[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-3420":193,"$fZrF8ukxMYPuNAt-mMcMQKwjAHQaRwsmg89LYAsZF25c":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":4,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":205,"subdate":206,"up_date":207,"first_name":208,"last_name":209,"avatar":210,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},3420,59,0,121,"ماه؛ تنها قمر زمین",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F6XLzQbvKHhonyPADtuV3_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"مقاله ماه تنها قمر زمین\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">ماه؛ تنها قمر زمین\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">همسایهٔ آسمانی ما، جهانی از شگفتی‌ها و اسرار\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">ماه، تنها قمر طبیعی کرهٔ زمین، نقش بسیار مهمی در پایداری حیات روی سیارهٔ ما دارد. این جرم آسمانی که در فرهنگ‌های مختلف نماد روشنایی شب است، با تأثیر بر \u003Cstrong>جزر و مد\u003C\u002Fstrong> اقیانوس‌ها، ایجاد \u003Cstrong>کلیپس\u003C\u002Fstrong>‌های خورشیدی و قمری، و حتی کمک به \u003Cstrong>ثبات محور چرخش زمین\u003C\u002Fstrong>، به‌طور مستقیم و غیرمستقیم بر زندگی ما اثر می‌گذارد. این مقاله به بررسی ویژگی‌های فیزیکی، تاریخچهٔ شکل‌گیری، و اهمیت علمی این همسایهٔ کیهانی می‌پردازد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ویژگی‌های فیزیکی و ساختار داخلی ماه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>ماه، با قطر تقریبی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">3475\u003C\u002Fspan> کیلومتر، حدود یک چهارم زمین است. این اندازه‌گیری‌ها نشان می‌دهد که ماه پنجمین قمر بزرگ در منظومهٔ شمسی است. جرم آن تنها \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u002F81\u003C\u002Fspan> جرم زمین است، به این معنی که گرانش روی سطح آن بسیار ضعیف‌تر از زمین است. اگر وزن شما روی زمین \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">60\u003C\u002Fspan> کیلوگرم باشد، روی ماه فقط \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan> کیلوگرم وزن خواهید داشت! این موضوع به فضانوردان اجازه می‌داد تا به راحتی روی سطح آن بپرند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>ساختار داخلی ماه شبیه به زمین است اما بسیار ساده‌تر. دانشمندان با مطالعهٔ لرزه‌های ماه (ماه‌لرزه‌ها) و داده‌های مأموریت‌های آپولو، مدلی از لایه‌های داخلی آن ارائه کرده‌اند:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول ساختار داخلی ماه\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">لایه\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ضخامت (کیلومتر)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ترکیب اصلی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پوسته\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">50\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سنگ‌های بازالتی و فلدسپات\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">گوشته\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1350\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سیلیکات‌های غنی از آهن و منیزیم\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">هسته\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">240\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آهن مذاب و گوگرد\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>سطح ماه پوشیده از گودال‌های برخوردی، کوه‌ها، و دشت‌های وسیع و تیره‌ای به نام «ماریا»\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> (Maria) است. این دشت‌ها در واقع حوضه‌های عظیمی هستند که میلیاردها سال پیش توسط فوران‌های آتشفشانی با گدازه‌های بازالتی پر شده‌اند. برخلاف زمین، ماه فاقد جو غلیظ، آب مایع، و میدان مغناطیسی جهانی است، به همین دلیل مستعد برخورد شهاب‌سنگ‌ها و تابش‌های خورشیدی است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>مثال علمی:\u003C\u002Fstrong> برای درک اندازه، اگر زمین به اندازهٔ یک توپ بسکتبال باشد، ماه تقریباً به اندازهٔ یک توپ تنیس خواهد بود که در فاصلهٔ حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">7.3\u003C\u002Fspan> متری از آن قرار دارد. این مقیاس‌سازی به دانش‌آموزان کمک می‌کند تا بزرگی و فاصله را بهتر تصور کنند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چگونگی شکل‌گیری و تکامل