[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-18717":193,"$fk0F-_ZuUSLl45XYuFeHiiQHteOUwTVaVqXoTN_tBMFs":213},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":47,"base":16,"course":195,"lesson":196,"title":197,"cat":198,"pic":199,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":200,"tags":201,"metadata":13,"featured":195,"status":4,"views":205,"subdate":206,"up_date":207,"first_name":208,"last_name":209,"avatar":13,"cat_title":210,"subdate_jalali":211,"update_jalali":212},18717,0,155,"تناسبات: رابطه اندازه، طول، عرض و حجم بخش‌های مختلف یک شیء نسبت به یکدیگر و کل آن. ",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FWYSrN9uFmm3F6AwZm00l_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"تناسبات: رابطه اندازه، طول، عرض و حجم بخش‌های مختلف یک شیء نسبت به یکدیگر و کل آن\" dir=\"rtl\" id=\"article-core\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: 'IRANSans',Tahoma,'Times New Roman',serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">تناسبات؛ نسبت اندازه‌ها در یک شیء\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">نسبت طول، عرض و حجم بخش‌های گوناگون با یکدیگر و با کل شیء چه رابطه‌ای دارد؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">تناسبات یعنی رابطهٔ اندازه‌ها. هر شیء از بخش‌هایی تشکیل شده که طول، عرض، ارتفاع یا حجم دارند. نسبت هر بخش به بخش دیگر یا به کل شیء، تناسب نامیده می‌شود. در زندگی روزمره، از نسبت اندازه‌ها برای مقایسه، طراحی و حتی حل مسائل استفاده می‌کنیم. در این مقاله می‌آموزیم که چگونه نسبت‌ها را پیدا کنیم، با جدول آن‌ها را مقایسه کنیم و از اشتباهات رایج دور بمانیم.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نسبت‌های ساده در بخش‌های یک شیء\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>فرض کن یک جعبهٔ مکعبی شکل داری که طول، عرض و ارتفاع آن به ترتیب \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">20\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">5\u003C\u002Fspan> سانتی‌متر است. نسبت طول به عرض یعنی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">20\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan> که برابر با \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> است. یعنی طول، دو برابر عرض است. نسبت عرض به ارتفاع نیز \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">5\u003C\u002Fspan> یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> می‌شود. پس در این جعبه، طول و عرض هر دو دو برابر ارتفاع هستند. این یعنی تناسب میان ابعاد، شکل جعبه را مشخص می‌کند. اگر این نسبت‌ها تغییر کنند، مثلاً طول \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">30\u003C\u002Fspan> و عرض \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan> شود، جعبه کشیده‌تر می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>حالا حجم جعبه را در نظر بگیر. حجم از ضرب طول در عرض در ارتفاع به دست می‌آید. برای جعبهٔ اول، حجم برابر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">20×10×5=1000\u003C\u002Fspan> سانتی‌متر مکعب است. اگر فقط طول را دو برابر کنی (یعنی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">40\u003C\u002Fspan> سانتی‌متر)، حجم می‌شود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">40×10×5=2000\u003C\u002Fspan> که دو برابر شده است. اما اگر هر سه بعد را دو برابر کنی، حجم \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">40×20×10=8000\u003C\u002Fspan> می‌شود که \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">8\u003C\u002Fspan> برابر