[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-3428":193,"$fd-Br4g44VU1t1KdNyZ-3rLfXRWBRZ5qN137R_xMO8iI":212},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":4,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":203,"subdate":204,"up_date":205,"first_name":206,"last_name":207,"avatar":208,"cat_title":209,"subdate_jalali":210,"update_jalali":211},3428,59,0,121,"ماه قمری",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FyxtPRKfS4KtHmD0ozdPI_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله ماه قمری\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">ماه قمری: سفر نور در آسمان شب\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">نگاهی شگفت‌انگیز به همسایه آسمانی زمین و نقش آن در زندگی ما\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">ماه قمری تنها قمر طبیعی کره زمین است که در شکل‌گیری \u003Cstrong>تقویم هجری قمری\u003C\u002Fstrong>، ایجاد \u003Cstrong>جزر و مد\u003C\u002Fstrong> در اقیانوس‌ها و تأثیر بر \u003Cstrong>فرهنگ و باورهای\u003C\u002Fstrong> انسان‌ها نقش اساسی دارد. این جرم آسمانی با فازهای مختلف خود، از \u003Cstrong>ماه نو\u003C\u002Fstrong> تا \u003Cstrong>بدر\u003C\u002Fstrong>، یکی از چشم‌اندازهای همیشگی آسمان شب است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ماه قمری چیست و چگونه به وجود آمد؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>ماه، تنها قمر طبیعی سیاره زمین است. دانشمندان معتقدند حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">4.5\u003C\u002Fspan> میلیارد سال پیش، جسمی به اندازه سیاره مریخ به زمین برخورد کرد. این برخورد عظیم، تکه‌های زیادی از زمین را به فضا پرتاب کرد که در نهایت تحت نیروی گرانش به هم پیوستند و ماه را به وجود آوردند. این نظریه به «نظریه برخورد بزرگ»\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> معروف است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>ماه تقریباً کروی شکل است و قطر آن حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">3474\u003C\u002Fspan> کیلومتر است که تقریباً یک چهارم قطر زمین محسوب می‌شود. به همین دلیل، گرانش سطح ماه نیز تنها یک ششم گرانش زمین است. یعنی اگر وزن شما روی زمین \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">60\u003C\u002Fspan> کیلوگرم باشد، روی ماه فقط \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan> کیلوگرم خواهد بود!\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">حرکت ماه به دور زمین: مدار و دوره تناوب\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>ماه در مداری بیضی‌شکل به دور زمین می‌چرخد. میانگین فاصله آن از زمین حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">384,400\u003C\u002Fspan> کیلومتر است. ماه دو نوع حرکت اصلی دارد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>حرکت وضعی:\u003C\u002Fstrong> چرخش ماه به دور محور خودش.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>حرکت انتقالی:\u003C\u002Fstrong> چرخش ماه به دور زمین.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cp>جالب اینجاست که زمان انجام این دو حرکت دقیقاً برابر است (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">27.3\u003C\u002Fspan> روز). به همین دلیل، ما همیشه فقط یک طرف ماه را از روی زمین می‌بینیم. به این پدیده «قفل گرانشی»\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> می‌گویند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول مقایسه‌ای حرکت ماه و زمین\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ماه\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">زمین\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مدت زمان چرخش به دور خود (روز)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">27.3\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">قطر (کیلومتر)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">3,474\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">12,742\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">گرانش سطحی (نسبت به زمین)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0.166\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">فازهای ماه: از هلال تا بدر\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>ماه از خودش نور ندارد و ما آن را فقط به این دلیل می‌بینیم که نور خورشید را بازتاب می‌دهد. از آنجا که ماه