[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-3015":3,"categoryMenus":23,"$fMhhtWQpmmlpNj4OOfuLko-yZPzWbuuETPBk7dfj4KMc":211},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":7,"status":5,"views":15,"subdate":16,"up_date":17,"first_name":18,"last_name":19,"avatar":12,"cat_title":20,"subdate_jalali":21,"update_jalali":22},3015,1,58,0,116,"مواد نگهدارنده",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FG9iGii6VdL42fEvlF6nY_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"مواد نگهدارنده\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">مواد نگهدارنده: قهرمانان پنهان مبارزه با فساد\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">چگونه مواد شیمیایی، غذاها و محصولات ما را برای مدت طولانی‌تری تازه و سالم نگه می‌دارند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">مواد نگهدارنده \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نگهدارنده‌های شیمیایی\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نگهدارنده‌های طبیعی\u003C\u002Fspan> نقش اساسی در ایمنی غذایی و کاهش ضایعات دارند. این مقاله به بررسی \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">انواع مواد نگهدارنده\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کاربردهای عملی\u003C\u002Fspan> آنها و پاسخ به سوالات رایج می‌پردازد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مواد نگهدارنده چیستند و چرا به آنها نیاز داریم؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>مواد نگهدارنده موادی هستند که به محصولات مختلف، به ویژه غذاها، داروها و لوازم آرایشی اضافه می‌شوند تا از فساد آنها توسط میکروارگانیسم‌هایی مانند \u003Cstrong>باکتری‌ها\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>کپک‌ها\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>مخمرها\u003C\u002Fstrong> جلوگیری کنند. بدون این مواد، بسیاری از محصولاتی که هر روز استفاده می‌کنیم، خیلی سریع خراب می‌شدند. تصور کنید اگر نان پس از یک روز کپک می‌زد یا شیر پس از چند ساعت ترش می‌شد، زندگی چقدر سخت و پرهزینه می‌شد. مواد نگهدارنده به ما کمک می‌کنند تا غذاها را برای مدت طولانی‌تری ذخیره و حمل کنیم، ضایعات غذایی را کاهش دهیم و از مسمومیت‌های غذایی جلوگیری کنیم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">انواع اصلی مواد نگهدارنده: طبیعی در مقابل شیمیایی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>مواد نگهدارنده را می‌توان به دو دستهٔ بزرگ طبیعی و شیمیایی (مصنوعی) تقسیم کرد. هر کدام مزایا و معایب خود را دارند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه مواد نگهدارنده طبیعی و شیمیایی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع نگهدارنده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نمونه‌ها\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">کاربردهای رایج\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مزایا \u002F معایب\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>طبیعی\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نمک، شکر، سرکه، روغن‌های ضروری (مانند روغن آویشن)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تهیه ترشی، مربا، ماهی دودی، میوه‌های خشک\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ایمن‌تر، قابل تشخیص برای مصرف‌کننده. اما ممکن است اثر ضدمیکروبی کمتری داشته باشند و طعم محصول را تغییر دهند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>شیمیایی (مصنوعی)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بنزوات سدیم\u003Csup>[1]\u003C\u002Fsup>، سوربات پتاسیم\u003Csup>[2]\u003C\u002Fsup>، نیتریت سدیم\u003Csup>[3]\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نوشابه‌ها، آبمیوه‌ها، سس‌ها، گوشت‌های فرآوری شده (مانند سوسیس)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بسیار مؤثر و مقرون‌به‌صرفه. اما ممکن است در برخی افراد حساسیت ایجاد کنند و نگرانی‌هایی درباره مصرف طولانی‌مدت آنها وجود دارد.