حجم اولیه است. این نشان می‌دهد که تغییر یک بعد با تغییر همهٔ ابعاد، تأثیر متفاوتی بر حجم دارد. نسبت حجم به یک بخش (مثلاً طول) نیز می‌تواند به ما کمک کند تا بفهمیم با تغییر اندازه، حجم چگونه تغییر می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>برای مقایسهٔ بهتر، به جدول زیر نگاه کن. در این جدول نسبت‌های مختلف برای جعبهٔ فرضی ما آورده شده است:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول نسبت‌های ابعاد و حجم\" role=\"region\" style=\"border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نسبت\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مقدار عددی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">معنی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">طول به عرض\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">طول دو برابر عرض است.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">عرض به ارتفاع\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">عرض دو برابر ارتفاع است.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حجم به طول\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1000\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">20\u003C\u002Fspan> یا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">50\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">به ازای هر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> واحد طول، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">50\u003C\u002Fspan> واحد حجم وجود دارد.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حجم کل به حجم یک بخش (مثلاً یک‌هشتم)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">8\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اگر جعبه را به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">8\u003C\u002Fspan> بخش مساوی تقسیم کنی، هر بخش یک‌هشتم حجم کل است.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کاربرد تناسبات در زندگی روزمره\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>تناسبات فقط برای کتاب ریاضی نیست. وقتی نقشهٔ یک شهر را می‌بینی، مقیاس نقشه یعنی نسبت فاصله روی نقشه به فاصلهٔ واقعی. مثلاً اگر مقیاس \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1000\u003C\u002Fspan> باشد، یعنی هر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> سانتی‌متر روی نقشه برابر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1000\u003C\u002Fspan> سانتی‌متر (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan> متر) در واقعیت است. یا وقتی کیک می‌پزی، نسبت مواد اولیه به هم مهم است. اگر نسبت آرد به شکر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> باشد، یعنی برای هر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan> پیمانه آرد، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> پیمانه شکر لازم است. اگر این نسبت را رعایت نکنی، کیک تو خوشمزه نمی‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>یک کاربرد جالب دیگر در معماری است. معماران از تناسبات برای زیبایی ساختمان‌ها استفاده می‌کنند. مثلاً نسبت ارتفاع یک ستون به پهنای آن باید به گونه‌ای باشد که ستون نه خیلی کوتاه و نه خیلی بلند به نظر برسد. یا در طراحی یک اتاق، نسبت طول به عرض آن روی احساسی که در آن فضا داریم تأثیر می‌گذارد. اتاقی که طول آن سه برابر عرض باشد، ممکن است خیلی تنگ و دراز به نظر برسد، اما اتاقی با نسبت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1.5\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> معمولاً دلپذیرتر است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>همچنین