[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-17300":193,"$f-jPAA-e2aucdNDNdfQ8CTCqPCnWdydwirtf2WRyUOXE":214},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":47,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":196,"status":4,"views":206,"subdate":207,"up_date":208,"first_name":209,"last_name":210,"avatar":13,"cat_title":211,"subdate_jalali":212,"update_jalali":213},17300,5,0,283,"تخریب هویت قومی: سیاست یا اقدامی که به حذف یا تضعیف ویژگی‌های فرهنگی، زبانی و اجتماعی اقوام می‌انجامد.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FiIKgPPcUBkgt2avGFWz8_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"تخریب هویت قومی\" dir=\"rtl\" id=\"article-core\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: 'IRANSans',Tahoma,'Times New Roman',serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">تخریب هویت قومی؛ وقتی آداب و رسوم مان را فراموش می‌کنیم\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">نگاهی به دلیل و پیامدهای کمرنگ شدن فرهنگ و زبان قوم‌های گوناگون در ایران\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">هویت قومی یعنی همان لباس، زبان، غذا و رسم‌هایی که از پدر و مادر و پدربزرگ‌هایمان به یاد داریم. گاهی سیاست‌های نادرست یا بی‌توجّهی ما به این ویژگی‌ها، باعث می‌شود که این گنجینه‌ها کمکم از بین بروند. در این مقاله با واژهٔ «تخریب هویت قومی»، نمونه‌های آن در مدرسه و بازار و راه‌های حفظ این میراث آشنا می‌شویم.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">تخریب هویت قومی یعنی چه؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>تخریب هویت قومی، یک روند تدریجی است که در آن ویژگی‌های فرهنگی، زبانی و اجتماعی یک قوم، کم‌کم کمرنگ یا حذف می‌شود. این کار می‌تواند عمدی باشد، مانند قانونی که اجازهٔ تدریس به زبان مادری را ندهد؛ یا غیرعمدی، مانند وقتی که همهٔ بچه‌های یک محله فقط به زبان رسمی حرف بزنند و زبان پدری خود را فراموش کنند. برای نمونه، وقتی در یک مهمانی فامیلی، همه ترجیح می‌دهند به جای گویش محلی، فارسی صحبت کنند تا خجالت نکشند، قدم کوچکی برای کمرنگ شدن آن گویش برداشته‌اند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>این موضوع تنها به زبان محدود نمی‌شود. پوشیدن لباس محلی در روزهای عادی، پختن غذاهای قومی در مهمانی‌ها و برگزاری جشن‌های ویژهٔ هر قوم، همه بخشی از هویت ما هستند. وقتی مدرسه‌ای هیچ برنامه‌ای برای معرفی آداب قوم‌های مختلف ندارد، یا وقتی رسانه‌ها فقط یک نوع فرهنگ را نشان می‌دهند، در واقع دارند به تخریب هویت قومی کمک می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نمونه‌های ملموس در زندگی روزمرهٔ دانش‌آموزان\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>بیایید به نمونه‌هایی در مدرسه و خانه نگاه کنیم. فرض کنید در کلاس، معلم از بچه‌ها می‌خواهد که دربارهٔ غذای محلی خود تحقیق کنند. اگر دانش‌آموزی به جای آش رشته یا کله‌جوش، از پیتزا و ساندویچ بگوید، یعنی ارتباطش با غذاهای قومی کم شده است. یا وقتی در حیاط مدرسه، دوستان به خاطر لهجهٔ محلی یکی از بچه‌ها او را مسخره می‌کنند، آن کودک ممکن است دیگر نخواهد به آن لهجه حرف بزند. این یک نمونهٔ کوچک از تخریب هویت قومی در محیط مدرسه است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>نمونهٔ دیگر در بازار و مغازه‌هاست. اگر در یک شهر، تابلوهای فروشگاه‌ها فقط به زبان رسمی نوشته شوند و هیچ نشانی از خط یا نام محلی روی آن‌ها نباشد، کم‌کم مردم آن خط را فراموش می‌کنند. یا وقتی در تلویزیون، فقط یک نوع پوشش و یک نوع موسیقی پخش شود، بچه‌ها با تنوع فرهنگی آشنا نمی‌شوند و ممکن است فرهنگ خودشان را کهنه و بی‌ارزش بدانند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته:\u003C\u002Fstrong> تخریب هویت قومی، همیشه با زور و قانون اتفاق نمی‌افتد. گاهی با مسخره کردن، تحقیر یا نادیده گرفتن، آرام‌آرام رخ می‌دهد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پرسش و پاسخ دربارهٔ چالش‌های هویت