[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-21538":193,"$fLjozRJuppDgrgixihFS8svxnIi_MwEbX_aRLq_Vgw7c":215},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":206,"status":4,"views":207,"subdate":208,"up_date":209,"first_name":210,"last_name":211,"avatar":13,"cat_title":212,"subdate_jalali":213,"update_jalali":214},21538,1168,1183,1184,"مجاز: به‌کارگیری واژه در معنایی غیر از معنای اصلی، بر پایهٔ رابطه‌ای شناخته‌شده میان معنای اصلی و معنای موردنظر.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F94dE0iGQgjmPqa8lLi2U_800.png","\u003Cdiv id=\"article-core\" dir=\"rtl\" role=\"article\" aria-label=\"مجاز؛ آشنایی با کاربرد واژه در معنای غیراصلی\" style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; max-width: 980px; margin: 16px auto; padding: 16px; background: #ffffff; font-family: 'IRANSans', Tahoma, 'Times New Roman', serif; color: #667085; line-height: 1.8; word-break: break-word; : \">\r\n  \u003Ch2 style=\"margin: 0 0 6px 0; font-size: 22px; font-weight: 800; color: #344054; : \">مجاز؛ آشنایی با کاربرد واژه در معنای غیراصلی\u003C\u002Fh2>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin-top: 4px; font-size: 13px; opacity: .95; color: #667085; : \">رابطهٔ معنای اصلی و معنای موردنظر، علاقه و قرینه در مجاز، و تفاوت آن با کنایه و استعاره\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 14px 0 16px 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #ffb600; border-radius: 12px; background: #fff8e1; color: #667085; : \">\r\n    مجاز یکی از مهم‌ترین مباحث علم معانی و بیان است و به معنای به‌کارگیری واژه در معنایی غیر از معنای اصلی، بر پایهٔ رابطه‌ای شناخته‌شده میان معنای اصلی و معنای موردنظر است. این رابطه می‌تواند بر اساس شباهت، جزئیت، کل‌بودن، محل، سبب و امثال آن شکل بگیرد و به همین دلیل، مجاز در گفتار و نوشتار روزمره، ادبیات و حتی در زبان محاورهٔ دانش‌آموزان نیز بسیار دیده می‌شود. شناخت مجاز به ما کمک می‌کند تا مقصود واقعی گوینده یا نویسنده را دقیق‌تر بفهمیم و از برداشت‌های نادرست جلوگیری کنیم؛ زیرا در مجاز، واژه تنها یک پوستهٔ ظاهری است و معنای حقیقی آن در قرینه و بافت کلام پنهان است.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">انواع رابطه در مجاز و نمونه‌های روزمره\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>در مجاز، میان معنای اصلی و معنای موردنظر همیشه نوعی پیوند وجود دارد. این پیوند گاهی بر پایهٔ «جزء و کل» است؛ مثلاً وقتی می‌گوییم «دستش را بالا برد»، منظور فقط دست نیست، بلکه شخص یا ارادهٔ اوست. گاهی رابطه بر پایهٔ «کل و جزء» است؛ مانند «ایران پیروز شد» که در آن، ایران به معنای مردم یا ورزشکاران ایران است. گاهی نیز رابطه بر پایهٔ «محل و حال» است؛ مثلاً «کلاس ساکت شد» یعنی دانش‌آموزان کلاس ساکت شدند، نه خود اتاق. رابطهٔ «سبب و مسبب» هم در مجاز دیده می‌شود؛ مانند «باران رحمت آمد» که در آن، باران سبب رحمت و برکت است. جدول زیر این رابطه‌ها را ساده‌تر نشان می‌دهد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Cdiv role=\"region\" aria-label=\"جدول رابطه‌های مجاز و مثال‌های آن\" style=\"box-sizing: border-box; margin: 8px 0 16px 0; padding: 0; border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 12px; overflow: auto; : \">\r\n    \u003Ctable