[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-3198":3,"categoryMenus":23,"$fG9Z5ta8crGIMCmBg8N5cQ9XLzyaVUQGkp7cXS38pJ-c":211},{"id":4,"section":5,"base":5,"course":5,"lesson":5,"title":6,"cat":7,"pic":8,"info_graphic":9,"podcast":9,"body":10,"tags":11,"metadata":9,"featured":5,"status":14,"views":15,"subdate":16,"up_date":17,"first_name":18,"last_name":19,"avatar":9,"cat_title":20,"subdate_jalali":21,"update_jalali":22},3198,0,"اسمز؛ انتشار آب از غشای نیمه‌تراوا",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FGIa4SWfJjUTQ8maWZBmr_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"مقاله اسمز\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">اسمز (Osmosis): سفر آب از میان یک غشا\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">فرآیندی شگفت‌انگیز در دنیای پیرامون ما که زندگی را ممکن ساخته است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">اسمز یا گذرندگی، پدیده‌ای طبیعی است که در آن آب از یک غشای نیمه‌تراوا از ناحیه‌ای با غلظت حل‌شونده کمتر به ناحیه‌ای با غلظت حل‌شونده بیشتر منتقل می‌شود. این فرآیند کلیدی برای درک \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تنظیم آب در سلول‌های گیاهی و جانوری\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تصفیه آب\u003C\u002Fspan>، و حتی \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پخت‌وپز\u003C\u002Fspan> است. این مقاله به زبان ساده به بررسی اصول، کاربردها و مثال‌های ملموس این مفهوم می‌پردازد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اسمز چیست و چگونه کار می‌کند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک اسمز، ابتدا باید با چند مفهوم آشنا شویم:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>محلول\u003C\u002Fstrong>: مخلوطی یکنواخت از یک ماده (مثل نمک یا شکر) که در یک مایع (معمولاً آب) حل شده است. به ماده‌ای که حل می‌شود، \u003Cstrong>حل‌شونده\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> و به مایعی که عمل حل کردن را انجام می‌دهد، \u003Cstrong>حلال\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> می‌گویند. آب معروف‌ترین حلال در جهان است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>غشای نیمه‌تراوا\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>: مانند یک دروازه بان بسیار دقیق عمل می‌کند. این غشا به بعضی مولکول‌های کوچک (عموماً مولکول‌های آب) اجازه عبور می‌دهد، اما جلوی عبور مولکول‌های بزرگ‌تر (مانند مولکول‌های نمک یا شکر) را می‌گیرد. دیواره سلول‌های بدن شما یک غشای نیمه‌تراواست.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>حالا فرض کنید دو محلول با غلظت‌های مختلف نمک را توسط یک غشای نیمه‌تراوا از هم جدا کرده‌ایم. در یک سمت، آب خالص (غلظت حل‌شونده صفر) و در سمت دیگر، آب شور (غلظت حل‌شونده بالا) قرار دارد. آب همیشه سعی می‌کند شرایط را متعادل کند. بنابراین، مولکول‌های آب از سمتی که غلظت نمک کمتر است (آب خالص) به سمتی که غلظت نمک بیشتر است (آب شور) حرکت می‌کنند. این حرکت، همان \u003Cstrong>اسمز\u003C\u002Fstrong> است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>این فرآیند آنقدر ادامه می‌یابد تا غلظت حل‌شونده در دو طرف غشا \u003Cstrong>یکسان\u003C\u002Fstrong> شود یا زمانی که فشار ناشی از ارتفاع آب در سمت غلیظ‌تر، مانع از ورود آب بیشتر شود که به آن \u003Cstrong>فشار اسمزی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> می‌گویند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>یک نکتهٔ کلیدی:\u003C\u002Fstrong> در اسمز، \u003Cstrong>آب\u003C\u002Fstrong> حرکت می‌کند تا غلظت‌ها را متعادل سازد، نه ماده حل‌شونده. این موضوع نقطه تمایز اصلی آن با \u003Cstrong>انتشار\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> ساده است که در آن ماده حل‌شونده از منطقه پرغلظت به منطقه کم‌غلظت حرکت می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">انواع محیط‌های اسمزی برای سلول‌ها\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>سلول‌های