[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-3356":3,"categoryMenus":26,"$fZ6_bMuHAJAMZ7eaSv9cjlBrR6SjaFGxA-9E94SsdRHo":214},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":7,"status":5,"views":17,"subdate":18,"up_date":19,"first_name":20,"last_name":21,"avatar":22,"cat_title":23,"subdate_jalali":24,"update_jalali":25},3356,1,59,0,121,"ستاره و سیاره",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F006A0V3dVNI601V4umgP_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"مقاله ستاره و سیاره\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">ستاره و سیاره: دنیای شگفت‌انگیز آسمان شب\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">سفری به اعماق کیهان برای شناخت اجرام آسمانی و درک تفاوت‌های بنیادین آنها\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">این مقاله به بررسی جامع \u003Cstrong>ستاره‌ها\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>سیارات\u003C\u002Fstrong>، دو نوع از مهم‌ترین اجرام کیهانی، می‌پردازد. شما با \u003Cstrong>تفاوت‌های کلیدی\u003C\u002Fstrong> بین ستاره و سیاره، \u003Cstrong>چگونگی تشکیل\u003C\u002Fstrong> آنها و نقش حیاتی \u003Cstrong>خورشید\u003C\u002Fstrong> به عنوان ستاره‌ای در منظومه شمسی آشنا خواهید شد. این سفر علمی برای دانش‌آموزان تمامی مقاطع تحصیلی قابل درک و جذاب خواهد بود.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ستاره چیست؟ خورشید، کوره‌ی غول‌پیکر هسته‌ای\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>یک ستاره یک گوی عظیم و درخشان از پلاسما است که توسط نیروی گرانش خودش نگه داشته شده است. نزدیک‌ترین ستاره به زمین، خورشید ماست که منبع اصلی نور و گرما و در نتیجه، حیات روی سیاره‌ی ما است. ستاره‌ها مانند کارخانه‌های عظیم هستند که در قلب خود، واکنش‌های هسته‌ای انجام می‌دهند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک ساده، تصور کنید یک \u003Cstrong>کوره‌ی بسیار بزرگ\u003C\u002Fstrong> دارید که در آن، عناصر سبک (مانند هیدروژن) تحت فشار و حرارت فوق‌العاده زیاد به عناصر سنگین‌تر (مانند هلیوم) تبدیل می‌شوند. این فرآیند که \u003Cstrong>همجوشی هسته‌ای\u003C\u002Fstrong> نام دارد، مقدار عظیمی انرژی به صورت نور و گرما آزاد می‌کند که ما آن را به عنوان درخشش ستاره می‌بینیم. اگر خورشید نبود، زمین یک گوی تاریک و یخ‌زده بود و هیچ حیاتی در کار نبود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>مثال علمی:\u003C\u002Fstrong> یک چراغ‌قوه را در نظر بگیرید. این چراغ خودش نور تولید می‌کند (مانند یک ستاره). اما ماه در آسمان، تنها نور خورشید را بازتاب می‌دهد و مانند یک آینه عمل می‌کند؛ بنابراین ماه یک ستاره نیست.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">سیاره چیست؟ جهان‌های در حال گردش\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>سیاره یک جرم آسمانی است که به دور یک ستاره می‌گردد، آنقدر بزرگ است که تحت تأثیر گرانش خودش گرد شده باشد، و همچنین فضای اطراف مدار خود را از اجرام ریز و درشت پاک کرده باشد. سیارات نور خود را تولید نمی‌کنند، بلکه نور ستاره‌ی مادر خود را بازتاب می‌دهند. زمین، مریخ، زهره و مشتری نمونه‌هایی از سیارات منظومه شمسی ما هستند که همگی به دور ستاره‌ی مادر، یعنی خورشید، در حال گردشند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>سیارات به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند: \u003Cstrong>سیارات سنگی\u003C\u002Fstrong> (درونی) مانند عطارد، زهره، زمین و مریخ که سطحی جامد و سنگی دارند و \u003Cstrong>سیارات گازی\u003C\u002Fstrong> (بیرونی) مانند مشتری و زحل که عمدتاً از گازهای مختلف تشکیل شده‌اند و سطح جامد مشخصی ندارند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه ویژگی‌های کلیدی ستاره و سیاره\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ستاره\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">سیاره\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تولید نور\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بله (از طریق همجوشی هسته‌ای)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">خیر (فقط نور ستاره را بازتاب می‌کند)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ترکیب اصلی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پلاسما (گازهای بسیار داغ و یونیزه)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جامد، مایع، گاز یا ترکیبی از