[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-18917":193,"$fan_ispcWcw8BAWnsH6cptDOMh9o7qWdyd9FU2Wg5Ykg":213},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":47,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":153,"subdate":206,"up_date":207,"first_name":208,"last_name":209,"avatar":13,"cat_title":210,"subdate_jalali":211,"update_jalali":212},18917,5,0,333,"حوزه موسیقایی ایرانی ـ عربی ـ ترکی: گستره فرهنگی مشترک در نظام‌های آوایی ایران، کشورهای عربی و ترکی.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fc5K5okWU7As7BENX7WhL_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"حوزه موسیقایی ایرانی ـ عربی ـ ترکی: گستره فرهنگی مشترک در نظام‌های آوایی ایران، کشورهای عربی و ترکی\" dir=\"rtl\" id=\"article-core\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: 'IRANSans',Tahoma,'Times New Roman',serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">موسیقی ایرانی، عربی و ترکی؛ سه زبانِ یک دل\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">گوش‌های آشنا: چگونه دستگاه‌ها، مقام‌ها و ترانه‌ها در این سه فرهنگ به هم شبیه و از هم جدا می‌شوند؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">اگر تا به حال آهنگ ایرانی، عربی یا ترکی شنیده باشید، شاید حس کرده‌اید که همه‌شان کمی شبیه هم هستند. اما چرا؟ در این مقاله می‌خواهیم ببینیم موسیقی این سه منطقه چه ریشه‌های مشترکی دارد، چه تفاوت‌هایی در گوشه‌ها و دستگاه‌هایشان وجود دارد و چطور هنوز هم با هم گفت‌وگو می‌کنند. همه‌چیز را با مثال‌های ساده و قابل‌لمس برای دانش‌آموزان دورهٔ اول متوسطه توضیح می‌دهیم.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ریشه‌های مشترک و مسیرهای جدا\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>موسیقی ایرانی، عربی و ترکی هر سه از یک منطقهٔ بزرگ جغرافیایی برخاسته‌اند؛ جایی که کاروان‌ها، شاعران و نوازندگان از شهری به شهر دیگر می‌رفتند و سازها و آهنگ‌هایشان را با خود می‌بردند. به همین دلیل، بسیاری از سازهای اصلی مثل \u003Cstrong>تار\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>عود\u003C\u002Fstrong> (بربط) و \u003Cstrong>کمانچه\u003C\u002Fstrong> در هر سه فرهنگ دیده می‌شوند. همچنین هر سه سیستم، موسیقی را بر پایهٔ \u003Cstrong>گام‌های هفت‌نتی\u003C\u002Fstrong> و فواصل ریز (چهارم، پنجم و نیم‌پرده) می‌سازند. اما نکتهٔ جالب اینجاست که هرکدام اسم‌های خاص خودشان را برای این مجموعه‌ها دارند: در ایران می‌گوییم \u003Cstrong>دستگاه\u003C\u002Fstrong>، در کشورهای عربی \u003Cstrong>مقام\u003C\u002Fstrong> و در ترکی \u003Cstrong>ماکام\u003C\u002Fstrong>. هر سه یعنی یک خانوادهٔ بزرگ از نغمه‌ها که قوانین خاص خود را دارند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>برای نمونه، دستگاه \u003Cstrong>شور\u003C\u002Fstrong> در موسیقی ایرانی حال و هوای غمگین و عارفانه دارد. در موسیقی عربی، مقامی به نام \u003Cstrong>بایاتی\u003C\u002Fstrong> وجود دارد که فضای مشابهی ایجاد می‌کند و در ترکی هم ماکام \u003Cstrong>عشاق\u003C\u002Fstrong> چنین حالتی را تداعی می‌کند. در واقع این سه اسم، سه نام برای یک حس موسیقایی هستند که در طول تاریخ با هم دادوستد داشته‌اند. بسیاری از گوشه‌ها و ملودی‌های معروف هم بین این