موجودات زنده دائماً با محیط اطراف خود در تعامل اسمزی هستند. بسته به غلظت محیط خارج، سه حالت مختلف می‌تواند رخ دهد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"انواع محیط های اسمزی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع محیط\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">شرایط\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تأثیر بر سلول جانوری\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تأثیر بر سلول گیاهی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>هایپوتونیک\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">غلظت محیط خارج \u003Cstrong>کمتر\u003C\u002Fstrong> از داخل سلول است.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آب به داخل سلول می‌رود و سلول متورم و حتی می‌ترکد (\u003Cstrong style=\"background: #fee2e2; border-radius: 999px; color: #991b1b; display: inline-block; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">لیز\u003C\u002Fstrong>).\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آب وارد واکوئول می‌شود. سلول \u003Cstrong>سفت\u003C\u002Fstrong> (\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; display: inline-block; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">تورژسانس\u003C\u002Fstrong>) می‌شود که برای حفظ استحکام گیاه ضروری است.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>ایزوتونیک\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">غلظت محیط خارج و داخل سلول \u003Cstrong>برابر\u003C\u002Fstrong> است.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آب به صورت متعادل وارد و خارج می‌شود. سلول شکل طبیعی خود را حفظ می‌کند. (\u003Cstrong style=\"background: #dcfce7; border-radius: 999px; color: #166534; display: inline-block; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">تعادل\u003C\u002Fstrong>)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آب به صورت متعادل جریان دارد. سلول کمی شل می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>هایپرتونیک\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>8\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">غلظت محیط خارج \u003Cstrong>بیشتر\u003C\u002Fstrong> از داخل سلول است.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آب از سلول خارج می‌شود و سلول چروکیده می‌شود (\u003Cstrong style=\"background: #fee2e2; border-radius: 999px; color: #991b1b; display: inline-block; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">کریز\u003C\u002Fstrong>).\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آب از واکوئول خارج می‌شود. سیتوپلاسم از دیواره سلولی جدا می‌شود (\u003Cstrong style=\"background: #fee2e2; border-radius: 999px; color: #991b1b; display: inline-block; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">پلاسمولیز\u003C\u002Fstrong>). گیاه پژمرده می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اسمز در زندگی روزمره و فناوری\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>اسمز فقط یک مفهوم کتابی نیست؛ بلکه در اطراف ما و در فناوری‌های پیشرفته حضور پررنگی دارد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۱. جذب آب توسط ریشه گیاهان:\u003C\u002Fstrong> خاک معمولاً غلظت کم‌تری از نمک‌ها نسبت به sap داخل ریشه گیاه دارد. بنابراین، محیط برای ریشه‌های گیاه هایپوتونیک است و آب به طور مداوم از طریق اسمز به درون ریشه ها جریان می‌یابد. این آب سپس به سمت بالا و به تمام بخش‌هایی از حمل و نقل کارخانه می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۲. تصفیه آب به روش اسمز معکوس (RO)\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>9\u003C\u002Fsup>: این فناوری برعکس اسمز طبیعی کار می‌کند. در اسمز معکوس، با اعمال یک فشار قوی به آب شور (سمت با غلظت بالا)، مولکول‌های آب را وادار می‌کنند تا بر خلاف جریان طبیعی اسمز، از غشایی بگذرند و نمک‌ها