قومی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cdiv style=\"margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پرسش\u003C\u002Fspan>\u003Cstrong style=\"color: #24292f; display: block; margin-top: 4px\">آیا صحبت کردن به زبان مادری در مدرسه، باعث عقب‌افتادگی تحصیلی می‌شود؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085; font-size: 14px\">نه، پژوهش‌های آموزشی نشان داده که وقتی کودک ابتدا به زبان مادری می‌آموزد، سپس زبان رسمی را یاد می‌گیرد، درک بهتری از مفاهیم دارد. بسیاری از کشورها از دو زبان در مدرسه استفاده می‌کنند تا هویت قومی حفظ شود و یادگیری نیز تقویت گردد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پرسش\u003C\u002Fspan>\u003Cstrong style=\"color: #24292f; display: block; margin-top: 4px\">اگر همهٔ مردم یک کشور یک زبان و یک رسم داشته باشند، کشور یکپارچه‌تر نمی‌شود؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085; font-size: 14px\">یکپارچگی به معنی از بین بردن تنوع نیست. کشور می‌تواند با داشتن قوم‌های گوناگون، قدرتمندتر باشد، مانند باغی که گل‌های رنگارنگ دارد. مهم این است که همهٔ قوم‌ها در کنار هم، به قانون احترام بگذارند و از فرهنگ هم یاد بگیرند، نه اینکه فرهنگ خود را پنهان کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-bottom: 0; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پرسش\u003C\u002Fspan>\u003Cstrong style=\"color: #24292f; display: block; margin-top: 4px\">آیا بزرگ‌ترها هم در تخریب هویت قومی نقش دارند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085; font-size: 14px\">بله، گاهی پدر و مادرها برای اینکه بچه‌شان در جامعه بهتر پذیرفته شود، او را از یادگیری گویش محلی بازمی‌دارند یا به او می‌گویند لباس محلی نپوشد. این کار اگرچه از سر دلسوزی است، اما به مرور باعث می‌شود که نسل بعدی، هویت قومی خود را نشناسد و به آن افتخار نکند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکتهٔ پایانی:\u003C\u002Fstrong> هویت قومی مانند یک درخت کهن است که ریشه‌های آن به گذشتهٔ ما می‌رسد. اگر به آن آب ندهیم و از آن مراقبت نکنیم، خشک می‌شود. اما با یادگرفتن زبان مادری، پختن غذاهای محلی، شرکت در جشن‌های قومی و احترام به لهجهٔ یکدیگر، می‌توانیم این درخت را پربار نگه داریم. هر کدام از ما می‌توانیم با یک کار ساده، مانند پرسیدن نام غذاهای محلی از مادربزرگ یا خواندن یک شعر به گویش محلی، به حفظ هویت قومی کمک کنیم. تنوع فرهنگی، سرمایهٔ بزرگ کشور ماست و تخریب آن، به سود هیچ کس نیست.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[203,204,205],"پایهٔ نهم","مطالعات اجتماعی نهم","تخریب هویت قومی",54,"2026-07-04 13:09:53","2026-08-30 16:29:58","سحر","شیرزاد","کپسول آموزشی","1405\u002F04\u002F13","16:29 1405\u002F06\u002F8",{"tests":215,"papers":216,"files":217,"questions":218,"exams":219,"tutorials":220,"blogs":221},[],[],[],[],[],[],[222,231,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311],{"id":223,"title":224,"cat":199,"pic":225,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":211,"update_jalali":230},16187,"منظومهٔ شمسی: مجموعه‌ای شامل خورشید و اجرام آسمانی که در مدارهای پیرامون آن حرکت می‌کنند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXVlacxrhXhl0VwsPOSyE_200.png","2026-09-01 23:45:42","منظومه-شمسی-مجموعهای-شامل-خورشید-و-اجرام-آسمانی-که-در-مدارهای-پیرامون-آن-حرکت-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F16187\u002Fمنظومه-شمسی-مجموعهای-شامل-خورشید-و-اجرام-آسمانی-که-در-مدارهای-پیرامون-آن-حرکت-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F16187\u002Fمنظومه-شمسی-مجموعهای-شامل-خورشید-و-اجرام-آسمانی-که-در-مدارهای-پیرامون-آن-حرکت-میکنند","1405\u002F06\u002F10",{"id":232,"title":233,"cat":199,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":211,"update_jalali":230},16190,"خورشید: ستارهٔ مرکزی منظومهٔ شمسی و سرچشمهٔ اصلی انرژی و زندگی بر روی زمین.