ماه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>دانشمندان برای شکل‌گیری ماه چندین نظریه دارند، اما پذیرفته‌شده‌ترین آن‌ها «فرضیه برخورد عظیم»\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> (Giant Impact Hypothesis) است. بر اساس این نظریه، حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">4.5\u003C\u002Fspan> میلیارد سال پیش، جرمی به اندازهٔ مریخ به نام «تیا»\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> (Theia) با زمین اولیه برخورد کرد. این برخورد مهیب، مقادیر عظیمی از مواد ذوب‌شده را از گوشتهٔ هر دو جرم به فضا پرتاب کرد. این مواد در مداری به دور زمین شروع به چرخش کردند و به تدریج تحت نیروی گرانش، به هم پیوستند و ماه را تشکیل دادند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>این نظریه با نمونه‌های سنگی جمع‌آوری‌شده از مأموریت‌های آپولو همخوانی دارد که ترکیب ایزوتوپی\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> آن‌ها بسیار شبیه به سنگ‌های گوشتهٔ زمین است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>فرمول گرانش:\u003C\u002Fstrong> نیروی گرانش بین زمین و ماه با معادلهٔ نیوتن محاسبه می‌شود: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ F = G \\frac{m_1 m_2}{r^2} $\u003C\u002Fspan> که در آن \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ F $\u003C\u002Fspan> نیروی گرانش، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ G $\u003C\u002Fspan> ثابت گرانش، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ m_1 $\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ m_2 $\u003C\u002Fspan> جرم زمین و ماه، و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$ r $\u003C\u002Fspan> فاصله بین مرکز آن‌هاست.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>پس از شکل‌گیری، ماه بسیار به زمین نزدیک‌تر بود و با سرعت بیشتری می‌چرخید. به‌تدریج و در طول میلیاردها سال، به دلیل اثرات کشندی\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> (Tidal Effects)، هم فاصلهٔ آن از زمین افزایش یافته و هم سرعت چرخش آن به دور خودش کاهش یافته تا جایی که امروز «قفل کشندی»\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> (Tidal Locking) شده است. این پدیده دلیل آن است که ما همیشه فقط یک طرف ماه را از زمین می‌بینیم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">حرکت‌های ماه و پدیده‌های وابسته به آن\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>ماه دو حرکت اصلی دارد: چرخش به دور خود (حرکت وضعی) و چرخش به دور زمین (حرکت انتقالی). مدت زمان هر دو حرکت تقریباً یکسان و حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">27.3\u003C\u002Fspan> روز زمینی است که به آن «ماه نجومی» می‌گویند. اما چرخهٔ کامل phases (اهله‌های ماه) — از ماه نو تا ماه نو بعدی — به دلیل حرکت همزمان زمین و ماه به دور خورشید، کمی طولانی‌تر و حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">29.5\u003C\u002Fspan> روز است که به آن «ماه هلالی» می‌گویند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول اهله‌های اصلی ماه\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">اهله (فاز)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">شرح\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مدت زمان تقریبی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ماه نو\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ماه بین زمین و خورشید قرار می‌گیرد و طرف روشن آن از زمین دیده نمی‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">~3.5\u003C\u002Fspan> روز\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تربیع اول\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نیمی از نیمهٔ روشن ماه از زمین قابل مشاهده است.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">~7.4\u003C\u002Fspan> روز\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بدر\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">زمین بین ماه و خورشید است و تمام سطح روشن ماه از زمین دیده می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">~14.8\u003C\u002Fspan> روز\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تربیع آخر\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نیمهٔ دیگر نیمهٔ روشن ماه از زمین قابل مشاهده است.