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چگونه مواد نگهدارنده با میکروب‌ها مبارزه می‌کنند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>مواد نگهدارنده با روش‌های مختلفی از رشد میکroارگانیسم‌ها جلوگیری می‌کنند. برخی دیوارهٔ سلولی میکروب‌ها را از بین می‌برند، برخی به DNA\u003Csup>[4]\u003C\u002Fsup> آنها آسیب می‌زنند و برخی دیگر مانع از تنفس یا تولیدمثل آنها می‌شوند. برای مثال، \u003Cstrong>سرکه\u003C\u002Fstrong> (اسید استیک) محیطی اسیدی ایجاد می‌کند که برای بسیاری از باکتری‌ها کشنده است. \u003Cstrong>نمک\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>شکر\u003C\u002Fstrong> با جذب آب از داخل سلول‌های میکروبی، آنها را از بین می‌برند؛ به این فرآیند \u003Cem>اسمز\u003C\u002Fem> می‌گویند. یک فرمول ساده برای درک غلظت مؤثر نمک به صورت زیر است:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>غلظت مؤثر نمک:\u003C\u002Fstrong> برای جلوگیری از فساد، معمولاً غلظت نمک باید بیشتر از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10%\u003C\u002Fspan> باشد. این را می‌توان با معادله‌ای ساده نشان داد: $ C_{\\text{min}} > 10\\% $ که در آن $ C_{\\text{min}} $ حداقل غلظت مورد نیاز است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>نگهدارنده‌های شیمیایی مانند \u003Cstrong>بنزوات سدیم\u003C\u002Fstrong> نیز تنها در محیط‌های اسیدی (مانند نوشابه) فعال می‌شوند و وارد سلول میکروب شده و با اختلال در عملکرد آنزیم‌ها، آن را از بین می‌برند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کاربرد مواد نگهدارنده در زندگی روزمره: از خوراکی تا لوازم آرایشی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>مواد نگهدارنده فقط به غذاها محدود نمی‌شوند. شما هر روزه با محصولات حاوی این مواد سروکار دارید:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>صنایع غذایی:\u003C\u002Fstrong> نان، شیر پاستوریزه، کنسروها، آبمیوه‌ها، شکلات، آدامس.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>داروسازی:\u003C\u002Fstrong> بیشتر شربت‌ها، قطره‌ها و کرم‌های دارویی حاوی نگهدارنده هستند تا در طول دورهٔ درمان آلوده نشوند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>لوازم آرایشی و بهداشتی:\u003C\u002Fstrong> کرم‌ها، لوسیون‌ها، شامپوها و مواد آرایشی برای جلوگیری از رشد قارچ و باکتری به نگهدارنده نیاز دارند. پارابن\u003Csup>[5]\u003C\u002Fsup> ها نمونه‌ای رایج بودند که امروزه به دلیل نگرانی‌های احتمالی کمتر استفاده می‌شوند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>محصولات چوبی:\u003C\u002Fstrong> از مواد نگهدارنده برای محافظت از چوب در برابر پوسیدگی و موریانه استفاده می‌شود.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cp>یک مثال عملی: اگر به برچسب مواد تشکیل‌دهندهٔ یک بطری \u003Cstrong>سس کچاپ\u003C\u002Fstrong> نگاه کنید، احتمالاً نام \u003Cem>بنزوات سدیم\u003C\u002Fem> یا \u003Cem>سوربات پتاسیم\u003C\u002Fem> را خواهید دید. این مواد مانع از کپک زدن سس پس از باز شدن درب آن می‌شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا همهٔ مواد نگهدارنده مضر و سرطان‌زا هستند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; padding-top: 8px\">خیر، این یک باور نادرست رایج است. سازمان‌های بهداشتی معتبر جهانی مانند \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">FDA\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">EFSA\u003C\u002Fspan> هر ماده نگهدارنده را قبل از تأیید، به دقت بررسی می‌کنند و برای آن \u003Cem>مقدار مصرف روزانه قابل قبول (ADI)\u003C\u002Fem>\u003Csup>[6]\u003C\u002Fsup> تعیین می‌کنند. اگر این مواد در مقادیر مجاز استفاده شوند، معمولاً بی‌خطر هستند. خطر زمانی به وجود می‌آید که فردی مقادیر بسیار زیادی از یک محصول حاوی این مواد را مصرف کند که در عمل بعید است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا محصولات «بدون مواد نگهدارنده» همیشه گزینه‌های بهتری هستند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; padding-top: 8\">لزوماً نه. چنین محصولاتی ماندگاری بسیار کوتاه‌تری دارند و باید خیلی سریع مصرف شوند. اگر به درستی و در زمان مشخص مصرف نشوند، خطر فاسد شدن و ایجاد مسمومیت غذایی در آنها بسیار بالا است. بنابراین، مواد نگهدارنده در بسیاری از موارد برای ایمنی و کاهش ضایعات غذایی ضروری هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>چگونه می‌توان مواد نگهدارنده را در برچسب محصولات شناسایی کرد؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0; padding-top: 8px\">روی برچسب تمام محصولات بسته‌بندی شده، لیست مواد تشکیل‌دهنده درج می‌شود. معمولاً نام نگهدارنده‌ها در انتهای این لیست (به دلیل مقدار کم آنها) قابل مشاهده است. به دنبال نام‌هایی مانند \u003Cstrong>بنزوات‌ها\u003C\u002Fstrong> (بنزوات سدیم)، \u003Cstrong>سوربات‌ها\u003C\u002Fstrong> (سوربات پتاسیم)، \u003Cstrong>نیتریت سدیم\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>سولفیت‌ها\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>پارابن‌ها\u003C\u002Fstrong> (متیل پارابن، پروپیل پارابن) بگردید.