\u002Fspan>). حالت طبیعی و مطلوب.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>ایزوتونیک\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۶\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">غلظت محلول بیرون و درون سلول \u003Cstrong>برابر\u003C\u002Fstrong> است.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حرکت خالص آب صفر است (تعادل).\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سلول شکل طبیعی خود را حفظ می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سلول شکل طبیعی خود را حفظ می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>هایپرتونیک\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۷\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">غلظت محلول بیرون سلول \u003Cstrong>بیشتر\u003C\u002Fstrong> از درون سلول است.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">به \u003Cstrong>خارج\u003C\u002Fstrong> از سلول\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سلول چروکیده می‌شود (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">Crenation\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سیتوپلاسم از دیواره سلولی جدا می‌شود (پلاسمولیز).\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">فشار اسمزی و فرمول آن\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>حرکت آب به سمت محلول غلیظ، یک نیرو ایجاد می‌کند. به این نیرو، \u003Cstrong>فشار اسمزی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۸\u003C\u002Fsup> می‌گویند. می‌توان آن را حداقل فشاری تعریف کرد که باید به محلول غلیظ وارد شود تا از ورود آب از طریق غشای نیمه‌تراوا جلوگیری کند و سیستم در حالت تعادل باقی بماند. فشار اسمزی به غلظت مولار\u003Csup>۹\u003C\u002Fsup> حل‌شونده و دمای محلول بستگی دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>فرمول فشار اسمزی (قانون وان‌هوف):\u003C\u002Fstrong>\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\Pi = i M R T$\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\nکه در آن:\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$\\Pi$\u003C\u002Fspan> (پی): فشار اسمزی بر حسب اتمسفر (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">atm\u003C\u002Fspan>)\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$i$\u003C\u002Fspan>: ضریب وان‌هوف (برای مواد غیرالکترولیت مانند گلوکز برابر 1 است)\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$M$\u003C\u002Fspan>: غلظت مولار محلول بر حسب مول بر لیتر (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">mol\u002FL\u003C\u002Fspan>)\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$R$\u003C\u002Fspan>: ثابت جهانی گازها (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0.0821 L.atm\u002F(mol.K)\u003C\u002Fspan>)\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$T$\u003C\u002Fspan>: دمای مطلق بر حسب کلوین (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">K\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اسمز در زندگی روزمره و فناوری\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>اسمز تنها یک مفهوم کتابی نیست؛ نقش بسیار مهمی در جهان اطراف ما ایفا می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>در بدن موجودات زنده:\u003C\u002Fstrong> جذب آب و مواد مغذی از خاک توسط ریشهٔ گیاهان یک نمونهٔ بارز اسمز است. در بدن انسان، کلیه‌ها از فرآیند اسمز برای تصفیهٔ خون و تولید ادرار استفاده می‌کنند. مواد مغذی نیز از دیوارهٔ روده به داخل خون بر اساس اختلاف غلظت منتقل می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>تصفیهٔ آب (اسمز معکوس)\u003Csup>۱۰\u003C\u002Fsup>:\u003C\u002Fstrong> این فناوری پیشرفته برخلاف جهت طبیعی اسمز عمل می‌کند. در این روش، با اعمال فشار زیاد به آب شور یا آلوده (محلول غلیظ)، مولکول‌های آب را وادار می‌کنند تا از میان یک غشای بسیار ریز به سمت آب تمیز (محلول رقیق) عبور کنند، در حالی که نمک‌ها و ناخالصی‌ها پشت غشا باقی می‌مانند. از این روش برای شیرین کردن آب دریا و تولید آب آشامیدنی استفاده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>تهیهٔ غذا:\u003C\u002Fstrong> وقتی برای پختن اسپاگتی آن را در آب نمک می‌جوشانید، نمک از طریق اسمز به داخل پاستا نفوذ می‌کند و به آن طعم می‌دهد. از طرفی، نمک‌زدایی از ماهی یا گوشت نیز با قرار دادن آن در یک محیط هایپرتونیک (مانند نمک) انجام می‌شود که آب اضافی آن خارج می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا در اسمز، حل‌شونده هم حرکت می‌کند؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. در تعریف کلاسیک اسمز، تنها مولکول‌های \u003Cstrong>حلال\u003C\u002Fstrong> (معمولاً آب) از غشا عبور می‌کنند. اگر حل‌شونده هم بتواند عبور کند، آن پدیده را \u003Cstrong>دیالیز\u003C\u002Fstrong> می‌نامند که با اسمز تفاوت دارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> چرا وقتی به سبزیجات نمک می‌پاشیم آب می‌اندازند؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> نمک یک محیط هایپرتونیک روی سطح سبزی ایجاد می‌کند. در نتیجه، آب از درون سلول‌های سبزی (که غلظت کمتری دارد) به بیرون (به سمت نمک با غلظت بالا) کشیده می‌شود. این خروج آب باعث پلاسمولیز و "آب انداختن" سبزی