در زیست‌شناسی، تناسبات بدن جانداران اهمیت دارد. نسبت طول بازو به قد، یا نسبت دور کمر به دور باسن، می‌تواند نشان‌دهندهٔ سلامت یا نوع فعالیت باشد. مثلاً در ورزش‌هایی مانند شنا، نسبت طول دست‌ها به قد شناگر می‌تواند در سرعت او مؤثر باشد. همهٔ این‌ها نشان می‌دهد که تناسبات فقط یک مفهوم ریاضی نیست، بلکه در همه جای دنیای اطراف ما دیده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پرسش‌های چالشی و رایج\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cdiv style=\"margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پرسش ۱ \u003C\u002Fspan>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>آیا نسبت طول به عرض یک مستطیل همیشه با نسبت عرض به ارتفاع آن برابر است؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">خیر. این دو نسبت مستقل هستند. در یک جعبه، نسبت طول به عرض و نسبت عرض به ارتفاع می‌توانند برابر باشند (مثل مثال قبلی) یا متفاوت. مثلاً اگر طول \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">30\u003C\u002Fspan>، عرض \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan> و ارتفاع \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">5\u003C\u002Fspan> باشد، نسبت طول به عرض برابر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">3\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> و نسبت عرض به ارتفاع برابر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> است. پس تناسب هر جفت بعد، جداگانه محاسبه می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پرسش ۲ \u003C\u002Fspan>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>اگر طول یک جعبه را دو برابر کنیم، آیا حجم آن هم دو برابر می‌شود؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">بله، اگر فقط طول را دو برابر کنی و عرض و ارتفاع ثابت بمانند، حجم دقیقاً دو برابر می‌شود. زیرا حجم = طول × عرض × ارتفاع است و فقط یکی از عامل‌ها دو برابر شده. اما اگر هر سه بعد را دو برابر کنی، حجم \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">8\u003C\u002Fspan> برابر می‌شود، چون \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2×2×2=8\u003C\u002Fspan>. این یکی از جاهایی است که دانش‌آموزان اشتباه می‌کنند و فکر می‌کنند دوبرابر کردن همهٔ ابعاد، حجم را فقط دو برابر می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پرسش ۳ \u003C\u002Fspan>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>آیا نسبت حجم به طول همیشه یک عدد ثابت است؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">نه، مگر اینکه عرض و ارتفاع ثابت باشند. نسبت حجم به طول یعنی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">(عرض × ارتفاع)\u003C\u002Fspan>. اگر عرض و ارتفاع تغییر کنند، این نسبت هم عوض می‌شود. پس برای یک جعبهٔ خاص، این نسبت ثابت است، ولی برای جعبه‌های مختلف، متفاوت است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-bottom: 0; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پرسش ۴ \u003C\u002Fspan>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>چرا گاهی نسبت‌ها را به صورت کسری می‌نویسیم و گاهی با دو نقطه؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">هر دو شکل درست است. نسبت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1\u003C\u002Fspan> را می‌توان به صورت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2:1\u003C\u002Fspan> یا کسر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u002F1\u003C\u002Fspan> نوشت. شکل کسری برای محاسبه کردن راحت‌تر است، مثلاً وقتی می‌خواهی ببینی یک عدد چند برابر عدد دیگر است. شکل دو‌نقطه‌ای برای خواندن و