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">بنزوات سدیم\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نگهدارنده طبیعی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">فساد غذایی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">ایمنی مواد غذایی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">میکروارگانیسم\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[1]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>Sodium Benzoate\u003C\u002Fstrong>: یک نگهدارنده شیمیایی رایج که در محیط اسیدی against قارچ و باکتری مؤثر است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[2]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>Potassium Sorbate\u003C\u002Fstrong>: یک نگهدارنده برای جلوگیری از رشد کپک و مخمر در غذاها و نوشیدنی‌ها.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[3]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>Sodium Nitrite\u003C\u002Fstrong>: نگهدارنده‌ای که primarily در گوشت‌های فرآوری شده برای جلوگیری از رشد باکتری کشنده بوتولیسم و حفظ رنگ صورتی گوشت استفاده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[4]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>DNA\u003C\u002Fstrong> (Deoxyribonucleic Acid): مولکولی در سلول‌های موجودات زنده که حاوی اطلاعات ژنتیکی است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[5]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>Parabens\u003C\u002Fstrong>: دسته‌ای از مواد شیمیایی که به عنوان نگهدارنده در لوازم آرایشی و بهداشتی استفاده می‌شدند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>[6]\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>ADI\u003C\u002Fstrong> (Acceptable Daily Intake): مقدار ماده‌ای که می‌توان هر روز در طول عمر بدون خطر قابل توجهی برای سلامتی مصرف کرد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n","",167,"2025-09-11 13:14:10","2026-07-30 18:40:17","دانیال","نادری","کپسول آموزشی","1404\u002F06\u002F20","18:40 1405\u002F05\u002F8",{"status":5,"data":24},[25,64,124,142,162],{"id":5,"title":26,"list_order":5,"items":27},"آشنایی",[28,33,37,41,48,52,56,60],{"id":29,"link":30,"type":31,"slug":12,"title":32},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":34,"link":35,"type":31,"slug":12,"title":36},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":38,"link":39,"type":31,"slug":12,"title":40},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":42,"link":43,"type":44,"slug":45,"handler":46,"title":47},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":49,"link":50,"type":31,"slug":12,"title":51},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":53,"link":54,"type":31,"slug":12,"title":55},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":57,"link":58,"type":31,"slug":12,"title":59},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":61,"link":62,"type":31,"slug":12,"title":63},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":65,"title":66,"list_order":5,"items":67},2,"المپیادها",[68,72,76,80,84,88,92,96,100,104,108,112,116,120],{"id":69,"link":70,"type":31,"slug":12,"title":71},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":73,"link":74,"type":31,"slug":12,"title":75},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":77,"link":78,"type":31,"slug":12,"title":79},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":81,"link":82,"type":31,"slug":12,"title":83},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":85,"link":86,"type":31,"slug":12,"title":87},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":89,"link":90,"type":31,"slug":12,"title":91},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":93,"link":94,"type":31,"slug":12,"title":95},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":97,"link":98,"type":31,"slug":12,"title":99},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":101,"link":102,"type":31,"slug":12,"title":103},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":105,"link":106,"type":31,"slug":12,"title":107},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":109,"link":110,"type":31,"slug":12,"title":111},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":113,"link":114,"type":31,"slug":12,"title":115},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":117,"link":118,"type":31,"slug":12,"title":119},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":121,"link":122,"type":31,"slug":12,"title":123},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":125,"title":126,"list_order":5,"items":127},3,"نمونه