[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-18908":193,"$fqGdGb6wRD3SX6U5xzn2fxXEJN0XSk7KXCxpzlkBoLDc":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":47,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},18908,5,0,333,"آوازهای ردیف دستگاهی: آوازهایی مانند ابوعطا، بیات ترک، افشاری، دشتی، بیات کرد و بیات اصفهان.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FyjvXp6e9KUjpv0yUjC3C_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"آوازهای ردیف دستگاهی: ابوعطا، بیات ترک، افشاری، دشتی، بیات کرد و بیات اصفهان\" dir=\"rtl\" id=\"article-core\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: 'IRANSans',Tahoma,'Times New Roman',serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">آشنایی با آوازهای ردیف دستگاهی\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">شش آواز پرکاربرد در موسیقی ایرانی؛ از ابوعطا تا بیات اصفهان\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">چکیده\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nردیف دستگاهی، هستهٔ اصلی موسیقی سنتی ایران را تشکیل می‌دهد و شامل هفت دستگاه و چندین آواز است. آوازها نسبت به دستگاه‌ها کوتاه‌تر و ساده‌ترند و حال‌وهوای خاصی دارند. در این مقاله با شش آواز معروف یعنی \u003Cstrong>ابوعطا، بیات ترک، افشاری، دشتی، بیات کرد و بیات اصفهان\u003C\u002Fstrong> آشنا می‌شویم. می‌آموزیم که هر یک چه فضایی دارند، چه گوشه‌هایی در آنها اجرا می‌شود و چطور می‌توانیم تفاوت‌هایشان را تشخیص دهیم. همچنین خواهیم دید که هر آواز از کدام دستگاه ریشه گرفته و چه احساسی را به شنونده منتقل می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">طبقه‌بندی و ویژگی‌های هر آواز\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>در موسیقی دستگاهی، هر آواز مانند یک جعبهٔ کوچک از نغمه‌ها و ملودی‌هاست که از دل یک دستگاه بزرگ‌تر بیرون آمده. برای نمونه، \u003Cstrong>بیات اصفهان\u003C\u002Fstrong> از دستگاه همایون ریشه می‌گیرد و حالتی غمگین و عاشقانه دارد، در حالی که \u003Cstrong>بیات کرد\u003C\u002Fstrong> که از دستگاه شور جدا شده، حس دلاوری و حماسی را منتقل می‌کند. برای درک بهتر، این جدول را ببینید:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول مقایسه آوازها\" role=\"region\" style=\"border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نام آواز\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ریشه در دستگاه\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">حال و هوا\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">گوشهٔ معروف\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>ابوعطا\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شور\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شاد و عارفانه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حجاز\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>بیات ترک\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شور\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پر انرژی و حماسی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">قرایی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>افشاری\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شور\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شجاعانه و پرشور\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">رهاب\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>دشتی\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شور\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">غمگین و سوزناک\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دشتستانی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>بیات کرد\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شور\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حماسی