مقایسهٔ سریع‌تر به کار می‌رود. هر دو معنی یکسانی دارند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">نسبت‌ها به ما نشان می‌دهند که هر بخش از یک شیء چه رابطه‌ای با بخش دیگر و با کل دارد. با شناخت تناسبات، می‌توانیم پیش‌بینی کنیم که با تغییر اندازهٔ یک بخش، چه اتفاقی برای کل شیء می‌افتد. این دانش در ریاضیات، هنر، مهندسی و حتی زندگی روزمره کاربرد دارد. به یاد داشته باش که نسبت طول به عرض، شکل ظاهری را تعیین می‌کند و نسبت حجم به طول، میزان فشردگی یا پراکندگی جرم را نشان می‌دهد. با تمرین و دقت، می‌توانی به راحتی تناسبات را در هر چیزی که می‌بینی، تشخیص دهی و از آن‌ها برای حل مسائل استفاده کنی.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[202,203,204],"تناسبات","فرهنگ و هنر هشتم","پایه هشتم",172,"2026-07-18 11:20:00","2026-09-09 20:57:30","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1405\u002F04\u002F27","20:57 1405\u002F06\u002F18",{"tests":214,"papers":215,"files":216,"questions":217,"exams":218,"tutorials":219,"blogs":220},[],[],[],[],[],[],[221,230,238,246,254,262,270,278,286,294,302,310],{"id":222,"title":223,"cat":198,"pic":224,"up_date":225,"title_url":226,"url":227,"legacy_url":228,"cat_title":210,"update_jalali":229},19109,"بازیگر حرفه‌ای: بازیگری که با آموزش، تمرین و کسب تجربه در بیان، بدن، حرکت و احساس به مهارت پایدار رسیده است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FQfxbFVwRl73sv6gi1oMs_200.png","2026-09-09 23:45:03","بازیگر-حرفهای-بازیگری-که-با-آموزش-تمرین-و-کسب-تجربه-در-بیان-بدن-حرکت-و-احساس-به-مهارت-پایدار-رسیده-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F19109\u002Fبازیگر-حرفهای-بازیگری-که-با-آموزش-تمرین-و-کسب-تجربه-در-بیان-بدن-حرکت-و-احساس-به-مهارت-پایدار-رسیده-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F19109\u002Fبازیگر-حرفهای-بازیگری-که-با-آموزش-تمرین-و-کسب-تجربه-در-بیان-بدن-حرکت-و-احساس-به-مهارت-پایدار-رسیده-است","1405\u002F06\u002F18",{"id":231,"title":232,"cat":198,"pic":233,"up_date":234,"title_url":235,"url":236,"legacy_url":237,"cat_title":210,"update_jalali":229},18718,"محور اصلی: خط فرضی نشان‌دهنده جهت، کشیدگی و وضعیت کلی یک شکل در طراحی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FH4QJpNp1lxNX83CNwpXS_200.png","2026-09-09 20:55:23","محور-اصلی-خط-فرضی-نشاندهنده-جهت-کشیدگی-و-وضعیت-کلی-یک-شکل-در-طراحی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18718\u002Fمحور-اصلی-خط-فرضی-نشاندهنده-جهت-کشیدگی-و-وضعیت-کلی-یک-شکل-در-طراحی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18718\u002Fمحور-اصلی-خط-فرضی-نشاندهنده-جهت-کشیدگی-و-وضعیت-کلی-یک-شکل-در-طراحی",{"id":239,"title":240,"cat":198,"pic":241,"up_date":242,"title_url":243,"url":244,"legacy_url":245,"cat_title":210,"update_jalali":229},18719,"تحلیل هندسی فرم: تبدیل شکل پیچیده به شکل‌های ساده‌ای مانند دایره، بیضی، مثلث و چهارضلعی برای طراحی دقیق‌تر.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FmcQB4uPtJlU3mvtZ1seZ_200.png","2026-09-09 20:53:13","تحلیل-هندسی-فرم-تبدیل-شکل-پیچیده-به-شکلهای-سادهای-مانند-دایره-بیضی-مثلث-و-چهارضلعی-برای-طراحی-دقیقتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18719\u002Fتحلیل-هندسی-فرم-تبدیل-شکل-پیچیده-به-شکلهای-سادهای-مانند-دایره-بیضی-مثلث-و-چهارضلعی-برای-طراحی-دقیقتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18719\u002Fتحلیل-هندسی-فرم-تبدیل-شکل-پیچیده-به-شکلهای-سادهای-مانند-دایره-بیضی-مثلث-و-چهارضلعی-برای-طراحی-دقیقتر",{"id":247,"title":248,"cat":198,"pic":249,"up_date":250,"title_url":251,"url":252,"legacy_url":253,"cat_title":210,"update_jalali":229},18721,"محاط کردن فرم: قرار دادن شکل در یک محدوده هندسی متناسب برای تشخیص بهتر طول، عرض و نسبت‌های آن.