آنها\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حرکت در آسمان\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">موقعیت نسبی ثابت (به آرامی تغییر می‌کند)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حرکت قابل مشاهده نسبت به ستاره‌های زمینه\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دما\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بسیار بالا (هسته خورشید: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">15,000,000°C\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">متغیر (از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">-200°C\u003C\u002Fspan> تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">400°C\u003C\u002Fspan>)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چگونه یک ستاره متولد می‌شود؟ تولد در سحابی‌ها\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>تولد یک ستاره با ابرهای عظیمی از گاز و غبار به نام \u003Cstrong>سحابی\u003C\u002Fstrong> آغاز می‌شود. این سحابی‌ها عمدتاً از هیدروژن تشکیل شده‌اند. زمانی که بخشی از این سحابی تحت تأثیر یک موج ضربه‌ای (مثلاً از انفجار یک ستاره پیر) قرار می‌گیرد یا به دلایل دیگر، شروع به فروپاشی تحت نیروی گرانش خود می‌کند. با کوچک‌تر و چگال‌تر شدن این توده، دمای مرکزی آن به شدت افزایش می‌یابد. وقتی دما و فشار در مرکز به اندازه کافی بالا رفت (در حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">15 میلیون درجه سانتیگراد\u003C\u002Fspan>)، واکنش همجوشی هسته‌ای آغاز می‌شود و یک ستاره جدید متولد می‌گردد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">سیارات چگونه به وجود می‌آیند؟ بقایای تشکیل ستاره\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>پس از تشکیل ستاره، باقی‌مانده گاز و غبار در اطراف آن، یک صفحه‌ی چرخان به نام \u003Cstrong>صفحه‌ی پیش‌سیاره‌ای\u003C\u002Fstrong> تشکیل می‌دهد. در داخل این صفحه، ذرات غبار شروع به برخورد و چسبیدن به یکدیگر می‌کنند. این فرآیند که \u003Cstrong>برافزایش\u003C\u002Fstrong> نام دارد، به تدریج اجرام بزرگ و بزرگ‌تری ایجاد می‌کند؛ از ذرات ریز غبار گرفته تا سنگ‌ریزها، تخته‌سنگ‌ها و در نهایت \u003Cstrong>سیارات\u003C\u002Fstrong>. سیارات سنگی نزدیک به ستاره تشکیل می‌شوند، در حالی که سیارات گازی در فاصله دورتر، جایی که مواد فرار مانند گازها می‌توانند منجمد شوند، شکل می‌گیرند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">رصد آسمان: چگونه ستاره را از سیاره تشخیص دهیم؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>شما می‌توانید با چشمان غیرمسلح نیز تفاوت بین ستاره و سیاره را در آسمان شب تشخیص دهید. این یک کاربرد عملی و لذت‌بخش از دانش نجومی است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۱. درخشش و نور:\u003C\u002Fstrong> ستاره‌ها به دلیل فاصله بسیار زیاد، نور خود را به صورت نقطه‌ای کوچک و چشمک‌زن می‌تابانند (جو زمین باعث چشمک زدن آنها می‌شود). اما سیارات که بسیار نزدیک‌تر هستند، نور پایدار و غیر چشمک‌زنی دارند. برای مثال، سیاره زهره (ناهید) که به «ستارهٔ صبحگاهی» یا «ستارهٔ شامگاهی» معروف است، بسیار پرنور و پایدار به نظر می‌رسد و چشمک نمی‌زند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۲. حرکت:\u003C\u002Fstrong> موقعیت ستاره‌ها نسبت به یکدیگر در کوتاه‌مدت ثابت به نظر می‌رسد و آنها به صورت دسته‌جمعی در آسمان حرکت می‌کنند. اما سیارات در میان صورت‌های فلکی حرکت می‌کنند و موقعیت آن‌ها نسبت به ستاره‌های زمینه در طول هفته‌ها و ماه‌ها تغییر می‌کند. کلمه "سیاره" در یونانی به معنای "سرگردان" است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۳. رنگ:\u003C\u002Fstrong> برخی سیارات رنگ متمایزی دارند. مریخ به رنگ نارنجی-قرمز، مشتری به رنگ زرد-کرم و زحل به رنگ طلایی کمرنگ دیده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا سیاره‌ها می‌توانند به ستاره تبدیل شوند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0\">خیر. برای تبدیل شدن به یک ستاره، یک جرم باید به اندازه کافی بزرگ باشد تا بتواند همجوشی هسته‌ای را در هسته خود آغاز کند. حتی بزرگ‌ترین سیاره منظومه شمسی ما، مشتری، جرم کافی برای این کار را ندارد. جرم مشتری حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0.001\u003C\u002Fspan> جرم خورشید است، در حالی که برای شروع همجوشی به حداقل \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0.08\u003C\u002Fspan> جرم خورشید نیاز است. بنابراین مشتری یک «ستارهٔ شکست