به دور زمین می‌چرخد، زاویه بین خورشید، زمین و ماه دائماً در حال تغییر است. این تغییر زاویه باعث می‌شود هر شب بخش متفاوتی از نیمه روشن ماه را از زمین ببینیم. به این تغییر شکل‌های ظاهری، «فازهای ماه» می‌گویند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول فازهای اصلی ماه\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">فاز\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">شرح\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مدت زمان تقریبی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ماه نو (New Moon)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ماه بین زمین و خورشید قرار می‌گیرد و طرف روشن آن از زمین دیده نمی‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> شب\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">هلال (Crescent)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بخش کوچکی از ماه به شکل هلال دیده می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">3-4\u003C\u002Fspan> شب\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تربیع اول (First Quarter)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نیمی از ماه روشن به نظر می‌رسد.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> شب\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بدر (Full Moon)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">زمین بین خورشید و ماه قرار می‌گیرد و تمام سطح روشن ماه از زمین دیده می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> شب\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>یک آزمایش ساده:\u003C\u002Fstrong> یک توپ (ماه)، یک چراغ مطالعه (خورشید) و سر خودتان (زمین) را بردارید. در یک اتاق تاریک بایستید و چراغ را در یک طرف اتاق روشن بگذارید. توپ را در دستان خود نگه دارید و به دور خود بچرخید. با تغییر زاویه دستتان، خواهید دید که چگونه بخش‌های مختلف توپ روشن و تاریک به نظر می‌رسند. این همان اصل فازهای ماه است!\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ماه و پدیده‌های نجومی: کسوف و خسوف\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>گاهیاوقات، ماه و خورشید و زمین دقیقاً در یک خط قرار می‌گیرند. این هم‌ترازی منجر به دو پدیده شگفت‌انگیز می‌شود:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>خورشیدگرفتگی (کسوف):\u003C\u002Fstrong> وقتی ماه بین زمین و خورشید قرار می‌گیرد و سایه آن روی زمین می‌افتد، خورشید از دید ناظر زمینی تاریک یا بخشی از آن پنهان می‌شود.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>ماه‌گرفتگی (خسوف):\u003C\u002Fstrong> وقتی زمین بین خورشید و ماه قرار می‌گیرد و سایه زمین روی ماه می‌افتد. در این حالت، ماه به رنگ قرمز تیره (ماه خونین) دیده می‌شود زیرا تنها نورهای قرمز رنگ جو زمین به آن می‌رسند.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کاربردهای عملی ماه در زندگی روزمره\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>ماه تنها یک جرم زیبای آسمانی نیست، بلکه تأثیرات ملموس و مستقیمی بر زندگی روی زمین دارد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۱. تقویم قمری:\u003C\u002Fstrong> بسیاری از تقویم‌ها، مانند \u003Cstrong>تقویم هجری قمری\u003C\u002Fstrong> که برای مناسبت‌های مذهبی استفاده می‌شود، بر اساس حرکت ماه به دور زمین کار می‌کنند. یک ماه قمری کامل، از یک ماه نو تا ماه نو بعدی، حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">29.5\u003C\u002Fspan> روز طول می‌کشد. به همین دلیل، ماه‌های تقویم قمری \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">29\u003C\u002Fspan> یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">30\u003C\u002Fspan> روزه هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۲. جزر و مد:\u003C\u002Fstrong> نیروی گرانش ماه، آب اقیانوس‌های زمین را به سمت خود می‌کشد و باعث ایجاد «برآمدگی» می‌شود. با چرخش زمین، این برآمدگی‌ها در اقیانوس‌ها حرکت می‌کنند و پدیده جزر (پایین‌آمدن آب) و مد (بالا آمدن آب) را ایجاد می‌کنند. خورشید نیز در این پدیده نقش دارد، اما اثر ماه به دلیل نزدیکی بیشتر، تقریباً دو برابر قوی‌تر است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>ارتفاع مد را می‌توان با این فرمول ساده‌شده تخمین زد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$F_{tide} \\propto \\frac{M_{moon}}{d^3}$\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\nکه در آن $M_{moon}$ جرم ماه و $d$ فاصله از