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">~22.1\u003C\u002Fspan> روز\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>همچنین، این حرکات منظم، پدیده‌های شگفت‌انگیز «کلیپس» (خورشیدگرفتگی و ماه‌گرفتگی) را ایجاد می‌کنند. در یک خورشیدگرفتگی کامل، ماه دقیقاً بین زمین و خورشید قرار می‌گیرد و سایه‌ای بر روی زمین می‌اندازد. در یک ماه‌گرفتگی، زمین بین ماه و خورشید قرار می‌گیرد و سایهٔ زمین روی ماه می‌افتد و آن را به رنگ قرمز تیره (ماه خونین) درمی‌آورد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">تأثیر ماه بر کرهٔ زمین و زندگی انسان\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>شاید آشکارترین تأثیر ماه بر زمین، ایجاد \u003Cstrong>پدیدهٔ جزر و مد\u003C\u002Fstrong> باشد. گرانش ماه آب‌های اقیانوس‌ها را به سمت خود می‌کشد و باعث ایجاد یک برآمدگی می‌شود. همزمان، در طرف مقابل زمین، نیروی گریز از مرکز ناشی از چرخش زمین، برآمدگی دیگری ایجاد می‌کند. با چرخش زمین، این برآمدگی‌ها در سرتاسر سیاره حرکت می‌کنند و باعث بالا و پایین رفتن منظم سطح آب می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>اما تأثیرات ماه فراتر از این است. ماه مانند یک تثبیت‌کنندهٔ طبیعی برای محور چرخش زمین عمل می‌کند. بدون ماه، انحراف محور زمین (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">23.5\u003C\u002Fspan> درجه) به شدت نوسان می‌کرد و منجر به تغییرات آب‌وهوایی بسیار شدید و غیرقابل پیش‌بینی می‌شد که حیات پیچیده را روی زمین با چالش مواجه می‌کرد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>ماه همچنین در فرهنگ، اسطوره‌شناسی، تقویم‌سازی (تقویم‌های قمری مانند هجری قمری)، و حتی در رفتار برخی از جانوران نقش دارد. برای مثال، برخی از گونه‌های لاک‌پشت‌های دریایی در شب‌های مهتابی تخم‌گذاری می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اکتشاف ماه؛ از رصد تا فرود\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>انسان از دیرباز مجذوب ماه بوده است. با اختراع تلسکوپ توسط گالیله در سال \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1609\u003C\u002Fspan>، فصل جدیدی در رصد ماه آغاز شد. اما اوج اکتشافات در قرن بیستم و در جریان «رقابت فضایی» بین ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی رخ داد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>شوروی با فضاپیمای لونا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan> در سال \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1959\u003C\u002Fspan> اولین کشوری بود که یک شیء ساخت بشر را به سطح ماه رساند. اما نقطهٔ اوج این رقابت، برنامهٔ آپولو\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> ناسا بود. در \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">20\u003C\u002Fspan> ژوئیهٔ \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1969\u003C\u002Fspan>، نیل آرمسترانگ و باز آلدرین در مأموریت آپولو \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">11\u003C\u002Fspan> به عنوان اولین انسان‌ها بر روی ماه قدم گذاشتند. در مجموع، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">12\u003C\u002Fspan> فضانورد در \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">6\u003C\u002Fspan> مأموریت فرود بر ماه، روی سطح آن راه رفتند و بیش از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">382\u003C\u002Fspan> کیلوگرم نمونهٔ سنگ و خاک ماه را به زمین آوردند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>مثال عملی:\u003C\u002Fstrong> دانشمندان با مطالعهٔ نمونه‌های سنگ‌های ماه، سن دقیق‌تری برای خود ماه و حتی کل منظومهٔ شمسی تعیین کرده‌اند. این سنگ‌ها مانند «کپسول زمان» هستند که شرایط اولیهٔ تشکیل سیارات را حفظ کرده‌اند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>امروزه، بسیاری از کشورها از جمله چین، هند، ژاپن، و ایالات متحده، برنامه‌های رباتیک برای کاوش ماه دارند. هدف این برنامه‌ها ایجاد ایستگاه‌های تحقیقاتی دائمی، مطالعهٔ منابع احتمالی (مانند یخ آب در قطب‌ها)، و استفاده از ماه به عنوان یک پایگاه برای سفرهای آینده به مریخ و فراتر از آن است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سؤال:\u003C\u002Fstrong> آیا ماه خودش نور تولید می‌کند؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> خیر. ماه مانند یک آینه عمل می‌کند و نور خورشید را منعکس می‌کند. به همین دلیل است که ما آن را درخشان می‌بینیم. این یک اشتباه رایج در بین کودکان است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سؤال:\u003C\u002Fstrong> چرا در روز هم گاهی اوقات ماه دیده