style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; min-width: 600px; border-collapse: collapse; : \">\r\n      \u003Cthead>\r\n        \u003Ctr>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">رابطه\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">معنای اصلی\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">معنای مجازی\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال\u003C\u002Fth>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Fthead>\r\n      \u003Ctbody>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">جزء و کل\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">دست\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">شخص یا ارادهٔ او\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">دستش را بالا برد.\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">کل و جزء\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">ایران\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">مردم یا ورزشکاران ایران\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">ایران پیروز شد.\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">محل و حال\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">کلاس\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">دانش‌آموزان کلاس\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">کلاس ساکت شد.\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">سبب و مسبب\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">باران\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">رحمت و برکت\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">باران رحمت آمد.\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Ftbody>\r\n    \u003C\u002Ftable>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">چرا مجاز در فهم متن اهمیت دارد؟\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>مجاز تنها یک آرایهٔ ادبی نیست؛ بلکه ابزاری برای دقیق‌تر فهمیدن زبان است. وقتی می‌خوانیم «قلم اینجا رسید و سر بشکست»، می‌فهمیم که قلم به معنای نویسنده است و شکستن سر، کنایه از ناتوانی در ادامهٔ نوشتن. اگر رابطهٔ مجازی را نشناسیم، ممکن است معنای ظاهری را جدی بگیریم و مقصود اصلی را از دست بدهیم. همچنین مجاز به نویسنده کمک می‌کند تا با واژه‌های کم، معناهای زیاد و عمیقی را منتقل کند. در ادبیات فارسی، شاعران بزرگ مانند سعدی و حافظ از مجاز برای ایجاد تصویرهای زیبا و فشرده‌سازی معنا استفاده کرده‌اند. برای نمونه، در عبارت «به گوش جان شنیدم»، گوش به معنای حقیقی خود نیست، بلکه به معنای توجه و پذیرش درونی است. این نوع کاربرد نشان می‌دهد که مجاز در خدمت انتقال سریع‌تر و مؤثرتر پیام قرار دارد و به مخاطب کمک می‌کند تا با فعال‌کردن ذهن خود، معنای پنهان را کشف کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 16px 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fff7e6; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; : \">\r\n    نکته: در مجاز، همیشه باید قرینه‌ای وجود داشته باشد که مانع از معنای حقیقی شود؛ وگرنه واژه در معنای اصلی خود به کار رفته است. قرینه می‌تواند لفظی یا معنایی باشد.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">پرسش‌های چالشی دربارهٔ مجاز\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0 0 6px 0; : \">\u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">پرسش ۱:\u003C\u002Fstrong> آیا هر واژه‌ای که در معنای غیراصلی به کار رود، مجاز است؟