و کهن\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">زنگوله\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>بیات اصفهان\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">همایون\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">عاشقانه و پراحساس\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بیداد\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>همان‌طور که می‌بینید، بیشتر آوازها از دستگاه شور جدا شده‌اند، به جز بیات اصفهان که از همایون آمده. این موضوع نشان می‌دهد که دستگاه شور چقدر غنی و پرگوشه است. هر آواز برای بیان یک حس خاص به کار می‌رود؛ مثلاً وقتی یک خواننده می‌خواهد غم عاشقانه را نشان دهد، سراغ دشتی یا بیات اصفهان می‌رود، اما برای شادی و انرژی، ابوعطا یا بیات ترک را انتخاب می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نمونه‌های عینی و کاربردهای امروزی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>شاید برایتان جالب باشد که این آوازها فقط در گذشته نبوده‌اند؛ بلکه امروز هم در موسیقی فیلم، سرودهای ملی و حتی آهنگ‌های پاپ با تم سنتی به کار می‌روند. برای نمونه، اگر به آهنگ‌های قدیمی خوانندگانی مانند \u003Cstrong>محمدرضا شجریان\u003C\u002Fstrong> گوش دهید، بسیار با فضای بیات ترک و ابوعطا روبرو می‌شوید. در برنامهٔ تلویزیونی یا تالارهای موسیقی، وقتی سازها کوک می‌شوند، معمولاً با گوشه‌های سادهٔ دشتی یا افشاری شروع می‌کنند تا مخاطب با فضای اثر ارتباط برقرار کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>یک تمرین جذاب برای نوجوانان این است که یک تصویر یا داستان کوتاه در ذهن خود بسازند و بعد حدس بزنند کدام آواز برای آن مناسب‌تر است. مثلاً برای تصویر یک جنگجوی دلیر در کویر، بیات کرد یا افشاری انتخاب خوبی است؛ برای یک غروب غمگین کنار دریا، دشتی یا بیات اصفهان حال و هوای بهتری دارد. این کار به ما کمک می‌کند تا ارتباط بین موسیقی و احساس را بهتر درک کنیم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">نکتهٔ جالب:\u003C\u002Fstrong> بسیاری از گوشه‌های آوازها نام شهرها یا مناطق ایران را دارند، مانند گوشهٔ «دشتستانی» در آواز دشتی یا گوشهٔ «رهاب» در افشاری. این نام‌ها نشان می‌دهد که موسیقی ما ریشه در اقلیم و فرهنگ بومی ایران دارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پرسش‌های کلیدی برای درک بهتر\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cdiv style=\"color: #344054; font-weight: 700\">چرا ابوعطا را آواز می‌نامیم، نه دستگاه؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; margin-top: 4px\">آوازها از نظر تعداد گوشه و پیچیدگی، کوچک‌تر از دستگاه‌ها هستند. ابوعطا فقط چند گوشهٔ اصلی دارد و در مقایسه با دستگاه شور، ملودی‌هایش کوتاه‌تر و ساده‌تر است، به همین دلیل آن را یک آواز مستقل می‌شناسند، نه یک دستگاه کامل.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cdiv style=\"color: #344054; font-weight: 700\">آیا ممکن است یک آواز را با دستگاه دیگری اشتباه بگیریم؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; margin-top: 4px\">بله، چون بیات اصفهان از دستگاه همایون است، اما سایر آوازها از شور هستند. گاهی شنوندهٔ کم‌تجربه ممکن است افشاری را با بیات ترک یکی بداند، اما تفاوت در نت‌های اصلی و نحوهٔ فرود به نت پایه، آنها را از هم جدا می‌کند. گوش دادن مکرر به آثار معروف، این تفاوت را روشن می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cdiv style=\"color: #344054; font-weight: 700\">چرا گوشه‌ها در هر آواز تکرار می‌شوند؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; margin-top: 4px\">گوشه‌ها مانند جملات موسیقیایی هستند که در آوازهای مختلف با تغییرهایی ظریف به کار می‌روند. برای مثال، گوشهٔ «حجاز» هم در ابوعطا و هم در بیات ترک شنیده می‌شود، اما با اندکی تغییر در نت‌ها، حس متفاوتی ایجاد می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cdiv