سه حوزه ردوبدل شده‌اند؛ مثلاً ترانهٔ معروف \u003Cstrong>«یارم بگو»\u003C\u002Fstrong> در ایران، در ترکی به شکل دیگری خوانده می‌شود و در برخی کشورهای عربی هم با تغییراتی اجرا می‌شود. بنابراین می‌توان گفت این موسیقی‌ها مثل سه شاخه از یک درخت کهن هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; margin-bottom: 6px; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نکته\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>شنیدن چند قطعهٔ کوتاه از هر سه نوع موسیقی می‌تواند به شما کمک کند شباهت‌ها را بهتر درک کنید. مثلاً به یک آواز ایرانی، یک قصیدهٔ عربی و یک تورکوی (ترانهٔ ترکی) گوش دهید.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">جدول مقایسهٔ دستگاه، مقام و ماکام\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسهٔ نظام‌های آوایی\" role=\"region\" style=\"border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ایرانی (دستگاه)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">عربی (مقام)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ترکی (ماکام)\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تعداد اصلی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">7\u003C\u002Fspan> دستگاه اصلی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بیش از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">50\u003C\u002Fspan> مقام\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">20\u003C\u002Fspan> ماکام رایج\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ساز اصلی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تار، سه‌تار، سنتور\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">عود، قانون، نای\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ساز، نای، کمانچه\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حس و حال معروف\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">عارفانه، حماسی (مثلاً دستگاه همایون)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دراماتیک، شورانگیز (مثلاً مقام راست)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">لطیف، غم‌انگیز (مثلاً ماکام حسینی)\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">فرم‌های اجرایی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آواز، تصنیف، پیش‌درآمد\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">موشح، تقاسیم، بصره\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تورکو، آواز، سماعی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>این جدول نشان می‌دهد که هرچند ساختار کلی یکی است، اما هر فرهنگ بر اساس سلیقه و تاریخ خودش، رنگ و بوی خاصی به موسیقی داده است. مثلاً در موسیقی عربی، مقام \u003Cstrong>حجاز\u003C\u002Fstrong> با فواصل ریز و خاص خود، حس بیابانی و شور عاشقانه دارد. در ترکی، ماکام \u003Cstrong>نهاوند\u003C\u002Fstrong> بیشتر در تصنیف‌های شهری استفاده می‌شود و در ایران، دستگاه \u003Cstrong>سه‌گاه\u003C\u002Fstrong> برای بیان اندوه عمیق به کار می‌رود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پرسش‌های چالشی در مورد این سه حوزه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #344054; font-weight: 700\">آیا موسیقی ایرانی، عربی و ترکی همگی از یک منبع