و ناخالصی‌ها پشت غشا باقی بمانند. نتیجه، تولید آب شیرین و تصفیه شده است. بسیاری از دستگاه‌های تصفیه آب خانگی از این اصل استفاده می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۳. پزشکی و تزریق سرم:\u003C\u002Fstrong> سرم‌های فیزیولوژیکی که به بیماران تزریق می‌شوند، محلول‌هایی \u003Cstrong>ایزوتونیک\u003C\u002Fstrong> با پلاسمای خون هستند. این کار برای جلوگیری از ایجاد شوک اسمزی به سلول‌های خونی انجام می‌شود. اگر سرم هایپوتونیک باشد، گلبول‌های قرمز آب جذب کرده و می‌ترکند و اگر هایپرتونیک باشد، آب از دست داده و چروکیده می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۴. نمک زدن به غذا برای نگهداری:\u003C\u002Fstrong> زمانی که روی مواد غذایی مثل گوشت یا ماهی نمک می‌پاشیم، محیط خارج هایپرتونیک می‌شود. در نتیجه، آب از درون سلول‌های میکروارگانیسم‌های فاسدکننده (مانند باکتری‌ها و قارچ‌ها) خارج شده و آن‌ها می‌میرند. این عمل، غذا را برای مدت طولانی‌تری حفظ می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">یک آزمایش ساده برای مشاهده اسمز\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>می‌توانید به راحتی این پدیده را در خانه مشاهده کنید:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>وسایل مورد نیاز:\u003C\u002Fstrong> یک عدد تخم مرغ خام با پوست، یک ظرف شیشه‌ای، سرکه، شربت ذرت یا آب بسیار شور.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>روش کار:\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\n1. تخم مرغ را به مدت ۲۴-۴۸ ساعت در سرکه قرار دهید. سرکه (اسید استیک) پوسته کلسیمی تخم مرغ را حل می‌کند و فقط غشای نیمه‌تراوای اطراف سفیده باقی می‌ماند.\u003Cbr>\r\n2. تخم مرغ بدون پوسته را بشویید. حالا آن را در یک لیوان پر از آب خالص قرار دهید. پس از چند ساعت، متوجه می‌شوید که تخم مرغ کمی بزرگ‌تر و سفت‌تر شده است. چرا؟ چون آب خالص محیطی هایپوتونیک ایجاد کرده و آب به داخل تخم مرغ نفوذ کرده است.\u003Cbr>\r\n3. حالا تخم مرغ را از آب درآورید و در لیوان دیگری پر از شربت ذرت غلیظ یا آب بسیار شور قرار دهید. پس از چند ساعت، تخم مرغ کوچک‌تر و چروکیده به نظر می‌رسد. زیرا آب از داخل آن خارج شده است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>این آزمایش به خوبی اثر محیط‌های هایپوتونیک و هایپرتونیک را روی یک سلول بزرگ (تخم مرغ) نشان می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پرسش‌های متداول و باورهای نادرست\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> آیا در اسمز، فقط آب حرکت می‌کند؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> بله، این یک نکته کلیدی است. در اسمز، \u003Cstrong>حلال\u003C\u002Fstrong> (که معمولاً آب است) برای رقیق کردن محلول غلیظ‌تر حرکت می‌کند. حرکت خودِ ماده حل‌شونده (مثلاً نمک) از طریق یک غشاء، اگر رخ دهد، انتشار نامیده می‌شود و می‌تواند همزمان با اسمز اتفاق بیفتد، اما یک فرآیند مجزا است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> چرا وقتی مدت زیادی در استخر شنا می‌کنیم، پوست انگشتان دست و پا چروکیده می‌شود؟ آیا این اسمز است؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> این یک باور رایج اما \u003Cstrong>نادرست\u003C\u002Fstrong> است. چروکیده شدن پوست بر اثر آب، یک واکنش \u003Cstrong>عصبی-عروقی\u003C\u002Fstrong> است نه یک پدیده اسمزی ساده. بدن با منقبض کردن رگ‌های خونی در زیر پوست (به دلایل احتمالی مثل بهبود grip در شرایط خیس)، باعث جمع شدن پوست و ایجاد چروک می‌شود. لایه خارجی پوست (اِپیدرم) آنقدر نفوذپذیر نیست که چنین جریان آبی را به صورت اسمز ایجاد کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>سوال:\u003C\u002Fstrong> فشار اسمزی چیست و چگونه اندازه‌گیری می‌شود؟