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FEfwYVzJni1OQ4Nj6dw78_200.png","2026-09-01 23:44:00","خورشید-ستاره-مرکزی-منظومه-شمسی-و-سرچشمه-اصلی-انرژی-و-زندگی-بر-روی-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F16190\u002Fخورشید-ستاره-مرکزی-منظومه-شمسی-و-سرچشمه-اصلی-انرژی-و-زندگی-بر-روی-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F16190\u002Fخورشید-ستاره-مرکزی-منظومه-شمسی-و-سرچشمه-اصلی-انرژی-و-زندگی-بر-روی-زمین",{"id":240,"title":241,"cat":199,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":211,"update_jalali":230},16192,"سیاره: جرم آسمانی که به دور یک ستاره می‌گردد و در منظومهٔ شمسی شامل هشت جرم اصلی است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fkcoyeks12jRc61QxHcGC_200.png","2026-09-01 23:41:31","سیاره-جرم-آسمانی-که-به-دور-یک-ستاره-میگردد-و-در-منظومه-شمسی-شامل-هشت-جرم-اصلی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F16192\u002Fسیاره-جرم-آسمانی-که-به-دور-یک-ستاره-میگردد-و-در-منظومه-شمسی-شامل-هشت-جرم-اصلی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F16192\u002Fسیاره-جرم-آسمانی-که-به-دور-یک-ستاره-میگردد-و-در-منظومه-شمسی-شامل-هشت-جرم-اصلی-است",{"id":248,"title":249,"cat":199,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":211,"update_jalali":230},16195,"سیاره‌های درونی: چهار سیارهٔ نزدیک به خورشید با سطح جامد، شامل تیر، ناهید، زمین و بهرام.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAH5Aq0yiB3QwBbdA5U0R_200.png","2026-09-01 23:39:00","سیارههای-درونی-چهار-سیاره-نزدیک-به-خورشید-با-سطح-جامد-شامل-تیر-ناهید-زمین-و-بهرام","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F16195\u002Fسیارههای-درونی-چهار-سیاره-نزدیک-به-خورشید-با-سطح-جامد-شامل-تیر-ناهید-زمین-و-بهرام","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F16195\u002Fسیارههای-درونی-چهار-سیاره-نزدیک-به-خورشید-با-سطح-جامد-شامل-تیر-ناهید-زمین-و-بهرام",{"id":256,"title":257,"cat":199,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":211,"update_jalali":230},16199,"سیاره‌های بیرونی: چهار سیارهٔ دورتر از خورشید که عمدتاً از گازهای مختلف تشکیل شده‌اند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FGljv6ZCVqQQAfKKV4yOA_200.png","2026-09-01 23:37:17","سیارههای-بیرونی-چهار-سیاره-دورتر-از-خورشید-که-عمدتا-از-گازهای-مختلف-تشکیل-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F16199\u002Fسیارههای-بیرونی-چهار-سیاره-دورتر-از-خورشید-که-عمدتا-از-گازهای-مختلف-تشکیل-شدهاند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F16199\u002Fسیارههای-بیرونی-چهار-سیاره-دورتر-از-خورشید-که-عمدتا-از-گازهای-مختلف-تشکیل-شدهاند",{"id":264,"title":265,"cat":199,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":211,"update_jalali":230},16202,"قمر: جرم آسمانی که به دور یک سیاره می‌گردد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fj5nylENtff4b5RNns9kD_200.png","2026-09-01 23:35:00","قمر-جرم-آسمانی-که-به-دور-یک-سیاره-میگردد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F16202\u002Fقمر-جرم-آسمانی-که-به-دور-یک-سیاره-میگردد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F16202\u002Fقمر-جرم-آسمانی-که-به-دور-یک-سیاره-میگردد",{"id":272,"title":273,"cat":199,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":211,"update_jalali":230},16204,"کهکشان راه شیری: کهکشانی عظیم شامل میلیاردها ستاره که خورشید یکی از آن‌هاست.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FsgO2nQbBbPPaiEdfYk8Y_200.png","2026-09-01 23:32:46","کهکشان-راه-شیری-کهکشانی-عظیم-شامل-میلیاردها-ستاره-که-خورشید-یکی-از-آنهاست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F16204\u002Fکهکشان-راه-شیری-کهکشانی-عظیم-شامل-میلیاردها-ستاره-که-خورشید-یکی-از-آنهاست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F16204\u002Fکهکشان-راه-شیری-کهکشانی-عظیم-شامل-میلیاردها-ستاره-که-خورشید-یکی-از-آنهاست",{"id":280,"title":281,"cat":199,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":211,"update_jalali":230},16210,"کیهان: جهان مادی و فضای بی‌کران شامل کهکشان‌ها، ستارگان، سیاره‌ها و دیگر اجرام آسمانی.