گرفته شده‌اند؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">بله، همه از تمدن کهن خاورمیانه و تأثیرات موسیقی یونان باستان و ایران باستان الهام گرفته‌اند. اما بعدها هرکدام با فرهنگ محلی خود ترکیب شدند و هویت مستقلی پیدا کردند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #344054; font-weight: 700\">آیا خواننده‌های ایرانی می‌توانند مقام عربی بخوانند؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">بسیاری از خوانندگان حرفه‌ای با تمرین می‌توانند، اما برای اجرای درست باید با فواصل ریز و قواعد آن مقام آشنا شوند. مثلاً فرشید امین (خوانندهٔ ترکی) هم گاهی مقام‌های عربی می‌خواند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #344054; font-weight: 700\">چرا بعضی از دستگاه‌ها در هر سه حوزه یک اسم دارند؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">به خاطر تأثیرپذیری تاریخی و اشتراک واژگان موسیقایی. مثلاً واژهٔ \u003Cstrong>عشاق\u003C\u002Fstrong> هم در دستگاه‌های ایرانی و هم در ماکام‌های ترکی دیده می‌شود، چون این واژه از ادبیات عاشقانهٔ مشترک گرفته شده است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #344054; font-weight: 700\">آیا الان موسیقی این سه کشور از هم دور شده‌اند؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">در برخی سبک‌های مدرن، مرزها کمرنگ شده و خواننده‌های پاپ از هر سه منطقه با هم همکاری می‌کنند. اما در موسیقی سنتی، هرکدام همچنان هویت مستقل خود را حفظ کرده‌اند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #344054; font-weight: 700\">جمع‌بندی\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>موسیقی ایرانی، عربی و ترکی مثل سه زبان از یک خانواده هستند که هرکدام لهجهٔ خودشان را دارند. دستگاه، مقام و ماکام همگی راه‌هایی برای بیان احساسات با نغمه‌ها هستند. شناخت این شباهت‌ها و تفاوت‌ها به ما کمک می‌کند تا موسیقی شرق را بهتر درک کنیم و از شنیدن آن لذت بیشتری ببریم. پس دفعهٔ بعد که آهنگی از این سه منطقه شنیدید، سعی کنید گوشه‌های آشنا را پیدا کنید!\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"پایهٔ نهم","فرهنگ و هنر نهم","حوزه موسیقایی ایرانی ـ عربی ـ ترکی","2026-07-19 14:46:45","2026-09-07 00:34:51","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1405\u002F04\u002F28","0:34 1405\u002F06\u002F16",{"tests":214,"papers":215,"files":216,"questions":217,"exams":218,"tutorials":219,"blogs":220},[],[],[],[],[],[],[221,230,238,246,254,262,270,278,286,294,302,310],{"id":222,"title":223,"cat":199,"pic":224,"up_date":225,"title_url":226,"url":227,"legacy_url":228,"cat_title":210,"update_jalali":229},18380,"فضا و فضای معماری: محیط دیداری یا ساخته‌شده پیرامون انسان که می‌تواند داخلی، بیرونی، باز یا بسته باشد و در طراحی از زاویه دید، میدان دید و نمای درونی یا بیرونی بررسی می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FdxeYeLcqqOiHfpEqNGPY_200.png","2026-09-07 