می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا اسمز فقط برای آب صدق می‌کند؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. اسمز یک پدیدهٔ عمومی برای حلال‌ها است. اما از آنجا که آب رایج‌ترین حلال در سیستم‌های زیستی و شیمیایی است، معمولاً با آب مثال زده می‌شود. هر مایع حلال دیگری نیز می‌تواند پدیدهٔ اسمز را از خود نشان دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> اسمز یک فرآیند فیزیکی بنیادی است که در آن آب برای برقراری تعادل غلظت، از طریق یک غشای نیمه‌تراوا از محلول رقیق به محلول غلیظ منتقل می‌شود. این پدیده نه تنها پایهٔ عملکرد سلول‌های گیاهی و جانوری است، بلکه در فناوری‌های مهمی مانند تصفیهٔ آب و صنایع غذایی کاربرد گسترده دارد. درک صحیح از انواع محیط‌های اسمزی (هایپوتونیک، ایزوتونیک و هایپرتونیک) و تأثیر آن بر سلول‌ها، کلید فهم بسیاری از پدیده‌های طبیعی اطراف ماست.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>اسمز (Osmosis):\u003C\u002Fstrong> انتشار آب از یک غشای نیمه‌تراوا از ناحیه‌ای با پتانسیل آب بالا به ناحیه‌ای با پتانسیل آب پایین.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>غشای نیمه‌تراوا (Semi-permeable Membrane):\u003C\u002Fstrong> غشایی که تنها به مولکول‌های خاصی (مانند حلال) اجازهٔ عبور می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>حل‌شونده (Solute):\u003C\u002Fstrong> ماده‌ای که در یک حلال حل می‌شود و محلول را به وجود می‌آورد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>پلاسمولیز (Plasmolysis):\u003C\u002Fstrong> جدا شدن سیتوپلاسم از دیوارهٔ سلولی در سلول‌های گیاهی به دلیل از دست دادن آب در یک محیط هایپرتونیک.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>هایپوتونیک (Hypotonic):\u003C\u002Fstrong> محیطی که غلظت حل‌شونده در آن کمتر از غلظت درون سلول است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۶\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>ایزوتونیک (Isotonic):\u003C\u002Fstrong> محیطی که غلظت حل‌شونده در آن برابر با غلظت درون سلول است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۷\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>هایپرتونیک (Hypertonic):\u003C\u002Fstrong> محیطی که غلظت حل‌شونده در آن بیشتر از غلظت درون سلول است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۸\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>فشار اسمزی (Osmotic Pressure):\u003C\u002Fstrong> فشاری که باید به یک محلول وارد شود تا از ورود آب خالص به آن از طریق اسمز جلوگیری کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۹\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>غلظت مولار (Molar Concentration):\u003C\u002Fstrong> تعداد مول‌های حل‌شونده در یک لیتر از محلول.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۱۰\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>اسمز معکوس (Reverse Osmosis - RO):\u003C\u002Fstrong> فرآیندی که در آن با اعمال فشار، جهت طبیعی اسمز معکوس شده و آب خالص از آب ناخالص جدا می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">اسمز\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">غشای نیمه تراوا\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">فشار اسمزی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">اسمز معکوس\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پلاسمولیز\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204],"اسمز","Osmosis",0,345,"2025-09-25 19:55:35","2026-09-12 14:58:38","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F07\u002F3","14:58 1405\u002F06\u002F21",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},3731,"هم‌ایستایی: حفظ ثبات محیط داخلی بدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F9iXbvMJjqlH6k4nQppkW_200.png","2026-09-12 15:01:04","همایستایی-حفظ-ثبات-محیط-داخلی-بدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3731\u002Fهمایستایی-حفظ-ثبات-محیط-داخلی-بدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3731\u002Fهمایستایی-حفظ-ثبات-محیط-داخلی-بدن","1405\u002F06\u002F21",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":230},3733,"فشار اسمزی: فشار لازم برای توقف جریان آب به سمت محلول غلیظ‌تر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F0W3IiaJ7LtzK4wctqfCx_200.png","2026-09-12 14:56:23","فشار-اسمزی-فشار-لازم-برای-توقف-جریان-آب-به-سمت-محلول-غلیظتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3733\u002Fفشار-اسمزی-فشار-لازم-برای-توقف-جریان-آب-به-سمت-محلول-غلیظتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3733\u002Fفشار-اسمزی-فشار-لازم-برای-توقف-جریان-آب-به-سمت-محلول-غلیظتر",{"id":240,"title":241,"cat":199,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":211,"update_jalali":230},3734,"تنظیم اسمزی: کنترل تعادل آب و املاح در بدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FdjpcWnJPio9zHu2Zu819_200.png","2026-09-12 14:54:21","تنظیم-اسمزی-کنترل-تعادل-آب-و-املاح-در-بدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3734\u002Fتنظیم-اسمزی-کنترل-تعادل-آب-و-املاح-در-بدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3734\u002Fتنظیم-اسمزی-کنترل-تعادل-آب-و-املاح-در-بدن",{"id":248,"title":249,"cat":199,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":211,"update_jalali":230},3735,"کلیه: اندام اصلی دفع مواد زائد و تنظیم اسمزی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FuThvRxcaI9mEGeMl4cm6_200.png","2026-09-12 14:52:30","کلیه-اندام-اصلی-دفع-مواد-زائد-و-تنظیم-اسمزی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3735\u002Fکلیه-اندام-اصلی-دفع-مواد-زائد-و-تنظیم-اسمزی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3735\u002Fکلیه-اندام-اصلی-دفع-مواد-زائد-و-تنظیم-اسمزی",{"id":256,"title":257,"cat":199,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":211,"update_jalali":230},3736,"نفرون: واحد عملکردی کلیه برای تشکیل ادرار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FxGT0Qk28RpxpXFZTWc19_200.png","2026-09-12 14:35:41","نفرون-واحد-عملکردی-کلیه-برای-تشکیل-ادرار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3736\u002Fنفرون-واحد-عملکردی-کلیه-برای-تشکیل-ادرار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3736\u002Fنفرون-واحد-عملکردی-کلیه-برای-تشکیل-ادرار",{"id":264,"title":265,"cat":199,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":211,"update_jalali":230},3737,"گلومرول: توده مویرگی در نفرون برای فیلتراسیون خون","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FPyuLm0JHJGS0Ji81UrMY_200.png","2026-09-12 14:32:52","گلومرول-توده-مویرگی-در-نفرون-برای-فیلتراسیون-خون","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3737\u002Fگلومرول-توده-مویرگی-در-نفرون-برای-فیلتراسیون-خون","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3737\u002Fگلومرول-توده-مویرگی-در-نفرون-برای-فیلتراسیون-خون",{"id":272,"title":273,"cat":199,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":211,"update_jalali":230},3738,"کپسول بومن: ساختار کیسه‌ای پوشاننده گلومرول","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FJgT7E1yblUZTtSMC3Fce_200.png","2026-09-12 14:31:01","کپسول-بومن-ساختار-کیسهای-پوشاننده-گلومرول","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3738\u002Fکپسول-بومن-ساختار-کیسهای-پوشاننده-گلومرول","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3738\u002Fکپسول-بومن-ساختار-کیسهای-پوشاننده-گلومرول",{"id":280,"title":281,"cat":199,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":211,"update_jalali":230},3739,"لوله‌های کلیوی: لوله‌های پیچیده برای بازجذب و ترشح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F0ItnB4ukMXnshflJZQHh_200.png","2026-09-12 14:28:50","لولههای-کلیوی-لولههای-پیچیده-برای-بازجذب-و-ترشح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3739\u002Fلولههای-کلیوی-لولههای-پیچیده-برای-بازجذب-و-ترشح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3739\u002Fلولههای-کلیوی-لولههای-پیچیده-برای-بازجذب-و-ترشح",{"id":288,"title":289,"cat":199,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":211,"update_jalali":230},3740,"شریان کلیوی: ورود خون به کلیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F8fP12HdZJA7rR9ilv8qK_200.png","2026-09-12 14:26:41","شریان-کلیوی-ورود-خون-به-کلیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3740\u002Fشریان-کلیوی-ورود-خون-به-کلیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3740\u002Fشریان-کلیوی-ورود-خون-به-کلیه",{"id":296,"title":297,"cat":199,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":211,"update_jalali":230},3741,"سیاهرگ کلیوی: خروج خون تصفیه‌شده از کلیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FWl2kk03k78ARyr5UkNqG_200.png","2026-09-12 14:25:03","سیاهرگ-کلیوی-خروج-خون-تصفیهشده-از-کلیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3741\u002Fسیاهرگ-کلیوی-خروج-خون-تصفیهشده-از-کلیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3741\u002Fسیاهرگ-کلیوی-خروج-خون-تصفیهشده-از-کلیه",{"id":304,"title":305,"cat":199,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":211,"update_jalali":230},3742,"حابس: ناحیه ورود و خروج عروق و حالب در کلیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FKxZ60Gab39l5G5tp3TXo_200.png","2026-09-12 14:22:35","حابس-ناحیه-ورود-و-خروج-عروق-و-حالب-در-کلیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3742\u002Fحابس-ناحیه-ورود-و-خروج-عروق-و-حالب-در-کلیه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3742\u002Fحابس-ناحیه-ورود-و-خروج-عروق-و-حالب-در-کلیه",{"id":312,"title":313,"cat":199,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":211,"update_jalali":230},3743,"فیلتراسیون: عبور مواد از گلومرول به کپسول بومن تحت فشار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FTiWfzdlp70WSatLBzdMd_200.png","2026-09-12 14:20:07","فیلتراسیون-عبور-مواد-از-گلومرول-به-کپسول-بومن-تحت-فشار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3743\u002Fفیلتراسیون-عبور-مواد-از-گلومرول-به-کپسول-بومن-تحت-فشار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3743\u002Fفیلتراسیون-عبور-مواد-از-گلومرول-به-کپسول-بومن-تحت-فشار"]