می‌شود؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> از آنجایی که ماه به دور زمین می‌چرخد، موقعیت آن نسبت به خورشید و زمین تغییر می‌کند. در برخی از روزهای ماه (مثلاً اطراف وقت تربیع اول یا آخر)، ماه و خورشید در آسمان از هم فاصله دارند و بنابراین در ساعاتی از روز، هر دو به طور همزمان در آسمان قابل مشاهده هستند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سؤال:\u003C\u002Fstrong> آیا قرار است ماه روزی از زمین جدا شود و دور برود؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> ماه در حال حاضر سالانه حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">3.8\u003C\u002Fspan> سانتیمتر از زمین دور می‌شود. این فرآیند بسیار کند است و در مقیاس زمانی عمر انسان قابل توجه نیست. پیش‌بینی می‌شود این دور شدن تا میلیاردها سال دیگر ادامه خواهد داشت تا زمانی که سرعت چرخش زمین و دورهٔ مداری ماه به تعادل برسند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نجوم\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">منظومه شمسی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">جزر و مد\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کلیپس\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">آپولو\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> ماریا (Maria): واژه‌ای لاتین به معنای «دریاها». مناطقی تیره و پست روی سطح ماه که با گدازه‌های باستانی پر شده‌اند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> فرضیه برخورد عظیم (Giant Impact Hypothesis): نظریه‌ای که شکل‌گیری ماه را نتیجهٔ برخورد یک سیارهٔ کوچک با زمین اولیه می‌داند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> تیا (Theia): نامی که دانشمندان به جرم آسمانی فرضی که با زمین برخورد کرد داده‌اند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> ایزوتوپ (Isotope): اتم‌های یک عنصر که تعداد نوترون‌های متفاوتی دارند اما عدد اتمی یکسانی دارند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> اثرات کشندی (Tidal Effects): تأثیرات گرانشی که باعث تغییر شکل اجسام و ایجاد پدیده‌هایی مانند جزر و مد می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> قفل کشندی (Tidal Locking): پدیده‌ای نجومی که در آن دورهٔ چرخش یک جرم به دور خودش با دورهٔ مداری آن به دور جرم دیگر برابر است، در نتیجه همیشه یک طرف آن به سمت جرم مرکزی است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> آپولو (Apollo): نام برنامهٔ فضایی ناسا که منجر به فرود انسان بر روی ماه شد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> ماه، این همسایهٔ نزدیک و همیشگی زمین، تنها یک جرم درخشان در آسمان شب نیست. این قمر نقش حیاتی در تثبیت شرایط قابل زندگی زمین، ایجاد چرخه‌های طبیعی، و الهام‌بخشی برای اکتشافات بشر داشته است. از رصدهای اولیه با چشم غیرمسلح تا فرودهای شگفت‌انگیز فضاپیماها، ماه همواره صفحهٔ نمایشی برای پیشرفت علم و فناوری بوده است و بدون شک در آینده نیز مقصد اصلی برای کاوش‌های انسان و دروازه‌ای به سوی اعماق فضا خواهد بود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204],"ماه "," قمر زمین",363,"2025-09-18 12:54:33","2026-08-17 20:43:07","پشتیبانی","لایو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fuser\u002Favatars\u002Fgamaadmin.png","کپسول آموزشی","1404\u002F06\u002F27","20:43 1405\u002F05\u002F26",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,286,294,302,310],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},2993,"مشاهده در روش علمی (کاوشگری)","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBGm479BeiJRk5niGF2hm_200.png","2026-08-17 22:41:01","مشاهده-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F2993\u002Fمشاهده-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F2993\u002Fمشاهده-در-روش-علمی-کاوشگری","1405\u002F05\u002F26",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":230},2998,"فرضیه پیش‌بینی در روش علمی (کاوشگری)","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FguDBc8ar5HLXzy9KJJse_200.png","2026-08-17 22:39:01","فرضیه-پیشبینی-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F2998\u002Fفرضیه-پیشبینی-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F2998\u002Fفرضیه-پیشبینی-در-روش-علمی-کاوشگری",{"id":240,"title":241,"cat":199,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":211,"update_jalali":230},3001,"طرح آزمایش در