مرکز ماه تا زمین است. همانطور که می‌بینید، نیروی جزر و مد با \u003Cem>مکعب فاصله\u003C\u002Fem> رابطه عکس دارد، بنابراین حتی تغییرات کوچک در فاصله می‌تواند اثر بزرگی داشته باشد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۳. نور شب:\u003C\u002Fstrong> قبل از اختراع برق، ماه کامل مهم‌ترین منبع نور برای فعالیت‌های شبانه مانند سفر یا شکار بود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال: آیا ماه در شب‌های بدون ماه (ماه نو) اصلاً در آسمان نیست؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0\">پاسخ: چرا هست! اما از آنجا که طرفی که به سمت زمین است، توسط خورشید روشن نمی‌شود، ما آن را نمی‌بینیم. ماه نو معمولاً در روز قابل رؤیت است، اما به دلیل روشنی زیاد خورشید، دیدن آن بسیار دشوار است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال: چرا ماه گاهی در روز دیده می‌شود؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0\">پاسخ: ماه تنها در شب در آسمان نیست. بسته به فاز آن، می‌تواند در طول روز نیز در آسمان باشد. از آنجا که نور خورشید بسیار قوی‌تر است، ما معمولاً متوجه حضور آن نمی‌شویم. اما در روزهای ابری یا زمانی که ماه در فاز نسبتاً بزرگی است (مثلاً تربیع)، به راحتی در آسمان روز قابل مشاهده است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال: آیا اثر گرانش ماه بر انسان‌ها حقیقت دارد؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0\">پاسخ: خیر، این یک باور غلط رایج است. نیروی گرانش ماه بر روی اجسام کوچک (مانند یک انسان) به‌طور کاملاً نامحسوسی تأثیر می‌گذارد. این نیرو آنقدر ضعیف است که حتی از نیروی گرانشی که شما از ساختمان کناری خود احساس می‌کنید نیز کمتر است و هیچ تأثیر ثابت‌شده‌ای بر رفتار یا فیزیولوژی انسان ندارد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نجوم\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تقویم قمری\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">جزر و مد\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">فازهای ماه\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کره ماه\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>نظریه برخورد بزرگ (Giant Impact Hypothesis):\u003C\u002Fstrong> پذیرفته‌شده‌ترین نظریه در مورد منشأ تشکیل ماه. بر اساس این نظریه، جسمی به نام تیا (Theia) به زمین اولیه برخورد کرد و ماه از بقایای این برخورد شکل گرفت.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>قفل گرانشی (Tidal Locking):\u003C\u002Fstrong> پدیده‌ای که در آن دوره تناوب مداری یک جرم آسمانی به دور جسم دیگر با دوره تناوب چرخش آن به دور خودش برابر می‌شود. در نتیجه، همیشه یک طرف آن به سمت جسم مرکزی است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[198],423,"2025-09-18 14:26:04","2026-08-17 20:36:54","پشتیبانی","لایو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fuser\u002Favatars\u002Fgamaadmin.png","کپسول آموزشی","1404\u002F06\u002F27","20:36 1405\u002F05\u002F26",{"tests":213,"papers":214,"files":215,"questions":216,"exams":217,"tutorials":218,"blogs":219},[],[],[],[],[],[],[220,229,237,245,253,261,269,277,284,292,300,308],{"id":221,"title":222,"cat":199,"pic":223,"up_date":224,"title_url":225,"url":226,"legacy_url":227,"cat_title":209,"update_jalali":228},2993,"مشاهده در روش علمی (کاوشگری)","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBGm479BeiJRk5niGF2hm_200.png","2026-08-17 22:41:01","مشاهده-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F2993\u002Fمشاهده-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F2993\u002Fمشاهده-در-روش-علمی-کاوشگری","1405\u002F05\u002F26",{"id":230,"title":231,"cat":199,"pic":232,"up_date":233,"title_url":234,"url":235,"legacy_url":236,"cat_title":209,"update_jalali":228},2998,"فرضیه پیش‌بینی در روش علمی (کاوشگری)","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FguDBc8ar5HLXzy9KJJse_200.png","2026-08-17 22:39:01","فرضیه-پیشبینی-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F2998\u002Fفرضیه-پیشبینی-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F2998\u002Fفرضیه-پیشبینی-در-روش-علمی-کاوشگری",{"id":238,"title":239,"cat":199,"pic":240,"up_date":241,"title_url":242,"url":243,"legacy_url":244,"cat_title":209,"update_jalali":228},3001,"طرح آزمایش در روش علمی (کاوشگری)","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FyhYsHouQh380kZSlvOup_200.png","2026-08-17 