\u003Cbr>\r\n\u003Cstrong>پاسخ:\u003C\u002Fstrong> فشار اسمزی حداقل فشاری است که باید به یک محلول وارد شود تا از ورود آب خالص به آن (از طریق یک غشای نیمه‌تراوا) جلوگیری کند و سیستم در حالت تعادل قرار گیرد. این فشار با غلظت ماده حل‌شونده رابطه مستقیم دارد. هرچه محلول غلیظ‌تر باشد، فشار اسمزی آن بیشتر است. فشار اسمزی را می‌توان با دستگاهی به نام \u003Cstrong>اسمومتر\u003C\u002Fstrong> اندازه‌گیری کرد. رابطه آن به صورت $ \\Pi = iMRT $ بیان می‌شود که در آن $ \\Pi $ فشار اسمزی، $ M $ غلظت مولار، $ R $ ثابت گازها، $ T $ دمای مطلق و $ i $ ضریب وانت هاف است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">غشای نیمه تراوا\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">فشار اسمزی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">اسمز معکوس\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تورژسانس\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پلاسمولیز\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> حل‌شونده (Solute): ماده‌ای که در یک حلال حل می‌شود تا یک محلول را تشکیل دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> حلال (Solvent): مایع (معمولاً)ی که ماده حل‌شونده را در خود حل می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> غشای نیمه‌تراوا (Semipermeable Membrane): پرده‌ای که تنها به برخی مولکول‌های خاص اجازه عبور می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> فشار اسمزی (Osmotic Pressure): فشاری که برای توقف جریان اسمزی خالص به یک راه حل مورد نیاز است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> انتشار (Diffusion): حرکت ذرات از ناحیه‌ای با غلظت بالا به ناحیه‌ای با غلظت پایین.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> هایپوتونیک (Hypotonic): محیطی با غلظت حل‌شونده کمتر نسبت به محیط داخلی سلول.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> ایزوتونیک (Isotonic): محیطی با غلظت حل‌شونده برابر با محیط داخلی سلول.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> هایپرتونیک (Hypertonic): محیطی با غلظت حل‌شونده بیشتر نسبت به محیط داخلی سلول.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>9\u003C\u002Fsup> اسمز معکوس (Reverse Osmosis - RO): فرآیندی که در آن با اعمال فشار، آب را وادار به حرکت در خلاف جهت طبیعی اسمز می‌کنند تا ناخالصی‌ها حذف شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[12,13],"اسمز","Osmosis",1,530,"2025-09-15 15:49:22","2026-09-13 11:46:29","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1404\u002F06\u002F24","11:46 1405\u002F06\u002F22",{"status":14,"data":24},[25,64,124,142,162],{"id":14,"title":26,"list_order":14,"items":27},"آشنایی",[28,33,37,41,48,52,56,60],{"id":29,"link":30,"type":31,"slug":9,"title":32},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":34,"link":35,"type":31,"slug":9,"title":36},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":38,"link":39,"type":31,"slug":9,"title":40},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":42,"link":43,"type":44,"slug":45,"handler":46,"title":47},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":49,"link":50,"type":31,"slug":9,"title":51},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":53,"link":54,"type":31,"slug":9,"title":55},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":57,"link":58,"type":31,"slug":9,"title":59},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":61,"link":62,"type":31,"slug":9,"title":63},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":65,"title":66,"list_order":14,"items":67},2,"المپیادها",[68,72,76,80,84,88,92,96,100,104,108,112,116,120],{"id":69,"link":70,"type":31,"slug":9,"title":71},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":73,"link":74,"type":31,"slug":9,"title":75},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":77,"link":78,"type":31,"slug":9,"title":79},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":81,"link":82,"type":31,"slug":9,"title":83},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":85,"link":86,"type":31,"slug":9,"title":87},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":89,"link":90,"type":31