\u003C\u002Fp>\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0; : \">پاسخ: نه، باید رابطه‌ای شناخته‌شده میان معنای اصلی و معنای موردنظر وجود داشته باشد و قرینه‌ای نیز آن را تأیید کند. برای مثال، اگر کسی واژهٔ «درخت» را بدون هیچ رابطه و قرینه‌ای به معنای «کتاب» به کار ببرد، این کاربرد مجاز نیست و تنها یک اشتباه زبانی است.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0 0 6px 0; : \">\u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">پرسش ۲:\u003C\u002Fstrong> تفاوت مجاز و کنایه چیست؟\u003C\u002Fp>\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0; : \">پاسخ: در مجاز، واژه در معنای غیراصلی به کار می‌رود، اما معنای غیراصلی صریح و قابل تشخیص است؛ مانند «کلاس ساکت شد» که یعنی دانش‌آموزان ساکت شدند. در کنایه، عبارت ظاهری معنایی دارد، اما مقصود اصلی معنای دورتری است و اغلب همراه با طعنه یا تعریض است؛ مانند «دست و پا چلفتی» که به‌ظاهر دربارهٔ اندام است، اما به‌معنای بی‌دست‌وپا بودن است.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0 0 6px 0; : \">\u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">پرسش ۳:\u003C\u002Fstrong> آیا مجاز و استعاره یکی هستند؟\u003C\u002Fp>\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0; : \">پاسخ: استعاره نوعی مجاز است، اما هر مجازی استعاره نیست. استعاره بر پایهٔ شباهت بنا شده است؛ مثلاً «شیر» برای «مرد شجاع». اما مجاز می‌تواند بر پایهٔ رابطه‌های دیگر مانند جزئیت، کل‌بودن، محل و سبب باشد. پس استعاره زیرمجموعهٔ مجاز است، نه برابر با آن.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0 0 6px 0; : \">\u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">پرسش ۴:\u003C\u002Fstrong> چرا گاهی تشخیص مجاز از حقیقت دشوار است؟\u003C\u002Fp>\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0; : \">پاسخ: زیرا برخی واژه‌ها در گذر زمان چنان در معنای مجازی رایج شده‌اند که دیگر معنای غیراصلی آن‌ها به‌عنوان معنای اصلی احساس می‌شود؛ مانند «پا» در «پای میز» که دیگر کسی آن را مجاز نمی‌شمارد. به این حالت، مجاز مرده یا مجاز عادی می‌گویند.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 16px 0 0 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fffdf3; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; : \">\r\n    مجاز نشان می‌دهد که زبان فقط مجموعه‌ای از واژه‌های ثابت نیست، بلکه نظامی زنده و انعطاف‌پذیر است که با رابطه‌های معنایی کار می‌کند. شناخت مجاز به دانش‌آموز کمک می‌کند تا در خواندن متون ادبی، تشخیص معنای واقعی واژه‌ها و درک عمیق‌تر پیام نویسنده توانمندتر شود. با تمرین و توجه به قرینه‌ها، می‌توان مجاز را از حقیقت و از دیگر آرایه‌های ادبی مانند کنایه و استعاره به‌راحتی بازشناخت.