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FF7TZV7MlayBq2CTt8i8I_200.png","2026-09-01 23:29:58","کیهان-جهان-مادی-و-فضای-بیکران-شامل-کهکشانها-ستارگان-سیارهها-و-دیگر-اجرام-آسمانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F16210\u002Fکیهان-جهان-مادی-و-فضای-بیکران-شامل-کهکشانها-ستارگان-سیارهها-و-دیگر-اجرام-آسمانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F16210\u002Fکیهان-جهان-مادی-و-فضای-بیکران-شامل-کهکشانها-ستارگان-سیارهها-و-دیگر-اجرام-آسمانی",{"id":288,"title":289,"cat":199,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":211,"update_jalali":230},16213,"حیات فرازمینی: فرض وجود زندگی در جایی خارج از زمین که تاکنون به‌طور قطعی اثبات نشده است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fyr5YGbtSw6D8WEUvuSBf_200.png","2026-09-01 23:28:09","حیات-فرازمینی-فرض-وجود-زندگی-در-جایی-خارج-از-زمین-که-تاکنون-بهطور-قطعی-اثبات-نشده-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F16213\u002Fحیات-فرازمینی-فرض-وجود-زندگی-در-جایی-خارج-از-زمین-که-تاکنون-بهطور-قطعی-اثبات-نشده-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F16213\u002Fحیات-فرازمینی-فرض-وجود-زندگی-در-جایی-خارج-از-زمین-که-تاکنون-بهطور-قطعی-اثبات-نشده-است",{"id":296,"title":297,"cat":199,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":211,"update_jalali":230},16216,"کمربند زیستی: ناحیه‌ای پیرامون خورشید که در آن امکان وجود آب مایع و شرایط مناسب برای شکل‌گیری حیات فراهم است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FdnybLkkMf1VxbBCDhofv_200.png","2026-09-01 23:25:17","کمربند-زیستی-ناحیهای-پیرامون-خورشید-که-در-آن-امکان-وجود-آب-مایع-و-شرایط-مناسب-برای-شکلگیری-حیات-فراهم-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F16216\u002Fکمربند-زیستی-ناحیهای-پیرامون-خورشید-که-در-آن-امکان-وجود-آب-مایع-و-شرایط-مناسب-برای-شکلگیری-حیات-فراهم-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F16216\u002Fکمربند-زیستی-ناحیهای-پیرامون-خورشید-که-در-آن-امکان-وجود-آب-مایع-و-شرایط-مناسب-برای-شکلگیری-حیات-فراهم-است",{"id":304,"title":305,"cat":199,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":211,"update_jalali":230},16218,"مریخ‌کاوی و جست‌وجوی حیات: بررسی سیارهٔ بهرام به‌دلیل شباهت‌های آن با زمین و احتمال وجود شرایط پیشین یا کنونی حیات.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5Dpo17D1YXx2E3HMiju3_200.png","2026-09-01 23:22:43","مریخکاوی-و-جستوجوی-حیات-بررسی-سیاره-بهرام-بهدلیل-شباهتهای-آن-با-زمین-و-احتمال-وجود-شرایط-پیشین-یا-کنونی-حیات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F16218\u002Fمریخکاوی-و-جستوجوی-حیات-بررسی-سیاره-بهرام-بهدلیل-شباهتهای-آن-با-زمین-و-احتمال-وجود-شرایط-پیشین-یا-کنونی-حیات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F16218\u002Fمریخکاوی-و-جستوجوی-حیات-بررسی-سیاره-بهرام-بهدلیل-شباهتهای-آن-با-زمین-و-احتمال-وجود-شرایط-پیشین-یا-کنونی-حیات",{"id":312,"title":313,"cat":199,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":211,"update_jalali":230},16221,"موقعیت مکانی: مکان دقیق قرار گرفتن یک پدیده بر روی کرهٔ زمین.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F0Ylgo27U6NDQ7OswrXlD_200.png","2026-09-01 23:20:15","موقعیت-مکانی-مکان-دقیق-قرار-گرفتن-یک-پدیده-بر-روی-کره-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F16221\u002Fموقعیت-مکانی-مکان-دقیق-قرار-گرفتن-یک-پدیده-بر-روی-کره-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F16221\u002Fموقعیت-مکانی-مکان-دقیق-قرار-گرفتن-یک-پدیده-بر-روی-کره-زمین"]