,"slug":9,"title":91},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":93,"link":94,"type":31,"slug":9,"title":95},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":97,"link":98,"type":31,"slug":9,"title":99},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":101,"link":102,"type":31,"slug":9,"title":103},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":105,"link":106,"type":31,"slug":9,"title":107},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":109,"link":110,"type":31,"slug":9,"title":111},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":113,"link":114,"type":31,"slug":9,"title":115},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":117,"link":118,"type":31,"slug":9,"title":119},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":121,"link":122,"type":31,"slug":9,"title":123},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":125,"title":126,"list_order":14,"items":127},3,"نمونه و تیزهوشان",[128,132,137],{"id":129,"link":130,"type":31,"slug":9,"title":131},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":133,"link":134,"type":44,"slug":135,"handler":135,"title":136},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":138,"link":139,"type":44,"slug":140,"handler":140,"title":141},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":143,"title":144,"list_order":14,"items":145},7,"کتابهای درسی",[146,150,154,158],{"id":147,"link":148,"type":31,"slug":9,"title":149},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":151,"link":152,"type":31,"slug":9,"title":153},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":155,"link":156,"type":31,"slug":9,"title":157},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":159,"link":160,"type":31,"slug":9,"title":161},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":29,"title":163,"list_order":29,"items":164},"پیشنهاد ویژه",[165,170,175,180,185,190,195,199,203,207],{"id":166,"link":167,"type":44,"slug":168,"handler":168,"title":169},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":171,"link":172,"type":44,"slug":173,"handler":173,"title":174},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":176,"link":177,"type":44,"slug":178,"handler":178,"title":179},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":181,"link":182,"type":44,"slug":183,"handler":183,"title":184},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":186,"link":187,"type":44,"slug":188,"handler":188,"title":189},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":191,"link":192,"type":31,"slug":193,"title":194},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":196,"link":197,"type":31,"slug":9,"title":198},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":200,"link":201,"type":31,"slug":9,"title":202},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":204,"link":205,"type":31,"slug":9,"title":206},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":208,"link":209,"type":31,"slug":9,"title":210},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":212,"papers":213,"files":214,"questions":215,"exams":216,"tutorials":217,"blogs":218},[],[],[],[],[],[],[219,229,238,246,254,262,270,278,286,294,302,310],{"id":220,"title":221,"cat":155,"pic":222,"up_date":223,"title_url":224,"url":225,"legacy_url":226,"cat_title":227,"update_jalali":228},21714,"اسامی نفرات برتر آزمون سراسری 1405","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fassets\u002Fimage\u002Fblog\u002FcatPic\u002Feduorg.png","2026-10-04 00:03:12","اسامی-نفرات-برتر-آزمون-سراسری-1405","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21714\u002Fاسامی-نفرات-برتر-آزمون-سراسری-1405","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21714\u002Fاسامی-نفرات-برتر-آزمون-سراسری-1405","اخبار