05:16:56","فضا-و-فضای-معماری-محیط-دیداری-یا-ساختهشده-پیرامون-انسان-که-میتواند-داخلی-بیرونی-باز-یا-بسته-باشد-و-در-طراحی-از-زاویه-دید-میدان-دید-و-نمای-درونی-یا-بیرونی-بررسی-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18380\u002Fفضا-و-فضای-معماری-محیط-دیداری-یا-ساختهشده-پیرامون-انسان-که-میتواند-داخلی-بیرونی-باز-یا-بسته-باشد-و-در-طراحی-از-زاویه-دید-میدان-دید-و-نمای-درونی-یا-بیرونی-بررسی-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18380\u002Fفضا-و-فضای-معماری-محیط-دیداری-یا-ساختهشده-پیرامون-انسان-که-میتواند-داخلی-بیرونی-باز-یا-بسته-باشد-و-در-طراحی-از-زاویه-دید-میدان-دید-و-نمای-درونی-یا-بیرونی-بررسی-میشود","1405\u002F06\u002F16",{"id":231,"title":232,"cat":199,"pic":233,"up_date":234,"title_url":235,"url":236,"legacy_url":237,"cat_title":210,"update_jalali":229},18382,"عمق در تصویر: احساس دوری و نزدیکی اشیا در تصویر که با پرسپکتیو، هم‌پوشانی، پیش‌زمینه، پس‌زمینه، نور و سایه ایجاد می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5z5w0NPEb3sh2d0rKIrM_200.png","2026-09-07 05:15:38","عمق-در-تصویر-احساس-دوری-و-نزدیکی-اشیا-در-تصویر-که-با-پرسپکتیو-همپوشانی-پیشزمینه-پسزمینه-نور-و-سایه-ایجاد-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18382\u002Fعمق-در-تصویر-احساس-دوری-و-نزدیکی-اشیا-در-تصویر-که-با-پرسپکتیو-همپوشانی-پیشزمینه-پسزمینه-نور-و-سایه-ایجاد-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18382\u002Fعمق-در-تصویر-احساس-دوری-و-نزدیکی-اشیا-در-تصویر-که-با-پرسپکتیو-همپوشانی-پیشزمینه-پسزمینه-نور-و-سایه-ایجاد-میشود",{"id":239,"title":240,"cat":199,"pic":241,"up_date":242,"title_url":243,"url":244,"legacy_url":245,"cat_title":210,"update_jalali":229},18383,"ژرفانمایی یا پرسپکتیو: روش هندسی نمایش عمق و فاصله در تصویر که با خط افق و یک یا چند نقطه گریز سامان می‌یابد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDx6769BJfVlXkOhELaNc_200.png","2026-09-07 05:14:26","ژرفانمایی-یا-پرسپکتیو-روش-هندسی-نمایش-عمق-و-فاصله-در-تصویر-که-با-خط-افق-و-یک-یا-چند-نقطه-گریز-سامان-مییابد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18383\u002Fژرفانمایی-یا-پرسپکتیو-روش-هندسی-نمایش-عمق-و-فاصله-در-تصویر-که-با-خط-افق-و-یک-یا-چند-نقطه-گریز-سامان-مییابد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18383\u002Fژرفانمایی-یا-پرسپکتیو-روش-هندسی-نمایش-عمق-و-فاصله-در-تصویر-که-با-خط-افق-و-یک-یا-چند-نقطه-گریز-سامان-مییابد",{"id":247,"title":248,"cat":199,"pic":249,"up_date":250,"title_url":251,"url":252,"legacy_url":253,"cat_title":210,"update_jalali":229},18384,"پرسپکتیو جوّی: نمایش عمق با تغییر تیرگی، روشنی، رنگ و بافت اشیا در فاصله‌های مختلف.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F0VIxeUv5pRRXlEEGuwoo_200.png","2026-09-07 05:12:43","پرسپکتیو-جوی-نمایش-عمق-با-تغییر-تیرگی-روشنی-رنگ-و-بافت-اشیا-در-فاصلههای-مختلف","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18384\u002Fپرسپکتیو-جوی-نمایش-عمق-با-تغییر-تیرگی-روشنی-رنگ-و-بافت-اشیا-در-فاصلههای-مختلف","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18384\u002Fپرسپکتیو-جوی-نمایش-عمق-با-تغییر-تیرگی-روشنی-رنگ-و-بافت-اشیا-در-فاصلههای-مختلف",{"id":255,"title":256,"cat":199,"pic":257,"up_date":258,"title_url":259,"url":260,"legacy_url":261,"cat_title":210,"update_jalali":229},18386,"فرم و حجم هندسی: شکل‌ها و حجم‌های پایه مانند مربع، مستطیل، مکعب، مکعب‌مستطیل و استوانه که برای ساده‌سازی و طراحی اشیا به کار