و تیزهوشان",[128,132,137],{"id":129,"link":130,"type":31,"slug":12,"title":131},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":133,"link":134,"type":44,"slug":135,"handler":135,"title":136},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":138,"link":139,"type":44,"slug":140,"handler":140,"title":141},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":143,"title":144,"list_order":5,"items":145},7,"کتابهای درسی",[146,150,154,158],{"id":147,"link":148,"type":31,"slug":12,"title":149},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":151,"link":152,"type":31,"slug":12,"title":153},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":155,"link":156,"type":31,"slug":12,"title":157},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":159,"link":160,"type":31,"slug":12,"title":161},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":29,"title":163,"list_order":29,"items":164},"پیشنهاد ویژه",[165,170,175,180,185,190,195,199,203,207],{"id":166,"link":167,"type":44,"slug":168,"handler":168,"title":169},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":171,"link":172,"type":44,"slug":173,"handler":173,"title":174},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":176,"link":177,"type":44,"slug":178,"handler":178,"title":179},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":181,"link":182,"type":44,"slug":183,"handler":183,"title":184},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":186,"link":187,"type":44,"slug":188,"handler":188,"title":189},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":191,"link":192,"type":31,"slug":193,"title":194},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":196,"link":197,"type":31,"slug":12,"title":198},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":200,"link":201,"type":31,"slug":12,"title":202},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":204,"link":205,"type":31,"slug":12,"title":206},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":208,"link":209,"type":31,"slug":12,"title":210},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"tests":212,"papers":213,"files":214,"questions":215,"exams":216,"tutorials":217,"blogs":218},[],[],[],[],[],[],[219,228,237,245,253,261,269,277,285,293,301,309],{"id":220,"title":221,"cat":10,"pic":222,"up_date":223,"title_url":224,"url":225,"legacy_url":226,"cat_title":20,"update_jalali":227},2995,"جمع‌آوری اطلاعات در کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fg54hotj0YtQ6Qha5jBtI_200.png","2026-07-31 22:57:59","جمعآوری-اطلاعات-در-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F2995\u002Fجمعآوری-اطلاعات-در-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F2995\u002Fجمعآوری-اطلاعات-در-کاوشگری","1405\u002F05\u002F9",{"id":229,"title":230,"cat":10,"pic":231,"up_date":232,"title_url":233,"url":234,"legacy_url":235,"cat_title":20,"update_jalali":236},2996,"طبقه بندی داده‌ها در کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FJ5iMBZ9QgcPmSzSzOowV_200.png","2026-07-30 19:15:43","طبقه-بندی-دادهها-در-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F2996\u002Fطبقه-بندی-دادهها-در-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F2996\u002Fطبقه-بندی-دادهها-در-کاوشگری","1405\u002F05\u002F8",{"id":238,"title":239,"cat":10,"pic":240,"up_date":241,"title_url":242,"url":243,"legacy_url":244,"cat_title":20,"update_jalali":236},2999,"نتیجه‌گیری در کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FbiC0Npv6WU8OCU1Ns7lx_200.png","2026-07-30 19:13:37","نتیجهگیری-در-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F2999\u002Fنتیجهگیری-در-کاوشگری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F2999\u002Fنتیجهگیری-در-کاوشگری",{"id":246,"title":247,"cat":10,"pic":248,"up_date":249,"title_url":250,"url":251,"legacy_url":252,"cat_title":20,"update_jalali":236},3004,"تغذیه