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>",[203,204,205],"مجاز","فارسی دهم","پایه دهم",0,56,"2026-09-23 15:05:26","2026-09-24 18:23:09","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1405\u002F07\u002F1","18:23 1405\u002F07\u002F2",{"tests":216,"papers":217,"files":218,"questions":219,"exams":220,"tutorials":221,"blogs":222},[],[],[],[],[],[],[223,232,240,248,256,264,272,280,288,296,304,312],{"id":224,"title":225,"cat":199,"pic":226,"up_date":227,"title_url":228,"url":229,"legacy_url":230,"cat_title":212,"update_jalali":231},21537,"تلمیح: اشارهٔ غیرمستقیم به آیه، حدیث، داستان، شخصیت یا رویداد شناخته‌شده‌ای که مخاطب با دانستن آن، مفهوم متن را بهتر درک می‌کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvC0Kq8IbksBJs0nnaecX_200.png","2026-09-24 18:30:04","تلمیح-اشاره-غیرمستقیم-به-آیه-حدیث-داستان-شخصیت-یا-رویداد-شناختهشدهای-که-مخاطب-با-دانستن-آن-مفهوم-متن-را-بهتر-درک-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21537\u002Fتلمیح-اشاره-غیرمستقیم-به-آیه-حدیث-داستان-شخصیت-یا-رویداد-شناختهشدهای-که-مخاطب-با-دانستن-آن-مفهوم-متن-را-بهتر-درک-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21537\u002Fتلمیح-اشاره-غیرمستقیم-به-آیه-حدیث-داستان-شخصیت-یا-رویداد-شناختهشدهای-که-مخاطب-با-دانستن-آن-مفهوم-متن-را-بهتر-درک-میکند","1405\u002F07\u002F2",{"id":233,"title":234,"cat":199,"pic":235,"up_date":236,"title_url":237,"url":238,"legacy_url":239,"cat_title":212,"update_jalali":231},21539,"تضاد: آوردن دو واژه یا مفهوم با معنای مخالف برای برجسته‌سازی معنا.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FpMl8VmoNwuk5vWg2Uz4I_200.png","2026-09-24 18:05:46","تضاد-آوردن-دو-واژه-یا-مفهوم-با-معنای-مخالف-برای-برجستهسازی-معنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21539\u002Fتضاد-آوردن-دو-واژه-یا-مفهوم-با-معنای-مخالف-برای-برجستهسازی-معنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21539\u002Fتضاد-آوردن-دو-واژه-یا-مفهوم-با-معنای-مخالف-برای-برجستهسازی-معنا",{"id":241,"title":242,"cat":199,"pic":243,"up_date":244,"title_url":245,"url":246,"legacy_url":247,"cat_title":212,"update_jalali":231},21540,"جناس ناقص اختلافی: آوردن دو واژهٔ همسان یا نزدیک از نظر آوایی و نوشتاری که در یک یا چند حرف با یکدیگر تفاوت دارند و معانی متفاوتی دارند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FOWWohym60lTYXM9JCQBt_200.png","2026-09-24 17:54:23","جناس-ناقص-اختلافی-آوردن-دو-واژه-همسان-یا-نزدیک-از-نظر-آوایی-و-نوشتاری-که-در-یک-یا-چند-حرف-با-یکدیگر-تفاوت-دارند-و-معانی-متفاوتی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21540\u002Fجناس-ناقص-اختلافی-آوردن-دو-واژه-همسان-یا-نزدیک-از-نظر-آوایی-و-نوشتاری-که-در-یک-یا-چند-حرف-با-یکدیگر-تفاوت-دارند-و-معانی-متفاوتی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21540\u002Fجناس-ناقص-اختلافی-آوردن-دو-واژه-همسان-یا-نزدیک-از-نظر-آوایی-و-نوشتاری-که-در-یک-یا-چند-حرف-با-یکدیگر-تفاوت-دارند-و-معانی-متفاوتی-دارند",{"id":249,"title":250,"cat":199,"pic":251,"up_date":252,"title_url":253,"url":254,"legacy_url":255,"cat_title":212,"update_jalali":231},21541,"تناسب: آوردن واژه‌ها و مفاهیمی که از نظر معنایی با یکدیگر ارتباط و هماهنگی دارند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fg5Y2QA0t7sKQuGHc09rw_200.png","2026-09-24 17:24:18","تناسب-آوردن-واژهها-و-مفاهیمی-که-از-نظر-معنایی-با-یکدیگر-ارتباط-و-هماهنگی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21541\u002Fتناسب-آوردن-واژهها-و-مفاهیمی-که-از-نظر-معنایی-با-یکدیگر-ارتباط-و-هماهنگی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21541\u002Fتناسب-آوردن-واژهها-و-مفاهیمی-که-از-نظر-معنایی-با-یکدیگر-ارتباط-و-هماهنگی-دارند",{"id":257,"title":258,"cat":199,"pic":259,"up_date":260,"title_url":261,"url":262,"legacy_url":263,"cat_title":212,"update_jalali":231},21542,"کنایه: بیان غیرمستقیم یک مفهوم یا ویژگی از طریق عبارتی که افزون بر معنای ظاهری، معنای موردنظر دیگری دارد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F1kpomi8FEItpfN2e2ezd_200.png","2026-09-24 17:15:25","کنایه-بیان-غیرمستقیم-یک-مفهوم-یا-ویژگی-از-طریق-عبارتی-که-افزون-بر-معنای-ظاهری-معنای-موردنظر-دیگری-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21542\u002Fکنایه-بیان-غیرمستقیم-یک-مفهوم-یا-ویژگی-از-طریق-عبارتی-که-افزون-بر-معنای-ظاهری-معنای-موردنظر-دیگری-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21542\u002Fکنایه-بیان-غیرمستقیم-یک-مفهوم-یا-ویژگی-از-طریق-عبارتی-که-افزون-بر-معنای-ظاهری-معنای-موردنظر-دیگری-دارد",{"id":265,"title":266,"cat":199,"pic":267,"up_date":268,"title_url":269,"url":270,"legacy_url":271,"cat_title":212,"update_jalali":231},21543,"واج‌آرایی: تکرار یک واج یا صدا در مجموعه‌ای از واژه‌ها برای ایجاد آهنگ و تأثیر موسیقایی در کلام.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F4cDofn4hZvSIL5TYJC4r_200.png","2026-09-24 17:08:23","واجآرایی-تکرار-یک-واج-یا-صدا-در-مجموعهای-از-واژهها-برای-ایجاد-آهنگ-و-تأثیر-موسیقایی-در-کلام","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21543\u002Fواجآرایی-تکرار-یک-واج-یا-صدا-در-مجموعهای-از-واژهها-برای-ایجاد-آهنگ-و-تأثیر-موسیقایی-در-کلام","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21543\u002Fواجآرایی-تکرار-یک-واج-یا-صدا-در-مجموعهای-از-واژهها-برای-ایجاد-آهنگ-و-تأثیر-موسیقایی-در-کلام",{"id":273,"title":274,"cat":199,"pic":275,"up_date":276,"title_url":277,"url":278,"legacy_url":279,"cat_title":212,"update_jalali":231},21544,"تشخیص: نسبت دادن ویژگی، رفتار یا حالت انسانی به اشیا، حیوانات، پدیده‌ها یا مفاهیم غیرانسانی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FH9MzGFf6gzaK6xxlRaPJ_200.png","2026-09-24 16:59:43","تشخیص-نسبت-دادن-ویژگی-رفتار-یا-حالت-انسانی-به-اشیا-حیوانات-پدیدهها-یا-مفاهیم-غیرانسانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21544\u002Fتشخیص-نسبت-دادن-ویژگی-رفتار-یا-حالت-انسانی-به-اشیا-حیوانات-پدیدهها-یا-مفاهیم-غیرانسانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21544\u002Fتشخیص-نسبت-دادن-ویژگی-رفتار-یا-حالت-انسانی-به-اشیا-حیوانات-پدیدهها-یا-مفاهیم-غیرانسانی",{"id":281,"title":282,"cat":199,"pic":283,"up_date":284,"title_url":285,"url":286,"legacy_url":287,"cat_title":212,"update_jalali":231},21545,"حُسن تعلیل: آوردن علتی ادبی و خیال‌انگیز برای یک پدیده، به جای علت واقعی یا علمی آن.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F6WqzMkdpI9oTmVI1B5Tz_200.png","2026-09-24 16:53:54","حسن-تعلیل-آوردن-علتی-ادبی-و-خیالانگیز-برای-یک-پدیده-به-جای-علت-واقعی-یا-علمی-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21545\u002Fحسن-تعلیل-آوردن-علتی-ادبی-و-خیالانگیز-برای-یک-پدیده-به-جای-علت-واقعی-یا-علمی-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21545\u002Fحسن-تعلیل-آوردن-علتی-ادبی-و-خیالانگیز-برای-یک-پدیده-به-جای-علت-واقعی-یا-علمی-آن",{"id":289,"title":290,"cat":199,"pic":291,"up_date":292,"title_url":293,"url":294,"legacy_url":295,"cat_title":212,"update_jalali":231},21546,"استعاره: به‌کارگیری واژه یا عبارت در معنایی غیرحقیقی بر پایهٔ شباهت، به‌گونه‌ای که یکی از دو سوی تشبیه حذف شده باشد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FVRyzRx3aVFEqFIsUDGfs_200.png","2026-09-24 16:48:10","استعاره-بهکارگیری-واژه-یا-عبارت-در-معنایی-غیرحقیقی-بر-پایه-شباهت-بهگونهای-که-یکی-از-دو-سوی-تشبیه-حذف-شده-باشد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21546\u002Fاستعاره-بهکارگیری-واژه-یا-عبارت-در-معنایی-غیرحقیقی-بر-پایه-شباهت-بهگونهای-که-یکی-از-دو-سوی-تشبیه-حذف-شده-باشد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21546\u002Fاستعاره-بهکارگیری-واژه-یا-عبارت-در-معنایی-غیرحقیقی-بر-پایه-شباهت-بهگونهای-که-یکی-از-دو-سوی-تشبیه-حذف-شده-باشد",{"id":297,"title":298,"cat":199,"pic":299,"up_date":300,"title_url":301,"url":302,"legacy_url":303,"cat_title":212,"update_jalali":231},21547,"قرینهٔ معنایی: نشانه‌ای معنایی در جمله یا متن که حذف یک واژه یا عبارت را ممکن می‌کند و معنای حذف‌شده را قابل دریافت می‌سازد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fq2nRRUrJVuJBAVSdgryE_200.png","2026-09-24 16:41:43","قرینه-معنایی-نشانهای-معنایی-در-جمله-یا-متن-که-حذف-یک-واژه-یا-عبارت-را-ممکن-میکند-و-معنای-حذفشده-را-قابل-دریافت-میسازد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21547\u002Fقرینه-معنایی-نشانهای-معنایی-در-جمله-یا-متن-که-حذف-یک-واژه-یا-عبارت-را-ممکن-میکند-و-معنای-حذفشده-را-قابل-دریافت-میسازد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21547\u002Fقرینه-معنایی-نشانهای-معنایی-در-جمله-یا-متن-که-حذف-یک-واژه-یا-عبارت-را-ممکن-میکند-و-معنای-حذفشده-را-قابل-دریافت-میسازد",{"id":305,"title":306,"cat":199,"pic":307,"up_date":308,"title_url":309,"url":310,"legacy_url":311,"cat_title":212,"update_jalali":231},21548,"شبه‌جمله: واژه یا گروهی از واژه‌ها که از نظر معنایی نقش یک جمله را دارند، اما ساختار جملهٔ کامل را ندارند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FCp0CKDhzNUcLfAW7MEAu_200.png","2026-09-24 16:35:59","شبهجمله-واژه-یا-گروهی-از-واژهها-که-از-نظر-معنایی-نقش-یک-جمله-را-دارند-اما-ساختار-جمله-کامل-را-ندارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21548\u002Fشبهجمله-واژه-یا-گروهی-از-واژهها-که-از-نظر-معنایی-نقش-یک-جمله-را-دارند-اما-ساختار-جمله-کامل-را-ندارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21548\u002Fشبهجمله-واژه-یا-گروهی-از-واژهها-که-از-نظر-معنایی-نقش-یک-جمله-را-دارند-اما-ساختار-جمله-کامل-را-ندارند",{"id":313,"title":314,"cat":199,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":212,"update_jalali":231},21549,"منادا: واژه یا عبارتی که مخاطب را با آن مورد خطاب قرار می‌دهند و معمولاً با نشانهٔ ندا همراه است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FJ4diuJFEWyHOilwBSqsW_200.png","2026-09-24 16:30:26","منادا-واژه-یا-عبارتی-که-مخاطب-را-با-آن-مورد-خطاب-قرار-میدهند-و-معمولا-با-نشانه-ندا-همراه-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21549\u002Fمنادا-واژه-یا-عبارتی-که-مخاطب-را-با-آن-مورد-خطاب-قرار-میدهند-و-معمولا-با-نشانه-ندا-همراه-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21549\u002Fمنادا-واژه-یا-عبارتی-که-مخاطب-را-با-آن-مورد-خطاب-قرار-میدهند-و-معمولا-با-نشانه-ندا-همراه-است"]