می‌روند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FoWvdaj7sN81sz0WQhgA9_200.png","2026-09-07 05:11:12","فرم-و-حجم-هندسی-شکلها-و-حجمهای-پایه-مانند-مربع-مستطیل-مکعب-مکعبمستطیل-و-استوانه-که-برای-سادهسازی-و-طراحی-اشیا-به-کار-میروند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18386\u002Fفرم-و-حجم-هندسی-شکلها-و-حجمهای-پایه-مانند-مربع-مستطیل-مکعب-مکعبمستطیل-و-استوانه-که-برای-سادهسازی-و-طراحی-اشیا-به-کار-میروند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18386\u002Fفرم-و-حجم-هندسی-شکلها-و-حجمهای-پایه-مانند-مربع-مستطیل-مکعب-مکعبمستطیل-و-استوانه-که-برای-سادهسازی-و-طراحی-اشیا-به-کار-میروند",{"id":263,"title":264,"cat":199,"pic":265,"up_date":266,"title_url":267,"url":268,"legacy_url":269,"cat_title":210,"update_jalali":229},18388,"حجم‌دهی: ایجاد حس سه‌بعدی در شکل‌ها با استفاده از خط، سطح، پرسپکتیو، سایه‌روشن و نور.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FU6RrsQfrqOpgu9OCi1fE_200.png","2026-09-07 05:10:14","حجمدهی-ایجاد-حس-سهبعدی-در-شکلها-با-استفاده-از-خط-سطح-پرسپکتیو-سایهروشن-و-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18388\u002Fحجمدهی-ایجاد-حس-سهبعدی-در-شکلها-با-استفاده-از-خط-سطح-پرسپکتیو-سایهروشن-و-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18388\u002Fحجمدهی-ایجاد-حس-سهبعدی-در-شکلها-با-استفاده-از-خط-سطح-پرسپکتیو-سایهروشن-و-نور",{"id":271,"title":272,"cat":199,"pic":273,"up_date":274,"title_url":275,"url":276,"legacy_url":277,"cat_title":210,"update_jalali":229},18390,"نورپردازی در طراحی: بررسی منبع نور، جهت، شدت و فاصله آن برای ایجاد روشنایی، نیم‌سایه، مرز سایه و سایه افتان.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FZOj5hZnUzKE8sycsCPBz_200.png","2026-09-07 05:08:52","نورپردازی-در-طراحی-بررسی-منبع-نور-جهت-شدت-و-فاصله-آن-برای-ایجاد-روشنایی-نیمسایه-مرز-سایه-و-سایه-افتان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18390\u002Fنورپردازی-در-طراحی-بررسی-منبع-نور-جهت-شدت-و-فاصله-آن-برای-ایجاد-روشنایی-نیمسایه-مرز-سایه-و-سایه-افتان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18390\u002Fنورپردازی-در-طراحی-بررسی-منبع-نور-جهت-شدت-و-فاصله-آن-برای-ایجاد-روشنایی-نیمسایه-مرز-سایه-و-سایه-افتان",{"id":279,"title":280,"cat":199,"pic":281,"up_date":282,"title_url":283,"url":284,"legacy_url":285,"cat_title":210,"update_jalali":229},18392,"سایه‌روشن و تنالیته: کاربرد درجات مختلف تیرگی و روشنی، از جمله طیف خاکستری، برای نمایش حجم، عمق و واقع‌نمایی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FVhSlMMhmGO1IPPtHqva7_200.png","2026-09-07 05:07:37","سایهروشن-و-تنالیته-کاربرد-درجات-مختلف-تیرگی-و-روشنی-از-جمله-طیف-خاکستری-برای-نمایش-حجم-عمق-و-واقعنمایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18392\u002Fسایهروشن-و-تنالیته-کاربرد-درجات-مختلف-تیرگی-و-روشنی-از-جمله-طیف-خاکستری-برای-نمایش-حجم-عمق-و-واقعنمایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18392\u002Fسایهروشن-و-تنالیته-کاربرد-درجات-مختلف-تیرگی-و-روشنی-از-جمله-طیف-خاکستری-برای-نمایش-حجم-عمق-و-واقعنمایی",{"id":287,"title":288,"cat":199,"pic":289,"up_date":290,"title_url":291,"url":292,"legacy_url":293,"cat_title":210,"update_jalali":229},18394,"هاشور