خورده» است، اما هرگز به یک ستاره واقعی تبدیل نخواهد شد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>چرا خورشید یک ستاره است ولی زمین یک سیاره؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0\">زیرا خورشید به اندازه کافی بزرگ است که در هسته خود واکنش همجوشی هسته‌ای انجام دهد و نور و گرمای خود را تولید کند. اما زمین، اگرچه بزرگ است، اما برای ایجاد چنین واکنشی به اندازه کافی بزرگ نیست. زمین تنها نور خورشید را منعکس می‌کند و به دور آن می‌گردد که تعریف اصلی یک سیاره است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا ماه یک سیاره است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0\">خیر. ماه یک \u003Cstrong>قمر\u003C\u002Fstrong> (ماه طبیعی) است. تفاوت اصلی در این است که یک سیاره مستقیماً به دور یک ستاره می‌گردد (مانند زمین که به دور خورشید می‌گردد). اما یک قمر به دور یک سیاره می‌گردد (مانند ماه که به دور زمین می‌گردد).\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">منظومه شمسی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">همجوشی هسته‌ای\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">سحابی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">سیاره سنگی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">سیاره گازی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>همجوشی هسته‌ای (Nuclear Fusion):\u003C\u002Fstrong> فرآیندی که در آن دو هسته اتمی سبک برای تشکیل یک هسته سنگین‌تر با هم ترکیب می‌شوند و مقدار عظیمی انرژی آزاد می‌کنند. این فرآیند منبع انرژی ستاره‌ها است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>سحابی (Nebula):\u003C\u002Fstrong> ابرهای عظیم و گسترده‌ای از گاز (عمدتاً هیدروژن) و غبار در فضا که زادگاه ستاره‌ها و سیارات هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>برافزایش (Accretion):\u003C\u002Fstrong> فرآیند افزایش تدریجی جرم یک جرم آسمانی از طریق جذب گرانشی مواد اطراف. این فرآیند نقش کلیدی در تشکیل سیارات دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>صفحه پیش‌سیاره‌ای (Protoplanetary Disk):\u003C\u002Fstrong> صفحه‌ای چرخان و مسطح از گاز و غبار که یک ستاره جوان را احاطه کرده و مواد اولیه برای تشکیل سیارات را فراهم می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16],"ستاره "," سیاره",329,"2025-09-17 14:34:02","2026-08-17 20:52:11","پشتیبانی","لایو","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fuser\u002Favatars\u002Fgamaadmin.png","کپسول آموزشی","1404\u002F06\u002F26","20:52 1405\u002F05\u002F26",{"status":5,"data":27},[28,67,127,145,165],{"id":5,"title":29,"list_order":5,"items":30},"آشنایی",[31,36,40,44,51,55,59,63],{"id":32,"link":33,"type":34,"slug":12,"title":35},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":37,"link":38,"type":34,"slug":12,"title":39},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":41,"link":42,"type":34,"slug":12,"title":43},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":45,"link":46,"type":47,"slug":48,"handler":49,"title":50},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":52,"link":53,"type":34,"slug":12,"title":54},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":56,"link":57,"type":34,"slug":12,"title":58},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":60,"link":61,"type":34,"slug":12,"title":62},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":64,"link":65,"type":34,"slug":12,"title":66},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":68,"title":69,"list_order":5,"items":70},2,"المپیادها",[71,75,79,83,87,91,95,99,103,107,111,115,119,123],{"id":72,"link":73,"type":34,"slug":12,"title":74},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":76,"link":77,"type":34,"slug":12,"title":78},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":80,"link":81,"type":34,"slug":12,"title":82},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":84,"link":85,"type":34,"slug":12,"title":86},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":88,"link":89,"type":34,"slug":12,"title":90},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":92,"link":93,"type":34,"slug":12,"title":94},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":96,"link":97