سالم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRZPpac34RU82hwhiU9Pq_200.png","2026-07-30 19:11:37","تغذیه-سالم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3004\u002Fتغذیه-سالم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3004\u002Fتغذیه-سالم",{"id":254,"title":255,"cat":10,"pic":256,"up_date":257,"title_url":258,"url":259,"legacy_url":260,"cat_title":20,"update_jalali":236},3009,"گروه‌های غذایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FI1k1iNqdomiRiGiavjTc_200.png","2026-07-30 19:10:18","گروههای-غذایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3009\u002Fگروههای-غذایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3009\u002Fگروههای-غذایی",{"id":262,"title":263,"cat":10,"pic":264,"up_date":265,"title_url":266,"url":267,"legacy_url":268,"cat_title":20,"update_jalali":236},3010,"میان وعده‌های سالم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fk4UkcBfDOpU0o5OufpOG_200.png","2026-07-30 19:07:18","میان-وعدههای-سالم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3010\u002Fمیان-وعدههای-سالم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3010\u002Fمیان-وعدههای-سالم",{"id":270,"title":271,"cat":10,"pic":272,"up_date":273,"title_url":274,"url":275,"legacy_url":276,"cat_title":20,"update_jalali":236},3012,"شرایط نگهداری مواد غذایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FixuqYC3duD6Hi9CkaWBx_200.png","2026-07-30 18:43:07","شرایط-نگهداری-مواد-غذایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3012\u002Fشرایط-نگهداری-مواد-غذایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3012\u002Fشرایط-نگهداری-مواد-غذایی",{"id":278,"title":279,"cat":10,"pic":280,"up_date":281,"title_url":282,"url":283,"legacy_url":284,"cat_title":20,"update_jalali":236},3013,"تاریخ مصرف و خواندن آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FtkcDeDY9PrhZmYMRqN9w_200.png","2026-07-30 18:41:28","تاریخ-مصرف-و-خواندن-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3013\u002Fتاریخ-مصرف-و-خواندن-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3013\u002Fتاریخ-مصرف-و-خواندن-آن",{"id":286,"title":287,"cat":10,"pic":288,"up_date":289,"title_url":290,"url":291,"legacy_url":292,"cat_title":20,"update_jalali":236},3016,"یکاهای اندازه‌گیری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7xsG7SXUeJdIYVoWMLdN_200.png","2026-07-30 18:38:28","یکاهای-اندازهگیری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3016\u002Fیکاهای-اندازهگیری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3016\u002Fیکاهای-اندازهگیری",{"id":294,"title":295,"cat":10,"pic":296,"up_date":297,"title_url":298,"url":299,"legacy_url":300,"cat_title":20,"update_jalali":236},3017,"جرم چیست؟","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fsizhpn7l97FT9d1aelYR_200.png","2026-07-30 18:36:53","جرم-چیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3017\u002Fجرم-چیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3017\u002Fجرم-چیست",{"id":302,"title":303,"cat":10,"pic":304,"up_date":305,"title_url":306,"url":307,"legacy_url":308,"cat_title":20,"update_jalali":236},3018,"واحدهای اندازه‌گیری جرم؛ کیلوگرم، گرم و...","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FhQFA0L75qZrk9migORWU_200.png","2026-07-30 18:35:02","واحدهای-اندازهگیری-جرم-کیلوگرم-گرم-و","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3018\u002Fواحدهای-اندازهگیری-جرم-کیلوگرم-گرم-و","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3018\u002Fواحدهای-اندازهگیری-جرم-کیلوگرم-گرم-و",{"id":310,"title":311,"cat":10,"pic":312,"up_date":313,"title_url":314,"url":315,"legacy_url":316,"cat_title":20,"update_jalali":236},3019,"ابزارهای اندازه‌گیری جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FR5F3MjrBe904jZTVz7R4_200.png","2026-07-30 18:32:49","ابزارهای-اندازهگیری-جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F3019\u002Fابزارهای-اندازهگیری-جرم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F3019\u002Fابزارهای-اندازهگیری-جرم"]