22:37:26","طرح-آزمایش-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3001\u002Fطرح-آزمایش-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3001\u002Fطرح-آزمایش-در-روش-علمی-کاوشگری",{"id":246,"title":247,"cat":199,"pic":248,"up_date":249,"title_url":250,"url":251,"legacy_url":252,"cat_title":209,"update_jalali":228},3006,"نظریه در روش علمی (کاوشگری)","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F0g38Z1a55ciwCJeAv0pb_200.png","2026-08-17 22:35:46","نظریه-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3006\u002Fنظریه-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3006\u002Fنظریه-در-روش-علمی-کاوشگری",{"id":254,"title":255,"cat":199,"pic":256,"up_date":257,"title_url":258,"url":259,"legacy_url":260,"cat_title":209,"update_jalali":228},3008,"مخلوط چیست؟","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5rFKltWiEbx2WJ89PGHH_200.png","2026-08-17 22:33:58","مخلوط-چیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3008\u002Fمخلوط-چیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3008\u002Fمخلوط-چیست",{"id":262,"title":263,"cat":199,"pic":264,"up_date":265,"title_url":266,"url":267,"legacy_url":268,"cat_title":209,"update_jalali":228},3011,"مخلوط یکنواخت (محلول)","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRB7YFbNnvxobCD4de2rI_200.png","2026-08-17 22:31:54","مخلوط-یکنواخت-محلول","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3011\u002Fمخلوط-یکنواخت-محلول","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3011\u002Fمخلوط-یکنواخت-محلول",{"id":270,"title":271,"cat":199,"pic":272,"up_date":273,"title_url":274,"url":275,"legacy_url":276,"cat_title":209,"update_jalali":228},3014,"جداسازی مخلوط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7A2i93p5odFWalBlDDfD_200.png","2026-08-17 22:05:57","جداسازی-مخلوط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3014\u002Fجداسازی-مخلوط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3014\u002Fجداسازی-مخلوط",{"id":278,"title":279,"cat":199,"pic":280,"up_date":281,"title_url":279,"url":282,"legacy_url":283,"cat_title":209,"update_jalali":228},3020,"انرژی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7quNKxCWJ6SLafQxgqGC_200.png","2026-08-17 22:02:34","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3020\u002Fانرژی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3020\u002Fانرژی",{"id":285,"title":286,"cat":199,"pic":287,"up_date":288,"title_url":289,"url":290,"legacy_url":291,"cat_title":209,"update_jalali":228},3022,"اشکال انرژی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FTydgyymYTU3WdUfHvxZU_200.png","2026-08-17 22:00:28","اشکال-انرژی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3022\u002Fاشکال-انرژی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3022\u002Fاشکال-انرژی",{"id":293,"title":294,"cat":199,"pic":295,"up_date":296,"title_url":297,"url":298,"legacy_url":299,"cat_title":209,"update_jalali":228},3024,"انرژی حرکتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FpVlX5JCidWy9jk5NzWiD_200.png","2026-08-17 21:57:05","انرژی-حرکتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3024\u002Fانرژی-حرکتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3024\u002Fانرژی-حرکتی",{"id":301,"title":302,"cat":199,"pic":303,"up_date":304,"title_url":305,"url":306,"legacy_url":307,"cat_title":209,"update_jalali":228},3104,"انرژی نورانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FzSQDZLc7uTMZpiPf5evm_200.png","2026-08-17 21:54:41","انرژی-نورانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3104\u002Fانرژی-نورانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3104\u002Fانرژی-نورانی",{"id":309,"title":310,"cat":199,"pic":311,"up_date":312,"title_url":313,"url":314,"legacy_url":315,"cat_title":209,"update_jalali":228},3106,"انرژی صوتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FS7Xbr2OvKEwofp6gU4e1_200.png","2026-08-17 21:53:05","انرژی-صوتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3106\u002Fانرژی-صوتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3106\u002Fانرژی-صوتی"]