,"type":34,"slug":12,"title":98},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":100,"link":101,"type":34,"slug":12,"title":102},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":104,"link":105,"type":34,"slug":12,"title":106},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":108,"link":109,"type":34,"slug":12,"title":110},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":112,"link":113,"type":34,"slug":12,"title":114},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":116,"link":117,"type":34,"slug":12,"title":118},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":120,"link":121,"type":34,"slug":12,"title":122},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":124,"link":125,"type":34,"slug":12,"title":126},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":128,"title":129,"list_order":5,"items":130},3,"نمونه و تیزهوشان",[131,135,140],{"id":132,"link":133,"type":34,"slug":12,"title":134},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":136,"link":137,"type":47,"slug":138,"handler":138,"title":139},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":141,"link":142,"type":47,"slug":143,"handler":143,"title":144},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":146,"title":147,"list_order":5,"items":148},7,"کتابهای درسی",[149,153,157,161],{"id":150,"link":151,"type":34,"slug":12,"title":152},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":154,"link":155,"type":34,"slug":12,"title":156},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":158,"link":159,"type":34,"slug":12,"title":160},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":162,"link":163,"type":34,"slug":12,"title":164},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":32,"title":166,"list_order":32,"items":167},"پیشنهاد ویژه",[168,173,178,183,188,193,198,202,206,210],{"id":169,"link":170,"type":47,"slug":171,"handler":171,"title":172},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":174,"link":175,"type":47,"slug":176,"handler":176,"title":177},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":179,"link":180,"type":47,"slug":181,"handler":181,"title":182},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":184,"link":185,"type":47,"slug":186,"handler":186,"title":187},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":189,"link":190,"type":47,"slug":191,"handler":191,"title":192},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":194,"link":195,"type":34,"slug":196,"title":197},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":199,"link":200,"type":34,"slug":12,"title":201},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":203,"link":204,"type":34,"slug":12,"title":205},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":207,"link":208,"type":34,"slug":12,"title":209},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":211,"link":212,"type":34,"slug":12,"title":213},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,286,294,302,310],{"id":223,"title":224,"cat":10,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":23,"update_jalali":230},2993,"مشاهده در روش علمی (کاوشگری)","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBGm479BeiJRk5niGF2hm_200.png","2026-08-17 22:41:01","مشاهده-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F2993\u002Fمشاهده-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F2993\u002Fمشاهده-در-روش-علمی-کاوشگری","1405\u002F05\u002F26",{"id":232,"title":233,"cat":10,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":23,"update_jalali":230},2998,"فرضیه پیش‌بینی در روش علمی (کاوشگری)","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FguDBc8ar5HLXzy9KJJse_200.png","2026-08-17 22:39:01","فرضیه-پیشبینی-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F2998\u002Fفرضیه-پیشبینی-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F2998\u002Fفرضیه-پیشبینی-در-روش-علمی-کاوشگری",{"id":240,"title":241,"cat":10,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":23,"update_jalali":230},3001,"طرح آزمایش در روش علمی (کاوشگری)","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FyhYsHouQh380kZSlvOup_200.png","2026-08-17 22:37:26","طرح-آزمایش-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3001\u002Fطرح-آزمایش-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3001\u002Fطرح-آزمایش-در-روش-علمی-کاوشگری",{"id":248,"title":249,"cat":10,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":23,"update_jalali":230},3006,"نظریه در روش علمی (کاوشگری)","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F0g38Z1a55ciwCJeAv0pb_200.png","2026-08-17 22:35:46","نظریه-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3006\u002Fنظریه-در-روش-علمی-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3006\u002Fنظریه-در-روش-علمی-کاوشگری",{"id":256,"title":257,"cat":10,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":23,"update_jalali":230},3008,"مخلوط چیست؟","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5rFKltWiEbx2WJ89PGHH_200.png","2026-08-17 22:33:58","مخلوط-چیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3008\u002Fمخلوط-چیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3008\u002Fمخلوط-چیست",{"id":264,"title":265,"cat":10,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":23,"update_jalali":230},3011,"مخلوط یکنواخت (محلول)","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRB7YFbNnvxobCD4de2rI_200.png","2026-08-17 22:31:54","مخلوط-یکنواخت-محلول","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3011\u002Fمخلوط-یکنواخت-محلول","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3011\u002Fمخلوط-یکنواخت-محلول",{"id":272,"title":273,"cat":10,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":23,"update_jalali":230},3014,"جداسازی مخلوط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7A2i93p5odFWalBlDDfD_200.png","2026-08-17 22:05:57","جداسازی-مخلوط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3014\u002Fجداسازی-مخلوط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3014\u002Fجداسازی-مخلوط",{"id":280,"title":281,"cat":10,"pic":282,"up_date":283,"title_url":281,"url":284,"legacy_url":285,"cat_title":23,"update_jalali":230},3020,"انرژی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7quNKxCWJ6SLafQxgqGC_200.png","2026-08-17 22:02:34","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3020\u002Fانرژی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3020\u002Fانرژی",{"id":287,"title":288,"cat":10,"pic":289,"up_date":290,"title_url":291,"url":292,"legacy_url":293,"cat_title":23,"update_jalali":230},3022,"اشکال انرژی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FTydgyymYTU3WdUfHvxZU_200.png","2026-08-17 22:00:28","اشکال-انرژی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3022\u002Fاشکال-انرژی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3022\u002Fاشکال-انرژی",{"id":295,"title":296,"cat":10,"pic":297,"up_date":298,"title_url":299,"url":300,"legacy_url":301,"cat_title":23,"update_jalali":230},3024,"انرژی حرکتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FpVlX5JCidWy9jk5NzWiD_200.png","2026-08-17 21:57:05","انرژی-حرکتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3024\u002Fانرژی-حرکتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3024\u002Fانرژی-حرکتی",{"id":303,"title":304,"cat":10,"pic":305,"up_date":306,"title_url":307,"url":308,"legacy_url":309,"cat_title":23,"update_jalali":230},3104,"انرژی نورانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FzSQDZLc7uTMZpiPf5evm_200.png","2026-08-17 21:54:41","انرژی-نورانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3104\u002Fانرژی-نورانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3104\u002Fانرژی-نورانی",{"id":311,"title":312,"cat":10,"pic":313,"up_date":314,"title_url":315,"url":316,"legacy_url":317,"cat_title":23,"update_jalali":230},3106,"انرژی صوتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FS7Xbr2OvKEwofp6gU4e1_200.png","2026-08-17 21:53:05","انرژی-صوتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3106\u002Fانرژی-صوتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3106\u002Fانرژی-صوتی"]