آموزش و پرورش","1 ساعت قبل",{"id":230,"title":231,"cat":7,"pic":232,"up_date":233,"title_url":234,"url":235,"legacy_url":236,"cat_title":20,"update_jalali":237},21713,"طمع: علاقهٔ بیش از اندازه به داشتن مال یا امکانات بیشتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FgtcTuXoVKlVEf9wmK5xt_200.png","2026-10-01 13:45:36","طمع-علاقه-بیش-از-اندازه-به-داشتن-مال-یا-امکانات-بیشتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21713\u002Fطمع-علاقه-بیش-از-اندازه-به-داشتن-مال-یا-امکانات-بیشتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21713\u002Fطمع-علاقه-بیش-از-اندازه-به-داشتن-مال-یا-امکانات-بیشتر","1405\u002F07\u002F9",{"id":239,"title":240,"cat":7,"pic":241,"up_date":242,"title_url":243,"url":244,"legacy_url":245,"cat_title":20,"update_jalali":237},21712,"کارفرما: فردی که صاحب کار یا صاحب اختیار یک فعالیت اقتصادی است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fm6mZiUqvYq6DdGM8asxh_200.png","2026-10-01 13:40:35","کارفرما-فردی-که-صاحب-کار-یا-صاحب-اختیار-یک-فعالیت-اقتصادی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21712\u002Fکارفرما-فردی-که-صاحب-کار-یا-صاحب-اختیار-یک-فعالیت-اقتصادی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21712\u002Fکارفرما-فردی-که-صاحب-کار-یا-صاحب-اختیار-یک-فعالیت-اقتصادی-است",{"id":247,"title":248,"cat":7,"pic":249,"up_date":250,"title_url":251,"url":252,"legacy_url":253,"cat_title":20,"update_jalali":237},21711,"ثروت‌اندوزی: جمع‌آوری مال و دارایی بدون توجه به ارزش واقعی و کاربرد آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FR8yz5wLg40K90RG3oWhl_200.png","2026-10-01 13:34:27","ثروتاندوزی-جمعآوری-مال-و-دارایی-بدون-توجه-به-ارزش-واقعی-و-کاربرد-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21711\u002Fثروتاندوزی-جمعآوری-مال-و-دارایی-بدون-توجه-به-ارزش-واقعی-و-کاربرد-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21711\u002Fثروتاندوزی-جمعآوری-مال-و-دارایی-بدون-توجه-به-ارزش-واقعی-و-کاربرد-آن",{"id":255,"title":256,"cat":7,"pic":257,"up_date":258,"title_url":259,"url":260,"legacy_url":261,"cat_title":20,"update_jalali":237},21710,"مالکیت مسئولانه: استفاده از داشته‌ها همراه با مراقبت، توجه و پذیرفتن مسئولیت نسبت به آن‌ها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAEu1cyeo0V2YJBUQyTLy_200.png","2026-10-01 13:29:01","مالکیت-مسئولانه-استفاده-از-داشتهها-همراه-با-مراقبت-توجه-و-پذیرفتن-مسئولیت-نسبت-به-آنها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21710\u002Fمالکیت-مسئولانه-استفاده-از-داشتهها-همراه-با-مراقبت-توجه-و-پذیرفتن-مسئولیت-نسبت-به-آنها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21710\u002Fمالکیت-مسئولانه-استفاده-از-داشتهها-همراه-با-مراقبت-توجه-و-پذیرفتن-مسئولیت-نسبت-به-آنها",{"id":263,"title":264,"cat":7,"pic":265,"up_date":266,"title_url":267,"url":268,"legacy_url":269,"cat_title":20,"update_jalali":237},21709,"مالکیت: داشتن اختیار و حق نسبت به چیزی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FkcAAAjLDsHhMpz5Xohx0_200.png","2026-10-01 13:22:41","مالکیت-داشتن-اختیار-و-حق-نسبت-به-چیزی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21709\u002Fمالکیت-داشتن-اختیار-و-حق-نسبت-به-چیزی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21709\u002Fمالکیت-داشتن-اختیار-و-حق-نسبت-به-چیزی",{"id":271,"title":272,"cat":7,"pic":273,"up_date":274,"title_url":275,"url":276,"legacy_url":277,"cat_title":20,"update_jalali":237},21708,"مسئولیت‌پذیری: پذیرفتن وظیفه و تعهد نسبت به موجودات، کارها و روابط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRaRhHiHAGhA0f7BxNaFI_200.png","2026-10-01 