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FETZ2Z6rEuBO17JfthzTN_200.png","2026-09-09 20:51:09","محاط-کردن-فرم-قرار-دادن-شکل-در-یک-محدوده-هندسی-متناسب-برای-تشخیص-بهتر-طول-عرض-و-نسبتهای-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18721\u002Fمحاط-کردن-فرم-قرار-دادن-شکل-در-یک-محدوده-هندسی-متناسب-برای-تشخیص-بهتر-طول-عرض-و-نسبتهای-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18721\u002Fمحاط-کردن-فرم-قرار-دادن-شکل-در-یک-محدوده-هندسی-متناسب-برای-تشخیص-بهتر-طول-عرض-و-نسبتهای-آن",{"id":255,"title":256,"cat":198,"pic":257,"up_date":258,"title_url":259,"url":260,"legacy_url":261,"cat_title":210,"update_jalali":229},18723,"اندازه‌گیری مستقیم در طراحی: سنجش نسبت‌های مدل با مداد و انتقال اندازه‌های مقایسه‌ای به طرح.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F8KqLDY3pdfdJjahss3Bx_200.png","2026-09-09 20:49:31","اندازهگیری-مستقیم-در-طراحی-سنجش-نسبتهای-مدل-با-مداد-و-انتقال-اندازههای-مقایسهای-به-طرح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18723\u002Fاندازهگیری-مستقیم-در-طراحی-سنجش-نسبتهای-مدل-با-مداد-و-انتقال-اندازههای-مقایسهای-به-طرح","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18723\u002Fاندازهگیری-مستقیم-در-طراحی-سنجش-نسبتهای-مدل-با-مداد-و-انتقال-اندازههای-مقایسهای-به-طرح",{"id":263,"title":264,"cat":198,"pic":265,"up_date":266,"title_url":267,"url":268,"legacy_url":269,"cat_title":210,"update_jalali":229},18725,"فاصله ثابت دید: ثابت نگه داشتن فاصله چشم و ابزار اندازه‌گیری برای جلوگیری از خطا در سنجش تناسبات.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FrJ9idDNVkPnSP3zG3RhA_200.png","2026-09-09 20:47:07","فاصله-ثابت-دید-ثابت-نگه-داشتن-فاصله-چشم-و-ابزار-اندازهگیری-برای-جلوگیری-از-خطا-در-سنجش-تناسبات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18725\u002Fفاصله-ثابت-دید-ثابت-نگه-داشتن-فاصله-چشم-و-ابزار-اندازهگیری-برای-جلوگیری-از-خطا-در-سنجش-تناسبات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18725\u002Fفاصله-ثابت-دید-ثابت-نگه-داشتن-فاصله-چشم-و-ابزار-اندازهگیری-برای-جلوگیری-از-خطا-در-سنجش-تناسبات",{"id":271,"title":272,"cat":198,"pic":273,"up_date":274,"title_url":275,"url":276,"legacy_url":277,"cat_title":210,"update_jalali":229},18727,"طبیعت بی‌جان: چیدمان اشیای بی‌جان برای مشاهده، مقایسه تناسبات و طراحی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fj3S8HQlfmUu2lXW0Wen5_200.png","2026-09-09 20:45:29","طبیعت-بیجان-چیدمان-اشیای-بیجان-برای-مشاهده-مقایسه-تناسبات-و-طراحی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18727\u002Fطبیعت-بیجان-چیدمان-اشیای-بیجان-برای-مشاهده-مقایسه-تناسبات-و-طراحی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18727\u002Fطبیعت-بیجان-چیدمان-اشیای-بیجان-برای-مشاهده-مقایسه-تناسبات-و-طراحی",{"id":279,"title":280,"cat":198,"pic":281,"up_date":282,"title_url":283,"url":284,"legacy_url":285,"cat_title":210,"update_jalali":229},18739,"شبکه چهارخانه طراحی: مجموعه خطوط افقی و عمودی منظم برای انتقال دقیق اندازه‌ها و موقعیت اجزای مدل به کاغذ.