style=\"color: #344054; font-weight: 700\">آواز بیات کرد فقط برای موسیقی حماسی است؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; margin-top: 4px\">نه، اگرچه بیشتر حس دلاوری دارد، اما در برخی قطعات عارفانه نیز از آن استفاده شده است. جالب است که نام «کرد» در آن اشاره به منطقهٔ کردستان دارد، ولی محدود به یک سبک خاص نیست و می‌تواند احساسات گوناگونی را منتقل کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong style=\"color: #344054\">آنچه خواندیم\u003C\u002Fstrong>\u003Cbr>\r\nدر این مقاله با شش آواز مهم ردیف دستگاهی آشنا شدیم و فهمیدیم که هر کدام از دل یک دستگاه بزرگ‌تر بیرون آمده‌اند. ابوعطا، بیات ترک، افشاری، دشتی و بیات کرد همه از دستگاه شور ریشه گرفته‌اند، در حالی که بیات اصفهان از همایون جدا شده است. هر آواز فضای احساسی خاصی دارد و در گوشه‌هایش، نام‌هایی از فرهنگ و اقلیم ایران دیده می‌شود. برای تشخیص بهتر این آوازها، بهترین راه گوش دادن به آثار استادان موسیقی و توجه به نت‌های اصلی و نحوهٔ پایان هر ملودی است. با تمرین و تکرار، به زودی می‌توانید هر آواز را از روی حس و حالش بشناسید و لذت عمیق‌تری از موسیقی ایرانی ببرید.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"پایهٔ نهم","فرهنگ و هنر نهم","آوازهای ردیف دستگاهی",2898,"2026-07-19 14:28:13","2026-09-07 00:39:28","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1405\u002F04\u002F28","0:39 1405\u002F06\u002F16",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},18380,"فضا و فضای معماری: محیط دیداری یا ساخته‌شده پیرامون انسان که می‌تواند داخلی، بیرونی، باز یا بسته باشد و در طراحی از زاویه دید، میدان دید و نمای درونی یا بیرونی بررسی می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FdxeYeLcqqOiHfpEqNGPY_200.png","2026-09-07 05:16:56","فضا-و-فضای-معماری-محیط-دیداری-یا-ساختهشده-پیرامون-انسان-که-میتواند-داخلی-بیرونی-باز-یا-بسته-باشد-و-در-طراحی-از-زاویه-دید-میدان-دید-و-نمای-درونی-یا-بیرونی-بررسی-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18380\u002Fفضا-و-فضای-معماری-محیط-دیداری-یا-ساختهشده-پیرامون-انسان-که-میتواند-داخلی-بیرونی-باز-یا-بسته-باشد-و-در-طراحی-از-زاویه-دید-میدان-دید-و-نمای-درونی-یا-بیرونی-بررسی-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18380\u002Fفضا-و-فضای-معماری-محیط-دیداری-یا-ساختهشده-پیرامون-انسان-که-میتواند-داخلی-بیرونی-باز-یا-بسته-باشد-و-در-طراحی-از-زاویه-دید-میدان-دید-و-نمای-درونی-یا-بیرونی-بررسی-میشود","1405\u002F06\u002F16",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":230},18382,"عمق در تصویر: احساس دوری و نزدیکی اشیا در تصویر که با پرسپکتیو، هم‌پوشانی، پیش‌زمینه، پس‌زمینه، نور و سایه ایجاد می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5z5w0NPEb3sh2d0rKIrM_200.png","2026-09-07 05:15:38","عمق-در-تصویر-احساس-دوری-و-نزدیکی-اشیا-در-تصویر-که-با-پرسپکتیو-همپوشانی-پیشزمینه-پسزمینه-نور-و-سایه-ایجاد-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18382\u002Fعمق-در-تصویر-احساس-دوری-و-نزدیکی-اشیا-در-تصویر-که-با-پرسپکتیو-همپوشانی-پیشزمینه-پسزمینه-نور-و-سایه-ایجاد-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18382\u002Fعمق-در-تصویر-احساس-دوری-و-نزدیکی-اشیا-در-تصویر-که-با-پرسپکتیو-همپوشانی-پیشزمینه-پسزمینه-نور-و-سایه-ایجاد-میشود",{"id":240,"title":241,"cat":199,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":211,"update_jalali":230},18383,"ژرفانمایی یا پرسپکتیو: روش هندسی نمایش عمق و فاصله در تصویر که با خط افق و یک یا چند نقطه گریز سامان می‌یابد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDx6769BJfVlXkOhELaNc_200.png","2026-09-07 05:14:26","ژرفانمایی-یا-پرسپکتیو-روش-هندسی-نمایش-عمق-و-فاصله-در-تصویر-که-با-خط-افق-و-یک-یا-چند-نقطه-گریز-سامان-مییابد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18383\u002Fژرفانمایی-یا-پرسپکتیو-روش-هندسی-نمایش-عمق-و-فاصله-در-تصویر-که-با-خط-افق-و-یک-یا-چند-نقطه-گریز-سامان-مییابد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18383\u002Fژرفانمایی-یا-پرسپکتیو-روش-هندسی-نمایش-عمق-و-فاصله-در-تصویر-که-با-خط-افق-و-یک-یا-چند-نقطه-گریز-سامان-مییابد",{"id":248,"title":249,"cat":199,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":211,"update_jalali":230},18384,"پرسپکتیو جوّی: نمایش عمق با تغییر تیرگی، روشنی، رنگ و بافت اشیا در فاصله‌های مختلف.