13:16:56","مسئولیتپذیری-پذیرفتن-وظیفه-و-تعهد-نسبت-به-موجودات-کارها-و-روابط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21708\u002Fمسئولیتپذیری-پذیرفتن-وظیفه-و-تعهد-نسبت-به-موجودات-کارها-و-روابط","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21708\u002Fمسئولیتپذیری-پذیرفتن-وظیفه-و-تعهد-نسبت-به-موجودات-کارها-و-روابط",{"id":279,"title":280,"cat":7,"pic":281,"up_date":282,"title_url":283,"url":284,"legacy_url":285,"cat_title":20,"update_jalali":237},21707,"شاهکار: اثر برجسته و ارزشمند که از توانایی و خلاقیت سازندهٔ آن نشان دارد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FxPm8g4OLP8wemxGpzXDl_200.png","2026-10-01 13:10:45","شاهکار-اثر-برجسته-و-ارزشمند-که-از-توانایی-و-خلاقیت-سازنده-آن-نشان-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21707\u002Fشاهکار-اثر-برجسته-و-ارزشمند-که-از-توانایی-و-خلاقیت-سازنده-آن-نشان-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21707\u002Fشاهکار-اثر-برجسته-و-ارزشمند-که-از-توانایی-و-خلاقیت-سازنده-آن-نشان-دارد",{"id":287,"title":288,"cat":7,"pic":289,"up_date":290,"title_url":291,"url":292,"legacy_url":293,"cat_title":20,"update_jalali":237},21706,"هنر نقاشی: هنر و ابزار بیان اندیشه‌ها، احساسات و مفاهیم از طریق تصویر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fg6Dg5LpuJOJPj9rdSmEo_200.png","2026-10-01 13:04:33","هنر-نقاشی-هنر-و-ابزار-بیان-اندیشهها-احساسات-و-مفاهیم-از-طریق-تصویر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21706\u002Fهنر-نقاشی-هنر-و-ابزار-بیان-اندیشهها-احساسات-و-مفاهیم-از-طریق-تصویر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21706\u002Fهنر-نقاشی-هنر-و-ابزار-بیان-اندیشهها-احساسات-و-مفاهیم-از-طریق-تصویر",{"id":295,"title":296,"cat":7,"pic":297,"up_date":298,"title_url":299,"url":300,"legacy_url":301,"cat_title":20,"update_jalali":237},21705,"تفاوت نگاه کودک و بزرگسال: تفاوت میان نگاه خلاق و عمیق کودکان با نگاه محدود و ظاهربین برخی بزرگسالان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FaPNFkTt79FEuqwZlpSQp_200.png","2026-10-01 12:58:50","تفاوت-نگاه-کودک-و-بزرگسال-تفاوت-میان-نگاه-خلاق-و-عمیق-کودکان-با-نگاه-محدود-و-ظاهربین-برخی-بزرگسالان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21705\u002Fتفاوت-نگاه-کودک-و-بزرگسال-تفاوت-میان-نگاه-خلاق-و-عمیق-کودکان-با-نگاه-محدود-و-ظاهربین-برخی-بزرگسالان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21705\u002Fتفاوت-نگاه-کودک-و-بزرگسال-تفاوت-میان-نگاه-خلاق-و-عمیق-کودکان-با-نگاه-محدود-و-ظاهربین-برخی-بزرگسالان",{"id":303,"title":304,"cat":7,"pic":305,"up_date":306,"title_url":307,"url":308,"legacy_url":309,"cat_title":20,"update_jalali":237},21704,"دیدگاه بزرگسالانه: نوع نگاه مبتنی بر محاسبه، امور مادی و برداشت‌های ظاهری از جهان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBvF8oU5PSMCht8sbGf0f_200.png","2026-10-01 12:52:33","دیدگاه-بزرگسالانه-نوع-نگاه-مبتنی-بر-محاسبه-امور-مادی-و-برداشتهای-ظاهری-از-جهان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21704\u002Fدیدگاه-بزرگسالانه-نوع-نگاه-مبتنی-بر-محاسبه-امور-مادی-و-برداشتهای-ظاهری-از-جهان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21704\u002Fدیدگاه-بزرگسالانه-نوع-نگاه-مبتنی-بر-محاسبه-امور-مادی-و-برداشتهای-ظاهری-از-جهان",{"id":311,"title":312,"cat":7,"pic":313,"up_date":314,"title_url":315,"url":316,"legacy_url":317,"cat_title":20,"update_jalali":237},21703,"دیدگاه کودکانه: شیوهٔ نگاه ساده، عمیق و خلاقانهٔ کودکان به پدیده‌های جهان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FfKIT4YjgtUHiswH28hB4_200.png","2026-10-01 12:47:01","دیدگاه-کودکانه-شیوه-نگاه-ساده-عمیق-و-خلاقانه-کودکان-به-پدیدههای-جهان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21703\u002Fدیدگاه-کودکانه-شیوه-نگاه-ساده-عمیق-و-خلاقانه-کودکان-به-پدیدههای-جهان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21703\u002Fدیدگاه-کودکانه-شیوه-نگاه-ساده-عمیق-و-خلاقانه-کودکان-به-پدیدههای-جهان"]