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FWk2tzkjTiN6cWkcPz2BZ_200.png","2026-09-09 20:43:11","شبکه-چهارخانه-طراحی-مجموعه-خطوط-افقی-و-عمودی-منظم-برای-انتقال-دقیق-اندازهها-و-موقعیت-اجزای-مدل-به-کاغذ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18739\u002Fشبکه-چهارخانه-طراحی-مجموعه-خطوط-افقی-و-عمودی-منظم-برای-انتقال-دقیق-اندازهها-و-موقعیت-اجزای-مدل-به-کاغذ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18739\u002Fشبکه-چهارخانه-طراحی-مجموعه-خطوط-افقی-و-عمودی-منظم-برای-انتقال-دقیق-اندازهها-و-موقعیت-اجزای-مدل-به-کاغذ",{"id":287,"title":288,"cat":198,"pic":289,"up_date":290,"title_url":291,"url":292,"legacy_url":293,"cat_title":210,"update_jalali":229},18741,"ساده‌سازی: کاهش جزئیات و تبدیل فرم به عناصر اصلی برای بیان روشن‌تر و تأثیرگذارتر موضوع.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FuoCoTXfsoCNHuRt1SBfc_200.png","2026-09-09 20:41:12","سادهسازی-کاهش-جزئیات-و-تبدیل-فرم-به-عناصر-اصلی-برای-بیان-روشنتر-و-تأثیرگذارتر-موضوع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18741\u002Fسادهسازی-کاهش-جزئیات-و-تبدیل-فرم-به-عناصر-اصلی-برای-بیان-روشنتر-و-تأثیرگذارتر-موضوع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18741\u002Fسادهسازی-کاهش-جزئیات-و-تبدیل-فرم-به-عناصر-اصلی-برای-بیان-روشنتر-و-تأثیرگذارتر-موضوع",{"id":295,"title":296,"cat":198,"pic":297,"up_date":298,"title_url":299,"url":300,"legacy_url":301,"cat_title":210,"update_jalali":229},18742,"ویژگی بیانی طراحی: خصوصیتی مانند سرعت، قدرت، چالاکی یا حالت که با انتخاب و تأکید بر ویژگی‌های اصلی فرم منتقل می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FEI2ay03XPkjQfnUV3xQg_200.png","2026-09-09 20:39:07","ویژگی-بیانی-طراحی-خصوصیتی-مانند-سرعت-قدرت-چالاکی-یا-حالت-که-با-انتخاب-و-تأکید-بر-ویژگیهای-اصلی-فرم-منتقل-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18742\u002Fویژگی-بیانی-طراحی-خصوصیتی-مانند-سرعت-قدرت-چالاکی-یا-حالت-که-با-انتخاب-و-تأکید-بر-ویژگیهای-اصلی-فرم-منتقل-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18742\u002Fویژگی-بیانی-طراحی-خصوصیتی-مانند-سرعت-قدرت-چالاکی-یا-حالت-که-با-انتخاب-و-تأکید-بر-ویژگیهای-اصلی-فرم-منتقل-میشود",{"id":303,"title":304,"cat":198,"pic":305,"up_date":306,"title_url":307,"url":308,"legacy_url":309,"cat_title":210,"update_jalali":229},18744,"اغراق در طراحی: بزرگ‌نمایی یا تشدید آگاهانه برخی ویژگی‌های ظاهری یا حرکتی برای افزایش بیان و تشخیص موضوع.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FWRacAO7NpIadsMjzTxtr_200.png","2026-09-09 20:36:33","اغراق-در-طراحی-بزرگنمایی-یا-تشدید-آگاهانه-برخی-ویژگیهای-ظاهری-یا-حرکتی-برای-افزایش-بیان-و-تشخیص-موضوع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18744\u002Fاغراق-در-طراحی-بزرگنمایی-یا-تشدید-آگاهانه-برخی-ویژگیهای-ظاهری-یا-حرکتی-برای-افزایش-بیان-و-تشخیص-موضوع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18744\u002Fاغراق-در-طراحی-بزرگنمایی-یا-تشدید-آگاهانه-برخی-ویژگیهای-ظاهری-یا-حرکتی-برای-افزایش-بیان-و-تشخیص-موضوع",{"id":311,"title":312,"cat":198,"pic":313,"up_date":314,"title_url":315,"url":316,"legacy_url":317,"cat_title":210,"update_jalali":229},18746,"طراحی کاریکاتوری: طراحی مبتنی بر ساده‌سازی و اغراق در ویژگی‌های چهره، بدن یا موضوع.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FSqupRlEBc2RJuz218ZwZ_200.png","2026-09-09 20:34:34","طراحی-کاریکاتوری-طراحی-مبتنی-بر-سادهسازی-و-اغراق-در-ویژگیهای-چهره-بدن-یا-موضوع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F18746\u002Fطراحی-کاریکاتوری-طراحی-مبتنی-بر-سادهسازی-و-اغراق-در-ویژگیهای-چهره-بدن-یا-موضوع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F18746\u002Fطراحی-کاریکاتوری-طراحی-مبتنی-بر-سادهسازی-و-اغراق-در-ویژگیهای-چهره-بدن-یا-موضوع"]