و محو کردن: شیوه‌های ایجاد تیرگی، بافت، سایه و مرزهای نرم یا نامشخص در طراحی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAtsjg6CrK3thpGS0HOJS_200.png","2026-09-07 05:06:19","هاشور-و-محو-کردن-شیوههای-ایجاد-تیرگی-بافت-سایه-و-مرزهای-نرم-یا-نامشخص-در-طراحی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18394\u002Fهاشور-و-محو-کردن-شیوههای-ایجاد-تیرگی-بافت-سایه-و-مرزهای-نرم-یا-نامشخص-در-طراحی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18394\u002Fهاشور-و-محو-کردن-شیوههای-ایجاد-تیرگی-بافت-سایه-و-مرزهای-نرم-یا-نامشخص-در-طراحی",{"id":295,"title":296,"cat":199,"pic":297,"up_date":298,"title_url":299,"url":300,"legacy_url":301,"cat_title":210,"update_jalali":229},18395,"طراحی خطی و سایه‌روشن: دو شیوه اصلی طراحی که یکی بر خط و دیگری بر تیرگی و روشنی برای نمایش حجم و عمق تکیه دارد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F8KvRzOh2uENdPxhnN64P_200.png","2026-09-07 05:04:46","طراحی-خطی-و-سایهروشن-دو-شیوه-اصلی-طراحی-که-یکی-بر-خط-و-دیگری-بر-تیرگی-و-روشنی-برای-نمایش-حجم-و-عمق-تکیه-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18395\u002Fطراحی-خطی-و-سایهروشن-دو-شیوه-اصلی-طراحی-که-یکی-بر-خط-و-دیگری-بر-تیرگی-و-روشنی-برای-نمایش-حجم-و-عمق-تکیه-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18395\u002Fطراحی-خطی-و-سایهروشن-دو-شیوه-اصلی-طراحی-که-یکی-بر-خط-و-دیگری-بر-تیرگی-و-روشنی-برای-نمایش-حجم-و-عمق-تکیه-دارد",{"id":303,"title":304,"cat":199,"pic":305,"up_date":306,"title_url":307,"url":308,"legacy_url":309,"cat_title":210,"update_jalali":229},18397,"نقش برجسته و مجسمه: آثار حجمی که در نقش برجسته به سطح زمینه وابسته‌اند و در مجسمه به صورت سه‌بعدی در فضا دیده می‌شوند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fpykzq0CX2ZdJ17ypAcGG_200.png","2026-09-07 05:03:15","نقش-برجسته-و-مجسمه-آثار-حجمی-که-در-نقش-برجسته-به-سطح-زمینه-وابستهاند-و-در-مجسمه-به-صورت-سهبعدی-در-فضا-دیده-میشوند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18397\u002Fنقش-برجسته-و-مجسمه-آثار-حجمی-که-در-نقش-برجسته-به-سطح-زمینه-وابستهاند-و-در-مجسمه-به-صورت-سهبعدی-در-فضا-دیده-میشوند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18397\u002Fنقش-برجسته-و-مجسمه-آثار-حجمی-که-در-نقش-برجسته-به-سطح-زمینه-وابستهاند-و-در-مجسمه-به-صورت-سهبعدی-در-فضا-دیده-میشوند",{"id":311,"title":312,"cat":199,"pic":313,"up_date":314,"title_url":315,"url":316,"legacy_url":317,"cat_title":210,"update_jalali":229},18400,"پرتره و خودنگاره: تصویر هنری از چهره یا شخصیت فرد که در خودنگاره، موضوع آن خود هنرمند است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fhh4ctT9lQujMV6EbW7FF_200.png","2026-09-07 05:02:04","پرتره-و-خودنگاره-تصویر-هنری-از-چهره-یا-شخصیت-فرد-که-در-خودنگاره-موضوع-آن-خود-هنرمند-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18400\u002Fپرتره-و-خودنگاره-تصویر-هنری-از-چهره-یا-شخصیت-فرد-که-در-خودنگاره-موضوع-آن-خود-هنرمند-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18400\u002Fپرتره-و-خودنگاره-تصویر-هنری-از-چهره-یا-شخصیت-فرد-که-در-خودنگاره-موضوع-آن-خود-هنرمند-است"]