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F0VIxeUv5pRRXlEEGuwoo_200.png","2026-09-07 05:12:43","پرسپکتیو-جوی-نمایش-عمق-با-تغییر-تیرگی-روشنی-رنگ-و-بافت-اشیا-در-فاصلههای-مختلف","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18384\u002Fپرسپکتیو-جوی-نمایش-عمق-با-تغییر-تیرگی-روشنی-رنگ-و-بافت-اشیا-در-فاصلههای-مختلف","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18384\u002Fپرسپکتیو-جوی-نمایش-عمق-با-تغییر-تیرگی-روشنی-رنگ-و-بافت-اشیا-در-فاصلههای-مختلف",{"id":256,"title":257,"cat":199,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":211,"update_jalali":230},18386,"فرم و حجم هندسی: شکل‌ها و حجم‌های پایه مانند مربع، مستطیل، مکعب، مکعب‌مستطیل و استوانه که برای ساده‌سازی و طراحی اشیا به کار می‌روند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FoWvdaj7sN81sz0WQhgA9_200.png","2026-09-07 05:11:12","فرم-و-حجم-هندسی-شکلها-و-حجمهای-پایه-مانند-مربع-مستطیل-مکعب-مکعبمستطیل-و-استوانه-که-برای-سادهسازی-و-طراحی-اشیا-به-کار-میروند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18386\u002Fفرم-و-حجم-هندسی-شکلها-و-حجمهای-پایه-مانند-مربع-مستطیل-مکعب-مکعبمستطیل-و-استوانه-که-برای-سادهسازی-و-طراحی-اشیا-به-کار-میروند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18386\u002Fفرم-و-حجم-هندسی-شکلها-و-حجمهای-پایه-مانند-مربع-مستطیل-مکعب-مکعبمستطیل-و-استوانه-که-برای-سادهسازی-و-طراحی-اشیا-به-کار-میروند",{"id":264,"title":265,"cat":199,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":211,"update_jalali":230},18388,"حجم‌دهی: ایجاد حس سه‌بعدی در شکل‌ها با استفاده از خط، سطح، پرسپکتیو، سایه‌روشن و نور.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FU6RrsQfrqOpgu9OCi1fE_200.png","2026-09-07 05:10:14","حجمدهی-ایجاد-حس-سهبعدی-در-شکلها-با-استفاده-از-خط-سطح-پرسپکتیو-سایهروشن-و-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18388\u002Fحجمدهی-ایجاد-حس-سهبعدی-در-شکلها-با-استفاده-از-خط-سطح-پرسپکتیو-سایهروشن-و-نور","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18388\u002Fحجمدهی-ایجاد-حس-سهبعدی-در-شکلها-با-استفاده-از-خط-سطح-پرسپکتیو-سایهروشن-و-نور",{"id":272,"title":273,"cat":199,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":211,"update_jalali":230},18390,"نورپردازی در طراحی: بررسی منبع نور، جهت، شدت و فاصله آن برای ایجاد روشنایی، نیم‌سایه، مرز سایه و سایه افتان.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FZOj5hZnUzKE8sycsCPBz_200.png","2026-09-07 05:08:52","نورپردازی-در-طراحی-بررسی-منبع-نور-جهت-شدت-و-فاصله-آن-برای-ایجاد-روشنایی-نیمسایه-مرز-سایه-و-سایه-افتان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18390\u002Fنورپردازی-در-طراحی-بررسی-منبع-نور-جهت-شدت-و-فاصله-آن-برای-ایجاد-روشنایی-نیمسایه-مرز-سایه-و-سایه-افتان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18390\u002Fنورپردازی-در-طراحی-بررسی-منبع-نور-جهت-شدت-و-فاصله-آن-برای-ایجاد-روشنایی-نیمسایه-مرز-سایه-و-سایه-افتان",{"id":280,"title":281,"cat":199,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":211,"update_jalali":230},18392,"سایه‌روشن و تنالیته: کاربرد درجات مختلف تیرگی و روشنی، از جمله طیف خاکستری، برای نمایش حجم، عمق و