روش علمی (کاوشگری)","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FyhYsHouQh380kZSlvOup_200.png","2026-08-17 22:37:26","طرح-آزمایش-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3001\u002Fطرح-آزمایش-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3001\u002Fطرح-آزمایش-در-روش-علمی-کاوشگری",{"id":248,"title":249,"cat":199,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":211,"update_jalali":230},3006,"نظریه در روش علمی (کاوشگری)","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F0g38Z1a55ciwCJeAv0pb_200.png","2026-08-17 22:35:46","نظریه-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3006\u002Fنظریه-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3006\u002Fنظریه-در-روش-علمی-کاوشگری",{"id":256,"title":257,"cat":199,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":211,"update_jalali":230},3008,"مخلوط چیست؟","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5rFKltWiEbx2WJ89PGHH_200.png","2026-08-17 22:33:58","مخلوط-چیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3008\u002Fمخلوط-چیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3008\u002Fمخلوط-چیست",{"id":264,"title":265,"cat":199,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":211,"update_jalali":230},3011,"مخلوط یکنواخت (محلول)","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRB7YFbNnvxobCD4de2rI_200.png","2026-08-17 22:31:54","مخلوط-یکنواخت-محلول","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3011\u002Fمخلوط-یکنواخت-محلول","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3011\u002Fمخلوط-یکنواخت-محلول",{"id":272,"title":273,"cat":199,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":211,"update_jalali":230},3014,"جداسازی مخلوط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7A2i93p5odFWalBlDDfD_200.png","2026-08-17 22:05:57","جداسازی-مخلوط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3014\u002Fجداسازی-مخلوط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3014\u002Fجداسازی-مخلوط",{"id":280,"title":281,"cat":199,"pic":282,"up_date":283,"title_url":281,"url":284,"legacy_url":285,"cat_title":211,"update_jalali":230},3020,"انرژی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7quNKxCWJ6SLafQxgqGC_200.png","2026-08-17 22:02:34","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3020\u002Fانرژی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3020\u002Fانرژی",{"id":287,"title":288,"cat":199,"pic":289,"up_date":290,"title_url":291,"url":292,"legacy_url":293,"cat_title":211,"update_jalali":230},3022,"اشکال انرژی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FTydgyymYTU3WdUfHvxZU_200.png","2026-08-17 22:00:28","اشکال-انرژی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3022\u002Fاشکال-انرژی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3022\u002Fاشکال-انرژی",{"id":295,"title":296,"cat":199,"pic":297,"up_date":298,"title_url":299,"url":300,"legacy_url":301,"cat_title":211,"update_jalali":230},3024,"انرژی حرکتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FpVlX5JCidWy9jk5NzWiD_200.png","2026-08-17 21:57:05","انرژی-حرکتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3024\u002Fانرژی-حرکتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3024\u002Fانرژی-حرکتی",{"id":303,"title":304,"cat":199,"pic":305,"up_date":306,"title_url":307,"url":308,"legacy_url":309,"cat_title":211,"update_jalali":230},3104,"انرژی نورانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FzSQDZLc7uTMZpiPf5evm_200.png","2026-08-17 21:54:41","انرژی-نورانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3104\u002Fانرژی-نورانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3104\u002Fانرژی-نورانی",{"id":311,"title":312,"cat":199,"pic":313,"up_date":314,"title_url":315,"url":316,"legacy_url":317,"cat_title":211,"update_jalali":230},3106,"انرژی صوتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FS7Xbr2OvKEwofp6gU4e1_200.png","2026-08-17 21:53:05","انرژی-صوتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3106\u002Fانرژی-صوتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3106\u002Fانرژی-صوتی"]