واقع‌نمایی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FVhSlMMhmGO1IPPtHqva7_200.png","2026-09-07 05:07:37","سایهروشن-و-تنالیته-کاربرد-درجات-مختلف-تیرگی-و-روشنی-از-جمله-طیف-خاکستری-برای-نمایش-حجم-عمق-و-واقعنمایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18392\u002Fسایهروشن-و-تنالیته-کاربرد-درجات-مختلف-تیرگی-و-روشنی-از-جمله-طیف-خاکستری-برای-نمایش-حجم-عمق-و-واقعنمایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18392\u002Fسایهروشن-و-تنالیته-کاربرد-درجات-مختلف-تیرگی-و-روشنی-از-جمله-طیف-خاکستری-برای-نمایش-حجم-عمق-و-واقعنمایی",{"id":288,"title":289,"cat":199,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":211,"update_jalali":230},18394,"هاشور و محو کردن: شیوه‌های ایجاد تیرگی، بافت، سایه و مرزهای نرم یا نامشخص در طراحی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAtsjg6CrK3thpGS0HOJS_200.png","2026-09-07 05:06:19","هاشور-و-محو-کردن-شیوههای-ایجاد-تیرگی-بافت-سایه-و-مرزهای-نرم-یا-نامشخص-در-طراحی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18394\u002Fهاشور-و-محو-کردن-شیوههای-ایجاد-تیرگی-بافت-سایه-و-مرزهای-نرم-یا-نامشخص-در-طراحی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18394\u002Fهاشور-و-محو-کردن-شیوههای-ایجاد-تیرگی-بافت-سایه-و-مرزهای-نرم-یا-نامشخص-در-طراحی",{"id":296,"title":297,"cat":199,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":211,"update_jalali":230},18395,"طراحی خطی و سایه‌روشن: دو شیوه اصلی طراحی که یکی بر خط و دیگری بر تیرگی و روشنی برای نمایش حجم و عمق تکیه دارد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F8KvRzOh2uENdPxhnN64P_200.png","2026-09-07 05:04:46","طراحی-خطی-و-سایهروشن-دو-شیوه-اصلی-طراحی-که-یکی-بر-خط-و-دیگری-بر-تیرگی-و-روشنی-برای-نمایش-حجم-و-عمق-تکیه-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18395\u002Fطراحی-خطی-و-سایهروشن-دو-شیوه-اصلی-طراحی-که-یکی-بر-خط-و-دیگری-بر-تیرگی-و-روشنی-برای-نمایش-حجم-و-عمق-تکیه-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18395\u002Fطراحی-خطی-و-سایهروشن-دو-شیوه-اصلی-طراحی-که-یکی-بر-خط-و-دیگری-بر-تیرگی-و-روشنی-برای-نمایش-حجم-و-عمق-تکیه-دارد",{"id":304,"title":305,"cat":199,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":211,"update_jalali":230},18397,"نقش برجسته و مجسمه: آثار حجمی که در نقش برجسته به سطح زمینه وابسته‌اند و در مجسمه به صورت سه‌بعدی در فضا دیده می‌شوند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fpykzq0CX2ZdJ17ypAcGG_200.png","2026-09-07 05:03:15","نقش-برجسته-و-مجسمه-آثار-حجمی-که-در-نقش-برجسته-به-سطح-زمینه-وابستهاند-و-در-مجسمه-به-صورت-سهبعدی-در-فضا-دیده-میشوند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18397\u002Fنقش-برجسته-و-مجسمه-آثار-حجمی-که-در-نقش-برجسته-به-سطح-زمینه-وابستهاند-و-در-مجسمه-به-صورت-سهبعدی-در-فضا-دیده-میشوند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18397\u002Fنقش-برجسته-و-مجسمه-آثار-حجمی-که-در-نقش-برجسته-به-سطح-زمینه-وابستهاند-و-در-مجسمه-به-صورت-سهبعدی-در-فضا-دیده-میشوند",{"id":312,"title":313,"cat":199,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":211,"update_jalali":230},18400,"پرتره و خودنگاره: تصویر هنری از چهره یا شخصیت فرد که در خودنگاره، موضوع آن خود هنرمند است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fhh4ctT9lQujMV6EbW7FF_200.png","2026-09-07 05:02:04","پرتره-و-خودنگاره-تصویر-هنری-از-چهره-یا-شخصیت-فرد-که-در-خودنگاره-موضوع-آن-خود-هنرمند-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18400\u002Fپرتره-و-خودنگاره-تصویر-هنری-از-چهره-یا-شخصیت-فرد-که-در-خودنگاره-موضوع-آن-خود-هنرمند-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18400\u002Fپرتره-و-خودنگاره-تصویر-هنری-از-چهره-یا-شخصیت-فرد-که-در-خودنگاره-موضوع-آن-خود-هنرمند-است"]